جان فیشر

قدیس

جان فیشر
کاردینال
اسقف روچستر
به تصویر کشیده‌شده توسط یکی از پیروان هانس هلباین پسر
کلیساکلیسای کاتولیک در انگلستان و ولز
شهرستاناسقف‌نشین کنتربری
قلمرواسقف‌نشین روچستر
سریرروچستر
منصوب۱۴ اکتبر ۱۵۰۴
منصوب‌شده در۲۴ آوریل ۱۵۰۵
پایان دوره۲ ژانویه ۱۵۳۵
پیشینریچارد فیتزجیمز
جانشیننیکلاس هیث
سایر سمت‌هاکشیش-کاردینال سان ویتاله
رسته‌ها
انتصاب۱۷ دسامبر ۱۴۹۱
توسط توماس روترهام
دست‌گذاری۲۴ نوامبر ۱۵۰۴
توسط ویلیام وارهام
کاردینال شدن۲۱ مه ۱۵۳۵
توسط پاپ پائولوس سوم
رتبهاسقف، کاردینال
اطلاعات فردی
زادهٔحدود ۱۹ اکتبر ۱۴۶۹[۱]
بورلی، یورک‌شر، پادشاهی انگلستان
درگذشت۲۲ ژوئن ۱۵۳۵ (۶۵ سال)
تاور هیل، لندن، پادشاهی انگلستان
شعارfaciam vos fieri piscatores hominum («شما را صیاد انسان‌ها خواهم کرد»)
نشان ملینشان ملی جان فیشر
قدوسیت
روز بزرگداشت
تکریم‌شده درکلیسای کاتولیک، انگلیکان
عنوان مقدساسقف و شهید، اسقف روچستر
عنوان بئاتیفیه۲۹ دسامبر ۱۸۸۶
رم، پادشاهی ایتالیا
توسط پاپ لئون سیزدهم
قدیس‌شدن۱۹ مه ۱۹۳۵
واتیکان
توسط پاپ پیوس یازدهم
پشتیبانیاسقف‌نشین کاتولیک رومی روچستر؛ راچستر (نیویورک)
عناوین
جان فیشر
عنوان غیررسمیکاردینال

جان فیشر (حدود ۱۹ اکتبر ۱۴۶۹ – ۲۲ ژوئن ۱۵۳۵) روحانی کاتولیک انگلیسی بود که از سال ۱۵۰۴ تا ۱۵۳۵ به‌عنوان اسقف روچستر و همچنین به‌عنوان چنسلر دانشگاه کمبریج خدمت کرد. کلیسای کاتولیک او را به‌عنوان شهید و قدیس گرامی می‌دارد.

فیشر به دستور هنری هشتم و در جریان اصلاحات انگلستان اعدام شد؛ زیرا از پذیرش او به‌عنوان رئیس عالی کلیسای انگلستان سر باز زد و بر آموزهٔ کلیسای کاتولیک دربارهٔ برتری پاپی و استقلال کلیسا از کنترل دولت پافشاری کرد. اندکی پیش از مرگش به مقام کاردینال رسید.

پاپ پیوس یازدهم، در پاسخ به دادخواستی مردمی از سوی کاتولیک‌های انگلیسی، جان فیشر و تامس مور را در ۱۹ مه ۱۹۳۵ به‌عنوان نمایندگان شمار کثیری از شهدای کاتولیک انگلستان قدیس اعلام کرد. این دو شهید در تقویم عمومی رومی کنونی کلیسای کاتولیک، روزی مشترک یعنی ۲۲ ژوئن را در تقویم قدیسین دارند. نام او همچنین در برخی تقویم قدیسینهای انگلیکان نیز آمده است.

زندگی‌نامه

دوران آغازین

جان فیشر در سال ۱۴۶۹ در بورلی، یورک‌شر به دنیا آمد،[۲] فرزند رابرت فیشر، پارچه‌فروشی مرفه در بورلی، و همسرش اگنس، که با او چهار فرزند داشت. رابرت فیشر در سال ۱۴۷۷ درگذشت و در کلیسای محلهٔ سنت مری به خاک سپرده شد؛ او در وصیت‌نامهٔ خود به فرزندانش و نیز به چند نوانخانه، کلیسا و کشیش وصیت‌هایی کرد و هزینهٔ برگزاری مراسم مذهبی را نیز مقرر داشت.[۳]

در آن زمان جان هشت ساله بود. مادرش که بیوه شده بود، سپس با مردی به نام وایت ازدواج کرد و از او چهار فرزند دیگر آورد.[۴]

آموزش نخستین فیشر احتمالاً در مدرسهٔ وابسته به کلیسای جامع زادگاهش انجام شده است. به‌نظر می‌رسد او در سراسر زندگی خود پیوندهای نزدیکی با خانوادهٔ گسترده‌اش حفظ کرده باشد.

دانشگاه کمبریج

با شناسایی استعداد فیشر در تحصیل، و با توجه به وضعیت مالی مناسب خانواده، مادرش با ورود او به دانشگاه کمبریج در سال ۱۴۸۲، در سن دوازده یا سیزده سالگی موافقت کرد.

در آن دوره، دانشگاه کمبریج از نظر علمی دچار رکود و پسرفت شده بود. فیشر در سخنرانی‌ای که در سال ۱۵۰۶ در برابر هنری هفتم ایراد کرد، چنین یادآوری کرد:

"At the time when your majesty first showed your concern for us, learning had begun to decline among us—this may have been the result of constant litigation with the town, or of the frequent plagues that beset us so that we lost many of our leading scholars, or of the lack of patrons of learning.[۵] Whatever the cause, we should indeed have been reduced to despair had not your majesty shone down upon us like the rising sun itself."[۶]

فیشر از سال ۱۴۸۴ در دانشگاه کمبریج تحصیل کرد و در آنجا، در مایکل‌هاوس، تحت تأثیر ویلیام ملتون (روحانی)، الاهی‌دانی با گرایش شبانی و گشوده به جریان تازهٔ اصلاح در مطالعات برخاسته از رنسانس، قرار گرفت. فیشر در سال ۱۴۸۷ مدرک بی‌ای گرفت. در سال ۱۴۹۱ به مدرک کارشناسی ارشد هنر (آکسفورد، کمبریج و دوبلین) رسید و به‌عنوان فلو (همکار علمی) کالج خود برگزیده شد.[۷]

همچنین در سال ۱۴۹۱ فیشر معافیتی پاپی برای انتصاب به کشیشی، با وجود کمتر بودن سنش از سن قانونی، دریافت کرد.[۸] در ۱۷ دسامبر ۱۴۹۱ به مقام کشیشی منصوب شد و به‌عنوان معاون (اسمی) نورثالرتون در یورک‌شر گمارده شد.[۹]

در سال ۱۴۹۴ از این مقام کلیسایی کناره گرفت تا نمایندهٔ اداری دانشگاه شود و سه سال بعد به سمت مناظره‌گر ارشد منصوب شد و تقریباً در همان زمان نیز به‌عنوان کشیش‌مشاور و اعتراف‌گیر لیدی مارگارت بوفرت، مادر هنری هفتم، برگزیده شد.

در ۵ ژوئیهٔ ۱۵۰۱ مدرک دکترای الاهیات مقدس را دریافت کرد و ده روز بعد به سمت معاون چنسلر دانشگاه برگزیده شد. با هدایت فیشر، حامی او لیدی مارگارت، کالج سنت جان، کمبریج و کالج مسیح، کمبریج را در کمبریج، و نیز کرسی استادی الاهیات لیدی مارگارت را در هر یک از دو دانشگاه آکسفورد و کمبریج بنیان نهاد. خود فیشر نخستین دارندهٔ این کرسی در کمبریج شد. از سال ۱۵۰۵ تا ۱۵۰۸ نیز رئیس کوئینز کالج بود. در پایان ژوئیهٔ ۱۵۱۶ برای گشایش کالج سنت جان در کمبریج حضور داشت و نمازخانهٔ آن را تقدیس کرد.

راهبرد فیشر گردآوری بودجه و جذب دانشورانِ برجستهٔ اروپا به کمبریج بود، تا مطالعهٔ نه‌تنها لاتین کلاسیک و ادبیات یونانی بلکه ادبیات عبری را نیز ترویج دهد. او اهمیت زیادی برای تعهد شبانی، به‌ویژه موعظهٔ عمومی از سوی استادان بورسیه‌دار، قائل بود. فیشر رؤیایی داشت که تمام منابع و انرژی شخصی خود را وقف آن کرد. با وجود مخالفت‌های گاه‌به‌گاه، توانست ادارهٔ کامل دانشگاه—یکی از تنها دو دانشگاه انگلستان—را برعهده گیرد و طرح‌های درازمدت را طراحی و اجرا کند.

بنیادهای فیشر همچنین وقف دعا برای مردگان بود، به‌ویژه از طریق بنیادهای نمازخانه‌های یادبود. فیشر مردی سخت‌گیر و زاهد بود و شناخته می‌شد که در طول مراسم عشای ربانی و نیز بر سر میز غذا، جمجمه‌ای انسانی می‌گذاشت.[۱۰]

جان فیشر در جوانی، اثر پیترو تورّیجانو.

دسیدریوس اراسموس دربارهٔ جان فیشر گفته است: «او در این روزگار یگانه مردی است که در درستکاری زندگی، دانش و بزرگی روح، همتا ندارد.»[۱۱]

اسقف

با مهر و موم پاپی مورخ ۱۴ اکتبر ۱۵۰۴، فیشر با اصرار شخصی هنری هفتم به سمت اسقف روچستر منصوب شد.[۱۲] روچستر در آن زمان فقیرترین اسقف‌نشین انگلستان بود و معمولاً گامی نخست در مسیر یک شغل اسقفی به‌شمار می‌رفت. با این حال فیشر، ظاهراً به انتخاب خود، برای باقی‌ماندهٔ سی‌ویک سال زندگی‌اش در همان‌جا ماند.

در همان زمان، فیشر مانند هر اسقف انگلیسی دیگر روزگار خود، وظایف حکومتی معینی نیز داشت. از جمله نقش او در قبال دانشگاه کمبریج، که علاقهٔ پرشوری نسبت به آن حفظ می‌کرد. در سال ۱۵۰۴ به سمت چنسلر دانشگاه برگزیده شد. او که ده سال متوالی هر سال دوباره برگزیده می‌شد، سرانجام انتصابی مادام‌العمر دریافت کرد. گفته می‌شود در همین دوران به‌عنوان معلم سرخانهٔ ولیعهد آینده، هنری هشتم، نیز فعالیت کرده است. شهرت او به‌عنوان واعظ چنان بود که برای ایراد خطبهٔ تدفین شاه هنری هفتم و لیدی مارگارت، که هر دو در سال ۱۵۰۹ درگذشتند، برگزیده شد و متن آن خطبه‌ها هنوز باقی است. جدا از نقشی که در بنیادهای لیدی مارگارت داشت، فیشر با ترغیب دسیدریوس اراسموس به دیدار از کمبریج، شور و اشتیاق خود را برای دانش‌اندوزی بیش از پیش نشان داد. اراسموس (در نامه‌ها ۶:۲) این نکته را که مطالعهٔ زبان یونانی در کمبریج توانست بدون آزار فعالی که در آکسفورد با آن روبه‌رو شد ادامه یابد، به حمایت فیشر نسبت می‌دهد.[۲]

با وجود شهرت و فصاحت فیشر، طولی نکشید که او با پادشاه جدید، شاگرد پیشین خودش، به تعارض افتاد. این اختلاف بر سر وجوهی بود که لیدی مارگارت، مادربزرگ پادشاه، برای تأمین مالی بنیادهای کمبریج باقی گذاشته بود.

در سال ۱۵۱۲ فیشر به‌عنوان یکی از نمایندگان انگلیسی در شورای پنجم لاتران، که در آن زمان در جریان بود، برگزیده شد، اما سفر او به رم به تعویق افتاد و سرانجام لغو شد.[۲]

مخالفت با لوترگرایی

جان فیشر «نخستین الاهی‌دانی بود که تعلیم عادل‌شمرده‌شدن صرفاً از راه ایمان را به‌عنوان آموزهٔ بنیادین اصلاح پروتستانی شناسایی کرد».[۱۳]

فیشر همچنین، بی‌آنکه دلیل قانع‌کننده‌ای در دست باشد، به‌عنوان نویسندهٔ واقعی رسالهٔ سلطنتی علیه مارتین لوتر با عنوان «تأیید هفت آیین مقدس» (Assertio septem sacramentorum، منتشرشده در سال ۱۵۲۱) نیز نام برده شده، رساله‌ای که برای شاه هنری هشتم عنوان «مدافع ایمان» (Fidei Defensor) را به ارمغان آورد. پیش از این تاریخ، فیشر انواع اصلاح کاتولیک را محکوم کرده و بر ضرورت اصلاحات انضباطی تأکید کرده بود.

در سال ۱۵۲۳، فیشر پاسخی دویست‌هزار کلمه‌ای به لاتین: Assertio Omnium Articulor (تأییدها) نوشتهٔ مارتین لوتر منتشر کرد: لاتین: Assertionis Lutheranae Confutatio (رد تأییدیه‌های لوتری).[۱۴] لوتر برخی از تحریک‌آمیزترین بخش‌ها را از ترجمهٔ آلمانی خود حذف کرد و همین امر این دیدگاه را پدید آورد که فیشر (و سال بعد، دسیدریوس اراسموس) لوتر را نادرست فهمیده بودند.[۱۵] لوتر به فیشر پاسخی نداد.

در حدود ۱۱ فوریهٔ ۱۵۲۶، به دستور پادشاه، فیشر خطبه‌ای مشهور علیه لوتر در صلیب سنت پل، منبر روباز بیرون کلیسای جامع سنت پل در لندن، ایراد کرد؛ در چارچوب نمایشی که در آن برخی لوتری‌ها علناً از عقاید خود دست کشیدند و کتاب‌های لوتری مصادره‌شده به آتش کشیده شد. فیشر در مقدمهٔ نسخهٔ چاپی انگلیسی این خطبه، پیشنهاد داد که مخفیانه با هر لوتری‌ای دیدار کند، «تا ژرفای اندیشهٔ او را بشنوم، و او نیز اندیشهٔ مرا خواهد شنید، اگر او را خوش آید؛ و اعتماد دارم که، به یاری پروردگار ما، سرانجام به توافقی خواهیم رسید که یا او مرا لوتری خواهد کرد، یا من او را به کاتولیک‌بودن و پیروی از آموزهٔ کلیسای مسیح ترغیب خواهم کرد.»[۱۶] نبرد با آموزه‌های ناراست، بیش از پیش سال‌های واپسین زندگی فیشر را به خود مشغول کرد.

در سال ۱۵۲۹ فیشر فراخوانده شد تا با توماس هیتون، پیرو ویلیام تیندل که به ظن ارتداد بازداشت شده بود، تأیید کند که سوابق بازجویی‌ها و اعتراف‌های صریح او نزد اسقف اعظم ویلیام وارهام درست بوده است و هیتون را به دست کشیدن از عقایدش متقاعد کند.[۱۷]: 1149–1151  چون این تلاش ناکام ماند، هیتون به مقامات غیرروحانی سپرده شد و به‌جرم ارتداد بر آتش سوزانده شد. ویلیام تیندل، که در آن زمان در خارج از کشور زندگی می‌کرد، مدعی شد که هیتون از سوی اسقف‌های اعظم مورد تفتیش عقاید قرار گرفته بود،[۱۸] با این حال مورخ پروتستان جان فاکس، که در انتقال این‌گونه ادعاها بسیار دقیق بود، چنین ادعایی را مطرح نمی‌کند.[۱۷]

دفاع از کاترین آراگون

هنگامی که هنری کوشید ازدواج خود با کاترین آراگون را باطل اعلام کند، فیشر به مدافع اصلی ملکه بدل شد.[۱۹] بدین‌سان، او از جانب ملکه در دادگاه نمایندگان پاپ حاضر شد، جایی که با صراحت سخنانش حاضران را شگفت‌زده کرد و اعلام داشت که همچون یحیی قدیس، آماده است برای دفاع از تجزیه‌ناپذیری ازدواج جان بدهد.[۲۰] هنری هشتم با شنیدن این سخن چنان خشمگین شد که خطابه‌ای لاتین بلند در پاسخ به سخنان اسقف، برای نمایندگان پاپ نوشت. نسخهٔ فیشر از این نوشته، همراه با حاشیه‌نویسی‌های دست‌خط او، هنوز باقی است و نشان می‌دهد او چقدر کم از خشم شاه هراس داشت.[۲۱] انتقال پرونده به رم به دخالت شخصی فیشر پایان داد، اما پادشاه هرگز آنچه را او کرده بود نبخشید.

حملهٔ هنری به امتیازات کلیسا

در نوامبر ۱۵۲۹، «پارلمان طولانی» دورهٔ سلطنت هنری آغاز به دست‌درازی به امتیازات کلیسای کاتولیک کرد. فیشر، به‌عنوان عضو مجلس اعیان، بی‌درنگ به مجلس انگلستان هشدار داد که چنین اقداماتی تنها می‌تواند به نابودی کامل کلیسای کاتولیک در انگلستان بینجامد. مجلس عوام انگلستان، از طریق رئیس خود، نزد پادشاه از فیشر شکایت کرد که او به مجلس انگلستان بی‌احترامی کرده است؛ ظاهراً با تحریک پنهانی خود هنری در پس پرده.[۲۲]: 433  هنری فیشر را احضار کرد و توضیح خواست. فیشر توضیح داد و هنری اعلام کرد که راضی است، اما این کار را به مجلس عوام واگذاشت تا اعلام کند توضیح کافی نبوده است؛ بدین‌ترتیب هنری چهرهٔ پادشاهی بزرگوار به خود گرفت، نه دشمن فیشر.

یک سال بعد، در سال ۱۵۳۰، دست‌درازی‌های پیوستهٔ بر کلیسا، فیشر را واداشت تا، به‌عنوان اسقف روچستر، همراه با اسقف باث و اسقف الی، به کرسی مقدس شکایت برد. این کار به پادشاه فرصتی داد و فرمانی که چنین شکایت‌هایی را ممنوع می‌کرد بی‌درنگ صادر شد و هر سه اسقف بازداشت شدند. با این حال، زندانی‌شدن آنان تنها چند ماه به طول انجامید، زیرا در فوریهٔ ۱۵۳۱ کنووکاسیون تشکیل جلسه داد و فیشر در آن حضور داشت. این همان مناسبتی بود که روحانیون مجبور شدند، با پرداخت صد هزار پوند، بخشش پادشاه را برای به‌رسمیت‌شناختن اختیار تامس وولسی به‌عنوان نمایندهٔ پاپ خریداری کنند؛ و در همان زمان، هنری را رئیس عالی کلیسای انگلستان بشناسند، عبارتی که به کوشش فیشر، بند «تا آنجا که قانون خداوند اجازه دهد» بدان افزوده شد.

This yere was a coke boylyd in a cauderne in اسمیت‌فیلد، لندن for he wolde a powsyned the bishop of Rochester Fycher with dyvers of hys servanttes, and he was lockyd in a chayne and pullyd up and downe with a gybbyt at dyvers tymes tyll he was dede.

Chronicle of the Grey Friars of London, 1531

حلیم مسموم و گلولهٔ توپ

چند روز بعد، شماری از اهل خانهٔ فیشر پس از خوردن حلیمی که برای اعضای خانه سِرو شده بود بیمار شدند و دو تن از آنان جان باختند؛ با این حال فیشر آن روز روزه‌دار بود. هنری هشتم پارلمان را واداشت لایحه‌ای با اثر بازگشتی تصویب کند که به‌موجب آن آشپز، ریچارد روز، بدون محاکمهٔ علنی، به جرم مسموم‌کردن، با مرگ با جوشاندن توسط دولت اعدام شد.

بار دیگر، در سال ۱۵۳۰، گلوله‌ای توپ که از آن‌سوی رود تیمز شلیک شده بود به خانهٔ فیشر اصابت کرد و از اتاق مطالعه‌اش تنها اندکی فاصله داشت.[۲۳]: 218  شایع بود که این حادثه هشدار یا اقدامی برای ترور از سوی توماس بولین، اولین ارل ویلتشر بوده است.[۲۴]

دسیسه با امپراتور مقدس روم

فیشر همچنین درگیر فعالیت‌های پنهانی برای سرنگونی هنری شد. از همان سال ۱۵۳۱ ارتباط مخفیانه با دیپلمات‌های خارجی را آغاز کرد. در سپتامبر ۱۵۳۳، از طریق سفیر امپراتوری، استاش شاپویی، به‌طور پنهانی امپراتور مقدس روم کارل پنجم را تشویق کرد که به انگلستان حمله کند و همراه با شورشی داخلی، هنری را از قدرت برکنار سازد.[۲۵]

«مسئلهٔ بزرگ پادشاه»

جان فیشر، اثر جرارد والک، بر پایهٔ اثر آدریان فان در ورف، ۱۶۹۷.

اکنون رویدادها به‌سرعت پیش می‌رفت. در مه ۱۵۳۲، سر تامس مور از سمت چنسلری کناره گرفت و در ژوئن، فیشر علناً علیه ابطال ازدواج موعظه کرد. در اوت، ویلیام وارهام، اسقف اعظم کنتربری، درگذشت و توماس کرنمر بی‌درنگ از سوی هنری به پاپ به‌عنوان جانشین او پیشنهاد شد. در ژانویهٔ سال بعد، هنری مخفیانه مراسم ازدواج با آن بولین را برگزار کرد. تقدیس کرنمر به مقام اسقفی در مارس ۱۵۳۳ انجام شد و یک هفته بعد فیشر بازداشت شد. به نظر می‌رسد هدف از این بازداشت جلوگیری از مخالفت او با ابطال ازدواج بود که کرنمر در مه اعلام کرد، یا با تاج‌گذاری آن بولین که در ۱ ژوئن پی آمد، زیرا فیشر ظرف دو هفته پس از این رویداد اخیر، بدون هیچ اتهامی، دوباره آزاد شد.

در پاییز ۱۵۳۳، بازداشت‌های گوناگونی در پیوند با موسوم به مکاشفات «دوشیزهٔ مقدس کِنت»، الیزابت بارتن، صورت گرفت، اما چون فیشر در دسامبر بیمار سختی شد، رسیدگی به پروندهٔ او برای مدتی به تعویق افتاد. با این حال، در مارس ۱۵۳۴، لایحهٔ ویژه‌ای موسوم به لایحهٔ محرومیت علیه فیشر و دیگران به اتهام همدستی در پروندهٔ دوشیزهٔ کِنت در مجلس انگلستان مطرح و تصویب شد. بر پایهٔ این لایحه، فیشر محکوم شد تمام دارایی شخصی خود را از دست بدهد و تا زمانی که پادشاه مقرر کند در زندان بماند. سپس، با پرداخت جریمه‌ای سیصد پوندی، بخشیده شد.

جانشینی و برتری

همان دورهٔ پارلمان، نخستین قانون جانشینی را تصویب کرد که بر پایهٔ آن همهٔ کسانی که فراخوانده می‌شدند مکلف بودند سوگند جانشینی یاد کنند و فرزندان هنری و آن را وارثان قانونی تاج‌وتخت بشناسند، وگرنه به جرم اطلاع از خیانت مجرم شناخته می‌شدند. فیشر از سوگند خودداری کرد و در ۲۶ آوریل ۱۵۳۴ در برج لندن زندانی شد.[۱۲] تلاش‌های چندی برای واداشتن او به تسلیم انجام شد، اما بی‌نتیجه ماند، و در نوامبر برای بار دوم به اتهام اطلاع از خیانت محکوم شد؛ دارایی‌اش از یک مارس پیش از آن مصادره اعلام شد و اسقف‌نشین روچستر از ۲ ژوئن پس از آن خالی اعلام گردید. او بیش از یک سال در برج ماند و اگرچه اجازه داشت خوراک و نوشیدنی ارسالی از سوی دوستان و نیز خدمتکاری داشته باشد، تا واپسین لحظه هرگز اجازهٔ دیدار با کشیشی به او داده نشد. نامه‌ای بلند از فیشر به تامس کرامول، نوشته‌شده از برج، دربارهٔ سختی شرایط زندانی‌اش باقی مانده است.

فیشر، همچون تامس مور، بر این باور بود که چون این قانون تنها کسانی را که به‌قصد بدخواهی علیه عنوان تازهٔ پادشاه سخن گویند مجرم می‌شمارد، سکوت او را در امان نگاه می‌دارد. اما در ۷ مه او در دامی افتاد که ریچارد ریچ برایش پهن کرده بود؛ همان کسی که بعدها برای محکومیت تامس مور شهادت دروغ داد. ریچ به فیشر گفت که پادشاه، برای آسودگی وجدان خود، مایل است، در نهایتِ محرمانگی، نظر واقعی فیشر را بداند. فیشر بار دیگر اعلام کرد که پادشاه رئیس عالی کلیسای انگلستان نیست.[۱۱]

کاردینالی و شهادت

فضای یادبود در محل اعدام عمومی تاور هیل

در مه ۱۵۳۵، پاپ پائولوس سوم که تازه انتخاب شده بود، فیشر را کاردینال کلیسای سان ویتاله گرداند، ظاهراً به این امید که هنری را به رفتار ملایم‌تر با فیشر وادار کند. نتیجه دقیقاً برعکس بود:[۱۱] هنری ورود کلاه کاردینالی به انگلستان را ممنوع کرد و اعلام کرد که در عوض سرِ فیشر را به رم خواهد فرستاد.

در ژوئن کمیسیونی ویژه برای محاکمهٔ فیشر تشکیل شد و روز پنج‌شنبه، ۱۷ ژوئن، او در تالار وست‌مینستر در برابر دادگاهی هفده‌نفره، از جمله تامس کرامول، توماس بولین، اولین ارل ویلتشر (پدر آن بولین)، و ده قاضی، محاکمه شد. اتهام او خیانت بود، از آن رو که منکر شده بود پادشاه رئیس عالی کلیسای انگلستان است. چون به‌موجب قانون محرومیت از سمت اسقف روچستر عزل شده بود، به‌عنوان فردی عادی محاکمه و از سوی هیئت‌منصفه رسیدگی شد. تنها شهادت، شهادت ریچارد ریچ بود. جان فیشر مجرم شناخته شد و به به دار آویختن، شکم پاره کردن و چهارتکه کردن در تایبرن محکوم گردید.

برج ناقوس، جایی که جان فیشر همراه با تامس مور، هرچند در سلول‌های جداگانه، در آن زندانی بود.

با این حال، اعتراض عمومی در میان مردم لندن بالا گرفت که تشابهی شوم میان محکومیت فیشر و محکومیت قدیس نامدار او، یحیی، می‌دیدند؛ کسی که به دست شاه هیرودیس آنتیپاس به‌سبب زیرسؤال‌بردن مشروعیت ازدواج هیرودیس با هرودیاس، همسر مطلقهٔ برادرش، اعدام شده بود. پادشاه از بیم آنکه فیشر تا روز جشن قدیس خود، یعنی میلاد یحیای تعمیددهنده در ۲۴ ژوئن زنده بماند و همدردی عمومی بیش از حد برانگیزد، حکم را به سر بریدن تخفیف داد، تا پیش از ۲۳ ژوئن، یعنی شب عید میلاد یحیای تعمیددهنده، اجرا شود.

او در ۲۲ ژوئن ۱۵۳۵ در تاور هیل اعدام شد.[۲۶] اعدام او اثری وارونه با آنچه هنری هشتم می‌خواست به بار آورد، زیرا شباهت دیگری با شهادت یحیای تعمیددهنده، که او نیز سر بریده شده بود، پدید آورد؛ مرگ او نیز هم‌زمان با روز جشن سنت آلبان، نخستین شهید بریتانیا، رخ داد.[۲۶]

فیشر با آرامش و وقاری که به‌شدت حاضران را تحت تأثیر قرار داد، به مرگ روی آورد. با پیکرش، ظاهراً به دستور هنری، با کینه‌ای ویژه رفتار شد؛ آن را برهنه کردند و تا شامگاه بر روی چوبهٔ دار رها کردند،[۱۱] و سپس با نیزه برداشتند و به گوری ناهموار در حیاط کلیسای آل هالوز بارکینگ، معروف به All Hallows-by-the-Tower، افکندند. هیچ دعای تدفینی خوانده نشد. دو هفته بعد، پیکرش کنار پیکر سر تامس مور در نمازخانهٔ سنت پیتر اد وینکولا در برج لندن نهاده شد. سر فیشر بر تیری بر پل لندن نصب شد، اما ظاهر سرخ‌فام و زنده‌نمای آن چنان توجهی برانگیخت که پس از دو هفته آن را به رود تیمز افکندند و جای آن را سر سر تامس مور گرفت، که او نیز در تاور هیل، در ۶ ژوئیه اعدام شده بود.[۲]

"Catholic piety conventionally explains the scarlet robes that Cardinals wear as a sign of their readiness to shed their blood for the sake of the Christian gospel. This is an edifying thought: but as a matter of fact, in the whole millenium-long history of the cardinalate, only one member of the Sacred College has actually ever suffered martyrdom. That man was John Fisher. (...)

— Eamon Duffy[۲۷]: 150 

نوشته‌ها

فهرستی از نوشته‌های جان فیشر در فرهنگ کتاب‌شناختی کاتولیک‌های انگلیسی اثر جوزف گیلو (لندن، بی‌تا)، جلد دوم، صفحات ۲۶۲ تا ۲۷۰ آمده است. در مجموع بیست‌وشش اثر، چاپی و خطی، به‌جا مانده که بیشتر آنها رساله‌های زاهدانه یا جدلی‌اند و برخی بارها بازچاپ شده‌اند. نسخه‌های اصلی بسیار کمیاب و ارزشمندند. مهم‌ترین آنها عبارت‌اند از:

  • Treatise concernynge ... the seven penytencyall Psalms (لندن، ۱۵۰۸)
  • Sermon ... agayn ye pernicyous doctrin of Martin Luther (لندن، ۱۵۲۱)
  • Assertionis Lutheranae Confutatio (رد تأییدیه‌های لوتری) (۱۵۲۳)
  • Defensio Henrici VIII (کلن، ۱۵۲۵)
  • De Veritate Corporis et Sanguinis Christi in Eucharistia, adversus Johannem Oecolampadium (کلن، ۱۵۲۷)
  • De Causa Matrimonii ... Henrici VIII cum Catharina Aragonensi (آلکالا د اناره‌س، ۱۵۳۰)
  • The Wayes to Perfect Religion (لندن، ۱۵۳۵)
  • A Spirituall Consolation written ... to hys sister Elizabeth (لندن، ۱۷۳۵)
  • فیشر در نامه‌ای به تامس کرامول، مورخ ۲۲ دسامبر ۱۵۳۴، نوشت: «And this our Lord God send you a mery Christmas»—که کهن‌ترین کاربرد ثبت‌شدهٔ عبارت «کریسمس مبارک» به‌شمار می‌رود.[۲۸][۲۹]

میراث

قدیس‌شدن

قدیس

جان فیشر

اسقف روچستر
اسقف و شهید
زادهٔ۱۹ اکتبر ۱۴۶۹
بورلی، یورک‌شر، پادشاهی انگلستان
درگذشتۀ۲۲ ژوئن ۱۵۳۵ (۶۵ ساله)
تاور هیل، برج لندن، لندن، پادشاهی انگلستان
تکریم‌شده درکلیسای کاتولیک
بئاتیفیه۲۹ دسامبر ۱۸۸۶، رم توسط پاپ لئون سیزدهم
قدیس‌شدن۱۹ مه ۱۹۳۵، واتیکان توسط پاپ پیوس یازدهم
بزرگداشت۲۲ ژوئن

جان فیشر همراه با تامس مور و ۵۲ شهید دیگر انگلیسی، در ۲۹ دسامبر ۱۸۸۶ از سوی پاپ لئون سیزدهم بئاتیفیه شد. در فرمان بئاتیفیکاسیون، جایگاه برتر به فیشر داده شد.

او همراه با تامس مور، پس از تقدیم دادخواستی از سوی کاتولیک‌های انگلیسی، در ۱۹ مه ۱۹۳۵ به دست پاپ پیوس یازدهم قدیس اعلام شد.[۳۰] روز جشن او، که همراه با تامس مور برگزار می‌شود، ۲۲ ژوئن (تاریخ اعدام فیشر) است. در سال ۱۹۸۰، با وجود آنکه فیشر مخالف اصلاحات انگلستان بود، به تقویم قدیسان و قهرمانان کلیسای مسیحیِ کلیسای انگلستان افزوده شد، همراه با تامس مور، تا هر ۶ ژوئیه یادش گرامی داشته شود[۳۱] (تاریخ اعدام مور)، با عنوان «تامس مور، دانشور، و جان فیشر، اسقف روچستر، شهدای اصلاحات، ۱۵۳۵».[۳۲] نام او همراه با تامس مور در تقویم قدیسان برخی دیگر از کلیساهای عشای انگلیکان نیز آمده است، از جمله در کلیسای انگلیکان استرالیا.[۳۳]

حمایت (پاترونیج)

استرالیا

کانادا

  • مدرسهٔ کاتولیک سنت جان فیشر، اسکاربرو
  • تالار فیشر، یکی از خوابگاه‌های کالج سنت مایکل در دانشگاه تورنتو
  • مدرسهٔ کاتولیک رومی سنت جان فیشر، فارست، اونتاریو[۳۶]
  • کلیسای سنت جان فیشر، برمالیا (برمپتون)، اونتاریو[۳۷]
  • دبستان سنت جان فیشر، پوینت‌کلر، کبک[۳۸]

بریتانیا

ایالات متحده

زندگی شخصی

پرتره‌ها

چند پرتره از جان فیشر باقی مانده است که مشهورترین آنها اثر هانس هلباین پسر در مجموعهٔ سلطنتی است؛ و چند یادگار مقدس نیز باقی مانده است.

یادگار

عصای پیاده‌روی فیشر در تصرف خانوادهٔ آیستون در ایست هندرد، در آکسفوردشر (پیش‌تر بارکشر) نگهداری می‌شود.[۶۴]

نمایش‌های سینمایی و تلویزیونی

جان فیشر در فیلم یک‌هزار روز از آن (۱۹۶۹) با بازی جوزف او کانر، در سریال تودورها با بازی باسکو هوگن، در مینی‌سریال سال ۱۹۷۱ شش همسر هنری هشتم با بازی جفری لوئیس (بازیگر بریتانیایی)، و در مینی‌سریال سال ۲۰۱۵ هال گرگ با بازی ریچارد دوردن به تصویر کشیده شده است.

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Based upon his baptismal date as taken from "Lives of the Saints, For Every Day of the Year," edited by the Rev. Hugo Hoever OSB Cist, New York: Catholic Book Publishing Co., 1951
  2. 1 2 3 4 "CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: St. John Fisher". newadvent.org. Retrieved 12 December 2018.
  3. ↑ To "a number of churches and almshouses and to two priests. To a monastery at Hagnaby in Lincolnshire he left ten shillings for a trental of Masses for the repose of his soul, and to a church at Holtoft not far away in the same county, he left a small sum for the upkeep of the fabric. Robert senior may have been a native of that part of Lincolnshire. Four children are referred to in the will but not named. We know the names of two, John and his brother Robert who was later steward at Rochester. One of the other children was a daughter who married an Edward White. The fourth child may have been the Ralph Fisher whose name comes in a list of debts owing to John Fisher at his attainder. An early manuscript version of John Fisher's life says that he was the eldest son, but this, too, lacks confirmation."Reynolds, E.E. (1995). St. John Fisher. Mediatrix Press. pp. 9–10. ISBN 978-0692546772.
  4. ↑ Neither White's Christian name nor his occupation is known. Of his children by Agnes, John and Thomas became merchants; the third, Richard, became a priest and Elizabeth White entered the Dominican nunnery at Dartford, Kent.
  5. ↑ Some similar forces had also affected the University of Oxford.
  6. ↑ "Martyr-in-Waiting – Martyrs of Henry VIII: Repression, Defiance, Sacrifice". erenow.org. Retrieved 2023-10-26.
  7. ↑ Fisher, John in Venn, J. & J. A., Alumni Cantabrigienses, انتشارات دانشگاه کمبریج, 10 vols, 1922–1958.
  8. ↑ Reynolds, Ernest Edwin (1955). Saint John Fisher. Anthony Clarke Books. p. 6.
  9. ↑ Saywell, Joseph Lemuel (1885). "Appendix". The history and annals of Northallerton, Yorkshire. London: Simpkin and Marshall. p. xliv (298). OCLC 1045936128.
  10. ↑ Seward, Desmond (2007). The Wars of the Roses. Constable and Robinson. p. 437.
  11. 1 2 3 4 Foley OFM, Leonard, "St. John Fisher", Saint of the Day, Lives, Lessons, and Feast, (revised by Pat McCloskey OFM), Franciscan Media شابک ‎۹۷۸−۰−۸۶۷۱۶−۸۸۷−۷
  12. 1 2 "Catholic Culture Library: Bishop John Fisher". Retrieved 3 July 2016.
  13. ↑ Marc’hadour, Germain (December 2010). "Review of Eramus' Defence of his De libero arbitrio". Moreana. 47 (181–182): 299. doi:10.3366/more.2010.47.3-4.17.
  14. ↑ Rex, Richard (24 December 2025). "Make Me A Lutheran". First Things. Retrieved 27 April 2026.
  15. ↑ Scheck, Thomas P. (2013). "Bishop John Fisher's Response To Martin Luther". Franciscan Studies. 71: 463–509. ISSN 0080-5459. JSTOR 43855981.
  16. ↑ D'Alton, Craig W. (April 2003). "The Suppression of Lutheran Heretics in England, 1526–1529". The Journal of Ecclesiastical History. 54 (2): 228–253. doi:10.1017/S0022046902005675.
  17. 1 2 Foxe, John (1851). Fox's Book of Martyrs: The Acts and Monuments of the Church. G. Virtue.
  18. ↑ Brian Moynahan, God's Messenger
  19. ↑ Bridgett, Thomas Edward (1890). Life of Blessed John Fisher: Bishop of Rochester, Cardinal of the Holy Roman Church and Martyr Under Henry VIII. Burns & Oates. p. 165.
  20. ↑ Bridgett, Thomas Edward (1890). Life of Blessed John Fisher: Bishop of Rochester, Cardinal of the Holy Roman Church and Martyr Under Henry VIII. Burns & Oates. p. 170.
  21. ↑ Bridgett, Thomas Edward (1890). Life of Blessed John Fisher: Bishop of Rochester, Cardinal of the Holy Roman Church and Martyr Under Henry VIII. Burns & Oates. p. 172.
  22. ↑ "Chapter XIII: Henry VIII.". The Cambridge Modern History, Volume 2, Ch 13.
  23. ↑ Coleridge, Hartley (1852). Lady Anne Clifford. Roger Ascham. John Fisher. The Rev. William Mason. Sir Richard Arkwright. E. Moxon.
  24. ↑ Moore, James (31 October 2016). The Tudor Murder Files. Pen and Sword. ISBN 978-1-4738-5704-9.
  25. ↑ Bradshaw, Brendan (26 January 1989). Humanism, Reform and the Reformation: The Career of Bishop John Fisher. CUP Archive. pp. 156–7. ISBN 9780521340342.
  26. 1 2 Fuller, Thomas. The Church History of Britain, Vol 2. London: Thomas Tegg, 1842. pp. 61–63.
  27. ↑ Duffy, Eamon (2012). Saints, sacrilege and sedition: religion and conflict in the Tudor reformations. London: Bloomsbury. ISBN 978-1441181176.
  28. ↑ "The first person recorded wishing someone "Merry Christmas" was Bishop John Fisher, in a letter to Thomas Cromwell #OnThisDay, 22nd December 1534". The Mary Rose Museum. Retrieved 22 December 2025.
  29. ↑ "Hereford Cathedral claims earliest use of Merry Christmas". BBC News. 15 December 2022. Retrieved 22 December 2025.
  30. ↑ "Saint John Fisher | English priest". Encyclopædia Britannica. Retrieved 12 December 2018.
  31. ↑ "The Calendar". The Church of England. Retrieved 27 March 2021.
  32. ↑ "The Calendar". The Church's Year. کلیسای انگلستان. 2000. Retrieved 1 March 2018.
  33. ↑ An Australian Prayer Book : for use together with the Book of Common Prayer (1662). Sydney: Anglican Information Office (published 1992). 1978. p. 300. ISBN 9780909827793. JULY 2 Visitation of the مریم 6 John Fisher, bishop (1468-1535) and Thomas More (1478-1535), scholars and martyrs for conscience' sake
  34. ↑ "St John Fisher College – Bracken Ridge". stjohnfishercollege.qld.edu.au. Retrieved 12 December 2018.
  35. ↑ "Life experience makes Fr Bryan a Youngcare fan". Archdiocese of Brisbane. Archived from the original on 15 December 2018. Retrieved 12 December 2018.
  36. ↑ "Home – St. John Fisher". st-clair.net. Retrieved 12 December 2018.
  37. ↑ "St. John Fisher Parish, Bramalea". stjohnfisherbr.archtoronto.org. Retrieved 12 December 2018.
  38. ↑ "St. John Fisher Elementary School, Pointe Claire". stjohnfisher.lbpsb.qc.ca. Retrieved 13 January 2023.
  39. ↑ "About Fisher House". 18 October 2002. Archived from the original on 18 October 2002. Retrieved 12 December 2018.
  40. ↑ "Fisher Building history". queens.cam.ac.uk. Retrieved 19 December 2019.
  41. ↑ "The Cripps Building". St John's College, Cambridge. Retrieved 22 August 2022.
  42. ↑ "Welcome to St John Fisher Catholic College". St John Fisher Catholic College. Retrieved 22 August 2022.
  43. ↑ "Welcome to St John Fisher Catholic High School". St John Fisher Catholic High School. Retrieved 22 August 2022.
  44. ↑ "Welcome to our School". St. John Fisher High School. Retrieved 22 August 2022.
  45. ↑ "Welcome to St John Fisher Catholic High School!". St John Fisher Catholic High School. Retrieved 22 August 2022.
  46. ↑ "About Us". St John Fisher Catholic Comprehensive School. 30 January 2017. Retrieved 22 August 2022.
  47. ↑ "Welcome to St John Fisher Catholic Voluntary Academy". St John Fisher Catholic Voluntary Academy. Retrieved 22 August 2022.
  48. ↑ "Home". Ss John Fisher and Thomas More RC High School. Retrieved 22 August 2022.
  49. ↑ "Our School". The John Fisher School. Retrieved 22 August 2022.
  50. ↑ "Southwark Parish Directory". directory.rcsouthwark.co.uk. Retrieved 12 December 2018.
  51. ↑ "John Fisher Merton". John Fisher Merton. Retrieved 8 June 2025.
  52. ↑ "FSSP". Retrieved 12 December 2018.
  53. ↑ "About Us". Fisher FC. Retrieved 22 August 2022.
  54. ↑ "Our Parish History". Archived from the original on 3 August 2021. Retrieved 14 June 2021.
  55. ↑ "Our History".
  56. ↑ "History of Fisher". St. John Fisher University, Rochester, NY. Retrieved 22 August 2022.
  57. ↑ "Welcome to St. John Fisher Catholic Church". St. John Fisher Catholic Church. Retrieved 12 December 2018.
  58. ↑ "St. John Fisher Roman Catholic Church". stjfchurch.org. Retrieved 12 December 2018.
  59. ↑ "Under Construction". stjohnfisher.org. Archived from the original on 25 June 2013. Retrieved 12 December 2018.
  60. ↑ "SJF church Portland". Archived from the original on 7 June 2015. Retrieved 12 December 2018.
  61. ↑ "St. John Fisher Church". St. John Fisher Church. Retrieved 12 December 2018.
  62. ↑ "Saint John Fisher, Churchill".
  63. ↑ "Home – Archdiocese of Galveston-Houston". archgh.org. Archived from the original on 15 December 2018. Retrieved 12 December 2018.
  64. ↑ The Berkshire Book, Berkshire Federation of Women's Institutes (1951)

برای مطالعهٔ بیشتر

  • "The English Works of John Fisher, Bishop of Rochester (1469–1535): Sermons and other Writings, 1520–1535," edited by Cecilia A. Hatt, Oxford University Press, 2002.
  • "John Fisher's Court Sermons:Preaching for Lady Margaret 1507-1509" edited by Cecilia A.Hatt, Oxford University Press, 2021.
  • B. Bradshaw & Eamon Duffy (ed.) "Humanism, Reform and the Reformation: The Career of Bishop John Fisher," Cambridge University Press, 1989.
  • MacNabb, Vincent (2015). St. John Fisher. Mediatrix Press. ISBN 978-1953746337.
  • وینسنت نیکولز, "St John Fisher: Bishop and Theologian in Reformation and Controversy", Alive Publishing, 2011.
  • E. E. Reynolds, "Saint John Fisher," Wheathampstead: Anthony Clarke, 1972.
  • Richard Rex, "The Theology of John Fisher," Cambridge University Press
  • Edward Surtz, "The Works and Days of John Fisher," Boston: Harvard University Press, 1967.
  • Friedrich Wilhelm Bautz: Fisher, John. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Bd. 2, Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8, Sp. 42–43. (آلمانی)

پیوند به بیرون

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ جان فیشر موجود است.
مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به جان فیشر در ویکی‌گفتاورد موجود است.
عنوان‌های کلیسای کاتولیک
پیشین:
ریچارد فیتزجیمز		 Bishop of Rochester
1504–1535		 پسین:
John Hilsey
سِمَت‌های علمی
پیشین:
Henry Babington		 Vice-Chancellors of the University of Cambridge
1501		 پسین:
Humphrey Fitzwilliam
پیشین:
Thomas Wilkynson		 President of Queens' College, Cambridge
1505–1508		 پسین:
Robert Bekensaw

الگو:Catholic saints - martyrs الگو:Bishops of Rochester الگو:Presidents of Queens' College, Cambridge

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.