مغزه یخی

An ice core being slid out of a drill barrel sideways
نمونه هسته یخ گرفته شده از مته

مغزهٔ یخی[۱] (به انگلیسی: Ice core) نمونهٔ مغزهٔ انباشت چندین سالهٔ برف و یخی است که دچار نوبلورسازی شده‌اند. درون این مغزه‌ها حباب‌های محبوسی از هوا از زمان‌های دور برجای مانده‌اند. ایزوتوپ‌های هیدروژن و اکسیژنی که در این حباب‌ها وجود دارند می‌توانند به ما تصویری از اقلیم آن منطقه در همهٔ دوران‌های گذشته بدهند.[۲][۳][۴]

یک مغزه یخی نمونه‌ای ستوانه‌ای‌شکل است که معمولاً از یک پهنه یخی (ورقه یخی) یا یخچال طبیعی کوهستانی مرتفع استخراج می‌شود. از آنجا که این یخ‌ها در اثر انباشت تدریجی لایه‌های سالانه برف شکل می‌گیرند، لایه‌های زیرین قدیمی‌تر از لایه‌های بالایی هستند و یک مغزه یخی، یخی را دربردارد که در طول سال‌های متمادی تشکیل شده است. این مغزه‌ها با استفاده از مته‌های دستی (برای حفره‌های کم‌عمق) یا مته‌های موتوری استخراج می‌شوند؛ آن‌ها می‌توانند به عمقی بیش از ۳٫۲ کیلومتر (دو مایل) برسند و حاوی یخ‌هایی با قدمت ۸۰۰ هزار سال باشند.

از ویژگی‌های فیزیکی یخ و مواد محبوس در آن می‌توان برای بازسازی شرایط اقلیمی در بازه زمانیِ شکل‌گیری مغزه استفاده کرد.

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ «مغزهٔ یخی» [باستان‌شناسی] هم‌ارزِ «ice core»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. دفتر سیزدهم. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی (ذیل سرواژهٔ مغزهٔ یخی){{cite book}}: نگهداری یادکرد:پی‌نوشت (رده)
  2. ↑ Berwyn, Bob (27 March 2020). "Coronavirus Already Hindering Climate Science, But the Worst Disruptions Are Likely Yet to Come". Retrieved 5 April 2020.
  3. ↑ Bradley, Raymond S. (2015). Paleoclimatology: Reconstructing Climates of the Quaternary. Amsterdam: Academic Press. p. 138. ISBN 978-0-12-386913-5.
  4. ↑ Tulaczyk, S.; Elliot, D.; Vogel, S.W.; Powell, R.D.; Priscu, J.C.; Clow, G.D. (2002). FASTDRILL: Interdisciplinary Polar Research Based on Fast Ice-Sheet Drilling (PDF) (Report). 2002 FASTDRILL Workshop. p. 9. Archived from the original (PDF) on 4 September 2017. Retrieved 17 June 2017.