زبان خوانساری
| خوانساری | |
|---|---|
| زبان بومی در | ایران |
شمار گویشوران | ناشناخته (۲۱۱۰۰[۱] اشارهشده ۲۰۰۰)[۲] |
| کدهای زبان | |
| ایزو ۳–۶۳۹ | kfm |
زبان خوانساری یکی از زبانهای ایران مرکزی که در شاخهٔ زبانهای ایرانی غربی قرار میگیرد. گویشوران این زبان اصیل در حدود ۲۱٬۱۰۰ نفر تخمین زده شدهاست و منطقهٔ پرتکلم آن خوانسار در استان اصفهان گفته میشود.[۳]
گویش یا زبان خوانساری از زبانهای ایرانی مرکزی و شاخهای از زبانهای ایرانی غربی شمالی و بالاخره شاخهای از زبانهای هند و اروپایی است. سازمان یونسکو بهدلیل کاهش شدید گویشوران این زبان بهدلیل مهاجرت از خوانسار یا نفوذ رسانهها، آن را ازجمله زبانهای درحال خطر اعلام کردهاست.[۴] مردم خوانسار لهجه خاصی ندارند، ولی دارای گویش مستقل خوانساری هستند که این گویش ریشه در زبان فارسی باستان و عبری داشته و از قبل از اسلام در این شهرستان رایج بودهاست.[۵]
زبان خوانساری بسیار تحت تاثیر حضور یهودیان خوانسار از زمان هخامنشیان تا امروز بوده و دارای وجوه و اشتراکات بسیاری با این زبان است.
مقایسه با زبان فارسی
| زبان فارسی | زبان خوانساری | زبان فارسی | زبان خوانساری |
|---|---|---|---|
| سفید | اسپید | بزرگ | مُسَّر mossar |
| داماد | زوما | کوچک | کیسَّر |
| دانستن | زون | سیب | سو sow |
| مادر | مانی | خاله | هاله |
| دختر | دِت | پسر | پیر |
| سوراخ | هُل hole | بچه | وِچَه |
| آب | اُو | مرغ | کَرک |
| سگ | اسپه | رفیق | پر |
| سیب زمینی | سوخاکی | برو | بَش |
| آبجی | اواجی - اباجی | بیا | بوره |
| درگیر کار بودن | بیدِرپِژارتَه | هستم | هان |
| خانه | کیَّه | موش | میش |
| شلوار(تنبان) | تِمّون temmoon | دیروز | هِزِه |
| آلو | هُل کُشتَه | زمین | رَض |
| گفتم | بَم وات | گفتی | بَد وات |
| گفت | بَژ وات | گفتیم | بَمون وات |
منابع
- ↑ Ethnologue 16 gives a figure of 7,030. However, this is a gustimate based on 35,000 speakers divided among five recognized languages.
- ↑ خوانساری منبع در اتنولوگ (16th ed., 2009)
- ↑ آشنایی با زبان خوانسازی Ethnologue
- ↑ "روزنامه اطلاعات - 24 شهریور 1394". تاریخ بازبینی 11 خرداد 1395.
{{cite news}}: نگهداری CS1: سایر موارد (link) - ↑ "روزنامه اطلاعات 13 اسفند 1391". تاریخ بازبینی 11 خرداد 1395. Archived from the original on 20 August 2016.
{{cite news}}: نگهداری CS1: سایر موارد (link)