آمانوجاکو

آمانوجاکو (天邪鬼あまのじゃく) یا آمان‌جاکو (天邪鬼あまんじゃく)روح شیطانی بهشتی») موجودی شبیه دمون در فولکلور ژاپنی است.[۱] آمانوجاکو ریشه در اسطوره‌شناسی باستانی دارد. اگرچه ریشه‌های واقعی آن‌ها به مانند یک راز می‌ماند، اما به نظر می‌رسد که از اسطوره‌های باستانی الوهیت شرور شینتو سرچشمه گرفته‌اند. آمانوزاکو، آمانوساگومه و آمنوواکاهیکو همگی جنبه‌هایی از ماهیت تضعیف‌کنندهٔ این روح را به اشتراک می‌گذارند. اعتقاد بر این است که آمانوجاکو از یکی یا حتی همه آن‌ها سرچشمه گرفته است.

در فولکلور

آمانوجاکو به عنوان موجوداتی با طبیعت معکوس و شدیداً متضاد توصیف می‌شوند: اگر به آن‌ها دستوری داده شود، دقیقاً برعکس آن را انجام می‌دهند. آمانوجاکو هیولاهای شروری هستند که از قبل از تاریخ مکتوب ژاپن شناخته شده‌اند. آن‌ها به عنوان کامی‌های شرور، اونی‌های کوچک یا یوکای‌ها توصیف می‌شوند که باعث شرارت و انجام اعمال شیطانی می‌شوند. علی الخصوص، آن‌ها به خاطر تحریک انسان‌ها به اعمال شرورانه بر اساس آرزوهای پلیدی که در اعماق قلبشان دفن شده است، شناخته می‌شوند.

یکی از شناخته‌شده‌ترین حضورهای آمانوجاکو در قصه پریان اوریکو-هیمه (瓜子姫, «پرنسس ملون») است،[۲] که در آن دختری که به‌طور معجزه آسایی از یک ملون‌ متولد شده است، مورد توجه یک زوج مسن قرار می‌گیرد. آن‌ها به این دختر سر پناه می‌دهند و او را از دنیای بیرون محافظت می‌کنند، و مانند فرزندشان بزرگ می‌کنند. با گذشت زمان او به زن جوان زیبایی تبدیل می‌شود و در یکی از روزها از او خواستگاری می‌شود. والدینش پس از خوشحالی، برای خرید جهیزیه و آماده سازی جشن عروسی‌اش به شهر رفتند. قبل از رفتن به او هشدار دادند که در را به روی هیچ‌کس باز نکند، تحت هر شرایطی! کمی بعد، اوریکو هیمه صدای در زدن را شنید. «اوریکو-هیمه، لطفا اجازه بده بیام تو!» اما او از باز کردن در خودداری کرد. صدا دوباره پاسخ داد: «اگر در را باز نمی‌کنی، حداقل پنجره را کمی باز کن...» اوریکو-هیمه از روی سادگی آمانوجاکو را به داخل راه می‌دهد، جایی که این مخلوق او را می‌رباید یا می‌بلعد، و گاهی اوقات با پوشیدن پوست کنده شده‌اش، خود را به جای او جا می‌زند.[۲]

وقتی والدین دختر به خانه باز می‌گردند، فریب آمانوجاکو را می‌خورند و فکر می‌کنند دخترشان هنوز زنده است. بالاخره روز عروسی فرا رسید. زوج مسن آمانوجاکو را که لباس مبدل پوشیده بود، پیش شوهر آینده‌اش بردند. با این حال، کلاغی از درختی در همان نزدیکی فریاد زد و به این زوج هشدار داد که دخترشان آن چیزی نیست که به نظر می‌رسد. آن‌ها عروس را محکم گرفتند و او را نگه داشتند. سپس بدنش را شستند تا پوست کنده شده جدا شد و آمانوجاکو نمایان شد. آمانوجاکو برای نجات جانش فرار کرد، اما زوج مسن او را تعقیب کردند. مردم بیشتر و بیشتری به آن‌ها پیوستند، تا اینکه گروهی از روستاییان به تعقیب این دمون در سراسر روستا افتادند. در نهایت، مردم روستا به آمانوجاکو رسیدند و با چوب، سنگ و ابزار دیگری به او ضربه زدند. آن‌ها این دمون را آنقدر کتک زدند که به شدت زخمی شد و مرد.[۳]

منابع

  1. "Amanojaku" あま‐の‐じゃく【天邪鬼】. Nihon Kokugo Daijiten Concise edition, web version (精選版 日本国語大辞典) (به ژاپنی). Shogakukan. (1). Retrieved 2024-01-02 via kotobank.jp.
  2. 1 2 Mizuki, Shigeru (2004). Mujara 5: Tōhoku, Kyūshū-hen. Japan: Soft Garage. p. 6. ISBN 978-4861330278.
  3. "Ao andon" (به انگلیسی). Yokai.com. Retrieved October 13, 2025.