جینمنجو

جینمنجو (人面樹) در کتاب کنجاکو هیاکی شویی اثر توری‌یاما سکیئن

جین‌مِنجو یا نین‌مِنجو (زبان‌های چینی: 人面樹; پین‌یین: Rénmiànshù; زبان ژاپنی: 人面樹 [にんめんじゅ、じんめんじゅ]; "درختی با چهره انسان") نوعی یوکای و یائوگوای در فولکلور ژاپنی و چینی است. جین‌مِنجو معمولاً به صورت درختی با گل‌هایی شبیه سر انسان به تصویر کشیده می‌شود. این سرها قادر به صحبت نیستند، اما لبخند می‌زنند و حتی می‌توانند بخندند. در فصل پاییز، میوه‌هایی به شکل صورت می‌دهند که طعمی شیرین و ترش دارند. این اثر به‌طور قابل توجهی در دوره ادو، و در کتاب کنجاکو هیاکی شویی اثر توری‌یاما سکیئن ظاهر می‌شود.[۱]

مفهوم

در کتاب کنجاکو هیاکی شویی آن را به صورت درختی با گل‌هایی شبیه سر انسان به تصویر کشیده شده است و متن توضیحی زیر نیز در مورد آن آمده است:

در دره‌های کوهستانی، گل‌هایش درست مثل سر انسان‌ها، بدون هیچ واژه‌ای، فقط لبخند می‌زنند، لبخند می‌زنند تا زمانی که گلبرگ‌هایش همین‌طور بریزند (山谷にあり その花人の首のごとし ものいはずしてたゞ笑ふ事しきりなり しきりにわらへば そのまま落花すといふ)[۲]

علاوه بر یوکای ژاپنی، کنجاکو هیاکی شویی همچنین شامل نشریاتی از گیاهان، حیوانات و یوکای‌های خارج از ژاپن است و «جین‌مِنجو» و همچنین واکان سانسایی زوئه، نقل قولی از دانشنامهٔ چینی سانکای توهویی است که درخت مشابهی را از سرزمینی به نام «داشیگوئو» (زبان‌های چینی and زبان ژاپنی: 大食国; پین‌یین: Dàshíguó; روماجی: Daishikoku; ت.ت.'کشور پرخور') توصیف می‌کند.[۲]

بر طبق دانشنامهٔ سانکای توهویی، داشیگو سرزمینی در هزار لیه جنوب‌غربی است که گل‌هایی مانند سر انسان دارد و اگر از آن سوالی پرسیده شود، گل‌هایش می‌خندند، اما زبان انسان را نمی‌فهمد. اگر خیلی شدید بخندند، سرها پژمرده شده و از درختان می‌افتند.[۳] رو ساوا (老媼茶話) مجموعه‌ای از داستان‌های عجیب از آیزو، ضمن بیان اظهاراتی درباره این درخت، نقل قول‌هایی از سانکای توهویی نیز ارائه می‌دهد.[۴] سانکای توهویی نین‌مِنجو را به عنوان منشأ آن سرزمین خارجی دایشی-کوکو (大食国) توصیف می‌کند. دایشی تلفظ ژاپنی نام چینی مینگ برای جهان اسلام بود که از واژهٔ فارسی تازی آمده بود. تازی واژه‌ای فارسی برای مسلمانان بود که از طی مشتق شده است، قبیله‌ای عربی که در دوران خلافت عباسی شکوفا شدند.[۵]

منابع

  1. 多田克己 (2006). 百鬼解読. 講談社文庫 (به ژاپنی). 講談社. pp. 20頁. ISBN 978-4-06-275484-2.
  2. 1 2 稲田篤信・田中直日編 (1992). 鳥山石燕 画図百鬼夜行 (به ژاپنی). 高田衛監修. 国書刊行会. pp. 191頁. ISBN 978-4-336-03386-4.
  3. 寺島良安 (1986). 和漢三才図会. 東洋文庫 (به ژاپنی). Vol. 3. 島田勇雄・竹島淳夫・樋口元巳訳注. 平凡社. pp. 319頁. ISBN 978-4-582-80456-0.
  4. 三坂春編 (1992). "老媼茶話". In 高田衛校訂代表 (ed.). 近世奇談集成. 〈叢書江戸文庫〉 (به ژاپنی). Vol. 1. 国書刊行会. pp. 24頁. ISBN 978-4-336-03012-2.
  5. "Ninmenju" (به انگلیسی). Yokai.com. Retrieved October 15, 2025.