شاخص هینز

شاخص هینز (انگلیسی: Haines Index)، که با نام شاخص شدت جوّ زیرین (Lower Atmosphere Severity Index) نیز شناخته می‌شود؛ یک شاخص هواشناسی است که در سال ۱۹۸۸ توسط دونالد هینز هواشناس ابداع شد و پتانسیل هوای خشک و ناپایدار برای کمک به گسترش یا رفتار نامنظم آتش‌سوزی‌های عرصهٔ طبیعی را می‌سنجد.[۱] این شاخص از پایداری (اختلاف دما میان سطوح مختلف جو) و میزان رطوبت (کاهش نقطهٔ شبنم) جوّ زیرین به‌دست می‌آید. این داده‌ها را می‌توان با رادیوسوند گردآوری کرد یا با یک مدل عددی پیش‌بینی وضع هوا شبیه‌سازی نمود. این شاخص در سه بازهٔ فشار جوّی محاسبه می‌شود: ارتفاع پایین (۹۵۰ تا ۸۵۰ میلی‌بار (mb))، ارتفاع میانی (۸۵۰ تا ۷۰۰ میلی‌بار) و ارتفاع بالا (۷۰۰ تا ۵۰۰ میلی‌بار).[۲]

شاخص هینزِ برابر با ۶ به معنای پتانسیل بالا برای گسترش یا بروز رفتار نامنظم یک آتش‌سوزی موجود است؛ ۵ به معنای پتانسیل متوسط، ۴ به معنای پتانسیل پایین و هر مقدار کمتر از ۴ به معنای پتانسیل بسیار پایین است.[۳][۴]

خدمات هواشناسی ملی ایالات متحده در دسامبر ۲۰۲۴ استفاده از شاخص هینز را همراه با شاخص سطح فعالیت آذرخش در پیش‌بینی‌های هواشناسی آتش‌سوزی خود متوقف کرد و دلیل آن را دانش جدیدی عنوان کرد که نشان می‌داد این معیارها به‌اندازهٔ سایر معیارها در پیش‌بینی مؤثر نیستند؛ این موضوع بر پایهٔ اطلاعیهٔ تغییر خدمات شمارهٔ ۲۴–۱۰۷ (Service Change Notice 24-107) بیان شده است.

از سال ۲۰۱۸، تیمی از هواشناسان از سازمان جنگل‌داری ایالات متحده آمریکا و دانشگاه ایالتی سنت کلود، شاخص هوای گرم-خشک-بادخیز (HDW) را توسعه دادند، یک شاخص هوای آتش‌سوزی که برای رفع کمبود مؤلفه باد در شاخص هینز در نظر گرفته شده بود.[۵] وقتی کمیته فرعی هوای آتش‌سوزی گروه ملی هماهنگی آتش‌سوزی‌های جنگلی، توقف استفاده از شاخص هینز را توصیه کرد، ارتفاع آمیختگی -به جای HDW- را به عنوان معیار جایگزین اصلی معرفی کرد.[۶]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ "Haines Index". USA Forest Service. Archived from the original on April 16, 2014. Retrieved 16 April 2014.
  2. ↑ "Noaa".
  3. ↑ Winkler, Julie A.; Potter, Brian E.; Wilhelm, Dwight F.; Shadbolt, Ryan P.; Piromsopa, Krerk; Bian, Xindi (2007). "Climatological and statistical characteristics of the Haines Index for North America". International Journal of Wildland Fire. 16 (2): 139–152. doi:10.1071/WF06086.
  4. ↑ "Haines index definition". Archived from the original on 2024-01-25. Retrieved 2018-05-20.
  5. ↑ Watts, Andrea; Potter, Brian; Charney, Joseph; Srock, Alan (2020). The Hot-Dry-Windy Index: A new tool for forecasting fire weather (Report). Science Findings 227. Portland, OR: USDA Forest Service, Pacific Northwest Research Station.
  6. ↑ "Replacing Haines Index and Lightning Activity Level". National Wildfire Coordinating Group. Retrieved 2026-08-06.