زبان ماگهی یا ماگدهی (به دیواناگری: मगधी یا मगही) یک زبان هندوآریایی است که در هند بدان سخنمیرانند. نیای این زبان، پراکریت ماگدهی بودهاست که به احتمال زبان گوتاما بودا و همچنین زبان پادشاهی باستانی ماگدها بودهاست. ماگهی با بوجپوری و میتهیلی در پیوند است.
با اینکه جمعیت ماگهیزبانان فراوان است، ولی این زبان در هند به عنوان زبانی رسمی شناختهنمیگردد.
نمونههای زبانی
نام میوهها در زبان ماگهی
| فارسی |
ماگهی |
मगहि/मगधि |
فارسی |
ماگهی |
मगहि/मगधि |
| انبه |
Aam |
आम |
سیب |
Seo |
सेव |
| پرتقال |
Narangi/Santola /Kewla |
नारंगी/संतोला/केवला |
لیمو |
Lemu |
लेमू |
| گریپفروت |
Mausmi/ |
मौसमी |
پاپایا |
Papita |
पपीता |
| گواوا |
Amdur |
अमदुर |
خربزه |
Jaamun |
जामुन |
| سیبزمینی شیرین |
Shataalu |
शतालु |
انار |
Anaar |
अनार |
| انگور |
Angoor |
अंगूर |
سیب کاستارد |
Shareefa |
शरीफा |
| موز |
Keraa |
केरा |
لیچی |
Litchi |
लीची |
| گوجهفرنگی |
Tamaatar |
टमाटर |
جک فروت |
Katahar |
कटहर |
| Jack Fruit |
Bhuikatahar |
भुईकटहर |
خویشاوندان
| فارسی |
ماگهی |
मगहि/मगधि |
| پدر |
Baabuji / Baba/ Bava |
बाबूजी/ बाबा/ बावा |
| مادر |
Maiya/Maay |
मईया/माय |
| خواهر |
Bahin / Didi |
दीदी/बहिन |
| برادر |
Bhaai / Bhaiya |
भाई/भईया |
| پدربزرگ |
Baaba/Daada |
दादा |
| مادربزرگ |
Daadi/Maama |
दादी |
منابع
Wikipedia contributors, "Magahi language," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Magahi_language&oldid=506384654 (accessed October 6, 2012).
زبانهای هندوایرانی |
|---|
|
|---|
| داردی | | کشمیری | |
|---|
| شینا | |
|---|
| پشهای | |
|---|
| کونار | |
|---|
| چیترال | |
|---|
| کوهستانی | |
|---|
|
|---|
| شمالی | | شرقی | |
|---|
| مرکزی | |
|---|
| غربی |
- دوگری
- کانگری
- بهادارواهی
- چوراهی
- بهاتآلی
- بیلالسپوری
- چمبآلی
- گاددی
- پانگوالی
- ماندآلی
- پاهاری مائاسو
- جائونساری
- کوللویی
- کینائوری پاهاری
- هیندوری
- سیرمائوری
- سارازی
|
|---|
|
|---|
| شمال غربی | |
|---|
| غربی | | گجراتی | |
|---|
| راجستانی | |
|---|
| بهیل |
- بهیلی
- بهیلالی
- چودری
- دهودیا-کوکنا
- دهانکی
- دوبلی
- بائوریا
- بهیلوری
- ماوچی
- ماگاری
- بارلی پالیا
- بارلی پائوری
- بارلی رثوی
- پاردهی
- گامیت
- کالتو
- واساوی
- واگدی
- بولی وآگری
|
|---|
| دیگر | |
|---|
|
|---|
| مرکزی | |
|---|
| شرقی | | بیهاری | | بوجپوری | |
|---|
| ماگهی | |
|---|
| مایتهیلی | |
|---|
| سادانی | |
|---|
| تهارو | |
|---|
| دیگر | |
|---|
|
|---|
| بنگالی–آسامی | |
|---|
| اوریه |
- اوریه
- سامبالپوری
- دسیا
- بهاتری
- بودو پارجا
- رلی
- کوپیا
|
|---|
| هالبی |
- هالبی
- کامار
- بهونجیا
- ناهاری
|
|---|
|
|---|
| جنوبی | | مراتی–کونکانی | | مراتی |
- مراتی
- وارهادی
- آند
- برار دکن
- وارلی
- پهوداگی
- کاتکاری
- کادودی
|
|---|
| کونکانی |
- کونکانی
- کونکانی مهاراشترایی
- کونکانی کاناری
|
|---|
|
|---|
| جزیرهای | |
|---|
|
|---|
| قدیم | |
|---|
| میانه | |
|---|
| نیازبانها | |
|---|
دستهبندی نشده |
- بازیگار
- چینالی–لاهول
- شیکگال
|
|---|
پیجینها و کریولها |
- هندی کریول آندامانی
- هندی بمبئی
- هندی هفلونگ
- ناگامی
- نفامی
- وددا
|
|---|
|
|
|---|
| باستان | |
|---|
| میانه | |
|---|
| نو | |
|---|
واژههای خوابیده زبانهای منقرضشده را نشان میدهند. |
|
کد زبانهای معرفیشده در ایزو ۳–۶۳۹ که حرف اول عنوان بینالمللی آنها حرف M است |
|---|
|
|
|---|
زبانهای رسمی | |
|---|
زبانهای غیررسمی عمده | بیشاز یک میلیون گویشور | |
|---|
۱۰۰٬۰۰۰ – ۱ میلیون گویشور |
- Adi
- Angami
- Ao
- Dimasa
- هالبی
- Karbi
- Kharia
- Kodava
- Kolami
- کنیاک
- Korku
- Koya
- Kui
- Kuvi
- Ladakhi
- Lotha
- Malto
- Mishing
- Nishi
- Phom
- Rabha
- Sema
- Sora
- Tangkhul
- Thadou
|
|---|
|
|---|
|
|---|
| داردی | | کشمیری | |
|---|
| شینا | |
|---|
| پشهای | |
|---|
| کونار | |
|---|
| چیترال | |
|---|
| کوهستانی | |
|---|
|
|---|
| شمالی | | شرقی | |
|---|
| مرکزی | |
|---|
| غربی |
- دوگری
- کانگری
- بهادارواهی
- چوراهی
- بهاتآلی
- بیلالسپوری
- چمبآلی
- گاددی
- پانگوالی
- ماندآلی
- پاهاری مائاسو
- جائونساری
- کوللویی
- کینائوری پاهاری
- هیندوری
- سیرمائوری
- سارازی
|
|---|
|
|---|
| شمال غربی | |
|---|
| غربی | | گجراتی | |
|---|
| راجستانی | |
|---|
| بهیل |
- بهیلی
- بهیلالی
- چودری
- دهودیا-کوکنا
- دهانکی
- دوبلی
- بائوریا
- بهیلوری
- ماوچی
- ماگاری
- بارلی پالیا
- بارلی پائوری
- بارلی رثوی
- پاردهی
- گامیت
- کالتو
- واساوی
- واگدی
- بولی وآگری
|
|---|
| دیگر | |
|---|
|
|---|
| مرکزی | |
|---|
| شرقی | | بیهاری | | بوجپوری | |
|---|
| ماگهی | |
|---|
| مایتهیلی | |
|---|
| سادانی | |
|---|
| تهارو | |
|---|
| دیگر | |
|---|
|
|---|
| بنگالی–آسامی | |
|---|
| اوریه |
- اوریه
- سامبالپوری
- دسیا
- بهاتری
- بودو پارجا
- رلی
- کوپیا
|
|---|
| هالبی |
- هالبی
- کامار
- بهونجیا
- ناهاری
|
|---|
|
|---|
| جنوبی | | مراتی–کونکانی | | مراتی |
- مراتی
- وارهادی
- آند
- برار دکن
- وارلی
- پهوداگی
- کاتکاری
- کادودی
|
|---|
| کونکانی |
- کونکانی
- کونکانی مهاراشترایی
- کونکانی کاناری
|
|---|
|
|---|
| جزیرهای | |
|---|
|
|---|
| قدیم | |
|---|
| میانه | |
|---|
| نیازبانها | |
|---|
دستهبندی نشده |
- بازیگار
- چینالی–لاهول
- شیکگال
|
|---|
پیجینها و کریولها |
- هندی کریول آندامانی
- هندی بمبئی
- هندی هفلونگ
- ناگامی
- نفامی
- وددا
|
|---|
|
|
|---|
| مقالات اصلی | |
|---|
زبانهای امروزی | |
|---|
| خطها | |
|---|
کنشگری زبانی |
- جنبش زبان بنگالی
- Hela Havula
- Nepal Bhasa movement
- Punjabi Language Movement
- Pure Tamil movement
- Sanskrit revival
- Urdu movement
|
|---|