جی‌ال‌ام (ای‌آی)

GLM
توسعه‌دهنده(ها)زد.ای‌آی
انتشار اولیه۱ مارس ۲۰۲۱ (2021-03-01)
انتشار پایدار
جی‌ال‌ام-۵٫۲ ۱ ژوئن ۲۰۲۶ (2026-06-01)
پلت‌فرمسکوهای رایانش ابریرایانه‌های محلی
نوع
مجوزپروانه ام‌آی‌تی

جی‌اِل‌اِم یا به انگلیسی GLM[الف]، که سرواژه مدل زبانی عمومی است، مجموعه‌ای از مدل‌های هوش مصنوعی با وزن‌های باز و مدل‌های زبانی بزرگ است که شرکت نرم‌افزاری چینی زد. ای‌آی آن را توسعه داده است. نخستین مدل GLM در ۳ مارس ۲۰۲۱ منتشر شد. از این مدل در توسعه نرم‌افزار به کمک هوش مصنوعی نیز استفاده می‌شود.[۱] جی‌ال‌ام مجموعه‌مدل پرچم‌دار زد. ای‌آی، یکی از شرکت‌های موسوم به شش ببر هوش مصنوعی چین، است. وزن‌های مدل‌های جی‌ال‌ام تحت پروانه ام‌آی‌تی یا پروانه آپاچی ۲٫۰ منتشر می‌شوند و به همین دلیل می‌توان آن‌ها را به‌صورت محلی یا در فضای ابری اجرا کرد.

تاریخچه

جی‌ال‌ام نخستین بار در مقاله‌ای با عنوان جی‌ال‌ام: پیش‌آموزش مدل زبانی عمومی با تکمیل خودبازگشتی جاهای خالی، توصیف شد. این مدل در انتشار اولیه خود، در چندین وظیفه عملکردی بهتر از مدل‌های جی‌پی‌تی و برت داشت.[۲] جی‌ال‌ام در مارس ۲۰۲۳ با نام چَت‌جی‌ال‌ام[ب] در قالب یک چت‌بات منتشر شد.[۳] بر پایه بنچمارک‌های عمومی، نسخه ۵٫۲ این مدل که در ژوئن ۲۰۲۶ منتشر شد، عملکردی تقریباً هم‌سطح با نسخه‌های ۴٫۷ تا ۴٫۸ کلود اوپوس داشت.[۴] پس از حمله سایبری ژوئیه ۲۰۲۶ که توسط مدل‌های اوپن‌ای‌آی، شامل جی‌پی‌تی-۵٫۶ سول، و به‌طور خودمختار انجام شده بود، وبگاه هاگینگ‌فیس از مدل جی‌ال‌ام-۵٫۲ بر روی زیرساخت‌های خود برای پردازش داده‌ها و رفع اثر این رویداد، میزبانی کرد. هاگینگ‌فیس پیش از استقرار جی‌ال‌ام-۵٫۲ تلاش کرده بود از مدل‌های جلودار اختصاصی آمریکایی استفاده کند، اما سازوکارهای محافظتی مرتبط با ایمنی هوش مصنوعی در این مدل‌ها مانع پاسخ‌گویی آن‌ها به درخواست‌های شرکت شده بود.[۵][۶][۷]

مدل‌ها

فهرست مدل‌ها
نام تاریخ انتشار پروانه مراجع
GLM مارس ۲۰۲۱ MIT [۸][۱]
GLM-130B سپتامبر ۲۰۲۲ Apache 2.0 [۹]
ChatGLM-130B مارس ۲۰۲۳ مالکیتی [۱۰]
ChatGLM-6B مارس ۲۰۲۳ Apache 2.0 [۱۱]
ChatGLM2-6B ژوئن ۲۰۲۳ [۱۲]
ChatGLM3-6B اکتبر ۲۰۲۳ [۱۳]
GLM-4 (0116) ژانویه ۲۰۲۴ مالکیتی [۱۰][۱]
GLM-4 (0520) مه ۲۰۲۴ [۱۰]
GLM-4-Air (0605) ژوئن ۲۰۲۴ [۱۰]
GLM-4-9B ژوئن ۲۰۲۴ Apache 2.0 [۱۴]
GLM-4-Plus اوت ۲۰۲۴ مالکیتی [۱۵]
GLM-4-Voice اکتبر ۲۰۲۴ Apache 2.0 [۱۶][۱۵][۱۷]
GLM-4-Air-250414 آوریل ۲۰۲۵ مالکیتی [۱۸]
GLM-4-FlashX-250414 آوریل ۲۰۲۵ [۱۸]
GLM-4-Flash-250414 آوریل ۲۰۲۵ [۱۸]
GLM-4-9B-0414 آوریل ۲۰۲۵ MIT [۱۹]
GLM-4-32B-0414 آوریل ۲۰۲۵ [۲۰]
GLM-4.1V-Thinking ژوئیه ۲۰۲۵ [۲۱][۲۲]
GLM-4.5 ژوئیه ۲۰۲۵ [۲۳][۲۴]
GLM-4.5V اوت ۲۰۲۵ [۲۵][۲۶]
GLM-4.6 سپتامبر ۲۰۲۵ [۲۷][۲۸]
GLM-4.6V دسامبر ۲۰۲۵ [۲۹][۳۰]
GLM-4.7 دسامبر ۲۰۲۵ [۳۱][۳۲]
GLM-5 فوریه ۲۰۲۶ [۳۳][۳۴][۳۵]
GLM-5.1 آوریل ۲۰۲۶ [۳۶][۳۷][۳۸]
GLM-5.2 ژوئن ۲۰۲۶ [۳۹][۴۰][۴۱]

محصولات

مدل‌های جی‌ال‌ام افزون بر قابلیت اجرا به‌صورت محلی، از طریق واسط برنامه‌نویسی کاربردی نیز مستقیماً از زد. ای‌آی در دسترس هستند. علاوه بر این، شرکت زد. ای‌آی یک طرح اشتراکی برای دسترسی به مدل‌ها از طریق رابط برنامه‌نویسی کاربردی با نام «طرح کدنویسی GLM» ارائه می‌کند. هزینه این طرح تقریباً یک‌دهم هزینه اشتراک کلود کد است[۴۲] شرکت زد. ای‌آی با علی‌بابا کلود برای انتشار محصول AutoGLM همکاری کرد. این محصول ابزاری است که امکان اجرای GLM از طریق یک برنامه تلفن همراه را به روشی مشابه اوپن‌کلا فراهم می‌کند.[۴۳]

جستارهای وابسته

یادداشت‌ها

  1. ↑ General Language Model
  2. ↑ ChatGLM

منابع

  1. 1 2 3 "About us". zhipuai.cn.
  2. ↑ "GLM: General Language Model Pretraining with Autoregressive Blank Infilling". arxiv.org.
  3. ↑ ChatGLM：预训练大模型探索与实践 (PDF). tsinghua.edu (in Chinese).
  4. ↑ "CEO of Chinese Anthropic rival tells Elon Musk that China will have a Fable 5-class AI model before next year — it 'won't take that long' says Jie Tang in response to Musk's prediction of a Q1 target". tomshardware.com.
  5. ↑ Soni, Aditya; Singh, Jaspreet (July 22, 2026). "Chinese AI's role in stopping rogue OpenAI agent shows cost of US guardrails". Reuters. Retrieved July 23, 2026.
  6. ↑ Goudarzi, Sara (July 23, 2026). "What the OpenAI-Hugging Face incident reveals about US-China AI interdependence". Bulletin of the Atomic Scientists. Retrieved July 23, 2026.
  7. ↑ Shen, Xinmei (July 22, 2026). "China's Zhipu AI model contains hack after OpenAI models go rogue". South China Morning Post (in English). Retrieved July 23, 2026.
  8. ↑ "THUDM/GLM: GLM (General Language Model)". Retrieved 2026-07-17.
  9. ↑ "zai-org/GLM-130B: GLM-130B: An Open Bilingual Pre-Trained Model (ICLR 2023)". 2026-07-17. Retrieved 2026-07-17.
  10. 1 2 3 4 Wang; Zihan (2024-06-18). "ChatGLM: A Family of Large Language Models from GLM-130B to GLM-4 All Tools". arXiv.org. Retrieved 2026-07-17.
  11. ↑ "zai-org/chatglm-6b · Hugging Face". huggingface.co. Retrieved 2026-07-17.
  12. ↑ "zai-org/chatglm2-6b · Hugging Face". huggingface.co. Retrieved 2026-07-17.
  13. ↑ "zai-org/chatglm3-6b · Hugging Face". huggingface.co. Retrieved 2026-07-17.
  14. ↑ "zai-org/GLM-4: GLM-4 series: Open Multilingual Multimodal Chat LMs | 开源多语言多模态对话模型". Retrieved 2026-07-17.
  15. 1 2 Nguyen, Britney (10 March 2025). "Meet the 'Six Tigers' that dominate China's AI industry". Quartz. Retrieved 12 April 2026.
  16. ↑ "zai-org/GLM-4-Voice: GLM-4-Voice | 端到端中英语音对话模型". Retrieved 2026-07-17.
  17. ↑ "LICENSE · zai-org/glm-4-voice-9b". Hugging Face. 25 October 2024. Retrieved 12 April 2026.
  18. 1 2 3 北京智谱华章科技有限公司 (2024-10-03). "ZHIPU AI OPEN PLATFORM". bigmodel.cn. Archived from the original on 3 اكتبر 2024. Retrieved 3 October 2024. {{cite web}}: تاریخ وارد شده در |archive-date= را بررسی کنید (کمک)نگهداری یادکرد:ربات:وضعیت نامعلوم پیوند اصلی (رده)
  19. ↑ "zai-org/GLM-4-9B-0414 · Hugging Face". huggingface.co. Retrieved 2026-07-17.
  20. ↑ "zai-org/GLM-4-32B-0414 · Hugging Face". huggingface.co. Retrieved 2026-07-17.
  21. ↑ Wen Zhou (2 July 2025). 智谱获浦东创投、张江集团 10 亿元战略投资，开源发布新一代通用视觉语言模型 GLM-4.1V-Thinking [Zhipu Secures ¥1 Billion in Strategic Investment from Pudong Venture Capital and Zhangjiang Group, Open-Sources Next-Generation General-Purpose Vision-Language Model GLM-4.1V-Thinking]. ITHome (in Chinese). Retrieved 12 April 2026.
  22. ↑ "README.md · zai-org/GLM-4.1V-9B-Thinking". 25 October 2025. Retrieved 12 April 2026 – via Hugging Face.
  23. ↑ Cheng, Evelyn (2025-07-28). "China's latest AI model claims to be even cheaper to use than DeepSeek". CNBC (in English). Retrieved 2025-08-19.
  24. ↑ "README.md · zai-org/GLM-4.5". 11 August 2025. Retrieved 12 April 2026 – via Hugging Face.
  25. ↑ Hao Miao (11 August 2025). 智谱视觉推理模型 GLM-4.5V 上线并开源，号称“全球 100B 级效果最佳” [Zhipu's Vision-Language Model GLM-4.5V Launches and Is Open-Sourced, Hailed as the "Best-Performing 100B-Class Model Globally"]. ITHome (in Chinese). Retrieved 11 April 2026.
  26. ↑ "README.md · zai-org/GLM-4.5V". 25 October 2025. Retrieved 11 April 2026 – via Hugging Face.
  27. ↑ Chow, Vincent (1 October 2025). "China's Z.ai targets US AI leaders with new flagship model as coding wars heat up". South China Morning Post (in English). Retrieved 11 April 2026.
  28. ↑ "README.md · zai-org/GLM-4.6". 30 September 2025. Retrieved 11 April 2026 – via Hugging Face.
  29. ↑ Franzen, Carl (8 December 2025). "Z.ai debuts open source GLM-4.6V, a native tool-calling vision model for multimodal reasoning". VentureBeat. Retrieved 11 April 2026.
  30. ↑ "README.md · zai-org/GLM-4.6V". 9 December 2025. Retrieved 11 April 2026 – via Hugging Face.
  31. ↑ "Introducing the Chinese-made AI 'GLM-4.7,' which is strong in coding, and an open model that surpasses Gemini 3.0 Pro in some tests". Gigazine (in English). 23 December 2025. Retrieved 11 April 2026.
  32. ↑ "README.md · zai-org/GLM-4.7". 8 January 2026. Retrieved 11 April 2026 – via Hugging Face.
  33. ↑ Chow, Vincent (12 February 2026). "China's Zhipu AI launches new major model GLM-5 in challenge to its rivals". South China Morning Post. Retrieved 17 February 2026.
  34. ↑ Mo, Liam; Goh, Brenda; Chen, Laurie (11 February 2026). D'Silva, Anil (ed.). "Chinese AI startup Zhipu releases new flagship model GLM-5". Reuters. Retrieved 17 February 2026.
  35. ↑ "README.md · zai-org/GLM-5". 5 April 2026. Retrieved 11 April 2026 – via Hugging Face.
  36. ↑ Chang, Minxiao (April 8, 2026). "China's Zhipu AI open-sources flagship model, raises prices to narrow gap with US rivals". South China Morning Post. Archived from the original on April 9, 2026. Retrieved April 10, 2026.
  37. ↑ Thomas, Prasanth Aby (8 April 2026). "Z.ai unveils GLM-5.1, enabling AI coding agents to run autonomously for hours". Computerworld (in English). Retrieved 11 April 2026.
  38. ↑ "README.md · zai-org/GLM-5.1". 8 April 2026. Retrieved 11 April 2026 – via Hugging Face.
  39. ↑ Chang, Minxiao (15 June 2026). "Zhipu AI's stock rockets after Chinese firm launches GLM-5.2 model". South China Morning Post (in English). Retrieved 17 June 2026.
  40. ↑ "China's Z.ai GLM-5.2 tops OpenAI's GPT 5.5 model on key benchmarks". The Economic Times. 17 June 2026. Retrieved 17 June 2026.
  41. ↑ "GLM-5.2: Built for Long-Horizon Tasks". Z.ai (in English). Retrieved 2026-06-16.
  42. ↑ "Zhipu AI's stock rockets after Chinese firm launches open-source GLM-5.2 model". scmp.com.
  43. ↑ "OpenClaw sparks boom as Chinese firms race into the AI agent era". technode.com.
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.