کتیبه‌های کنعانی و آرامی

کتیبه‌های کنعانی و آرامی، که با نام کتیبه‌های سامی شمال‌غربی نیز شناخته می‌شوند،[۱] مهم‌ترین منابع برون‌کتاب مقدسی برای شناخت جوامع و تاریخ فنیقی‌ها، بنی‌اسرائیل و آرامی‌ها هستند. زبان‌های سامی شمال‌غربی شامل آرامی و زبان‌های کنعانی می‌شود؛ گروه اخیر شامل فنیقی-پونیک، زبان عمونی و زبان عبری است.

کتیبه‌های سامی بر روی تخته‌سنگ‌ها، استراکا و زیورآلات یافت می‌شوند و از نام‌های ساده تا متن‌های کامل را دربرمی‌گیرند.[۲][۳]

قدیمی‌ترین کتیبه‌ها یک زنجیره گویشی را تشکیل می‌دهند که زبان‌های کنعانی و آرامی را دربرمی‌گیرد؛ نمونهٔ آن نوشته‌هایی است که پژوهشگران برای دسته‌بندی آن‌ها در یکی از این دو گروه با دشواری مواجه‌اند، مانند سنگ‌نوشتهٔ زَکور و کتیبه دیر علا.[۴]

زبان‌ها

دورهٔ آرامی باستان (۸۵۰–۶۱۲ ق.م.) شاهد افزایش تولید و پراکندگی کتیبه‌ها بود — نه به این دلیل که آرامی‌ها امپراتوری مسلطی تشکیل داده بودند، بلکه به این دلیل که زبان آن‌ها به‌تدریج به‌عنوان زبان میانجی منطقه‌ای پذیرفته می‌شد. زبان آرامی به‌ویژه در اواخر امپراتوری آشوری نو به زبان بین‌المللی دیپلماسی تبدیل شد و در سراسر خاور نزدیک گسترش یافت.[۵] نخستین کتیبهٔ آرامی شناخته‌شده سنگ‌نوشتهٔ کارپانترا بود که در سال ۱۷۰۴ در جنوب فرانسه یافت شد و در آن زمان متنی فنیقی پنداشته می‌شد.[۶]

تنها حدود ۱۰٬۰۰۰ کتیبه به زبان فنیقی-پونیک، از زبان‌های کنعانی، شناخته شده است، به‌گونه‌ای که «فنیقی احتمالاً بدترین زبان انتقال‌یافته و کمترین شناخته‌شده در میان تمام زبان‌های سامی است.»[۷] تنها منبع مهم دیگر برای فنیقی-پونیک، گفتاوردهای نمایشنامهٔ پوئنولوس نوشتهٔ پلوتس است. در مجموع، تنها ۶۶۸ واژه در پیکرهٔ کتیبه‌ها به ثبت رسیده که ۳۲۱ مورد آن واژهٔ تک‌باره است، بر پایهٔ تحلیل ولفگانگ رولینگ در ۱۹۸۳.[۸] نخستین کتیبهٔ منتشرشدهٔ فنیقی-پونیکی از سنگ‌های ملقارت بود که در ۱۶۹۴ در مالت یافت شد؛[۹] و نخستین کتیبه از سرزمین اصلی فنیقی، تابوت‌دان اشمون‌عازار دوم بود که در ۱۸۵۵ منتشر شد.

کمتر از ۲٬۰۰۰ کتیبه به عبری باستان، دیگر زبان کنعانی، شناخته شده است که اکثریت قریب به اتفاق آن‌ها تنها یک حرف یا واژه هستند.[۱۰] نخستین کتیبهٔ دقیق منتشرشده به عبری باستان کتیبهٔ مباشر سلطنتی بود که در ۱۸۷۰ یافت شد.[۱۱]

فهرست کتیبه‌های مهم

کتیبه‌های نوشته‌شده به خط باستانی سامی شمال‌غربی (کنعانی و آرامی) طی دو سدهٔ گذشته در چندین پیکره فهرست‌بندی شده‌اند. مهم‌ترین پیکره‌ها عبارت‌اند از:

مخففنویسنده(ها)سالعنوانتوضیح
Ham.هندریک آرنت هاماکر۱۸۲۸Miscellanea Phoenicia۱۳ کتیبه را بررسی کرده است.
Ges.ویلهم گزنیوس۱۸۳۷Scripturae Linguaeque Phoeniciaeفقط حدود ۸۰ کتیبه و ۶۰ سکه در کل پیکرهٔ فنیقی-پونیکی شناخته شده بود.
Schr.پاول شرودر۱۸۶۹Die phönizische Sprache. Entwurf einer Grammatik, nebst Sprach- und Schriftprobenنخستین دستور زبان فنیقی؛ ۳۳۲ متن شناخته‌شده را فهرست کرده است.
CIS—۱۸۸۱–۱۹۶۲پیکرهٔ کتیبه‌های سامیبخش نخست بر کتیبه‌های فنیقی-پونیکی متمرکز است (۱۷۶ کتیبهٔ «فنیقی» و ۵۹۸۲ کتیبهٔ «پونیک»).
NEمارک لیتزبارسکی۱۸۹۸Handbuch der Nordsemitischen Epigraphik—
KIمارک لیتزبارسکی۱۹۰۷Kanaanäische Inschriften—
NSIجرج آلبرت کوک۱۹۰۳Text-book of North-Semitic Inscriptions—
KAIهربرت دونر، ولفگانگ رولینگ۱۹۶۰–۲۰۰۲کتیبه‌های کنعانی و آرامیبه‌عنوان «معیار طلایی» در پنجاه سال اخیر شناخته می‌شود.
TSSIجان کلارک لاوس گیبسون۱۹۷۱–۱۹۸۲Textbook of Syrian Semitic Inscriptions—
TADبصلئیل پورتن، آدا یاردنی۱۹۸۶–۲۰۰۰Textbook of Aramaic Documents from Ancient Egypt—
HAEیوهانس رنز، ولفگانگ رولینگ۱۹۹۵Handbuch der althebräischen Epigraphik—
HNPIکارل یونگلینگ۲۰۰۸Handbook of Neo-Punic Inscriptions—
WSAIبنیامین ساس، اسرائیل فینکلشتاین۲۰۱۳The West Semitic Alphabetic Inscriptions...—

کتیبه‌ها

کتیبه‌های فهرست‌شده در زیر شامل مواردی است که در چندین ویرایش پیکره‌های بالا ذکر شده‌اند (اعداد ستون تطابق به آثار بالا ارجاع می‌دهند) و نیز کتیبه‌های جدیدتری که پس از انتشار پیکره‌ها منتشر شده‌اند (منابع جداگانه ارائه شده است). آن‌ها به ترتیب زمانی تاریخ کشف مدرن مرتب شده‌اند تا سیر تحول مطالعهٔ کتیبه‌شناسی سامی باستان را نشان دهند.

نام تصویر کشف تعداد واحد تاریخ تقریبیمحل کشف محل نگهداریتطابق
KAICIS / RÉSNEKINSITSSI منبع دیگر
کتیبه‌های پالمیری کتیبه‌ای از ۱۶۱۶ به بعد >۳٬۵۰۰ پالمیرا و دیگر مختلف3901-4211457-483110-14728-45
دوزبانه‌های پونیکی-لیبیایی کتیبه‌ای ۱۶۳۱ ۲ دوگا موزه بریتانیا100–101433,c9352
سنگ‌های ملقارت کتیبه‌ای ۱۶۹۴ ۲ ۱۰۰ ق.م. مالت لوور و موزه ملی باستان‌شناسی مالت 47I 122425f5336 [۱۲]
سنگ‌نوشتهٔ کارپانترا کتیبه‌ای ۱۷۰۴ ۱ کرپانتره کتابخانه اینگیمبرتین269II 141448b175II 24
کتیبه‌های کیتیون پوکاک کتیبه‌ای ۱۷۳۸ ۳۱ ۳۰۰ ق.م. قبرس موزه اشمولین 33, 35I 11, 46, 57–85420,419, 23, 27, 2813, 16, 18, 19III 35
کتیبه بنهیسا کتیبه‌ای ۱۷۶۱ ۱ مالت کابینه مدال‌ها I 124426,355 [۱۲]
مجسمه‌های هارپوکراتس فنیقی کتیبه‌ای ۱۷۷۰، ۱۹۶۳ ۲ نامعلوم موزه ملی باستان‌شناسی اسپانیا و موزه بریتانیا52R 150742444III 37, 38
سنگ نورا کتیبه‌ای ۱۷۷۳ ۱ ساردینیا موزه باستان‌شناسی ملی کالیاری 46I 144427c6041III 11 [۱۲]
مهرها و کتیبه‌های کنعانی و آرامی کتیبه‌ای از ۱۷۹۱ به بعد ۱۶۰۰+ مختلف مختلف445,32, 4150
کتیبه‌های یونانی-فنیقی آتنی کتیبه‌ای ۱۷۹۵ و پس از آن ۱۸ آتن، پیرئوس موزه بریتانیا، لوور، موزه باستان‌شناسی ملی آتن، موزه باستان‌شناسی پیرئوس53–60I 115–120, R 388, 1215424,1–3, 425,1–545–5232–35III 40–41
کتیبه‌های پونیکی تریپولیتانیا کتیبه‌ای ۱۸۰۶ لپتیس ماگنا، بریویلیاری، دیگر 118–132R 662434, B-a
پاپیروس‌ها و سفالینه‌های الفانتین کتیبه‌ای ۱۸۱۵–۱۹۴۵ ۳۰۰ ق.م. الفانتین مختلف 270–271II 137–139, 154–15573–74II 26, 28
استل‌های مدینا کتیبه‌ای ۱۸۱۶ ۲ مالت موزه ملی باستان‌شناسی مالت 61I 123A–B426,25437III 21,22 [۱۲]
سنگ‌قبرهای کارتاژی طرح کتیبه‌ها از ۱۸۱۷ به بعد کارتاژ موزه ملی کارتاژ، دیگران85مختلف74
کتیبه‌های هومبرت کارتاژ ۱۸۱۷-۲۳ ۷ کارتاژ موزه ملی آثار باستانی (لیدن) I 173, I 186-187, I 240, I 439-440 431, 9; 432, 16
پاپیروس آرامی تورین کتیبه‌ای ۱۸۲۳–۲۴ ۱ موزه مصرشناسی تورین II 144
پاپیروس بلاکاس کتیبه‌ای ۱۸۲۵ ۱ سقاره کتابخانه بریتانیا II 14576
کتیبه‌های پونیکی فالبه ۱۸۳۱ ۳ کارتاژ موزه دانشگاه کپنهاگ، موزه بریتانیا I 199 431, 10 75
کتیبه‌های پونیکی رید کتیبه‌ای ۱۸۳۶-۳۷ ۴ کارتاژ، Maghrawa 179, 441, 442
دوزبانه لیمیرا کتیبه‌ای ۱۸۴۰ ۱ لیمیرا 262II 109446b
دیوارنوشته‌های فنیقی ابوسمبل مجموعه کتیبه‌ها ۱۸۴۲ ابوسمبل در محلI 111-113423b43
کتیبه‌های عین نِشمه کتیبه‌ای ۱۸۴۳ ۴۰ قالمه، الجزایر لوور 166–16943758
کتیبه کلیا کتیبه‌ای ۱۸۴۴ ۱ قبرس 36I 47420,52417
تعرفه مارسی کتیبه‌ای ۱۸۴۵ ۱ ۳۰۰ ق.م. مارسی موزه باستان‌شناسی مدیترانه‌ای 69I 1654286342 [۱۲]
کتیبه‌های عاج نمرود کتیبه‌ای ۱۸۴۵، ۱۹۶۱ نمرود موزه بریتانیا I 6
وزنه‌های شیر آشوری کتیبه‌ای ۱۸۴۵–۱۸۶۰ ۸۰۰–۵۰۰ ق.م. نمرود، آبیدوس (هلسپونت) موزه بریتانیا، لوور 263II 1–14, 108446c66-67
کاسه‌های فلزی فنیقی کتیبه‌ای از ۱۸۴۹ به بعد ح. 5-10 ۷۰۰ ق.م. نمرود، قبرس، ایتالیا و دیگران مختلف I 164, II 46–49III 19
دوزبانه آنات-آتنا کتیبه‌ای ۱۸۵۰ ۱ ۳۱۲ ق.م. قبرس در محل42I 95, R 1515422,13528
کتیبه‌های نبطی پوتئولی کتیبه‌ای ۱۸۵۱ ۲ قرن یکم میلادی پوتزولی موزه باستان‌شناسی ملی ناپل II 157-158102
کتیبه‌های بورگاد کتیبه‌ای ۱۸۵۲ ح. 40 Maghrawa 133–135436,3–1254
تابوت‌دان اشمون‌عازار دوم کتیبه‌ای ۱۸۵۵ ۱ حدود ۵۲۵ ق.م.صیدا لوور14I 3, R 1506417,275III 28
استل گوزو کتیبه‌ای ۱۸۵۵ ۱ مالت موزه باستان‌شناسی گوزو 62I 132426,45638 [۱۲]
میز پیشکش سراپئوم کتیبه‌ای ۱۸۵۵ ۱ ۴۰۰ ق.م. سقاره لوور 268II 123448a272
استل‌های سیرتا کتیبه‌ای ۱۸۵۷–۶۱، ۱۸۷۵، ۱۹۵۰ ح. 1,000 ۳۰۰-۱۰۰ ق.م.قسنطینه موزه ملی سیرتا102–116, 162–164R 327, 334, 339, 1544433,1–9 و 434,10–1294–9951
تعرفه کارتاژ کتیبه‌ای ۱۸۵۶-۵۸ ۱ ۳۰۰ ق.م. کارتاژ موزه بریتانیا 74I 167429b6643
پایه مرمر پسر بعل‌شلیک کتیبه‌ای ۱۸۵۶-۵۸ ۱ کارتاژ موزه بریتانیا84I 178430,773
مدل برج کارتاژ ۱۸۵۶-۵۸ ۱ کارتاژ موزه بریتانیا I 181 432, 14 48
کتیبه‌های بودعشترت کتیبه‌ای ۱۸۵۸، ۱۹۰۰-۲ ۲۲-۲۴ ۳۰۰ ق.م. صیدا لوور و موزه خاور باستان 15–16I 4, R 766, 7678–106, Appendix I
ستون‌هایرشف کیتیون کتیبه‌ای ۱۸۶۰ ۲ ۳۴۱ ق.م. قبرس لوور 32I 10, 88420,118, 3012, 23
استل آنخ-هاپی کتیبه‌ای ۱۸۶۰ ۱ ۵۲۵–۴۰۴ ق.م.نامعلوم موزه‌های واتیکان272II 142448b2II 7
کتیبه سه‌زبانه پائولی گری کتیبه‌ای ۱۸۶۱ ۱ ساردینیا موزه باستان‌شناسی تورین 66I 143427b5940 [۱۲]
کتیبه بعل‌شمین کتیبه‌ای ۱۸۶۱ ۱ ۱۳۲ ق.م. ام‌العمد لوور 18I 7418,d129 [۱۳]
ساعت آفتابی فنیقی کتیبه‌ای ۱۸۶۰–۱۹۴۵ ۱ ام‌العمد موزه ملی بیروت I 9
کتیبه نذری ام‌العمد کتیبه‌ای ۱۸۶۱ ۱ ام‌العمد لوورI 8419,213
تابوت‌دان سدا کتیبه‌ای ۱۸۶۳ ۱ اورشلیم لوور II 156 [۱۴]
کتیبه‌های فنیقی چسنولا کتیبه‌ای ۱۸۶۵-۷۱ ۲۸ کیتیون موزه هنر متروپولیتن I 14-39, RES 1521-34
کتیبه‌های خزندار کتیبه‌ای ۱۸۶۶-۶۹ حدود ۱۲۰ کارتاژ موزه ملی باردو، لوور88مختلف431,11-13, 431,1582-84
کتیبه‌های پونیکی هادرومتوم کتیبه‌ای ۱۸۶۷، ۱۹۴۶ ۱۲ سوسه موزه ارمیتاژ، موزه باستان‌شناسی سوسه، لوور و خانه مدیترانه‌ای علوم انسانی97–99432,1–391–92
سنگ یادبود موآبی کتیبه‌ای ۱۸۶۸ ۱ ذیبان لوور 18141511I 16
دیوارنوشته‌های آبیدوس مجموعه کتیبه‌ها ۱۸۶۸ ابیدوس در محل49I 99–110, R 1302ff.423a38-4231
دوزبانه ایدالیون و کتیبه‌های معبد ایدالیون کتیبه‌ای ۱۸۶۹ ۶ ۳۹۱–۲۵۴ ق.م.ایدالیون، قبرس موزه بریتانیا38–40I 89–94421,1–331–3324–27III 34
استل یهاومیلک کتیبه‌ای ۱۸۶۹ ۱ حدود ۴۵۰/۴۲۵ ق.م. جبیل لوور10I 141653III 25
کتیبه‌های پونیکی تاروس کتیبه‌ای ۱۸۷۰ ۱۴ ساردینیا موزه باستان‌شناسی ملی کالیاری، موزه ملی باستان‌شناسی و قوم‌نگاری G. A. Sanna67I 153-16161-62 [۱۲]
کتیبه مباشر سلطنتی کتیبه‌ای ۱۸۷۰ ۱ اورشلیم موزه بریتانیا 191I 8
کتیبه کشتارگاه کارتاژ کتیبه‌ای ۱۸۷۱ ۱ کارتاژ موزه بریتانیا 80I 175430,46846
کتیبه الهه مادر کارتاژ کتیبه‌ای ۱۸۷۱ ۱ کارتاژ 83I 177430,67247
کتیبه پیشکش جشن کارتاژ کتیبه‌ای ۱۸۷۲ ۱ ۳۰۰ ق.م. کارتاژ موزه باستان‌شناسی تورین76I 166430,36744 [۱۵]
کتیبه‌های نئوپونیک ویلمانس کتیبه‌ای ۱۸۷۳-۷۴ ۵ تونس لوور و موزه خاور نزدیک برلین 139, 142, 159435,2, 437a53, 55
استل‌های پریکو دو سنت-ماری کتیبه‌ای ۱۸۷۴–۷۵ >۲٬۰۰۰ کارتاژ کتابخانه ملی فرانسه، لوور86–87I c.200–c.200076-8049
کتیبه‌های نئوپونیک شرشال کتیبه‌ای ۱۸۷۵، ۱۸۸۲ ۲ شرشال لوور161439,256–57
کتیبه باشامم کتیبه‌ای ۱۸۷۷ ۱ ۲۰۰ ق.م. ساردینیا موزه باستان‌شناسی ملی کالیاری 64I 139427a5839 [۱۲]
کتیبه بعل لبنان کتیبه‌ای ۱۸۷۷ ۱ ۷۰۰ ق.م. قبرس کابینه مدال‌ها 31I 54191711III 17
استل آرامی سقاره کتیبه‌ای ۱۸۷۷ ۱ ۴۸۲ ق.م. سقاره تخریب‌شده 267II 122448a171II 23
سنگ‌های تیما کتیبه‌ای ۱۸۷۸–۱۸۸۴ ۲۱ ۳۰۰-۴۰۰ ق.م. تیما لوور228–230II 113–115447,1–369–70II 30
تعرفه‌های کیتیون کتیبه‌ای ۱۸۷۹ ۲ ۳۰۰ ق.م. قبرس موزه بریتانیا 37I 86A–B, 872920III 33
آجرهای آداد-نادین-آخه کتیبه‌ای دهه ۱۸۸۰ ۲۰+ ۳۰۰-۱۰۰ ق.م. گیرسو لوور، موزه خاور نزدیک برلین II 72 446c
کتیبه سلوان کتیبه‌ای ۱۸۸۰ ۱ اورشلیم موزه خاور باستان 18932I 7
دوزبانه سنت آنتیوکو کتیبه‌ای ۱۸۸۱ ۱ ساردینیا موزه باستان‌شناسی شهری فروچیو بارکا172I 149434,110060 [۱۲]
تعرفه پالمیرا کتیبه‌ای ۱۸۸۱ ۱ قرن ۱۰۰ میلادی پالمیرا موزه ارمیتاژ
نیم‌تنه اوسورکن کتیبه‌ای ۱۸۸۱ ۱ حدود ۹۲۰ ق.م.جبیل لوور6III 8
کتیبه‌های کیتیون پیریدس کتیبه‌ای ۱۸۸۱ ۷ قبرس لوور 12, 13, 14, 50–5320, 25–2614
ابلیسک اشمون کتیبه‌ای ۱۸۸۱ ۱ قبرس موزه بریتانیا I 44 420,2 21 15
استل پونیکی پرسفونه کتیبه‌ای ۱۸۸۱ ۱ کارتاژ موزه باستان‌شناسی تورین82I 17671 [۱۵]
استل لیلیبائوم کتیبه‌ای ۱۸۸۲ ۱ سیسیل موزه باستان‌شناسی منطقه‌ای آنتونیو سالیناس63I 13857 [۱۲]
کتیبه‌های نئوپونیک هنشیر گرگور کتیبه‌ای ۱۸۸۲ تونس 143–144
کتیبه‌های نئوپونیک قلاع بوسبع کتیبه‌ای ۱۸۸۴ الجزایر 165
کتیبه‌های نبطی هگرا ۱۸۸۴-۸۵ هگرا II 197-334 78-93 IV 7-8 [۱۶]
کتیبه انبار آب صور کتیبه‌ای ۱۸۸۵ ۱ صور لوور 418,c8
دوزبانه‌های تاماسوس کتیبه‌ای ۱۸۸۵ ۲ ۳۶۳ ق.م. تاماسوس، قبرس موزه بریتانیا 41R 1212–1213421c3430
کتیبه ماصوب کتیبه‌ای ۱۸۸۵ ۱ ۲۲۲ ق.م. ماصوب لوور 19 R 1205 419e 16 10 III 31
تابوت‌دان تابنیت کتیبه‌ای ۱۸۸۷ ۱ ۵۰۰ ق.م. صیدا موزه خاور باستان13R 1202417,164III 27
کتیبه پانامووا دوم کتیبه‌ای ۱۸۸۸ ۱ دهه ۷۳۰ ق.م. سامال موزه خاور نزدیک برلین21544262II 14
کتیبه‌های نبطی مادبا کتیبه‌ای ۱۸۸۹ ۱ ۳۷ میلادی مادبا لوور و موزه‌های واتیکانII 19696IV 9
مجسمه حداد کتیبه‌ای ۱۸۹۰ ۱ ۷۰۰ ق.م. سامال موزه خاور نزدیک برلین214440-261II 13
سنگ‌نوشته عبدمیسکار کتیبه‌ای ۱۸۹۰ ۱ ۳۰۰ ق.م. صیدا لوور 282R 930418,3117
کتیبه عبدبعل صدیبان دهه ۱۸۹۰ ۱ نزدیک صور لوور [۱۷]
کتیبه‌های مکتر و میدیدی کتیبه‌ای دهه ۱۸۹۰ >۱۵۰ مکثر و میدیدی 145–158R 161–181, 2221436,1159a-c
کتیبه‌های بار-رکیب کتیبه‌ای ۱۸۹۱ ۸ دهه ۷۳۰ ق.م. سامال موزه خاور نزدیک برلین و موزه خاور باستان216–221443, 44463II 15–17
استل‌های نیراب کتیبه‌ای ۱۸۹۱ ۲ ۶۰۰ ق.م. النیرب لوور225–226445,1-264–65II 18–19
کتیبه ساری‌آیدین کتیبه‌ای ۱۸۹۲ ۱ ۴۰۰ ق.م. ساری‌آیدین در محل 261446a68II 35
کتیبه پایه لارناکاس تیس لاپیتو کتیبه‌ای ۱۸۹۳ ۱ ۲۷۵ ق.م. قبرس لوور43R 1211422,23629III 36
استل کیلامووا کتیبه‌ای ۱۸۹۳ ۱ حدود ۸۵۰/۸۲۵ ق.م.سامال موزه خاور نزدیک برلین24III 13
کتیبه حسن‌بیلی کتیبه‌ای ۱۸۹۴ ۱ حسن‌بیلی موزه خاور نزدیک برلین23
کتیبه‌های فنیقی گورستان کیتیون کتیبه‌ای ۱۸۹۴ ۴ ۳۰۰ ق.م. قبرس موزه بریتانیا، موزه قبرس، موزه اشمولین 34R 1206420,32221-22
مدال دویس کتیبه‌ای ۱۸۹۴ ۱ ۷۰۰ ق.م. کارتاژ موزه ملی کارتاژ73I 6057, R 5429,170
مقبره العامرونی کتیبه‌ای ۱۸۹۴ ۱ رماده 117435b101
کتیبه ابی‌بعل کتیبه‌ای ۱۸۹۵ ۱ حدود ۹۴۰/۹۳۰ ق.م.جبیل موزه خاور نزدیک برلین5R 505III 7
کتیبه‌های آرِبسون ۱۸۹۵ ۱ افشین موزه خاور باستان264R 1785 [۱۸]
کتیبه قربان‌گاه طرطوس ۱۸۹۶ ۱ طرطوس لوور R 56 [۱۹][۲۰]
کتیبه ال-اوزیریس ۱۸۹۶ ۱ ام‌العمد لوور R 504 [۲۱]

[۲۲]

کتیبه پونیکی اوینیون کتیبه‌ای ۱۸۹۷ ۱ اوینیون موزه باستان‌شناسی مدیترانه‌ای70R 36064III 18 [۱۲]
کتیبه وقف معبد عشتروت و تابیت کتیبه‌ای ۱۸۹۸ ۱ ۲۰۰ ق.م. کارتاژ موزه ملی کارتاژ 81I 39146945 [۲۳]
لوح نفرین پونیکی کتیبه‌ای ۱۸۹۹ ۱ ۲۰۰ ق.م. کارتاژ موزه ملی کارتاژ89I 6068, R 18, 15908550
۱۸۹۹ کارتاژ موزه ملی کارتاژ91I 5991, R 122788 [۲۴]
کتیبه سه‌زبانه کوینتوس مارکیوس کتیبه‌ای ۱۸۹۹ ۱ اواسط قرن یکم ق.م. هنشیر-آلوین (نزدیک أوذنه) لوور R 79 [۲۵]
کتیبه دوزبانه فاراسا کتیبه‌ای ۱۹۰۰ ۱ در محل265
استل‌های نیایش فنیقی کتیبه‌ای ۱۹۰۰ ۱ ام‌العمد نی کارلسبرگ گلیپتوتک، لوور R 250, R 30714–15
استل بانوبال کتیبه‌ای ۱۹۰۰ ۱ ممفیس موزه مصر48R 1, 23537
۱۹۰۰ بوعراده 140R 679
۱۹۰۱ کارتاژ 96I 5988, R 183, 1600
کتیبه اشمون کتیبه‌ای ۱۹۰۱ ۱ صیدا موزه خاور باستانR 297
کتیبه خاکسپاری سیبولت کتیبه‌ای ۱۹۰۲ ۱ کارتاژ موزه ملی کارتاژ92I 5948, R 76889
سنگ‌نوشتهٔ زَکور کتیبه‌ای ۱۹۰۳ ۱ تل عفیص لوور 202II 5
استل فنیقی ویاریکوس کتیبه‌ای ۱۹۰۳-۰۴ ۱ ویاریکوس موزه ملی باستان‌شناسی اسپانیا 65
استراکون و لوحه‌های آشور کتیبه‌ای ۱۹۰۳–۱۹۱۳ ۱۰ آشور موزه خاور نزدیک برلین233-6II 20
کتیبه مقبره بعل هامون کتیبه‌ای ۱۹۰۴ کارتاژ موزه ملی کارتاژ90I 5953, R 53787
کتیبه‌ای ۱۹۰۵ کارتاژ موزه ملی کارتاژ93I 5950, R 55390
۱۹۰۶ کارتاژ 77I 3921
کتیبه‌های دریاچه سیوان ۱۹۰۶ ارمنستان 274–275
۱۹۰۶ کارتاژ 95R 786, 1854
تخت عشتروت کتیبه‌ای ۱۹۰۷ ۱ صور لوور و موزه ملی بیروت17R 800III 30
کتیبه‌ای ۱۹۰۷ ۱ کارتاژ 94I 2992 [۲۶]
سنگ مرزی گوزنه کتیبه‌ای ۱۹۰۷ ۱ گوزنه 259II 34
کتیبه محراب تینیسوت کتیبه‌ای ۱۹۰۸ ۱ بیر بورگبا موزه نابل137R 942, 1858
تقویم جازر کتیبه‌ای ۱۹۰۸ ۱ جازر موزه خاور باستان 182R 1201I 1
سفال‌نوشته‌های سامره کتیبه‌ای ۱۹۱۰ ۱۰۲ سبسطیه، نابلس موزه خاور باستان 183–188I 2–3
پایه اولبیا کتیبه‌ای ۱۹۱۱ ۱ ساردینیا 68R 1216 [۱۲]
کتیبه جیاردینو بیروکی کتیبه‌ای ۱۹۱۲ ۱ ساردینیا موزه باستان‌شناسی ملی کالیاری 65 [۱۲]
کتیبه دوزبانه سارد کتیبه‌ای ۱۹۱۲ ۱ ۳۹۴ ق.م.سارد موزه باستان‌شناسی ازمیر260
کتیبه‌های دوزبانه یونانی-فنیقی ردس کتیبه‌ای ۱۹۱۴–۶۸ ۳ ۳۰۰–۲۰۰ ق.م.ردس موزه باستان‌شناسی ردس 44–45III 39
کتیبه نئوپونیک بور تلسا ۱۹۱۴ ۱ تونس 138
کتیبه کسجک کویو کتیبه‌ای ۱۹۱۵ ۱ کسجک کویو موزه تاریخ طبیعی پیبادی258II 33
کتیبه آرامی تاکسیلا کتیبه‌ای ۱۹۱۵ ۱ تاکسیلا موزه تاکسیلا 273
دوزبانه ارواد کتیبه‌ای ۱۹۱۶ ۱ ارواد لوور
کتیبه‌های نئوپونیک زتارا ۱۹۱۶ الجزایر 171
کتیبه شجره‌نامه میتصری کتیبه‌ای ۱۹۲۲ ۱ ۳۰۰ ق.م.کارتاژ 78I 3778
۱۹۲۰ کارتاژ 75I 3916
کتیبه KNMY کتیبه‌ای ۱۹۲۲ ۱ کارتاژ 79I 3785
کتیبه‌های فنیقی ایبیزا ۱۹۲۳ موزه باستان‌شناسی آلیکانته72 [۲۷]
تابوت‌دان احیرام کتیبه‌ای ۱۹۲۳ ۱ حدود ۱۰۰۰ ق.م.جبیل موزه ملی بیروت1III 4
دیوارنوشته گورستان جبیل ۱۹۲۳ ۱ حدود ۱۰۰۰ ق.م.جبیل در محل2III 5
کتیبه محراب جبیل کتیبه‌ای ۱۹۲۳ ۱ ۲۰۰–۱۰۰ ق.م. جبیل موزه ملی بیروت12
استراکون اوفل کتیبه‌ای ۱۹۲۴ ۱ اورشلیم موزه راکفلر190I 9
نوک پیکان‌های فنیقی کتیبه‌ای از ۱۹۲۶ به بعد ح. 70 قرن ۱۱ ق.م.مختلف مختلف20–22III p. 6
کتیبه جعبه اور کتیبه‌ای ۱۹۲۷ ۱ اور موزه بریتانیا 29III 20
کفگیرهای برنزی جبیل کتیبه‌ای ۱۹۲۶–۱۹۳۲ ۱ جبیل موزه ملی بیروت3III 1
سفال‌نوشته عبدا کتیبه‌ای ۱۹۲۶–۱۹۳۲ ۱ حدود ۹۰۰ ق.م.جبیل 8III 10
کتیبه پسر صفات‌بعل کتیبه‌ای ۱۹۲۶–۱۹۳۲ ۱ حدود ۵۰۰/۴۷۵ ق.م.جبیل موزه ملی بیروت9
تابوت‌دان باتنوعم کتیبه‌ای ۱۹۲۶–۱۹۳۲ ۱ حدود ۴۵۰–۴۲۵ ق.م.جبیل موزه ملی بیروت11III 26
کتیبه سرت ۱۹۲۸ ۱ سرت 180
کتیبه یحیمیلک کتیبه‌ای ۱۹۳۰ ۱ حدود ۹۶۰/۹۵۰ ق.م.جبیل قلعه جبیل4III 6
استل‌های سفیره کتیبه‌ای ۱۹۳۰–۱۹۵۶ ۳ السفیره موزه ملی دمشق و موزه ملی بیروت 222–224, 227II 8–9, 22
کتیبه عاج ارسلان تاش کتیبه‌ای ۱۹۳۱ ۱ ارسلان تاش لوور232II 2
دیوارنوشته‌های حماة ۱۹۳۱–۳۸ حماة 203–213II 6 I–V
کتیبه آرامی پل دارونته کتیبه‌ای ۱۹۳۲ ۱ حدود ۲۶۰ ق.م. افغانستان در محل
تعویذهای ارسلان تاش کتیبه‌ای ۱۹۳۳ ۲ ارسلان تاش موزه ملی حلب 27III 23–24
کتیبه تل حلاف کتیبه‌ای ۱۹۳۳ ۱ تپه حلاف تخریب‌شده231II 10
کتیبه بیتیا ۱۹۳۳ ۱ ساردینیا 173
کتیبه آگریجنتوم کتیبه‌ای ۱۹۳۴ ۱ ۴۰۶ ق.م.کارتاژ 302I 5510[۲۸]
نامه‌های لاچیش کتیبه‌ای ۱۹۳۵ ۱ تل لاچیش موزه بریتانیا و موزه اسرائیل 192–199I 12
کتیبه صفات‌بعل کتیبه‌ای ۱۹۳۶ ۱ حدود ۹۰۰ ق.م.جبیل موزه ملی بیروت7III 9
پاپیروس‌های آرامی هرموپولیس کتیبه‌ای ۱۹۳۶ ۸ ۴۰۰ ق.م. هرموپولیس دانشگاه قاهره موزه باستان‌شناسی II 27
نامه‌های پاپیروس فنیقی کتیبه‌ای ۱۹۳۷–۱۹۴۰ ۲ قاهره و سقاره موزه مصر50–51
استل ملقارت کتیبه‌ای ۱۹۳۹ ۱ بورِیج موزه ملی حلب 201II 1
کتیبه هانیمن کتیبه‌ای ۱۹۳۹ ۱ ۹۰۰ ق.م. قبرس موزه قبرس30III 12
استل سراپیتیس کتیبه‌ای ۱۹۴۰ ۱ آرمازی موزه ملی گرجستان276
کتیبه نئوپونیک جبل مسعودج ۱۹۴۰ ۱ تونس 141 [۲۹][۳۰]
پاپیروس آدون کتیبه‌ای ۱۹۴۲ ۱ سقاره موزه مصر266II 21
عصای کیلامووا کتیبه‌ای ۱۹۴۳ ۱ سامال 25III 14
استراکاهای تل قاسیله کتیبه‌ای ۱۹۴۵–۱۹۴۶ ۲ تل قاسیله موزه اسرائیلI 4
دوزبانه کاراتپه کتیبه‌ای ۱۹۴۶ ۱ حدود ۷۵۰ ق.م.کاراتپه موزه فضای باز کاراتپه-آسلانتاش 26III 15
کاسه‌های نقره تل المسخوطه دهه ۱۹۵۰ تل المسخوطه II 25
کتیبه‌های پوماییاتون و پنی تاریون دهه ۱۹۵۰ ۱ حدود ۳۲۷ ق.م. نزدیک درومولاکسیا، قبرس موزه باستان‌شناسی ناحیه لارناکا (شماره ۱۴۲۵) [۳۱]
کتیبه‌های مخروط گلی جبیل کتیبه‌ای ۱۹۵۰ ۲ ۱۱۰۰–۱۰۰۰ ق.م.جبیل موزه ملی بیروتIII 2,3
کتیبه فنیقی کارکمیش کتیبه‌ای ۱۹۵۰ ۱ کارکمیش موزه بریتانیا 28
کتیبه‌های هترا کتیبه‌ای ۱۹۵۱ هترا 237–257IV 64-80
کتیبه‌های نئوپونیک جینت ۱۹۵۲ الجزایر 170
پاپیروس وادی مربعات ۱۹۵۲ ۶۰۰ ق.م.وادی مربعات I 11
KAI 136 (نئوپونیک) ۱۹۵۵ تونس 136
کتیبه‌های هازور ۱۹۵۶ ۸۰۰ ق.م.تل هازور I 5
دسته کوزه‌های الجیب کتیبه‌ای ۱۹۵۶–۱۹۵۹ >۶۰ ۷۰۰ ق.م.الجیب موزه باستان‌شناسی اردن و موزه پنI 14
کتیبه مرمری جبیل کتیبه‌ای ۱۹۵۷ ۱ ۵۰۰ ق.م. جبیل موزه ملی بیروت280
کتیبه هاشوب کتیبه‌ای ۱۹۵۷ ۱ ۴۰۰ ق.م. تل زتون موزه آثار باستانی یافا قدیم [۳۲]
کتیبه آرامی کوبابا ۱۹۵۷ ۱ بهادیرلی 278II 36 [۳۳]
کتیبه الکرک کتیبه‌ای ۱۹۵۸ ۱ الکرک موزه باستان‌شناسی اردن 306I 17
کتیبه صخره‌ای دوزبانه قندهار کتیبه‌ای ۱۹۵۸ ۱ چهل‌زینه موزیم ملی افغانستان 279
استراکون یونه-یام کتیبه‌ای ۱۹۶۰ ۱ مساد هاشاویاهو موزه اسرائیل 200I 10
استراکاهای آراد کتیبه‌ای دهه ۱۹۶۰ >۲۰۰ حدود ۶۰۰ ق.م.تل آراد موزه بایبل لندزI 13, II 31
کتیبه‌های پونیکی معبد آنتاس دهه ۱۹۶۰ ساردینیا 299–301 [۱۲][۳۴]
استراکاهای نبی یونس کتیبه‌ای دهه ۱۹۶۰ نبی یونس (اشدود) II 32
کاسه تل دان دهه ۱۹۶۰ ۱ تل دان II 4
مجسمه عشتروت سویل کتیبه‌ای ۱۹۶۰–۱۹۶۲ ۱ ۷۰۰ ق.م.سویل موزه باستان‌شناسی سویل 294III 16
دیوارنوشته‌های خربه بیت لی کتیبه‌ای ۱۹۶۱ ۷ ۴۰۰ ق.م.خربه بیت لی موزه اسرائیلI 15
کتیبه ارگ امان کتیبه‌ای ۱۹۶۱ ۱ امان موزه باستان‌شناسی اردن 307
کوزه عین گو ۱۹۶۱ عین گو II 3
کتیبه انگشتر طلای فنیقی کادیز ۱۹۶۱ مؤسسه والنسیا دون خوان71 [۳۵]
کتیبه ابوالهول فنیقی کتیبه‌ای ۱۹۶۲ ۱ ام‌العمد موزه ملی بیروت III 32
پسر معبد بعل‌شلیم کتیبه‌ای ۱۹۶۳–۱۹۶۴ ۱ صیدا موزه ملی بیروت 281III 29
پاپیروس آرامی ابیدوس کتیبه‌ای ۱۹۶۴ ۱ ۴۰۰ ق.م. نامعلوم موزه ملی باستان‌شناسی اسپانیا II 29
لوح‌های پیرگی کتیبه‌ای ۱۹۶۴ ۳ پیرگی موزه ملی اتروسکی 277III 42
کتیبه اداری کارتاژ کتیبه‌ای ۱۹۶۴ ۱ کارتاژ موزه ملی کارتاژ 303
کتیبه‌های آرامی لرستان ۱۹۶۴ لرستان II 11–12
استل‌های داسکیلیون کتیبه‌ای ۱۹۶۵ داسکیلیون موزه خاور باستان 318II 37
کتیبه‌های پونیکی موزیا ۱۹۶۷ سیسیل 296–298 [۳۶][۱۲][۳۷]
کتیبه دیر علا کتیبه‌ای ۱۹۶۷ ۱ دیر علا موزه باستان‌شناسی اردن312
کتیبه‌های پونیکی گروتا رجینا ۱۹۶۹ سیسیل 295 [۳۸][۱۲]
کیتیون KAI 288–290 ۱۹۷۰-۸۰ کیتیون 288–290 [۳۹][۴۰][۴۱]
کتیبه کاسه تککه (کنوسوس) دهه ۱۹۷۰ هزاره ۱ ق.م.کرت موزه باستان‌شناسی هراکلیون (Χ4346)291 [۴۲][۴۳][۴۴]
لوح آرامی معیشت دهه ۱۹۷۰ 316 [۴۵][۴۶][۴۷][۴۸]
کتیبه آرامی لغمان کتیبه‌ای ۱۹۷۰ ۱ حدود ۲۶۰ ق.م. افغانستان در محل
فرمان آرامی فراری ۱۹۷۱ نامعلوم 317 [۴۹][۵۰]
کتیبه تل سیران کتیبه‌ای ۱۹۷۲ ۱ امان موزه باستان‌شناسی اردن 308
سه‌زبانه لتون کتیبه‌ای ۱۹۷۳ ۱ زانتوس فتحیه موزه 319
کتیبه آرامی از المال ۱۹۷۳ ۷/۶ ق.م. المال
کتیبه‌های تل شیخ حمد ۱۹۷۸–۱۹۸۰ تل شیخ حمد 313–314 [۵۱]
کتیبه دوزبانه حداد-یتعی کتیبه‌ای ۱۹۷۹ ۱ تل الفخیریه موزه ملی دمشق309
طومارهای کتبه حنوم کتیبه‌ای ۱۹۷۹ ۲ ۶۵۰–۵۸۷ ق.م. اورشلیم موزه اسرائیل
کتیبه تنیت صرپتا کتیبه‌ای دهه ۱۹۸۰ صرفند 285 [۵۲]
کتیبه جبل ایرس داغی کتیبه‌ای ۱۹۸۰ ۱ جبل ایرس داغی موزه باستان‌شناسی آلانیا287
دوزبانه عبدالونیموس ۱۹۸۲ ۱ ۳۲۵ ق.م.کوس 292 [۵۳][۵۴]
کتیبه عبری یادمانی اورشلیم ۱۹۸۲ ۱ ۸۰۰–۵۰۰ ق.م. اسپولیا بیزانسی نزدیک دیوار جنوبی موزه اسرائیل [۵۵]
پیشانی‌بند اسب حزائیل کتیبه‌ای ۱۹۸۴ ۱ ۸۰۰ ق.م.ساموس موزه باستان‌شناسی واتی311
کتیبه بوکان ۱۹۸۵ بوکان 320 [۵۶][۵۷]
استل ایوریز ۱۹۸۶ ۱ ارغلی موزه ارغلی قونیه
اسناد آرامی باختر کتیبه‌ای ۱۹۹۳–۲۰۰۲ ۳۵۳–۳۲۴ ق.م.باختر مجموعه‌های خلیلی
سنگ‌یادبود تل دان کتیبه‌ای ۱۹۹۳ ۱ تل دان موزه اسرائیل 310
کتیبه تل شیوخ فوقانی ۱۹۹۶ 315 [۵۸]
کتیبه وقف سلطنتی عقرون کتیبه‌ای ۱۹۹۶ ۱ تل مقنه موزه اسرائیل 286
کتیبه چینکوی کتیبه‌ای ۱۹۹۷ ۱ چینه، یورگیر موزه باستان‌شناسی آدانا [۵۹][۶۰]
لوح دِ خِست ۲۰۰۰ ۱ قرن ۲۰۰ میلادی سقطرا در محل
سنگ زایت کتیبه‌ای ۲۰۰۵ ۱ حدود ۹۰۰ ق.م. تل زایط
استل کوتامووا کتیبه‌ای ۲۰۰۸ ۱ سامال غازی آنتپ موزه باستان‌شناسی [۶۱]
استراکون خربه قیافه کتیبه‌ای ۲۰۰۹ ۱ حدود ۱۰۰۰ ق.م. خربه قیافه موزه اسرائیل [۶۲]
کتیبه‌های محراب آتاروز ۲۰۱۰ حدود ۸۰۰ ق.م. خربه آتاروز [۶۳]
کتیبه ایشبعل کتیبه‌ای ۲۰۱۲ ۱۰۲۰–۹۸۰ ق.م. خربه قیافه [۶۴]
KAI 283 صیدا 283 [۶۵]
KAI 284 صور 284 [۶۶]
کتیبه دمتریاس دمتریاس 293

منابع

  1. ↑ کتیبه‌های کنعانی و آرامی. ۱۹۶۱. {{cite book}}: از پارامتر ناشناخته |نقل‌قول= صرف‌نظر شد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. ↑ Mark Woolmer (ویراستار). «Phoenician: A Companion to Ancient Phoenicia». A Companion to Ancient Phoenicia, ed. Mark Woolmer: ۴. {{cite journal}}: از پارامتر ناشناخته |نقل‌قول= صرف‌نظر شد (کمک)
  3. ↑ Parker، Heather Dana Davis؛ Rollston، Christopher A. (۲۰۱۹). «Teaching Epigraphy in the Digital Age». Ancient Manuscripts in Digital Culture. صص. ۱۸۹–۲۱۶. doi:10.1163/9789004399297_011. شابک ۹۷۸-۹۰-۰۴-۳۹۹۲۹-۷. S2CID 182624532. {{cite book}}: از پارامتر ناشناخته |نقل‌قول= صرف‌نظر شد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. ↑ Kaufman، Stephen A. (۱۹۸۶). «The Pitfalls of Typology: On the Early History of the Alphabet». Hebrew Union College Annual. ۵۷: ۱–۱۴. جی‌استور 23507690.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. ↑ John، Huehnergard؛ Na’ama، Pat-El (۲۰۰۵). The Semitic Languages. Oxon: Routledge. ص. ۱۱۴. شابک ۰۴۱۵۰۵۷۶۷۱.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. ↑ Gibson، J. C. L. (۱۹۷۵). Textbook of Syrian Semitic Inscriptions: II. Aramaic Inscriptions. OUP Oxford. ص. ۱۲۰. شابک ۹۷۸-۰-۱۹-۸۱۳۱۸۶-۱.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. ↑ Röllig 1983.
  8. ↑ Röllig 1983 : «واژگان فنیقی-پونیکی که تاکنون به ثبت رسیده حدود ۶۶۸ واژه است... در مقایسه با عبری با حدود ۷۰۰۰–۸۰۰۰ واژه و ۱۵۰۰ تک‌باره، این تعداد چشمگیر است.»
  9. ↑ Lehmann، Reinhard G. (۲۰۱۳). «Wilhelm Gesenius and the Rise of Phoenician Philology». Beihefte zur Zeitschrift für die alttestamentliche Wissenschaft. ۴۲۷. Berlin/Boston: Walter de Gruyter GmbH: ۲۱۰ و ۲۵۷.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. ↑ Millard، Alan (۱۹۹۳). «Review of Ancient Hebrew Inscriptions. Corpus and Concordance». The Journal of Theological Studies. ۴۴ (۱): ۲۱۶–۲۱۹. جی‌استور 23967100.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  11. ↑ AVIGAD، N. (۱۹۵۳). «The Epitaph of a Royal Steward from Siloam Village». Israel Exploration Journal. ۳ (۳): ۱۳۷–۱۵۲. جی‌استور 27924525.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  12. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 ICO: Amadasi Guzzo, Maria Giulia (1967). Le iscrizioni fenicie e puniche delle colonie in Occidente. Studi semitici (in Italian). Istituto di studi del Vicino Oriente, Università. Retrieved 2022-10-13.
  13. ↑ AO 4831
  14. ↑ Sauter، Megan (۲۰۱۴-۰۴-۰۹). «The Tomb of Queen Helena of Adiabene». Biblical Archaeology Society. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲۰۲۶-۰۲-۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  15. 1 2 Moriggi، Marco (۲۰۱۱). «Phoenician and Punic Inscriptions in the Museo di Antichità di Torino (Turin, Italy)». Egitto e Vicino Oriente. ۳۴: ۸۱–۹۴. جی‌استور 24233436.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  16. ↑ نگاه کنید به Commons:Category:Euting Nabataean inscriptions from Hegra, Al-Ula
  17. ↑ Clermont-Ganneau، Charles Simon (۱۸۹۷). «Une inscription phénicienne de Tyr». Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres. ۴۱ (۴): ۳۴۷–۳۴۹. doi:10.3406/crai.1897.71008.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  18. ↑ Twelve Arebsun steles
    • Smirnow, Y.J., 1895, Arbeiten der Abteilung für klassische, byzantinische und westeuropäische Altertumskunde, Erstes Buch, 1895 = Journal de la société russe d’archéologie / Zapisky Imperatorskoe Russkoe archeologicheskoe Obshchestvo, Nlle série 8/3-4 (Petersburg), 1896, 444-446.
    • Halevy, (با تصویر)
    • Clermont-Ganneau, Ch., 1898, Inscription araméenne de Cappadoce, Comptes rendus de l’Académie des inscriptions et belles-lettres : 630-640, 808-810.André Lemaire, textes araméens d’Anatolie d’époque perse, 3 octobre 2000
    • Clermont-Ganneau, Ch., 1900, https://archive.org/details/RecueilDarchologieOrientaletome3/page/n71/mode/2up?view=theater Inscription araméenne de Cappadoce], Recueil d’archéologie orientale III, Paris : 59-70, spéc. 69-70.
    • Lemaire, André, à paraître, Les pierres et inscriptions araméennes d’Arebsun (Cappadoce). Nouvel examen, dans S. Shaked-A. Netzer éd., Irano-Judaica IV, Jérusalem.
    • Lidzbarski, M., 1900-1902, Aramäische Inschriften aus Kappadocien, Ephemeris für semitische, Epigraphik I, Giessen : 59-74, 319-326, spéc. 72-74.
    • Marquart 1905
  19. ↑ Teixidor، Javier (۱۹۷۹). «L'inscription phénicienne de Tartous (RÉS 56)». Syria. ۵۶ (۱/۲). Institut Francais du Proche-Orient: ۱۴۵–۱۵۱. doi:10.3406/syria.1979.6656. شاپا ۰۰۳۹-۷۹۴۶. جی‌استور 4198182. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۸-۰۹.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  20. ↑ Dussaud, René, Voyage en Syrie, Oct-Nov 1896, Revue Archéologique, 30, 1897, p. 332-336
  21. ↑ Clermont-Ganneau, Deux statues pheniciennes à inscriptions, Recueil d'archéologie orientale, 1903, p.373-
  22. ↑ Lidzbarski, Ephemeris für semitische Epigraphik, II, p.165-
  23. ↑ Berger، Philippe (۱۸۹۸). «INSCRIPTION DÉDICATOIRE DES SANCTUAIRES D'ASTARTÉ ET TANIT A CARTHAGE». Revue d'Assyriologie et d'archéologie orientale. ۵ (۱). Presses Universitaires de France: ۱۱–۲۵. شاپا ۰۳۷۳-۶۰۳۲. جی‌استور 23275700. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۵-۱۲.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  24. ↑ Delattre, Alfred-Louis (1899). "Rapport sur les fouilles de Carthage (avril-juin 1899)". Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres (in French). 43 (5): 552–564. doi:10.3406/crai.1899.71467. ISSN 0065-0536. Archived from the original on 2025-04-29. Retrieved 2025-05-12.
  25. ↑ Berger، Philippe؛ Cagnat، René Louis Victor (۱۸۹۹). «L'inscription trilingue d'Henchir Alaouin». Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres. ۴۳ (۱): ۴۸–۵۴. doi:10.3406/crai.1899.71329.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  26. ↑ Vassel، Eusèbe (۱۹۰۷). «Notes sur quelques stèles puniques». Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres. ۵۱ (۵): ۲۶۲–۲۶۵. doi:10.3406/crai.1907.72083.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  27. ↑ Sola Solé، Josep M. (۱۹۵۱–۵۲). «La plaquette en bronze d'Ibiza». Semitica. IV. Paris: ۲۵ ff.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
    Sola Solé، Josep M. (۱۹۵۵). «Inscripciones fenicias en la Peninsula Ibérica». Sefarad. XV. Madrid - Barcelona: ۴۵ff.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
    Littmann, Enno (1932). "Punische Inschriften aus Ibiza". Forschungen und Fortschritte: Nachrichtenblatt der Deutschen Wissenschaft und Technik (in German). 8: 179.
  28. ↑ Schmitz، Philip C. (۱۹۹۴). «The Name 'Agrigentum' in a Punic Inscription (CIS I ۵۵۱۰.۱۰)». Journal of Near Eastern Studies. ۵۳ (۱): ۱–۱۳. doi:10.1086/373651. جی‌استور 545353. S2CID 161397507.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  29. ↑ Note sur l'inscription punique d'une borne limite découverte en Tunisie
  30. ↑ Garbini، Giovanni (۱۹۶۸). «Note di Epigrafia Punica – III». Rivista degli studi orientali. ۴۳ (۱). [Fabrizio Serra Editore, Sapienza – Universita di Roma]: ۵–۱۷. شاپا ۰۳۹۲-۴۸۶۶. جی‌استور 41880004. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۴-۲۴.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  31. ↑ Honeyman، A. M. (۱۹۶۰). «Inscriptions from Cyprus». Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland (۳/۴): ۱۱۱–۱۱۲. شاپا ۰۰۳۵-۸۶۹X. جی‌استور 25202364.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  32. ↑ «The Excavation in Tell Abu Zeitun in ۱۹۵۷». Bulletin of the Israel Exploration Society (به عبری). ۲۲ (۱/۲). انجمن اکتشاف اسرائیل: ۹۹. ۱۹۵۸. جی‌استور 23730357. {{cite journal}}: پارامتر |firstنام= بدون |lastنام= در نام وارد شده‌است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  33. ↑ Dupont-Sommer, André (1961). "Une inscription araméenne inédite de Cilicie et la déesse Kubaba". Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres (in French). 105 (1): 19–23. doi:10.3406/crai.1961.11248. ISSN 0065-0536 – via PERSEE.
  34. ↑ https://base-map-polytheisms.huma-num.fr/source/1660 n.1 in Garbini G., Le iscrizioni fenicie, in R. Zucca (ed.), Il tempio del Sardus Pater ad Antas, Rome, 2019, 67-86
  35. ↑ Solà-Solé, Josep María (1961). "La inscripción púnica Hispania". Sefarad (in Spanish). 21 (2). Instituto "Arias Montano.": 251–256.
  36. ↑ Amadasi, M.G. (1986). Scavi a Mozia, le iscrizioni. Collezione di studi fenici (in Italian). Consiglio nazionale delle ricerche. p. شماره‌های 23, 24, 31. Retrieved 2022-05-31.
  37. ↑ https://base-map-polytheisms.huma-num.fr/source/1611 No. 23 = KAI 296
    No. 24 = KAI 297
    No. 31 = KAI 298
    Amadasi Guzzo M.G., Scavi a Mozia - Le iscrizioni, Rome 1986
  38. ↑ Bisi, A.M.; Amadasi, M.G. (1969). Grotta Regina, I.: Rapporto preliminare della Missione congiunta con la Soprintendenza alle antichità della Sicilia occidentale (in Italian). Consiglio nazionale delle ricerche. p. شماره 38A. Retrieved 2022-05-31.
  39. ↑ KAI 288 [احتمالاً در موزه قبرس]
  40. ↑ KAI 289 https://base-map-polytheisms.huma-num.fr/source/29
  41. ↑ KAI 290 سه خط
  42. ↑ Cross، Frank Moore (۱۹۸۰). «Newly Found Inscriptions in Old Canaanite and Early Phoenician Scripts». Bulletin of the American Schools of Oriental Research (۲۳۸): ۱۵–۱۷. doi:10.2307/1356511. شاپا ۰۰۰۳-۰۹۷X. جی‌استور 1356511. S2CID 222343641.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  43. ↑ Bourogiannis, Giorgos. The Phoenician presence in the Aegean during the Early Iron Age: Trade, settlement and cultural interaction, Rivista di Studi Fenici 46, 2018, p. 63.
  44. ↑ Sznycer، Maurice (۱۹۷۹). «L'INSCRIPTION PHÉNICIENNE DE TEKKE, PRES DE CNOSSOS». Kadmos. ۱۸ (۱). doi:10.1515/kadm.1979.18.1.89. شاپا ۰۰۲۲-۷۴۹۸.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  45. ↑ Bordreuil, Pierre, "Une tablette araméenne inédite de 635 av. J.-C.." Sem 23 (1973): 95–102 + pls. I-V.
  46. ↑ Fales, Frederick Mario, "Sulla tavoletta aramaica A.O. 25.341." AION 36 (1976): 541–47.
  47. ↑ Kaufman, Stephen A., "An Assyro-Aramaic egirtu ša Šulmu." Pp. 119–27 In Essays on the Ancient Near East in Memory of Jacob Joel Finkelstein. Ellis, M. de Jong, ed. Hamden, Ct.: Archon, 1977.
  48. ↑ Wesselius, J.W., "A Document Concerning the Sustenance of a Mother by Her Sons." AION 45 (1985): 506–8.
  49. ↑ Bhayro، Siam (۲۰۰۸). «The Aramaic 'Fugitive' Decree: A New Interpretation». Aramaic Studies. ۶ (۱). Brill: ۱–۱۵. doi:10.1163/147783508x371268. شاپا ۱۴۷۷-۸۳۵۱. S2CID 162356215.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  50. ↑ J.W. Wesselius, ‘The Aramaic Decree about Fugitives Reconsidered’, in E. Talstra (ed.), Narrative and Comment:Contributions to Discourse Grammar and Biblical Hebrew presented to Wolfgang Schneider(Amsterdam: Societas Hebraica Amstelodamensis,1995), pp.199–209(p.201)
  51. ↑ TelShHa 3 و TelShHa 5
  52. ↑ Pritchard J.B., The Tanit Inscription from Sarepta, in H.G. Niemeyer (ed.), Phönizier im Westen (Madrider Beiträge 8), Mainz am Rhein, 1982, 83-92.
    Amadasi Guzzo M. G., Two Phoenician Inscriptions Carved in Ivory: Again the Ur Box and the Sarepta Plaque, Orientalia 59/1, 1990, 58-66.
  53. ↑ «ERC MAP - View Source #13».
  54. ↑ Ch. Kantzia (کتیبه یونانی) و Maurice Sznycer (کتیبه فنیقی), Archaiologikon Deltion, 35 (1980) [1986], p. 1-30.
  55. ↑ Naveh، Joseph (۱۹۸۲). «A Fragment of an Ancient Hebrew Inscription from the Ophel». Israel Exploration Journal. ۳۲ (۴): ۱۹۵–۱۹۸. شاپا ۰۰۲۱-۲۰۵۹. جی‌استور 27925853.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  56. ↑ Sokoloff، Michael (۱۹۹۹). «The Old Aramaic Inscription from Bukān: A Revised Interpretation». Israel Exploration Journal. ۴۹ (۱/۲): ۱۰۵–۱۱۵. جی‌استور 27926880.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  57. ↑ https://base-map-polytheisms.huma-num.fr/source/2347 Lemaire A., Une inscription araméenne du VIIIe s. av. J.-C. trouvée à Bukân (Azebaïdjan Iranien), Sudia Iranica 27, 1998, 15-30.
  58. ↑ FALES، F. M؛ BACHELOT، L.؛ ATTARDO، E. (۱۹۹۶). «An Aramaic Tablet from Tell Shioukh Fawqani, Syria». An Aramaic Tablet from Tell Shioukh Fawqani, Syria. ۴۶: ۸۱–۱۲۱. INIST:2463380.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  59. ↑ Tekoglu، Recai؛ Lemaire، André؛ Ipek، Ismet؛ Kasim Tosun، A. (۲۰۰۰). «La bilingue royale louvito-phénicienne de Çineköy». Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres. ۱۴۴ (۳): ۹۶۱–۱۰۰۷. doi:10.3406/crai.2000.16174. INIST:13488688.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  60. ↑ Yakubovich، Ilya (۲۰۱۵). «Phoenician and Luwian in Early Iron Age Cilicia». Anatolian Studies. ۶۵: ۳۵–۵۳. doi:10.1017/S0066154615000010. جی‌استور 24878375. S2CID 162771440. ProQuest 1693847338.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  61. ↑ Schloen، J. David؛ Fink، Amir S. (۲۰۰۹). «New Excavations at Zincirli Höyük in Turkey (Ancient Samʾal) and the Discovery of an Inscribed Mortuary Stele». Bulletin of the American Schools of Oriental Research. ۳۵۶ (۳۵۶): ۱–۱۳. doi:10.1086/BASOR25609345. جی‌استور 25609345. S2CID 164088482.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  62. ↑ «An Iron Age IIA Alphabetic Writing Exercise from Khirbet Qeiyafa». Israel Exploration Journal. ۶۲ (۲). Israel Exploration Society: ۱۸۶–۱۹۹. ۲۰۱۲. جی‌استور 43855624. {{cite journal}}: پارامتر |firstنام= بدون |lastنام= در نام وارد شده‌است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  63. ↑ «An inscribed altar from the Khirbat Ataruz Moabite sanctuary». Levant. ۵۰ (۲): ۲۱۱–۲۳۶. ۲۰۱۸. doi:10.1080/00758914.2019.1619971. S2CID 199266038. {{cite journal}}: پارامتر |firstنام= بدون |lastنام= در نام وارد شده‌است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  64. ↑ «The ʾIšbaʿal Inscription from Khirbet Qeiyafa». Bulletin of the American Schools of Oriental Research. ۳۷۳ (۳۷۳). The American Schools of Oriental Research: ۲۱۷–۲۳۳. ۲۰۱۵. doi:10.5615/bullamerschoorie.373.0217. جی‌استور 10.5615/bullamerschoorie.373.0217. S2CID 164971133. {{cite journal}}: پارامتر |firstنام= بدون |lastنام= در نام وارد شده‌است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  65. ↑ KAI 283، ۱۵ خط خوانا، سمت چپ آسیب‌دیده
  66. ↑ KAI 284، ۲۱ کتیبه، چند واژه

کتاب‌شناسی

  • Röllig, Wolfgang (1983). "The Phoenician Language: Remarks on the Present State of Research". Atti del I Congresso Internazionale di Studi Fenici e Punici (in English). Vol. 2. Rome. pp. 375–385. doi:10.11588/propylaeumdok.00001074. {{cite book}}: از پارامتر ناشناخته |نویسنده‌پیوند= صرف‌نظر شد (کمک)نگهداری یادکرد:مکان بدون ناشر (رده)

جستارهای وابسته

  • فهرست کتیبه‌های باستان‌شناسی کتاب مقدس
  • سنگ‌قبرهای کارتاژی
  • سنگ‌نوشته
  • نوشته‌های عبری باستان
  • پاپیروس‌های عبری و آرامی