شاخص کی (هواشناسی)

آذرخش بر فراز شهر شاف‌هاوزن در سوئیس.

شاخص کی (انگلیسی: K-index) یا شاخص جورج (George's Index) سنجه‌ای در هواشناسی برای اندازه‌گیری پتانسیل رخداد توفان تندری است. بر پایهٔ گزارش خدمات هواشناسی ملی ایالات متحده آمریکا، این شاخص از سنجه‌هایی مانند «آهنگ کاهش دمای عمودی، میزان رطوبت جو زیرین و گسترهٔ عمودی لایهٔ مرطوب» بهره می‌گیرد. این شاخص را هواشناس آمریکایی جوزف جی. جورج ابداع کرد و در کتاب پیش‌بینی هوا برای هوانوردی در سال ۱۹۶۰ منتشر شد.

تعریف

این شاخص به‌روش زیر محاسبه می‌شود:

$K=(T_{850}-T_{500})+T_{d_{850}}-(T_{700}-T_{d_{700}})$

که در آن:

$T_{d_{850}}$ = نقطه شبنم در تراز ۸۵۰ هکتوپاسکال

$T_{850}$ = دما در تراز ۸۵۰ هکتوپاسکال

$T_{d_{700}}$ = نقطه شبنم در تراز ۷۰۰ هکتوپاسکال

$T_{700}$ = دما در تراز ۷۰۰ هکتوپاسکال

$T_{500}$ = دما در تراز ۵۰۰ هکتوپاسکال

تفسیر

شاخص کی با احتمال رخداد یک توفان تندری مرتبط است. این شاخص با این ایده طراحی شد که پتانسیل وقوع توفان تندری = ۴×(شاخص کی منهای ۱۵)، که تفسیر زیر را نتیجه می‌دهد:

مقادیر شاخص کی در برابر احتمال توفان تندری

مقدار شاخص کی (بر حسب درجهٔ سلسیوس)	احتمال توفان تندری
کمتر از ۲۰	هیچ
۲۰ تا ۲۵	توفان‌های تندری پراکندهٔ جداگانه
۲۶ تا ۳۰	توفان‌های تندری به‌طور گسترده پراکنده
۳۱ تا ۳۵	توفان‌های تندری پراکنده
بالای ۳۵	توفان‌های تندری متعدد