نوسان جنوبی ال نینو

اثرات ال نینو بر اقلیم
اثرات لا نینا بر اقلیم
تغییرات دما و بارش در طول ال نینو (چپ) و لا نینا (راست). دو نقشه بالا برای ماه‌های دسامبر تا فوریه و دو نقشه پایین برای ژوئن تا اوت هستند.[۱]

نوسان جنوبی اِل نینو[الف]، که به اختصار اِنسو (ENSO) نامیده می‌شود، پدیده‌ای اقلیمی و جهانی است که از برهم‌کنش تغییرات باد و دمای سطح دریا در مناطق حاره‌ای اقیانوس آرام پدید می‌آید. این نوسان‌ها هرچند الگوی نامنظمی دارند، اما به‌صورت شبه‌دوره‌ای تکرار می‌شوند. پیش‌بینی وقوع اِنسو دشوار است؛ این پدیده علاوه بر تأثیرگذاری بر آب‌وهوای بسیاری از مناطق حاره‌ای و جنب‌حاره‌ای، با عرض‌های جغرافیایی بالاتر جهان نیز دورپیوند دارد. فاز گرمایش دمای سطح دریا ال نینو[ب] و فاز سرد آن لا نینا[پ] نامیده می‌شود. نوسان جنوبی نیز نوعی نوسان جوّی دوره‌ای همراه با تغییر دمای دریاست؛ به بیان دیگر، نوسان جنوبی ال نینو هم‌زمان تغییرات دمای آب و نوسان الگوی فشار جوّی بین کرانه‌های شرقی و غربی اقیانوس آرام را توصیف می‌کند.

ال نینو در زبان اسپانیایی به‌معنای «پسرک» یا «پسربچه» است؛ این اصطلاح به جریان سالانهٔ آب گرم و ضعیفی در شرق اقیانوس آرام گفته می‌شود که در امتداد سواحل پرو و اکوادور در آمریکای جنوبی به سمت جنوب حرکت می‌کند. از آنجا که این جریان تقریباً هم‌زمان با کریسمس رخ می‌دهد، آن را «ال نینو» نامیده‌اند که اشاره‌ای به کودکی مسیح دارد.

پدیدهٔ اقلیمی نوسان جنوبی ال نینو سه فاز یا حالت متفاوت دارد: فازهای متضاد ال نینو و لا نینا، و فاز خنثی. آغاز ال نینو در پی تغییرات شیو فشار بین مناطق حاره‌ای غربی و شرقی اقیانوس آرام رخ می‌دهد. در فاز ال نینو، با بروز آب گرم و مرکز کم‌فشار در اکوادور و پرو، معمولاً باران‌های شدیدی بر سواحل این دو کشور فرو می‌ریزد. هم‌زمان، ال نینو با افزایش بیش از حد نرمالِ فشار هوای سطح دریا در غرب اقیانوس آرام و بروز خشکسالی در استرالیا، فیجی، اندونزی و سراسر اقیانوس هند تا اقیانوس اطلس همراه است و جریان‌های موسمی شبه‌قاره هند را نیز کاهش می‌دهد. الگوی فاز لا نینا تقریباً معکوس ال نینو است و با فشار جوّی بالا بر مرکز و شرق اقیانوس آرام و فشار پایین در بیشتر مناطق حاره‌ای و جنب‌حاره‌ای دیگر شناخته می‌شود. به‌طور کلی، فاز ال نینو افزایشی ناگهانی و کوتاه‌مدت (تقریباً یک‌ساله) در میانگین دمای سطح زمین ایجاد می‌کند، حال آنکه فاز لا نینا در کوتاه‌مدت سطح زمین را خنک‌تر می‌کند. پدیدهٔ ال نینو معمولاً بین ۹ ماه تا ۲ سال طول می‌کشد و در فواصل نامنظم ۲ تا ۷ ساله و با شدت‌های مختلف رخ می‌دهد. در فاصلهٔ میان دو پدیدهٔ ال نینو و لا نینا نیز دوره‌های خنثی، با شدتی کمتر و به‌صورت پراکنده، رخ می‌دهند.

مطالعهٔ سازوکارهای مؤثر در وقوع نوسان جنوبی ال نینو همچنان ادامه دارد. دمای زیاد و غیرعادی اقیانوس آرام در فاز ال نینو، ناشی از اثر متقابل میان اقیانوس و جوّ زمین است. بر پایهٔ «بازخورد بیرکنز»، که سازوکار کلیدی نوسان جنوبی ال نینو به‌شمار می‌رود، تغییرات جوّی دمای دریا را تغییر می‌دهند و این تغییر خود، در یک بازخورد مثبت، بادهای جوّی را تغییر می‌دهد. در بخش‌های حاره‌ای اقیانوس آرام، ضعیف‌شدن بادهای بسامان شرقی به افزایش آب‌های سطحی گرم به سمت شرق و کاهش بالاآمدن آب اقیانوس در استوا می‌انجامد. این روند خود به گرم‌ترشدن دمای سطح دریا (ال نینو)، ضعیف‌تر شدن گردش واکر و ضعیف‌تر شدن هرچه‌بیشتر بادهای بسامان منجر می‌شود. سرانجام، آب‌های گرم غرب بخش‌های حاره‌ای اقیانوس آرام به اندازهٔ کافی تخلیه می‌شوند تا شرایط به حالت عادی بازگردد.

نوسان جنوبی ال نینو یکی از نمونه‌های درونیِ تغییرپذیری اقلیم به شمار می‌رود. ال نینو و لا نینا در مقیاس زمانی حدوداً ده‌ساله بر روندهای جهانی دما و اقلیم تأثیر می‌گذارند و الگوهای معمول هواشناسی را مختل می‌کنند؛ این اختلال‌ها می‌توانند در برخی مناطق به طوفان‌های شدید و در مناطق دیگر به خشکسالی بینجامند و اثرات خشکسالی و سیل را تشدید کنند. اجماع علمی بر این است که در درازمدت، واریانس بارش‌های مرتبط با نوسان جنوبی ال نینو افزایش می‌یابد. کشورهایی که بیشترین تأثیر را از نوسان جنوبی ال نینو می‌پذیرند، عمدتاً کشورهای در حال توسعه‌ای هستند که در مجاورت اقیانوس آرام قرار دارند و به کشاورزی و ماهیگیری وابسته‌اند.

تعریف و واژه‌شناسی

شاخص نوسان جنوبی از سال ۱۸۷۶ تا ۲۰۲۵. نوسان جنوبی مؤلفه جوّی ال نینو است. این مؤلفه یک نوسان در فشار هوای سطحی بین آب‌های حاره‌ای شرقی و غربی اقیانوس آرام است.

نوسان جنوبی ال نینو پدیده اقلیمی واحدی است که در سه فاز تکرار می‌شود: خنثی، لا نینا یا ال نینو.[۲] لا نینا و ال نینو فازهای مخالف در نوسان جنوبی هستند که تصور می‌شود زمانی رخ می‌دهند که شرایط خاص اقیانوسی و جوّی لازم برای وقوع آنها به آستانه معینی برسد یا از آن فراتر رود.[۲]

نخستین اشاره ثبت‌شده به اصطلاح «ال نینو» (به معنی «پسرک» یا «پسربچه» در زبان اسپانیایی) برای اشاره به پدیده‌ای اقلیمی در سال ۱۸۹۲ انجام شده است. در این سال کاپیتان کامیلو کاریلو در کنگره انجمن جغرافیایی در لیما گفت که دریانوردان اهل پرو جریان آب گرم رو به جنوب را چون بیشتر در حوالی کریسمس به چشم می‌آمد، «ال نینو» نامیدند که به مسیح کودک اشاره دارد.[۳][۴][۵]

در اصل، اصطلاح ال نینو به جریان اقیانوسی سالانه گرم و ضعیفی اطلاق می‌شد که در حدود زمانی کریسمس به سمت جنوب در امتداد سواحل پرو و اکوادور می‌رفت.[۴] با گذشت زمان، اصطلاح ال نینو تکامل یافت و اکنون به فاز گرم و منفی نوسان جنوبی ال نینو اشاره دارد. عبارت اصلیِ «ال نینوی شب کریسمس»[ت] قرن‌ها پیش، زمانی به‌وجود آمد که ماهیگیران اهل پرو، این پدیده آب‌وهوایی را به نام مسیح تازه متولد شده نام‌گذاری کردند.[۶][۷]

لا نینا (به معنی «دخترک» در زبان اسپانیایی) همتای سردتر ال نینو است که بخشی از الگوی اقلیمی گسترده‌تر اِنسو محسوب می‌شود. در گذشته به آن ضد ال نینو[ث][۸] و ال ویخو[ج] به معنای «پیرمرد» نیز می‌گفتند.[۹]

فاز منفی نوسان جنوبی زمانی پدید می‌آید که در طول دوره‌های ال نینو فشار اتمسفری بر فراز اندونزی و غرب اقیانوس آرام به‌طور غیرعادی بالا رفته و فشار بر فراز شرق اقیانوس آرام به‌طور غیرعادی پایین باشد. فاز مثبت نیز زمانی است که عکس این حالت در طول دوره‌های لا نینا رخ می‌دهد.[۱۰]

مبانی بنیادی

اقیانوس آرام غربی معمولاً گرم‌تر از اقیانوس آرام شرقی است. آب گرم‌تر در غرب اقیانوس آرام منجر به ابرهای بیشتر، بارندگی بیشتر و فشار هوای کمتر می‌شود. تجمع آب‌های گرم به سمت غرب همچنین منجر به ایجاد لایه ضخیم‌تری از آب گرم اقیانوس می‌شود که عمق پرده دمایی را افزایش می‌دهد.

دمای سطح اقیانوس در اقیانوس آرام شرقی حاره‌ای به‌طور میانگین حدود ۸–۱۰ درجه سلسیوس (۴۶–۵۰ درجه فارنهایت) سردتر از اقیانوس آرام غربی حاره‌ای است. میانگین دمای سطح دریا در غرب اقیانوس آرام و حوضچه گرم هند-آرام ۲۸–۳۰ درجه سلسیوس (۸۲–۸۶ درجه فارنهایت) است.[۱۱][۱۲][۱۳] دمای سطح دریا در شرق اقیانوس آرام در سواحل غربی آمریکای جنوبی نزدیک به ۲۰ درجه سلسیوس (۶۸ درجه فارنهایت) است.[۱۴]

بادهای بسامان قوی در نزدیکی استوا، آب را از شرق اقیانوس آرام دور کرده و به غرب اقیانوس آرام هدایت می‌کنند.[۱۵] این آب با حرکت به‌سمت غرب در امتداد استوا، به آرامی توسط خورشید گرم می‌شود و فشار باد واردشده بر سطح اقیانوس با شیب سطح دریا متعادل می‌شود. یکی از نتایج این امر این است که سطح دریا در نزدیکی اندونزی معمولاً حدود ۰٫۴۶ متر (۱٫۵ فوت) بالاتر از سطح دریا در نزدیکی پرو است.[۱۶] پرده دمایی یا منطقه گذار بین آب‌های گرم‌تر نزدیک سطح اقیانوس و آب‌های سردتر اعماق اقیانوس، به دلیل این تجمع آب در غرب اقیانوس آرام به سمت پایین رانده می‌شود.[۱۷][۱۶]

به‌دلیل جمع شدن آب‌های گرم سطحی در غرب اقیانوس آرام، پرده دمایی در این بخش از اقیانوس در اعماق بسیار بیشتری قرار دارد؛[۱۷][۱۶] برای مقایسه، در غرب اقیانوس آرام عمق متوسط پرده دمایی به حدود ۱۴۰ متر (۴۵۰ فوت) می‌رسد، در حالی‌که در شرق اقیانوس آرام عمق آن حدود ۲۷ متر (۹۰ فوت) است.[۱۶] در عمق، پرده دمایی سطحی شیب‌دار به کاهش اختلاف فشار شرقی–غربی ناشی از شیب سطح دریا کمک می‌کند، اما در زیر پرده دمایی، اختلاف فشار هنوز برای هدایت جریان زیرسطحی سرد استوایی به سمت شرق کافی است.[۱۸]

آب‌های سردتر اعماق اقیانوس جایگزین آب‌های سطحی می‌شوند که از شرق اقیانوس آرام به سمت غرب رانده شده‌اند و در فرآیندی به نام فراچاهش به سطح اقیانوس می‌رسند.[۱۵][۱۹] در امتداد ساحل غربی آمریکای جنوبی، آب نزدیک سطح اقیانوس به دلیل ترکیب بادهای بسامان و اثر کوریولیس به سمت غرب رانده می‌شود. این فرایند به نام انتقال اکمن شناخته می‌شود. آب سردتر از اعماق اقیانوس در امتداد حاشیه قاره‌ای بالا می‌آید تا جایگزین آب نزدیک به سطح شود.[۲۰] این فرایند، شرق اقیانوس آرام را خنک می‌کند زیرا پرده دمایی به سطح اقیانوس نزدیک‌تر است و جدایی نسبتاً کمی بین آب سرد عمیق‌تر و سطح اقیانوس به‌جا می‌گذارد.[۱۶] جریان هامبالت نیز با جهت شمالی آب‌های سردتر را از اقیانوس جنوبگان به‌سمت منطقه حاره در شرق اقیانوس آرام حمل می‌کند.[۱۵] ترکیب جریان هامبالت و پدیده فراچاهش، پهنه‌ای از آب‌های اقیانوسی خنک‌تر را در سواحل پرو حفظ می‌کند.[۱۵][۱۹]

غرب اقیانوس آرام فاقد جریان اقیانوسی سرد است و به‌دلیل بادهای بسامان که معمولاً ضعیف‌تر از شرق اقیانوس آرام هستند، پدیده فراچاهش کمتری دارد و این امر به غرب اقیانوس آرام اجازه می‌دهد تا به دمای بالاتری برسد. این آب‌های گرم‌تر، انرژی لازم برای همرفت جوّی را فراهم می‌کنند. در نتیجه، غرب اقیانوس آرام گرم، به‌طور متوسط، ابر و باران بیشتری نسبت به شرق اقیانوس آرام سرد دارد.[۱۵]

نوسان جنوبی ال نینو یک تغییر شبه‌دوره‌ای در شرایط اقیانوسی و جوّی بر فراز اقیانوس آرام حاره‌ای را توصیف می‌کند. این تغییرات بر الگوهای وضع هوا در بیشتر نقاط زمین تأثیر می‌گذارد.[۱۹] گفته می‌شود که منطقه حاره‌ای اقیانوس آرام، بسته به شرایط جوّی و اقیانوسی، در یکی از سه حالت اِنسو (که به آن «فاز» نیز گفته می‌شود) قرار دارد.[۲۱] اگر اقیانوس آرام حاره‌ای تقریباً منعکس‌کننده شرایط متوسط باشد، گفته می‌شود که وضعیت اِنسو در فاز خنثی است. با این حال، اقیانوس آرام حاره‌ای گاهی از این شرایط متوسط دور می‌شود.[۱۵]

اگر بادهای بسامان (که از شرق به غرب می‌وزند) ضعیف‌تر از حد متوسط باشند، هم پدیده فراچاهش آب در شرق اقیانوس آرام و هم جریان آب‌های سطحی گرم‌تر اقیانوس به سمت غرب اقیانوس آرام کاهش می‌یابد. این امر منجر به خنک‌تر شدن غرب اقیانوس آرام و گرم‌تر شدن شرق اقیانوس آرام می‌شود که منجر به جابه‌جایی ابر و باران به سمت شرق اقیانوس آرام می‌گردد. این وضعیت ال نینو نامیده می‌شود. اگر بادهای بسامان قوی‌تر از حد متوسط باشند، عکس این اتفاق می‌افتد و منجر به گرم‌تر شدن غرب اقیانوس آرام و سردتر شدن شرق اقیانوس آرام می‌شود. این وضعیت لا نینا نامیده می‌شود و با افزایش ابر و بارندگی بر فراز غرب اقیانوس آرام همراه است.[۱۵]

بازخورد بیرکنز

رابطه نزدیک بین دمای اقیانوس و قدرت بادهای بسامان نخستین بار توسط یاکوب بیرکنز در سال ۱۹۶۹ شناسایی شد.[۲۲] بیرکنز همچنین این فرضیه را مطرح کرد که اِنسو یک سامانه بازخورد مثبت است که در آن تغییرات مرتبط در یک جزء از سامانه اقلیمی (اقیانوس یا جوّ) تمایل به تقویت تغییرات در جزء دیگر دارد.[۲۳] این فرایند به عنوان بازخورد بیرکنز شناخته می‌شود. برای مثال، در طول رشد ال نینو، کاهش اختلاف دمای سطح دریا در عرض اقیانوس آرام منجر به ضعیف‌تر شدن بادهای بسامان می‌شود و این وضعیت منجر به تقویت بیشتر پدیده ال نینو خواهد شد.[۲۴]

اگرچه این تغییرات مرتبط در اقیانوس و جوّ اغلب با هم رخ می‌دهند، ولی گاهی ممکن است وضعیت جوّی با فاز اقیانوسیِ اِنسو همخوانی نداشته باشد یا برعکس.[۲۱] از آنجا که حالت‌های اقیانوس و جوّ ارتباط نزدیکی با هم دارند، تغییرات اِنسو ممکن است از تغییرات در هر دو عامل اقیانوسی و جوّی ناشی شود و لزوماً ناشی از تغییر اولیه در فقط یکی از آنها یا دیگری نباشد.[۲۵][۲۴] مدل‌های مفهومی توضیح‌دهنده چگونگی عملکرد اِنسو عموماً فرضیه بازخورد بیرکنز را می‌پذیرند. با این حال، اگر بازخورد بیرکنز تنها فرایندی باشد که رخ می‌دهد، اِنسو دائماً در یک فاز باقی می‌ماند.[۲۳]

چندین نظریه برای توضیح چگونگی تغییر اِنسو از حالتی به حالت دیگر با وجود بازخورد مثبت ارائه شده است.[۲۶] این توضیحات به‌طور کلی در دو دسته قرار می‌گیرند:[۲۷] از دیدگاه نخست، بازخورد بیرکنز به‌طور طبیعی بازخوردهای منفی را ایجاد می‌کند که به وضعیت غیرعادی اقیانوس آرام حاره‌ای پایان داده و آن را معکوس می‌کنند. این دیدگاه دلالت بر این دارد که فرایندهایی که منجر به ال نینو و لا نینا می‌شوند، در نهایت به پایان آنها نیز منجر می‌شوند و اِنسو را به فرایندی خودپایدار تبدیل می‌کنند.[۲۳] بر پایه نظریه‌های دیگر، وضعیت اِنسو توسط پدیده‌های نامنظم و بیرونی مانند نوسان مادن–جولیان، امواج ناپایداری حاره‌ای و پکش باد غربی تغییر می‌کند.[۲۳]

گردش واکر

یاکوب بیرکنز پیشنهاد کرد که رویداد اِنسو به‌دلیل یک سلول جوّی واژگونی شرقی–غربی بر فراز اقیانوس آرام رخ می‌دهد و آن را به‌نام گیلبرت واکر که در اوایل سده بیستم نوسان جنوبی را کشف کرد، گردش واکر نامید. بیرکنز پیشنهاد کرد که قدرت سلول به شیب دمایی شرق به غرب در امتداد استوا بستگی دارد. شاخه صعودی این سلول با دمای بالای دریا، همرفت و بارندگی در غرب اقیانوس آرام مرتبط است، در حالی که شاخه نزولی آن بر روی آب‌های خنک‌تر سطح دریا در مرکز و شرق اقیانوس آرام رخ می‌دهد.[۲۸]

در طول رشد ال نینو، افزایش دمای سطح دریا در شرق، شیب دمایی شرقی–غربی را کاهش داده و قدرت واژگونی را کم می‌کند. این وضعیت به‌نوبه خود، بادهای شرقی را در سطح اقیانوس کاهش می‌دهد، فراچاهش آب سرد را کم کرده و در نهایت منجر به گرم‌تر شدن دمای سطح دریا در شرق اقیانوس آرام می‌شود.[۲۸]

نوسان جنوبی

مناطقی که فشار هوا در آن‌ها اندازه‌گیری شده و برای تهیه شاخص نوسان جنوبی مقایسه می‌شوند.
شاخص نوسان جنوبی با میانگین فشار سطح دریا در ارتباط است.

نوسان جنوبی مؤلفه جوّی اِنسو است. این مؤلفه، یک نوسان در فشار هوای سطحی بین آب‌های حاره‌ای شرق و غرب اقیانوس آرام است. قدرت نوسان جنوبی با شاخص نوسان جنوبی[چ] اندازه‌گیری می‌شود. این شاخص از نوسانات اختلاف فشار هوای سطحی بین تاهیتی (در اقیانوس آرام) و داروین، استرالیا (در اقیانوس هند) محاسبه می‌شود.[۲۹]

دوره‌های ال نینو دارای شاخص نوسان جنوبی منفی هستند، به این معنی که فشار کمتری بر روی تاهیتی و فشار بیشتری در داروین وجود دارد. از سوی دیگر، دوره‌های لا نینا دارای شاخص نوسان جنوبی مثبت هستند، به این معنی که فشار در تاهیتی بالاتر و در داروین پایین‌تر است.[۳۰]

معمولاً فشار اتمسفری پایین روی آب گرم و فشار بالا روی آب سرد رخ می‌دهد، که تا حدودی به دلیل همرفت عمیق روی آب‌های گرم است. پدیده ال نینو به عنوان گرمایش پایدار مناطق حاره‌ای اقیانوس آرام مرکزی و شرقی تعریف می‌شود که منجر به کاهش قدرت بادهای بسامان اقیانوس آرام و کاهش بارندگی در شرق و شمال استرالیا می‌شود. دوره‌های لا نینا به عنوان خنک شدن مداوم مناطق حاره‌ای اقیانوس آرام مرکزی و شرقی تعریف می‌شود، که در مقایسه با ال نینو منجر به افزایش قدرت بادهای بسامان اقیانوس آرام و اثرات متضاد آن در استرالیا می‌شود.[۳۰]

اگرچه شاخص نوسان جنوبی سابقه طولانی‌مدتی دارد که به دهه ۱۸۰۰ میلادی برمی‌گردد، ولی قابلیت اطمینان آن به دلیل عرض جغرافیایی داروین و تاهیتی که کاملاً در جنوب استوا قرار دارند، محدود است، به‌طوری که فشار هوای سطحی در هر دو مکان ارتباط مستقیم کمتری با اِنسو دارد.[۳۱] برای حل این اثر، شاخص جدیدی به نام شاخص استوایی نوسان جنوبی[ح] ایجاد شد.[۳۱][۳۲] برای تهیه شاخص شاخص استوایی نوسان جنوبی، دو منطقه جدید، با محوریت استوا، تعریف شدند. منطقه غربی بر فراز اندونزی و منطقه شرقی بر فراز اقیانوس آرام استوایی، نزدیک به سواحل آمریکای جنوبی واقع شده است. با این حال، پیشینه داده‌های مربوط به شاخص استوایی نوسان جنوبی تنها به سال ۱۹۴۹ برمی‌گردد.[۳۱]

ارتفاع سطح دریا در منطقه استوایی اقیانوس آرام با اِنسو چند سانتی‌متر بالا یا پایین می‌رود: ال نینو به دلیل انبساط گرمایی باعث بی‌هنجاری مثبت (افزایش) ارتفاع سطح دریا می‌شود، در حالی که لا نینا باعث بی‌هنجاری منفی (کاهش) ارتفاع سطح دریا به‌دلیل انقباض گرمایی می‌شود.[۳۳]

سه فاز دمای سطح دریا

پدیده اقلیمی نوسان جنوبی ال نینو به‌صورت شبه‌دوره‌ای بین سه مرحله نوسان می‌کند: خنثی، لا نینا یا ال نینو.[۲] لا نینا و ال نینو فازهای مخالفی هستند که پیش از اعلام آغاز هر یک از آنها، باید تغییرات خاصی هم در اقیانوس و هم در جوّ روی دهد.[۲]

لا نینا فاز سرد اِنسو است که در آن دمای سطح دریا در شرق اقیانوس آرام کمتر از میانگین است و فشار هوا در شرق اقیانوس آرام بالا و در غرب اقیانوس آرام پایین است. چرخه اِنسو، شامل هر دو پدیده ال نینو و لا نینا، باعث تغییرات جهانی در دما و بارندگی می‌شود.[۳۴][۳۵]

فاز خنثی: مرحله خنثی: بادهای استوایی جمع می‌شوند و حوضچه گرم حاره‌ای را به سمت غرب جمع می‌کنند. حوضچه آب گرم در غرب، همرفت عمیق جوّی را هدایت می‌کند. در شرق، بادهای محلی باعث فراچاهش آب سرد غنی از مواد مغذی در استوا و در امتداد ساحل آمریکای جنوبی می‌شوند.
فاز ال نینو: حوضچه آب گرم به سواحل آمریکای جنوبی نزدیک می‌شود. نبود فراچاهش آب سرد باعث افزایش گرمایش می‌شود. آب گرم و همرفت جوّی به سمت شرق حرکت می‌کنند. در ال نینوهای قوی، پرده دمایی عمیق‌تر در نزدیکی آمریکای جنوبی به این معنی است که آب‌های بالاآمده گرم و از نظر مواد مغذی فقیر هستند.
فاز لا نینا: آب گرم از حالت معمول به سمت غرب متمایل می‌شود.

فاز خنثی

اگر تغییرات اقلیم‌شناختی دما در محدوده ۰٫۵ درجه سلسیوس (۰٫۹ درجه فارنهایت) باشد، شرایط اِنسو در حالت خنثی توصیف می‌شود. شرایط خنثی، فاز گذار بین فازهای گرم و سرد اِنسو است. دمای سطح دریا (طبق تعریف)، بارش حاره‌ای و الگوهای باد در این مرحله تقریباً در شرایط متوسط قرار دارند.[۳۶] نزدیک به نیمی از کل سال‌ها در دوره‌های خنثی قرار دارند.[۳۷] در طول فاز خنثای اِنسو، سایر بی‌هنجاری‌ها و الگوهای اقلیمی مانند نوسان اطلس شمالی و الگوی دورپیوند اقیانوس آرام–آمریکای شمالی تأثیرگذاری بیشتری دارند.[۳۸]

فاز ال نینو

رویداد ال نینو ۱۹۹۸–۱۹۹۷ نشان‌دهنده بی‌هنجاری شدید دمای سطح دریا در شرق اقیانوس آرام حاره‌ای است.

شرایط ال نینو زمانی برقرار می‌شود که گردش واکر ضعیف یا معکوس شود و گردش هادلی تقویت گردد.[۳۹] این وضعیت منجر به ایجاد نواری از آب گرم اقیانوس در مرکز و شرق–مرکز استوایی اقیانوس آرام (تقریباً بین خط بین‌المللی زمان و نصف‌النهار ۱۲۰ درجه غربی) از جمله منطقه ساحل غربی آمریکای جنوبی می‌شود،[۴۰][۲] زیرا فراچاهش آب سرد در دریا کمتر شده یا اصلاً اتفاق نمی‌افتد.[۴۱]

این گرمایش گردش جوّی را تغییر می‌دهد: فشار هوا در غرب اقیانوس آرام افزایش و در شرق آن کاهش می‌یابد.[۴۲] نتیجه، کاهش بارندگی در اندونزی، هند و شمال استرالیا و در عین حال افزایش بارندگی و تشکیل چرخندهای حاره‌ای در اقیانوس آرام حاره‌ای است.[۴۳] بادهای بسامان سطحی در تراز پایین، که معمولاً از شرق به غرب در امتداد استوا می‌وزند، یا ضعیف می‌شوند یا از جهت دیگر شروع به وزیدن می‌کنند.[۲]

فازهای ال نینو در فواصل نامنظم دو تا هفت سال رخ داده[۴۴] و به‌طور معمول ۹ تا ۱۲ ماه طول می‌کشند.[۴۵] وقتی این گرمایش به مدت هفت تا نه ماه رخ می‌دهد، به عنوان «شرایط» یا «وضعیت» ال نینو طبقه‌بندی می‌شود؛ وقتی مدت آن طولانی‌تر باشد، به عنوان «دوره» ال نینو طبقه‌بندی می‌شود.[۴۶]

گاه‌شمار اپیزودهای ال نینو بین سال‌های ۱۹۰۰ تا ۲۰۲۴.[۴۷][۴۸]

تصور می‌شود که حداقل ۳۰ رویداد ال نینو بین سال‌های ۱۹۰۰ تا ۲۰۲۴ رخ داده است که در این میان رویدادهای ۱۹۸۳–۱۹۸۲، ۱۹۹۸–۱۹۹۷ و ۲۰۱۶–۲۰۱۴ از قوی‌ترین رویدادهای ثبت‌شده هستند.[۴۹] از سال ۲۰۰۰، رویدادهای ال نینو در سال‌های ۲۰۰۳–۲۰۰۲، ۲۰۰۵–۲۰۰۴، ۲۰۰۷–۲۰۰۶، ۲۰۱۰–۲۰۰۹، ۲۰۱۶–۲۰۱۴، ۲۰۱۹–۲۰۱۸،[۵۰][۵۱][۵۲] ۲۰۲۴–۲۰۲۳[۵۳][۵۴] و ۲۰۲۶[۵۵] مشاهده شده‌اند.

رویدادهای مهم اِنسو در سال‌های ۱۷۹۳–۱۷۹۰، ۱۸۲۸، ۱۸۷۸–۱۸۷۶، ۱۸۹۱، ۱۹۲۶–۱۹۲۵، ۱۹۷۳–۱۹۷۲، ۱۹۸۳–۱۹۸۲، ۱۹۹۸–۱۹۹۷، ۲۰۱۶–۲۰۱۴، و ۲۰۲۴–۲۰۲۳ ثبت شده‌اند.[۵۶][۵۷][۵۸] در طول دوره‌های قوی ال نینو، گاهی پس از اوج اولیه، یک اوج ثانویه در دمای سطح دریا در سراسر شرق دور اقیانوس آرام استوایی رخ می‌دهد.[۵۹]

فاز لا نینا

بی‌هنجاری‌های دمایی در نوامبر ۲۰۰۷ که نشان‌دهنده وضعیت لا نینا است.

یک گردش واکر بسیار قوی باعث ایجاد لا نینا می‌شود که به عنوان فاز سرد اقیانوسی و مثبت جوّی از پدیده گسترده‌تر نوسان جنوبی ال نینو در نظر گرفته می‌شود.[۸] برعکس الگوی ال نینو، لا نینا زمانی رخ می‌دهد که دمای سطح دریا در سراسر بخش استوایی شرق اقیانوس آرام مرکزی حدود ۳ تا ۵ درجه سلسیوس (۵٫۴ تا ۹ درجه فارنهایت) کمتر از حد نرمال باشد. این پدیده زمانی رخ می‌دهد که بادهای شدید، آب‌های گرم سطح اقیانوس را از آمریکای جنوبی دور کرده و از طریق اقیانوس آرام به سمت اندونزی می‌رانند.[۸] همچنان که این آب گرم به سمت غرب حرکت می‌کند، در نزدیکی آمریکای جنوبی آب سرد از اعماق به سطح اقیانوس می‌آید.[۸]

جابه‌جایی این حجم از گرما در پهنه‌ای به اندازه یک چهارم سیاره زمین، و به‌ویژه به شکل دما در سطح اقیانوس، می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر وضع هوای کل سیاره داشته باشد. امواج ناپایداری حاره‌ای در نقشه‌های دمای سطح دریا قابل مشاهده هستند و زبانه‌ای از آب سردتر را نشان می‌دهند که اغلب در شرایط خنثی یا لا نینا وجود دارند.[۶۰]

لا نینا یک الگوی هواشناختی پیچیده است که هر چند سال یک‌بار رخ می‌دهد و اغلب بیش از پنج ماه ادامه دارد. ال نینو و لا نینا می‌توانند نشانه‌هایی از تغییرات وضع هوا در سراسر جهان باشند.[۸] توفندهای اقیانوس اطلس و اقیانوس آرام می‌توانند به‌دلیل کاهش یا افزایش چینش باد و تغییر مقادیر دمای سطح دریا ویژگی‌های متفاوتی داشته باشند.[۶۱]

گاه‌شمار همه دوره‌های لا نینا بین سال‌های ۱۹۰۰ تا ۲۰۲۳.[۶۲][۶۳] توجه داشته باشید که هر مرکز پیش‌بینی، معیارهای متفاوتی برای تعریف لا نینا دارد.

رویدادهای لا نینا برای صدها سال مشاهده شده است و به‌طور منظم در اوایل قرن ۱۷ و ۱۹ رخ داده است. از آغاز قرن بیستم، رویدادهای لا نینا در طول این سال‌ها رخ داده است:[۶۴]

  1. ۱۹۰۴–۱۹۰۳
  2. ۱۹۰۷–۱۹۰۶
  3. ۱۹۱۱–۱۹۰۹
  4. ۱۹۱۸–۱۹۱۶
  5. ۱۹۲۵–۱۹۲۴
  6. ۱۹۳۰–۱۹۲۸
  7. ۱۹۳۹–۱۹۳۸
  8. ۱۹۴۳–۱۹۴۲
  9. ۱۹۵۱–۱۹۴۹
  10. ۱۹۵۷–۱۹۵۴
  11. ۱۹۶۵–۱۹۶۴
  12. ۱۹۷۲–۱۹۷۰
  13. ۱۹۷۶–۱۹۷۳
  14. ۱۹۸۵–۱۹۸۳
  15. ۱۹۸۹–۱۹۸۸
  16. ۱۹۹۶–۱۹۹۵
  17. ۲۰۰۱–۱۹۹۸
  18. ۲۰۰۶–۲۰۰۵
  19. ۲۰۰۸–۲۰۰۷
  20. ۲۰۰۹–۲۰۰۸
  21. ۲۰۱۰–۲۰۱۲
  22. ۲۰۱۶
  23. ۲۰۱۸–۲۰۱۷
  24. ۲۰۲۳–۲۰۲۰
  25. ۲۰۲۵–۲۰۲۴

فازهای گذار

فازهای گذار در آغاز یا پایان ال نینو یا لا نینا نیز می‌توانند با تأثیرگذاری بر الگوی دورپیوند، عامل تأثیرگذار مهمی بر وضع هوای جهانی باشند. دوره‌های مهم، که با عنوان ترانس-نینو[خ] شناخته می‌شوند، با شاخص ترانس-نینو (TNI) اندازه‌گیری می‌شوند.[۶۵] بارش در شمال غربی ایالات متحده و فعالیت شدید پیچند در این کشور نمونه‌هایی از وضع هوای کوتاه‌مدت تحت تأثیر این پدیده به‌شمار می‌روند.[۶۶][۶۷]

انواع و زیرگونه‌ها

اِنسوی مودوکی

نقشه‌ای که مناطق ال نینو/لا نینای ۱ تا ۴ را نشان می‌دهد، ۳ و ۴ غرب و غرب دور بوده و بسیار بزرگ‌تر از ۱ و ۲ هستند. منطقه ساحلی پرو/اکوادور تفاوت نامحسوسی با شمال–جنوب دارد.

نخستین الگوی به‌رسمیت شناخته شده اِنسو، بی‌هنجاری‌های دمایی در شرق اقیانوس آرام است که برای تمایز از دیگر الگوها، اِنسوی اقیانوس آرام شرقی نام گرفت.[۶۸] در دهه‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰، تغییراتی در شرایط اِنسو مشاهده شد که در آن‌ها محل معمول بی‌هنجاری دما (نینو ۱ و ۲) تحت تأثیر قرار نمی‌گرفت، اما یک بی‌هنجاری نیز در اقیانوس آرام مرکزی (نینو ۳٫۴) ایجاد می‌شد.[۶۹] این پدیده اِنسوی اقیانوس آرام مرکزی،[۶۸] اِنسوی «خط بین‌المللی زمان» (زیرا بی‌هنجاری در نزدیکی خط بین‌المللی زمان رخ می‌دهد) یا اِنسوی «مودوکی»[د] (مودوکی در زبان ژاپنی به معنای «مشابه، اما متفاوت» است) نامیده می‌شود.[۷۰][۷۱] علاوه بر اِنسوی آرام شرقی و مرکزی، انواع دیگری از اِنسو نیز وجود دارد و برخی از دانشمندان معتقدند که اِنسو به عنوان یک پیوستار، اغلب با انواع ترکیبی وجود دارد.[۷۲]

اثرات اِنسوی اقیانوس آرام مرکزی با اِنسوی اقیانوس آرام شرقی متفاوت است. ال نینو مودوکی با توفندهای بیشتری که به‌طور مکرر در اقیانوس اطلس به خشکی می‌رسند، مرتبط است.[۷۳] لا نینای مودوکی منجر به افزایش بارندگی در شمال غربی استرالیا و شمال حوضه موری–دارلینگ می‌شود، برخلاف لا نیناهای مرسوم آرام شرقی که در بخش شرقی استرالیا رخ می‌دهد.[۷۴] همچنین، پدیده لا نینای مودوکی با وجود اینکه فراوانی طوفان‌های چرخندی را بر فراز خلیج بنگال افزایش می‌دهد، به‌طور کلی باعث کاهش وقوع طوفان‌های شدید در اقیانوس هند می‌شود.[۷۵]

نخستین ال نینوی ثبت‌شده که از اقیانوس آرام مرکزی سرچشمه گرفته و به‌سمت شرق حرکت کرده است، در سال ۱۹۸۶ بود.[۷۶] ال نینوهای اخیر اقیانوس آرام مرکزی در سال‌های ۱۹۸۷–۱۹۸۶، ۱۹۹۲–۱۹۹۱، ۱۹۹۵–۱۹۹۴، ۲۰۰۳–۲۰۰۲، ۲۰۰۵–۲۰۰۴ و ۲۰۱۰–۲۰۰۹ رخ داده‌اند.[۷۷] رویدادهای اِنسوی «مودوکی» در سال‌های ۱۹۵۹–۱۹۵۷،[۷۸] ۱۹۶۴–۱۹۶۳، ۱۹۶۶–۱۹۶۵، ۱۹۷۰–۱۹۶۸، ۱۹۷۸–۱۹۷۷ و ۱۹۸۰–۱۹۷۹ رخ داد.[۷۹][۸۰] برخی منابع می‌گویند که ال نینوی سال‌های ۲۰۰۷–۲۰۰۶ و ۲۰۱۶–۲۰۱۴ نیز از نوع ال نینوی آرام مرکزی بوده‌اند.[۸۱][۸۲] رویدادهای لا نینای مودوکی که در سال‌های اخیر رخ داده‌اند شامل ۱۹۷۴–۱۹۷۳، ۱۹۷۶–۱۹۷۵، ۱۹۸۴–۱۹۸۳، ۱۹۸۹–۱۹۸۸، ۱۹۹۹–۱۹۹۸، ۲۰۰۱–۲۰۰۰، ۲۰۰۹–۲۰۰۸، ۲۰۱۱–۲۰۱۰ و ۲۰۱۷–۲۰۱۶ می‌شوند.[۸۳][۸۴]

کشف اِنسوی مودوکی در سال‌های اخیر باعث شده است که برخی از دانشمندان آن را با گرمایش جهانی مرتبط بدانند.[۸۵] با این حال، داده‌های جامع ماهواره‌ای تنها به سال ۱۹۷۹ برمی‌گردد. برای یافتن همبستگی و مطالعه دوره‌های گذشته ال نینو، باید پژوهش‌های بیشتری انجام شود.[۸۶]

همچنین یک بحث علمی در مورد وجود این اِنسوی «جدید» مودوکی در جریان است. تعدادی از مطالعات، واقعیت این تمایز آماری یا افزایش وقوع آن، یا هر دو را مورد تردید قرار می‌دهند،[۸۷][۸۸] یا استدلال می‌کنند که سوابق و شواهد قابل اعتماد برای تشخیص چنین تمایزی بسیار کوتاه است، با استفاده از سایر رویکردهای آماری، هیچ تمایز یا روندی پیدا نشد،[۸۹][۹۰][۹۱][۹۲][۹۳] یا اینکه باید انواع دیگری مانند اِنسوی استاندارد و شدید را از هم متمایز کرد.[۹۴][۹۵]

به همین ترتیب، با توجه به ماهیت نامتقارن فازهای گرم و سرد اِنسو، برخی مطالعات نتوانستند تغییرات مشابهی را برای لا نینا، چه در مشاهدات و چه در مدل‌های اقلیمی شناسایی کنند.[۹۶] اما برخی منابع می‌توانند تغییراتی را در لا نینا با آب‌های سردتر در بخش مرکزی اقیانوس آرام و دمای متوسط یا گرم‌تر آب در هر دو بخش شرقی و غربی اقیانوس آرام شناسایی کنند. همچنین این منابع نشان می‌دهند که جریان‌های اقیانوس آرام شرقی در مقایسه با جریان‌های لا نیناهای سنتی، در جهت مخالف حرکت می‌کنند.[۷۰][۷۱][۹۷]

اِنسوی کاستِرو

اصطلاح اِنسوی کاسترو[ذ] یا اِنسوی شرقی[ر] نامی است که توسط کمیته چندبخشی مسئول مطالعه ملی پدیده ال نینو[ز] در پرو ابداع شده[۹۸] و به پدیده‌ای اطلاق می‌شود که در آن بی‌هنجاری‌های دمای سطح دریا عمدتاً در خط ساحلی آمریکای جنوبی، به‌ویژه در پرو و اکوادور، متمرکز شده‌اند.[۹۹] مطالعات انجام‌شده به عوامل زیادی اشاره می‌کنند که می‌توانند منجر به وقوع اِنسوی کاسترو شوند.[۱۰۰] این پدیده گاهی با وقوع اِنسوی بزرگ‌تر آرام شرقی همراه یا هم‌زمان می‌شود[۹۹] یا حتی زمانی که با اِنسوی مودوکی همراه می‌شود، شرایط متضادی را نسبت به موارد مشاهده‌شده در دیگر مناطق وقوع نینو نشان می‌دهد.[۱۰۱]

رویدادهای اِنسوی کاستِرو معمولاً اثرات محلی‌تری دارند و فازهای گرم آن منجر به افزایش بارندگی در سواحل اکوادور، شمال پرو و جنگل‌های بارانی آمازون و افزایش دما در سواحل شمالی شیلی می‌شود.[۹۸][۱۰۲] فازهای سرد آن نیز منجر به خشکسالی در سواحل پرو و افزایش بارندگی و کاهش دما در مناطق کوهستانی و جنگلی آن می‌گردد.[۱۰۳]

از آنجا که این رویدادها به اندازه سایر انواع بر اقلیم جهانی تأثیر نمی‌گذارند، همبستگی کمتر و ضعیف‌تری با سایر ویژگی‌های مهم اِنسو نشان می‌دهند؛ به گونه‌ای که نه همیشه توسط امواج کلوین ایجاد می‌شوند[۹۸] و نه همیشه با پاسخ‌های متناسب نوسان جنوبی همراه هستند.[۱۰۴] بر پایه شاخص ساحلی نینو[ژ] رویدادهای قوی ال نینوی کاسترو شامل سال‌های ۱۹۵۷، ۱۹۸۳–۱۹۸۲، ۱۹۹۸–۱۹۹۷ و ۲۰۱۶–۲۰۱۵ و لا نینای کاسترو شامل ۱۹۵۰، ۱۹۵۶–۱۹۵۴، ۱۹۶۲، ۱۹۶۴، ۱۹۶۶، ۱۹۶۸–۱۹۶۷، ۱۹۷۱–۱۹۷۰، ۱۹۷۶–۱۹۷۵ و ۲۰۱۳ می‌شود.[۱۰۵]

پایش و اعلام وضعیت

"مناطق نینو" که در آن دمای سطح دریا برای تعیین فاز فعلی اِنسو (گرم یا سرد) پایش می‌شود.

در حال حاضر، هر کشور آستانه متفاوتی برای تعریف رویداد ال نینو دارد که این آستانه متناسب با ویژگی‌ها و شرایط خاص آن کشور طراحی و تنظیم می‌شود، برای مثال:[۱۰۶]

  • در ایالات متحده آمریکا، ال نینو زمانی اعلام می‌شود که مرکز پیش‌بینی اقلیم، که دمای سطح دریا را در منطقه نینوی ۳٫۴ و اقیانوس آرام حاره‌ای پایش می‌کند، پیش‌بینی کند که دمای سطح دریا برای چند فصل آینده ۰٫۵ تغییر درجه سلسیوس (۰٫۹۰ تغییر درجه فارنهایت) یا بیشتر بالاتر از میانگین خواهد بود.[۱۰۷] منطقه نینوی ۳٫۴ از نصف‌النهار ۱۲۰ تا ۱۷۰ درجه غربی امتداد دارد و پهنه‌ای با عرض جغرافیایی ده درجه (پنج درجه در هر دو سمت استوا) در این منطقه پایش می‌شود. این منطقه تقریباً در فاصله ۳٬۰۰۰ کیلومتر (۱٬۹۰۰ مایل) جنوب شرقی هاوایی است. میانگین سه‌ماهه اخیر برای منطقه محاسبه می‌شود و اگر دمای منطقه بیش از ٫۵ تغییر درجه سلسیوس (۰٫۹۰ تغییر درجه فارنهایت) بالاتر (یا پایین‌تر) از حد نرمال برای آن دوره باشد، آن‌گاه این حالت به‌عنوان وقوع ال نینو (یا لا نینا) در نظر گرفته می‌شود.[۱۰۸] در فوریه ۲۰۲۶، افزایش غیرعادی دمای سطح دریاهای حاره‌ای باعث شد که اداره ملی اقیانوسی و جوّی[س] آستانه تمایز لا نینا و ال نینو از یکدیگر را اصلاح کند.[۱۰۹] روش جدید، وابستگی به یک دوره پایه اقلیمی ۳۰ ساله را با شاخص نسبی اقیانوسی نینو[ش] جایگزین می‌کند. این شاخص مقایسه‌ای از منطقه اِنسو با مناطق حاره‌ای جهان است.[۱۰۹]
  • اداره هواشناسی استرالیا پیش از اعلام رویداد اِنسو، به بررسی بادهای بسامان، شاخص نوسان جنوبی، مدل‌های هواشناسی و دمای سطح دریا در مناطق نینو ۳ و ۳٫۴ می‌پردازد.[۱۱۰]
  • از نظر مرکز هواشناسی ژاپن یک رویداد اِنسو زمانی آغاز می‌شود که میانگین انحراف دمای سطح دریا در پنج ماه گذشته برای منطقه نینو ۳ به مدت شش ماه متوالی یا بیشتر بالاتر از ٫۵ تغییر درجه سلسیوس (۰٫۹۰ تغییر درجه فارنهایت) باشد.[۱۱۱]
  • دولت پرو اعلام می‌کند که اگر انحراف دمای سطح دریا در مناطق نینو ۱+۲ حداقل به مدت سه ماه برابر یا بیشتر از ۰٫۴ تغییر درجه سلسیوس (۰٫۷۲ تغییر درجه فارنهایت) باشد، پدیده اِنسوی کاستِرو در راه است.[۱۰۵]
  • اداره هواشناسی بریتانیا نیز از یک دوره چند ماهه برای تعیین وضعیت اِنسو استفاده می‌کند.[۱۱۲] از نظر این اداره اگر وضعیت گرمایش یا سرمایش فقط ۷ تا ۹ ماه طول بکشد، به عنوان «شرایط» ال نینو/لا نینا طبقه‌بندی شده و هنگامی که بیش از این مدت طول بکشد، به عنوان «دوره‌های» ال نینو/لا نینا طبقه‌بندی می‌شود.[۱۱۳]
  • اداره هواشناسی هند پایش اِنسو را در چارچوب پیش‌بینی عملیاتی خود گنجانده است، زیرا اِنسو یکی از محرک‌های اصلی تغییرپذیری بین‌سالانه در باران‌های موسمی تابستانی هند است. بر پایه گزارش اداره هواشناسی هند، شرایط اِنسو در کنار دوقطبی اقیانوس هند با استفاده از مشاهدات سطحی و جوّی، داده‌های ماهواره‌ای و راداری، مشاهدات اقیانوسی و مدل‌های پیش‌بینی عددی وضع هوا ارزیابی می‌شود.[۱۱۴][۱۱۵]

تأثیرات بر اقلیم جهانی

در علوم مرتبط با تغییر اقلیم، اِنسو به عنوان یکی از پدیده‌های درونی تغییرپذیری اقلیم شناخته می‌شود. دو پدیده مهم دیگر عبارتند از نوسان دهه‌ای اقیانوس آرام و نوسان چنددهه‌ای اقیانوس اطلس.[۱۱۶]

رویدادهای لا نینا بر آب‌وهوای جهانی تأثیر می‌گذارد و الگوهای معمول هواشناسی را مختل می‌کند. این اختلال‌ها می‌تواند منجر به طوفان‌های شدید در برخی مناطق و خشکسالی در مناطق دیگر شود.[۱۱۷] رویدادهای ال نینو باعث افزایش ناگهانی کوتاه‌مدت (تقریباً به مدت یک سال) در میانگین دمای سطح زمین می‌شوند، در حالی که رویدادهای لا نینا باعث سرمایش کوتاه‌مدت می‌شوند؛[۱۱۸] بنابراین، فراوانی نسبی ال نینو در مقایسه با رویدادهای لا نینا می‌تواند بر روند دمای جهانی در مقیاس‌های زمانی دهه‌ای تأثیر بگذارد.[۱۱۹]

تغییر اقلیم

نوارهای رنگی نشان می‌دهد که چگونه سال‌های ال نینو (قرمز، گرمایش منطقه‌ای) و سال‌های لا نینا (آبی، سرد شدن منطقه‌ای) با گرم‌شدن کلی زمین مرتبط هستند. نوسان جنوبی ال نینو بر روند بلندمدت افزایش دمای جهانی تأثیر می‌گذارد، به‌گونه‌ای که سال‌های ال نینو معمولاً با افزایش سالانه دمای جهانی همراهند.
فصل ژوئن-ژوئیه-اوت ۲۰۲۳ با اختلاف زیادی گرم‌ترین فصل ثبت‌شده در سطح جهان بود، زیرا شرایط ال نینو همچنان در حال توسعه بود.[۱۲۰] زمین در سال ۱۹۹۸ یک سال بسیار قوی ال نینو و نیز یک افزایش جهانی دما را تجربه کرد.
میانگین دمای سطح زمین، که در اینجا برای هر ژانویه نشان داده شده است، در یک روز در ژانویه ۲۰۲۵ به رکورد تغییر دمای ۱٫۷۵ درجه سلسیوس نسبت به سطوح پیش از صنعتی‌شدن رسید، با وجود اینکه زمین در فاز لا نینا (سرد شدن منطقه‌ای) قرار دارد.[۱۲۱]

پیامدها و تأثیرگذاری‌های نوسان جنوبی ال نینو بر بی‌هنجاری‌های دمایی و بارش و حالت‌های شدید وضع هوا در سراسر جهان به‌وضوح در حال افزایش بوده و با تغییرات اقلیمی مرتبط است. برای مثال، پژوهش‌های اخیر (از حدود سال ۲۰۱۹) نشان داده است که تغییرات اقلیمی، فراوانی رویدادهای شدید ال نینو را افزایش می‌دهد.[۱۲۲][۱۲۳][۱۲۴] پیش از این، هیچ اجماعی در مورد اینکه آیا تغییرات اقلیمی تأثیری بر قدرت یا مدت زمان رویدادهای ال نینو خواهد داشت یا خیر، وجود نداشت؛ زیرا پژوهش‌ها به‌طور متناوب از قوی‌تر و ضعیف‌تر شدن، طولانی‌تر و کوتاه‌تر شدن رویدادهای ال نینو پشتیبانی می‌کردند.[۱۲۵][۸۶]

در حالی که برای تشخیص دقیق تغییرات، مشاهدات بسیار طولانی‌تری از اِنسو مورد نیاز است،[۱۲۶] یک آزمایش گروهی بزرگ با مدل‌های اقلیمی متعدد، افزایش تقریباً ۱۰ درصدی در دامنه اِنسوی اقیانوس آرام شرقی را بین دوره‌های افزایش گازهای گلخانه‌ای ۱۹۶۰–۱۹۰۱ و ۲۰۲۰–۱۹۶۱ نشان می‌دهد. مقایسه مجموع نتایج سال‌های ۱۹۶۱ تا ۲۰۲۰ با دوره‌های چند صد ساله با غلظت گازهای گلخانه‌ای در دوره پیشاصنعتی نشان می‌دهد که احتمال وقوع ال نینوی قوی در اقیانوس آرام شرقی دو برابر و احتمال وقوع لا نینای قوی در اقیانوس آرام مرکزی ۹ برابر افزایش یافته است.[۱۲۷]

ششمین گزارش هیئت بین‌دولتی تغییر اقلیم وضعیت تحقیقات در سال ۲۰۲۱ در مورد آینده اِنسو را به شرح زیر خلاصه کرده است:

  • در درازمدت، بسیار محتمل است که واریانس بارش‌های مربوط به نوسان جنوبی ال نینو افزایش یابد.
  • بسیار محتمل است که تغییرپذیری بارندگی مرتبط با تغییرات در قدرت و وسعت مکانی دورپیوند اِنسو منجر به تغییرات قابل توجهی در مقیاس منطقه‌ای شود.
  • اطمینان متوسطی وجود دارد که هم دامنه اِنسو و هم فراوانی رویدادهای با بزرگی بالا از سال ۱۹۵۰ به بعد، بیشتر از هر دوره‌ای پس از سال ۱۸۵۰ و احتمالاً حتی پس از سال ۱۴۰۰ میلادی بوده است.

.[۱۱۶]

نقطه عطف سامانه اقلیمی

فهرست قبلی (۲۰۰۸) از نقاط عطف سامانه اقلیمی.[۱۲۸] در مقایسه با فهرست‌های بعدی، تفاوت‌های عمده این است که در سال ۲۰۰۸، اِنسو، باران‌های موسمی تابستانی هند، کاهش ازون در شمالگان و همه توده یخ شمالگان همه به عنوان نقاط عطف ذکر شده بودند. با این حال، گردش لابرادور-ایرمینگر، یخچال‌های طبیعی کوهستانی و یخ‌های شرق جنوبگان در این بررسی لحاظ نشده‌اند. فهرست ۲۰۰۸ بستراب جنوبگان (بخشی از گردش واژگونی اقیانوس جنوبگان) را نیز شامل می‌شد که از فهرست ۲۰۲۲ حذف شد، اما در برخی از فهرست‌های بعدی گنجانده شد.

نوسان جنوبی ال نینو به‌عنوان یک نقطه عطف بالقوه در سامانه اقلیمی کره زمین در نظر گرفته می‌شود.[۱۲۹] گرمایش جهانی می‌تواند الگوی دورپیوند اِنسو و رویدادهای هواشناسی شدید ناشی از آن را تقویت کند.[۱۳۰] برای مثال، افزایش در فراوانی و بزرگی رویدادهای ال نینو، با تعدیل گردش واکر، باعث گرم‌تر شدن بیش از حد معمول دما در اقیانوس هند شده است.[۱۳۱] این امر منجر به گرم‌شدن سریع اقیانوس هند و در نتیجه تضعیف بادهای موسمی آسیا شده است.[۱۳۲]

احتمال اینکه پدیده نوسان جنوبی ال نینو یک عنصر تغییر دهنده و نقطه عطف اقلیمی باشد، در گذشته توجهات را به خود جلب کرده بود. به‌طور معمول بادهای شدید در سراسر اقیانوس آرام جنوبی از غرب به شرق از آمریکای جنوبی تا استرالیا می‌وزند. هر دو تا هفت سال، بادها به دلیل تغییرات فشار ضعیف می‌شوند و هوا و آب در وسط اقیانوس آرام گرم می‌شوند و باعث تغییراتی در الگوهای حرکت باد در سراسر جهان می‌شوند. این وضعیت به نام ال نینو شناخته می‌شود و باعث بروز خشکسالی در هند، اندونزی و برزیل و افزایش سیل در پرو می‌شود. این پدیده در سال‌های ۲۰۱۵/۲۰۱۶ باعث بحران غذایی شد و زندگی بیش از ۶۰ میلیون نفر را تحت تأثیر قرار داد.[۱۳۳]

تأثیرات بر الگوهای وضع هوا

ال نینو بر اقلیم جهانی تأثیر می‌گذارد و الگوهای عادی وضع هوا را مختل می‌کند که می‌تواند در برخی نقاط منجر به طوفان شدید و در برخی دیگر خشکسالی شود.[۱۳۴][۱۳۵]

در ژوئن ۲۰۲۶، سازمان ملل متحد هشدار داد که ال نینوی ۲۰۲۶ می‌تواند به یکی از قوی‌ترین ال نینوها در دهه‌های اخیر تبدیل شود و وضع هوای نامساعدی مانند خشکسالی، سیل، طوفان و افزایش احتمال آتش‌سوزی‌های جنگلی را به همراه داشته باشد.[۱۳۶]

چرخندهای حاره‌ای

تأثیر ال نینو بر فعالیت فصل توفند آرام و اطلس
تأثیر لا نینا بر فعالیت فصل توفند آرام و اطلس

بیشتر چرخندهای حاره‌ای در کنار پشته جنب‌حاره‌ای نزدیک‌تر به استوا تشکیل می‌شوند، سپس پیش از اینکه دوباره در کمربند اصلی بادهای غربی قرار گیرند، به سمت قطب حرکت کرده و از محور پشته عبور می‌کنند.[۱۳۷] مناطق غرب ژاپن و کره در طول سال‌های ال نینو و دوره‌های خنثی، معمولاً اثرات چرخندهای حاره‌ای کمتری را در ماه‌های سپتامبر تا نوامبر تجربه می‌کنند.[۱۳۸]

بر پایه مدل‌سازی و مشاهده انرژی انباشته چرخند، سال‌های ال نینو در اقیانوس اطلس معمولاً منجر به فصل‌های توفندی با فعالیت کمتر شده اما در اقیانوس آرام باعث چرخندهای حاره‌ای فعال‌تر می‌شوند. در مقایسه، رویداد لا نینا به گسترش توفندهای بالاتر از حد متوسط در اقیانوس اطلس و کمتر از متوسط در حوضه اقیانوس آرام کمک می‌کند.[۱۳۹]

بر روی حوضه اقیانوس اطلس، برش عمودی باد افزایش می‌یابد که با قوی‌تر شدن بادهای غربی، مانع از تشکیل و تشدید چرخندهای حاره‌ای می‌شود.[۱۴۰] جوّ بالای اقیانوس اطلس همچنین می‌تواند در طول رویدادهای ال نینو خشک‌تر و پایدارتر باشد، که این وضعیت می‌تواند مانع از پیدایش و تشدید چرخندهای حاره‌ای شود.[۱۴۰] در حوضه اقیانوس آرام شرقی رویدادهای ال نینو به کاهش برش باد عمودی شرقی کمک می‌کنند و فعالیت توفندهای بالاتر از حد نرمال را افزایش می‌دهند.[۱۴۱] با این حال، تأثیرات وضعیت اِنسو در این منطقه می‌تواند متفاوت باشد و به‌شدت تحت تأثیر الگوهای اقلیمی پس‌زمینه قرار دارد.[۱۴۱]

حوضه اقیانوس آرام غربی در طول رویدادهای ال نینو، تغییر در محل تشکیل چرخندهای حاره‌ای را تجربه می‌کند؛ به‌طوری که تشکیل چرخندهای حاره‌ای به سمت شرق تغییر می‌کند، بدون اینکه تغییر عمده‌ای در تعداد طوفان‌های ایجاد شده در هر سال ایجاد شود.[۱۴۰] در نتیجه این تغییر، میکرونزی بیشتر و چین کمتر تحت تأثیر چرخندهای حاره‌ای قرار خواهند گرفت.[۱۳۸] تغییر در محل تشکیل چرخندهای حاره‌ای نیز در اقیانوس آرام جنوبی بین نصف‌النهارهای ۱۳۵ درجه شرقی و ۱۲۰ درجه غربی رخ می‌دهد، به طوری که احتمال وقوع چرخندهای حاره‌ای در حوضه اقیانوس آرام جنوبی بیشتر از منطقه استرالیا است.[۴۳][۱۴۰] در نتیجه این تغییر، احتمال رسیدن چرخندهای حاره‌ای به خشکی در کوئینزلند ۵۰ درصد کاهش می‌یابد، در حالی که خطر وقوع چرخندهای حاره‌ای برای کشورهای جزیره‌ای مانند نیووی، پلی‌نزی فرانسه، تونگا، تووالو و جزایر کوک افزایش می‌یابد.[۴۳][۱۴۲][۱۴۳]

تأثیر بر اقیانوس اطلس حاره‌ای

مطالعه‌ای بر روی سوابق اقلیمی نشان داده است که رویدادهای ال نینو در اقیانوس آرام استوایی عموماً با اقیانوس اطلس شمالی حاره‌ای گرم در بهار و تابستان بعدی مرتبط هستند.[۱۴۴] حدود نیمی از رویدادهای ال نینو به اندازه کافی در ماه‌های بهار ادامه می‌یابند تا حوضچه گرم نیم‌کره غربی در تابستان به‌طور غیرمعمولی بزرگ شود.[۱۴۵] گاهی، تأثیر ال نینو بر گردش اقیانوس اطلس بر فراز آمریکای جنوبی، بادهای بسامان شرقی را در منطقه استوایی غربی اقیانوس اطلس تقویت می‌کند. در نتیجه، ممکن است پس از اوج ال نینو در زمستان، یک سرمایش غیرمعمول در شرق اقیانوس اطلس استوایی در بهار و تابستان رخ دهد.[۱۴۶] مواردی از رویدادهایی از نوع ال نینو در هر دو اقیانوس به‌طور هم‌زمان با قحطی‌های شدید ناشی از کاهش طولانی‌مدت باران‌های موسمی همراه بوده‌اند.[۵۶]

تأثیرات بر انسان‌ها و اکوسیستم‌ها

ال نینو بیشترین تأثیر مستقیم را بر حیات در منطقه استوایی اقیانوس آرام دارد. اثرات آن در امتداد سواحل قاره آمریکا به سمت شمال و جنوب گسترش می‌یابد و بر حیات دریایی اطراف اقیانوس آرام تأثیر می‌گذارد. تغییرات غلظت کلروفیل a در این انیمیشن قابل مشاهده است که فیتوپلانکتون‌ها را در ژانویه و ژوئیه ۱۹۹۸ مقایسه می‌کند. از آن زمان، دانشمندان هم جمع‌آوری و هم ارائه داده‌های کلروفیل را بهبود بخشیده‌اند.

وقتی شرایط ال نینو ماه‌ها ادامه داشته باشد، گرمایش گسترده اقیانوس‌ها و کاهش بادهای بسامان شرقی، بالا آمدن آب‌های عمیق سرد و غنی از مواد مغذی را محدود می‌کند و تأثیر اقتصادی آن بر ماهیگیری محلی برای یک بازار بین‌المللی می‌تواند جدی باشد.[۱۴۷] کشورهای در حال توسعه‌ای که به کشاورزی و ماهیگیری وابسته هستند، به ویژه آن‌هایی که در مرز اقیانوس آرام قرار دارند، معمولاً بیشترین تأثیر را از شرایط ال نینو می‌پذیرند. در این فاز از نوسان، حوضچه آب گرم اقیانوس آرام در نزدیکی آمریکای جنوبی اغلب در اواخر دسامبر در گرم‌ترین حالت خود قرار دارد.[۱۴۸]

ال نینوی ۲۰۲۳ همچنین الگوهای وضع هوا را در سطح جهان مختل کرد و خشکسالی باعث کاهش تولید ذرت تا ۷۰ درصد در برخی از کشورها مانند زیمبابوه، زامبیا و مالاوی شد. کاهش برداشت محصولات کشاورزی، کشورها را مجبور به اعلام وضعیت فاجعه‌بار و درخواست کمک‌های بین‌المللی برای جلوگیری از گرسنگی گسترده کرد. همچنین بارندگی بیش از حد در شرق آفریقا باعث جاری شدن سیل شد که محصولات کشاورزی و زیرساخت‌ها را در مناطقی که در حال بازیابی خود از سال‌های متوالی خشکسالی بودند، نابود کرد.[۱۴۹]

نقشه‌ای که خطر وقوع ال نینو را در مناطق مختلف زیمبابوه نشان می‌دهد.

به‌طور کلی، ال نینو می‌تواند بر قیمت کالاها و اقتصاد کلان کشورهای مختلف تأثیر بگذارد. این امر می‌تواند عرضه کالاهای کشاورزی وابسته به بارندگی را محدود کند؛ تولیدات کشاورزی، فعالیت‌های ساختمانی و خدماتی را کاهش دهد؛ قیمت مواد غذایی را افزایش دهد؛ و ممکن است باعث ناآرامی‌های اجتماعی در کشورهای فقیر با اقتصاد وابسته به مواد خام شود که در درجه اول به مواد غذایی وارداتی متکی هستند.[۱۵۰]

یک مقاله دانشگاه کمبریج در سال ۲۰۱۴ نشان می‌دهد که در حالی که استرالیا، شیلی، اندونزی، هند، ژاپن، نیوزیلند و آفریقای جنوبی در واکنش به شوک ال نینو با کاهش کوتاه‌مدت فعالیت‌های اقتصادی مواجه می‌شوند، برخی دیگر از کشورها مانند آرژانتین، کانادا، مکزیک و ایالات متحده ممکن است در واقع از شوک هوایی ال نینو بهره‌مند شوند (چه مستقیم و چه غیرمستقیم از طریق سرریزهای مثبت از شرکای تجاری اصلی). با افزایش قیمت جهانی انرژی و کالاهای غیرسوختی، اکثر کشورها پس از شوک ال نینو، فشارهای تورمی کوتاه‌مدت را تجربه می‌کنند.[۱۵۱]

صندوق بین‌المللی پول، رویدادهای ال نینو را به عملکرد اقتصاد کلان مرتبط دانسته است. در افق زمانی یک ساله، یک شوک ال نینو با تغییر در رشد تولید ناخالص داخلی حقیقی به میزان کاهش ۱٫۰۱ درصدی در اندونزی، کاهش ۰٫۷۲ درصدی در آفریقای جنوبی، افزایش ۰٫۵ درصدی در ایالات متحده، افزایش ۱٫۵۷ درصدی در مکزیک و افزایش ۱٫۸۱ درصدی در تایلند مرتبط است.[۱۵۲]

تأثیرات بهداشتی و اجتماعی

شرایط وضع هوای شدید مرتبط با چرخه اِنسو با تغییرات در میزان بروز بیماری‌های همه‌گیر مانند دنیاگیری آنفلوانزا همبستگی دارد؛ اگرچه مطالعات به نتایج متفاوتی در مورد اینکه آیا این همه‌گیری‌ها با فاز ال نینو یا لا نینا مرتبط هستند، رسیده‌اند.[۱۵۳][۱۵۴]

چرخه‌های ال نینو با افزایش خطر برخی از بیماری‌های منتقل‌شده توسط پشه‌ها مانند مالاریا، تب دنگی و تب دره ریفت مرتبط هستند.[۱۵۵] تب دره ریفت در اثر بارندگی شدید در شمال شرقی کنیا و جنوب سومالی در طول ال نینوی ۱۹۹۸–۱۹۹۷ شیوع گسترده‌ای یافت.[۱۵۶] چرخه‌های مالاریا در هند، ونزوئلا، برزیل و کلمبیا اکنون به ال نینو مرتبط شده‌اند. شیوع بیماری دیگری که توسط پشه منتقل می‌شود، انسفالیت استرالیایی (انسفالیت دره مورای)، در مناطق معتدل جنوب شرقی استرالیا پس از بارندگی‌های شدید و سیل که با رویدادهای لا نینا مرتبط هستند، رخ می‌دهد. شرایط اِنسو از طریق ارتباط با بادهای تروپوسفری در سراسر اقیانوس آرام شمالی با بیماری کاوازاکی که در ژاپن و ساحل غربی ایالات متحده رخ می‌دهد نیز مرتبط بوده است.[۱۵۷][۱۵۸]

اِنسو ممکن است با درگیری‌های داخلی مرتبط باشد. پژوهش‌های دانشمندان مؤسسه زمین در دانشگاه کلمبیا با تجزیه و تحلیل داده‌ها از سال ۱۹۵۰ تا ۲۰۰۴، نشان می‌دهد که اِنسو ممکن است در ۲۱٪ از کل درگیری‌های داخلی از سال ۱۹۵۰ نقش داشته باشد، به طوری که خطر درگیری داخلی سالانه در کشورهای تحت تأثیر اِنسو در سال‌های ال نینو نسبت به سال‌های لا نینا دو برابر شده و از ۳٪ به ۶٪ افزایش یافته است.[۱۵۹][۱۶۰]

پیامدهای بوم‌شناختی

در طول رویدادهای اِنسو در سال‌های ۱۹۸۳–۱۹۸۲، ۱۹۹۸–۱۹۹۷ و ۲۰۱۶–۲۰۱۵، بخش‌های وسیعی از جنگل‌های حاره‌ای، دوره خشکی طولانی‌مدتی را تجربه کردند که منجر به آتش‌سوزی‌های گسترده و تغییرات شدید در ساختار جنگل و ترکیب گونه‌های درختی در جنگل‌های آمازون و بورنئو شد. این تأثیرات فقط پوشش گیاهی را محدود نمی‌کند، زیرا کاهش جمعیت حشرات پس از خشکسالی شدید و آتش‌سوزی‌های گسترده در طول ال نینو ۲۰۱۶–۲۰۱۵ مشاهده شد.[۱۶۱] کاهش گونه‌های پرندگان مختص زیستگاه و حساس به آشفتگی[۱۶۲] و پستانداران بزرگ میوه‌خوار،[۱۶۳] نیز در جنگل‌های سوخته آمازون مشاهده شد و فقط در یک پهنهٔ جنگلی سوخته در بورنئو، انقراض محلی موقت بیش از ۱۰۰ گونه پروانه دشتی رخ داد.[۱۶۴]

پژوهشگران دریافتند که در جنگل‌های حاره‌ای خشک فصلی که به خشکسالی مقاوم‌تر هستند، خشکسالی ناشی از ال نینو باعث افزایش مرگ‌ومیر نهال‌ها شده است. در پژوهشی که در اکتبر ۲۰۲۲ منتشر شد، محققان جنگل‌های حاره‌ای خشک فصلی را در یک پارک ملی در چیانگ مای در تایلند به مدت ۷ سال مورد مطالعه قرار دادند و مشاهده کردند که ال نینو مرگ‌ومیر نهال‌ها را حتی در جنگل‌های حاره‌ای خشک فصلی افزایش داده و ممکن است در درازمدت بر کل جنگل‌ها تأثیر بگذارد.[۱۶۵]

سفیدشدگی مرجان‌ها

آزمایشگاه محیط زیست دریایی اقیانوس آرام، اولین رویداد بزرگ‌مقیاس سفیدشدگی مرجان‌ها را در سال‌های ۱۹۹۸–۱۹۹۷ به گرم‌شدن آب‌های ناشی از رویداد هم‌زمان ال نینو و احتمالاً تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیت‌های انسانی نسبت می‌دهد.[۱۶۶]

از همه مهم‌تر، رویدادهای گستردهٔ سفیدشدگی مرجان‌ها در سال‌های ۱۹۹۸–۱۹۹۷ و ۲۰۱۶–۲۰۱۵ ثبت شد، که طی آن‌ها در برخی پهنه‌های مرجانی در نقاط مختلف جهان، کاهشی در حدود ۷۵ تا ۹۹ درصد در پوشش مرجان زنده گزارش شد.[۱۶۷] همچنین توجه چشمگیری به کاهش شدید جمعیت موتوماهیان در کشورهای پرو و شیلی معطوف شد که منجر به بحران شدید شیلات پس از رویدادهای اِنسو در سال‌های ۱۹۷۳–۱۹۷۲، ۱۹۸۳–۱۹۸۲، ۱۹۹۸–۱۹۹۷ و اخیراً در سال‌های ۲۰۱۶–۲۰۱۵ گردید. به‌طور خاص، افزایش دمای سطح آب دریا در سال‌های ۱۹۸۳–۱۹۸۲ همچنین منجر به انقراض احتمالی دو گونه مرجان آبی در پاناما و مرگ‌ومیر گسترده بسترهای جلبک دریایی در امتداد ۶۰۰ کیلومتر از خط ساحلی در شیلی شد. بازیابی و بهبود جلبک‌های دریایی و تنوع زیستی مرتبط با آن در مناطق آسیب‌دیده حتی پس از ۲۰ سال به کندی صورت گرفت. همه این یافته‌ها نقش رویدادهای اِنسو را به عنوان یک نیروی اقلیمی قوی و عامل ایجاد تغییرات بوم‌شناختی در سراسر جهان، به ویژه در جنگل‌های حاره‌ای و آبسنگ‌های مرجانی، تقویت می‌کند.[۱۶۸]

تأثیرات بر پایه منطقه

مشاهده رویدادهای اِنسو از سال ۱۹۵۰ نشان می‌دهد که تأثیرات مرتبط با چنین رویدادهایی به ماه و فصل سال بستگی دارد.[۱۶۹] وقوع برخی رویدادها و تأثیرات محتمل بوده، اما قطعی نیست.[۱۶۹] تأثیراتی که عموماً در طول اکثر رویدادهای ال نینو رخ می‌دهند شامل بارندگی کمتر از میانگین در اندونزی و شمال آمریکای جنوبی، و بارندگی بالاتر از میانگین در جنوب شرقی آمریکای جنوبی، شرق آفریقای استوایی و جنوب ایالات متحده آمریکا می‌شود.[۱۶۹]

آفریقا

در قحطی ۲۰۱۱ شاخ آفریقا بین ۵۰٬۰۰۰ تا ۱۰۰٬۰۰۰ نفر جان باختند.[۱۷۰]

لا نینا در بازه دسامبر تا فوریه باعث شرایط مرطوب‌تر از حد معمول در جنوب آفریقا و شرایط خشک‌تر از حد معمول در بخش استوایی شرق آفریقا در همین بازه زمانی می‌شود.[۱۷۱]

تأثیر ال نینو بر میزان بارندگی در جنوب آفریقا بین مناطق دارای بارندگی تابستانی و زمستانی متفاوت است. مناطق دارای بارندگی زمستانی، معمولاً بارندگی بیشتری نسبت به حالت عادی دریافت می‌کنند، در حالی که مناطق دارای بارندگی تابستانی، بارندگی کمتری دریافت می‌کنند. تأثیر این پدیده بر مناطق با بارندگی تابستانی شدیدتر است و رویدادهای قوی ال نینو منجر به خشکسالی شدید در این مناطق شده است.[۱۷۲][۱۷۳]

قدرت باد سطحی در سواحل غربی و جنوبی آفریقای جنوبی تحت تأثیر اِنسو تغییر می‌کند و همین امر بر دمای سطح دریای این مناطق اثر می‌گذارد.[۱۷۴] در طول ال نینو، بادهای جنوب شرقی که باعث بالا آمدن آب دریا می‌شوند، ضعیف‌تر هستند و این منجر به گرم‌تر شدن آب‌های ساحلی نسبت به حالت عادی می‌شود؛ در حالی که در طول لا نینا، همین بادها قوی‌تر هستند و باعث سردتر شدن آب‌های ساحلی می‌شوند. این تأثیر بر بادها بخشی از الگویی گسترده‌تر است که سامانه‌های پرفشار اقیانوس اطلس حاره‌ای و جنوبی، و همچنین تغییرات در الگوی بادهای غربی در جنوب را نیز دربر می‌گیرد. باید توجه داشت که تأثیرات دیگری با اهمیت مشابه نیز وجود دارند، ولی با اِنسو مرتبط نیستند؛ همچنین برخی از رویدادهای اِنسو به تغییرات مورد انتظار منجر نمی‌شوند.[۱۷۴]

جنوبگان

بسیاری از پیوندهای اِنسو در عرض‌های جغرافیایی بالای نیم‌کره جنوبی و در پیرامون جنوبگان وجود دارد.[۱۷۵] به‌طور خاص، شرایط ال نینو باعث بی‌هنجاری در مراکز پرفشار بر فراز دریاهای آموندسن و بلینگسهاوزن می‌شود، که به کاهش یخ دریا و افزایش شارهای گرمایی رو به قطب در این مناطق و نیز در دریای راس می‌انجامد. برعکس، در طول ال نینو دریای ودل سردتر شده و یخ‌های دریایی بیشتری در آن وجود دارد. در طول لا نینا، دقیقاً الگوی معکوس این بی‌هنجاری‌های گرمایشی و فشار اتمسفری رخ می‌دهد.[۱۷۶] این الگوی تغییرپذیری به عنوان حالت دوقطبی جنوبگان شناخته می‌شود، اگرچه واکنش جنوبگان به تأثیرات اِنسو یکسان و فراگیر نیست.[۱۷۶]

آسیا

در غرب آسیا، طی فصل بارش نوامبر تا آوریل، به‌طور میانگین ، فاز ال نینو با افزایش بارندگی و فاز لا نینا با کاهش بارندگی همراه است.[۱۷۷][۱۷۸]

در طول سال‌های ال نینو با گسترش آب گرم از غرب اقیانوس آرام و اقیانوس هند به سمت شرق اقیانوس آرام، خشکسالی گسترده در غرب اقیانوس آرام روی داده و در شرق اقیانوس آرام که معمولاً خشک است، بارندگی بیشتر می‌شود. سنگاپور در سال ۲۰۱۰ خشک‌ترین ماه فوریه را از زمان آغاز ثبت آمار در سال ۱۸۶۹ تجربه کرد، به‌طوری که در این ماه تنها ۶٫۳ میلی‌متر باران بارید. سال‌های ۱۹۶۸ و ۲۰۰۵ با ثبت ۸٫۴ میلی‌متر بارش، در رتبه‌های بعدی خشک‌ترین ماه‌های فوریه قرار داشتند.[۱۷۹]

در سال‌های لا نینا، محل تشکیل چرخندهای حاره‌ای به همراه موقعیت پشته جنب‌حاره‌ای در سراسر اقیانوس آرام غربی به سمت غرب جابه‌جا می‌شود که خطر زمین‌شار در چین را افزایش می‌دهد.[۱۸۰] در مارس ۲۰۰۸، لا نینا باعث کاهش دمای سطح دریا به میزان ۲۰ درجه سلسیوس (۶۸ درجه فارنهایت) در جنوب شرقی آسیا شد. این پدیده همچنین موجب بارش‌های سنگین در فیلیپین، اندونزی و مالزی گردید.[۱۸۱]

ایران

برخی پژوهش‌های اقلیم‌شناسی نشان داده‌اند که اِنسو یکی از مهم‌ترین عوامل بیرونی تعیین‌کنندهٔ نوسان‌پذیری بارش سالانه و فصلی در ایران است؛ به‌گونه‌ای که نزدیک به یک‌چهارم واریانس بارش سالانهٔ ایران را می‌توان به نوسان دمای سطح آب منطقهٔ نینو ۳٫۴ در اقیانوس آرام نسبت داد.[۱۸۲] به‌طور کلی فاز ال نینو با افزایش بارندگی پاییزه و زمستانه به‌ویژه در نیمهٔ غربی و شمالی ایران و کاهش دما همراه بوده، در حالی‌که فاز لا نینا برعکسِ این روند، یعنی کاهش بارش و افزایش دما را در همان مناطق به دنبال داشته است.[۱۸۳][۱۸۴] با این حال، شدت و حتی جهت این تأثیر در پهنه‌های مختلف جغرافیایی ایران یکسان نیست: در حالی که دامنه‌های زاگرس و نواحی شمالی ایران در امتداد البرز و سواحل دریای خزر همبستگی نسبتاً قوی و پایداری با نمایه‌های اِنسو نشان می‌دهند، جنوب و جنوب شرق ایران که بارش تابستانهٔ آن تا حدی وابسته به مونسون‌های اقیانوس هند است، الگویی پیچیده‌تر و کم‌ثبات‌تر دارد.[۱۸۴][۱۸۲]

استرالیا

تأثیرات منطقه‌ای ال نینو
تأثیرات منطقه‌ای لا نینا

در بیشتر مساحت قاره استرالیا، ال نینو و لا نینا بیش از هر عامل دیگری بر تغییرپذیری آب‌وهوا تأثیر می‌گذارند. استرالیا یکی از قاره‌هایی است که بیشترین آسیب را از بی‌هنجاری‌های فصلی بارش می‌بیند و هم خشکسالی‌های گسترده و هم دوره‌های مرطوب قابل‌توجهی که به سیل‌های بزرگ می‌انجامند، را تجربه می‌کند. بین قدرت اِنسو و میزان بارندگی همبستگی قوی وجود دارد؛ به گونه‌ای که هرچه دمای سطح دریا و اختلاف نوسان جنوبی از حالت عادی بیشتر باشد، تغییرات بارش نیز بیشتر خواهد بود.[۱۸۵]

بین سال‌های ۱۹۰۰ تا ۲۰۲۳، ۲۸ رویداد ال نینو و ۱۹ رویداد لا نینا در استرالیا رخ داده است، از جمله رویداد ال نینو ۲۰۲۳ که در سپتامبر ۲۰۲۳ اعلام شد.[۱۸۶][۱۸۷][۱۸۸][۱۸۹] این رویدادها معمولاً ۹ تا ۱۲ ماه طول می‌کشند، اما برخی از آنها می‌توانند تا دو سال نیز ادامه داشته باشند؛ اگرچه چرخهٔ اِنسو به‌طور کلی در بازه‌ای یک تا هشت‌ساله تکرار می‌شود.[۱۹۰]

در طول رویدادهای ال نینو، جابه‌جایی الگوی بارندگی از غرب اقیانوس آرام معمولاً به کاهش بارندگی در سراسر استرالیا می‌انجامد.[۴۳] در قسمت جنوبی قاره، در زمان ال نینو معمولاً دمای بالاتر از میانگین ثبت می‌شود، زیرا سامانه‌های هوایی سریع‌تر حرکت می‌کنند و بندال‌های پرفشار کمتر رخ می‌دهند.[۴۳]

در زمان ال نینو، آغاز باران‌های موسمی هند و استرالیا در مناطق حاره‌ای استرالیا دو تا شش هفته به تأخیر می‌افتد و همین امر باعث کاهش بارندگی در مناطق حاره‌ای شمالی می‌شود.[۴۳] بسیاری از شدیدترین آتش‌سوزی‌های جنگل‌های استرالیا در جنوب شرقی استرالیا با رویدادهای ال نینو هم‌زمان هستند. اگر این آتش‌سوزی‌ها با دوقطبی مثبت اقیانوس هند که باعث ایجاد هوای گرم، خشک و بادی می‌شود، همراه باشند، خطر آنها افزایش می‌یابد.[۱۹۱][۴۳]

در سال‌های لا نینا، سواحل شرقی استرالیا بارندگی‌هایی بالاتر از میانگین دریافت می‌کنند؛ این پدیده معمولاً بر اثر تقویت بادهای بسامان شرقی از اقیانوس آرام به سمت استرالیا رخ می‌دهد و می‌تواند به سیل‌های مخرب و افزایش رطوبت در سراسر استرالیا بینجامد. در مقابل، ال نینو با تضعیف یا حتی عقب‌نشینی بادهای بسامان غالب همراه است و این امر منجر به کاهش رطوبت جوّی در استرالیا می‌شود.[۱۹۲]

اروپا

تأثیرات ال نینو بر اروپا بحث‌برانگیز، پیچیده و تجزیه و تحلیل آن دشوار است، زیرا این یکی از چندین عاملی است که بر وضع هوای این قاره تأثیر می‌گذارد و سایر عوامل می‌توانند بر این سیگنال غلبه کنند.[۱۹۳][۱۹۴]

آمریکای شمالی

تأثیر ال نینو و لا نینا بر آمریکای شمالی

در آمریکای شمالی لا نینا عمدتاً اثرات متضاد ال نینو را ایجاد می‌کند: بارش بالاتر از میانگین در غرب میانه آمریکا، کوه‌های راکی کانادا، کالیفرنیای شمالی و مناطق جنوبی و شرقی شمال غربی آرام.[۱۹۵] هم‌زمان، میزان بارش در ایالت‌های جنوب غربی و جنوب شرقی و همچنین جنوب کالیفرنیا کمتر از میانگین است.[۱۹۶]

در طول ال نینو، بارش برف در جنوب کوه‌های راکی و سیرا نوادا بیشتر از حد متوسط است و در ایالت‌های غرب میانه شمالی و دریاچه‌های بزرگ بسیار پایین‌تر از حد نرمال است. در طول لا نینا، بارش برف در شمال غربی اقیانوس آرام و غرب دریاچه‌های بزرگ بالاتر از حد نرمال است.[۱۹۷]

در کانادا، لا نینا به‌طور کلی موجب زمستان‌های سردتر و پربرف‌تر می‌شود؛ مانند مقادیر نزدیک به رکورد بارش برف که در زمستانِ لا نینای سال‌های ۲۰۰۸–۲۰۰۷ در شرق کانادا ثبت شد.[۱۹۸][۱۹۹]

در بهار ۲۰۲۲، لا نینا باعث بارش‌های بالاتر از میانگین و دمای پایین‌تر از میانگین در ایالت اورگن شد. آوریل یکی از پرباران‌ترین ماه‌های ثبت‌شده بود و انتظار می‌رفت که اثرات لا نینا، هرچند با شدت کمتر، تا فصل تابستان ادامه یابد.[۲۰۰] در آمریکای شمالی، تأثیرات اصلی پدیده ال نینو بر دما و بارش، عموماً در بازه زمانی شش‌ماهه میان ماه‌های اکتبر و مارس رخ می‌دهد.[۲۰۱][۲۰۲]به‌طور خاص، بخش عمده‌ای از کانادا معمولاً زمستان‌ها و بهارهایی ملایم‌تر از حد معمول دارد؛ البته به استثنای شرق کانادا که در آنجا تأثیرات قابل‌توجهی مشاهده نمی‌شود.[۲۰۳] در ایالات متحده، پیامدهای معمولِ مشاهده‌شده در این دوره شش‌ماهه شامل شرایطی مرطوب‌تر از حد معمول در امتداد ساحل خلیج مکزیک بین تگزاس و فلوریدا است، در حالی که شرایط خشک‌تری در هاوایی، دره اوهایو، شمال غربی اقیانوس آرام و کوه‌های راکی مشاهده می‌شود.[۲۰۱]

مطالعه رویدادهای جوّی اخیر در کالیفرنیا و جنوب غربی ایالات متحده نشان می‌دهد که رابطه‌ای متغیر میان پدیده ال نینو و بارش‌های فراتر از حد میانگین وجود دارد؛ چرا که این رابطه به‌شدت به قدرت رویداد ال نینو و عوامل دیگر وابسته است.[۲۰۱] اگرچه از نظر تاریخی، ال نینو با بارندگی‌های زیاد در کالیفرنیا هماره بوده است، اما اثرات آن بیشتر به شدت و دوام ال نینو بستگی دارد تا صِرف وجود آن، زیرا تنها رویدادهای پایدار و بادوام ال نینو منجر به بارندگی‌های مداوم و زیاد می‌شوند.[۲۰۴][۲۰۵]

در شمال آلاسکا، رویدادهای لا نینا منجر به شرایط خشک‌تر از حد معمول می‌شوند، در حالی که رویدادهای ال نینو ارتباطی با شرایط خشک یا مرطوب ندارند. در طول رویدادهای ال نینو، به دلیل مسیر طوفانی جنوبی‌تر و متمرکزتر، انتظار می‌رود بارندگی در کالیفرنیا افزایش یابد.[۲۰۶] در طول لا نینا، به دلیل مسیر طوفانی شمالی‌تر، بارش‌های افزایش‌یافته به سمت شمال غربی اقیانوس آرام منحرف می‌شوند.[۲۰۷] در طول رویدادهای لا نینا، مسیر طوفان به اندازه کافی به سمت شمال تغییر می‌کند تا شرایط زمستانی مرطوب‌تر از حد معمول (به شکل افزایش بارش برف) و همچنین تابستان‌های گرم و خشک را به ایالت‌های غرب میانه بیاورد.[۲۰۸] در طول فاز ال نینوی، به‌دلیل رودباد قطبی قوی‌تر از حد معمول و جنوبی‌تر، بارندگی در امتداد سواحل خلیج مکزیک و جنوب شرقی ایالات متحده افزایش می‌یابد.[۲۰۹]

جزیره‌های اقیانوس آرام

در طول رویداد ال نینو، نیوزیلند در طول تابستان شاهد وزش بادهای غربی قوی‌تر یا مکررتری است که خطر بروز شرایطی خشک‌تر از حد معمول را در امتداد ساحل شرقی افزایش می‌دهد.[۲۱۰] با این حال، به‌دلیل اثر دیواره‌ای رشته‌کوه‌های جزیره شمالی و آلپ جنوبی، در ساحل غربی نیوزیلند باران بیشتری نسبت به حالت معمول می‌بارد.[۲۱۰]

فیجی معمولاً در طول ال نینو شرایطی خشک‌تر از حد معمول را تجربه می‌کند که می‌تواند منجر به خشکسالی در این جزایر شود.[۲۱۱] با این حال، تأثیرات اصلی بر این کشور جزیره‌ای حدود یک سال پس از تثبیت این رویداد احساس می‌شود.[۲۱۱] در جزایر ساموآ، در طول رویدادهای ال نینو، بارندگی کمتر از میانگین و دمای بالاتر از حد معمول ثبت می‌شود که می‌تواند منجر به خشکسالی و آتش‌سوزی جنگل‌ها در این جزایر شود.[۲۱۲] از دیگر تأثیرات می‌توان به کاهش سطح دریا، احتمال سفیدشدگی مرجان‌ها در محیط دریایی و افزایش خطر وقوع چرخند حاره‌ای در ساموآ اشاره کرد.[۲۱۲]

در اواخر زمستان و بهار، در طول رویدادهای ال نینو، می‌توان انتظار داشت که آب‌وهوای هاوایی خشک‌تر از حد متوسط باشد.[۲۱۳] در گوآم، در طول سال‌های ال نینو، میانگین بارندگی فصل خشک کمتر از حد معمول است، اما احتمال وقوع چرخند حاره‌ای بیش از سه برابر شرایط عادی است، بنابراین احتمال بروز بارش‌های بسیار شدید و کوتاه‌مدت وجود دارد.[۲۱۴] در ساموآی آمریکا، در طول رویدادهای ال نینو، میانگین بارندگی حدود ۱۰ درصد بالاتر از حد نرمال است، در حالی که رویدادهای لا نینا با میانگین بارندگی حدود ۱۰ درصد کمتر از حد نرمال همراه هستند.[۲۱۵]

آمریکای جنوبی

اثرات ال نینو در آمریکای جنوبی مستقیم و شدید است. حوضچه گرم ال نینو با تغذیهٔ طوفان‌های تندری جوّ فوقانی خود، باعث افزایش بارندگی در پهنه شرقی-مرکزی و شرقی اقیانوس آرام، از جمله بخش‌هایی از سواحل غربی آمریکای جنوبی می‌شود.[۲۱۶] این پدیده با ماه‌های گرم و بسیار پرباران در بازه زمانی آوریل تا اکتبر در امتداد سواحل شمالی پرو و اکوادور همراه است و هر زمان که رویداد قوی یا شدید باشد، سیل‌های بزرگی را به دنبال دارد.[۲۱۷]اثرات ال نینو در ماه‌های فوریه، مارس و آوریل ممکن است در امتداد سواحل غربی آمریکای جنوبی بحرانی شود. ال نینو جریان رو به بالای آب سرد آب سرد و غنی از مواد مغذی که عامل حفظ جمعیت‌های بزرگ ماهی است را کاهش می‌دهد. این جمعیت‌های بزرگ ماهی به نوبهٔ خود پرندگان دریایی فراوانی را تغذیه می‌کنند که از فضولات آنها در صنعت کود استفاده می‌شود. کاهش جریان رو به بالای آب منجر به مرگ ماهی‌ها در سواحل پرو می‌شود.[۱۴۷]

صنعت شیلات محلی در سواحل تحت تأثیر ال نینو، می‌تواند طی رویدادهای طولانی‌مدت این پدیده آسیب ببیند. شیلات پرو در دهه ۱۹۷۰ به دلیل صید بی‌رویه پس از کاهش جمعیت موتوماهی پرویی در اثر ال نینوی سال ۱۹۷۲، از هم پاشید.[۲۱۸]

جنوب برزیل و شمال آرژانتین نیز در طول سال‌های ال نینو، شرایط مرطوب‌تر از حد معمول را تجربه می‌کنند، اما این شرایط عمدتاً در طول بهار و اوایل تابستان روی می‌دهد. بخش‌های مرکزی شیلی زمستان معتدل با بارندگی زیاد دارد و سرزمین‌های مرتفع پرویی-بولیویایی فلات آلتی‌پلانو در فصل بارندگی خود بارندگی بیشتری را دریافت می‌کند و گاهی در معرض رویدادهای غیرمعمول بارش برف زمستانی نیز قرار می‌گیرد.[۲۱۹] در بخش‌هایی از حوضهٔ رود آمازون، کلمبیا و آمریکای مرکزی نیز هوای خشک‌تر و گرم‌تر رخ می‌دهد.[۲۲۰]

در طول دورهٔ لا نینا، خشکسالی مناطق ساحلی پرو و شیلی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.[۲۲۱] منطقه شمال برزیل نیز در این دوره از دسامبر تا فوریه مرطوب‌تر از حد معمول است.[۲۲۱] پدیدهٔ لا نینا باعث بارش بیشتر از حد معمول در مناطق مرکزی کوه‌های آند می‌شود که به‌نوبهٔ خود باعث سیل‌های فاجعه‌بار در استان بنی بولیوی می‌شود. چنین سیل‌هایی در سال‌های ۱۸۵۳، ۱۸۶۵، ۱۸۷۲، ۱۸۷۳، ۱۸۸۶، ۱۸۹۵، ۱۸۹۶، ۱۹۰۷، ۱۹۲۱، ۱۹۲۸، ۱۹۲۹ و ۱۹۳۱ ثبت شده‌اند.[۲۲۲]

جزایر گالاپاگوس

مجمع‌الجزایر گالاپاگوس زنجیره‌ای از جزایر آتشفشانی است که تقریباً در ۶۰۰ مایلی غرب اکوادور در اقیانوس آرام شرقی قرار دارد.[۲۲۳] این جزایر تنوع زیستی گسترده‌ای از گونه‌های خشکی‌زی و دریایی را در خود جای داده‌اند.[۲۲۴] اکوسیستم جزایر گالاپاگوس به بادهای بسامان معمول وابسته است که آب‌های سرد و غنی از مواد مغذی را به سمت جزایر بالا می‌آورند.[۲۲۵] در طول رویداد ال نینو، این بادها ضعیف شده و گاهی از غرب به شرق می‌وزند، که باعث تضعیف جریان استوایی، افزایش دمای آب‌های سطحی و کاهش مواد مغذی در آب‌های اطراف گالاپاگوس می‌شود.[۲۲۶]

ال نینو یک آبشار تغذیه‌ای در سراسر اکوسیستم ایجاد می‌کند که از تولیدکنندگان اولیه آغاز شده و به جانورانی مانند کوسه‌ها، پنگوئن‌ها و فک‌ها می‌رسد.[۲۲۶] اثرات ال نینو می‌تواند برای جمعیت گونه‌هایی که در سال‌های بروز آن اغلب دچار گرسنگی و مرگ‌ومیر می‌شوند، زیان‌بار باشد. در سال‌های اخیر، سازگاری‌های تکاملی سریعی در میان گروه‌های جانوری برای کاهش اثرات این پدیده در طول دوره‌های ال نینو مشاهده شده است.[۲۲۷]

تاریخچه

در مقیاس زمانی زمین‌شناسی

شواهدی قوی برای رویدادهای ال نینو در اوایل دور هولوسن (۱۰٬۰۰۰ سال پیش) نیز وجود دارد.[۲۲۸] الگوهای متفاوتی از رویدادهای مشابه اِنسو در شواهد دیرین‌اقلیمی ثبت شده‌ است که نشان‌دهندهٔ تفاوت در سازوکارهای آغازگر، بازخوردها و پاسخ‌های محیطیِ متفاوت نسبت به ویژگی‌های زمین‌شناختی، جوّی و اقیانوس‌شناختیِ آن دوران هستند. از این شواهد دیرین‌شناختی می‌توان برای فراهم آوردن مبنایی کیفی جهت اقدامات حفاظتی بهره برد..[۲۲۹]

دانشمندان همچنین نشانه‌های شیمیایی مربوط به افزایش دمای سطح دریا و افزایش بارش ناشی از ال نینو را در نمونه‌های مرجانی با قدمت حدود ۱۳٬۰۰۰ سال یافته‌اند.[۲۳۰]

به گفتهٔ نویسندگان پژوهشی پیرامون دیرین‌اقلیم که در سال ۲۰۲۴ منتشر شد، رویدادهای ال نینو تأثیر زیادی بر آب‌وهوای بسیار گرم کرهٔ زمین در دوران رویداد انقراض پرمین–تریاس داشته‌اند. افزایش شدت و تداوم رویدادهای ال نینو با فعالیت‌های آتشفشانی همراه بود؛ امری که منجر به نابودی پوشش گیاهی، افزایش غلظت کربن دی‌اکسید در جوّ زمین، گرمایش شدید و اختلال قابل توجه در گردش توده‌های هوا شد.[۲۳۱]

ردیف/ دور قدمت پدیده / مکان / نوع پدیده یا پروکسی توضیحات و منابع
هولوسن میانی ۴۱۵۰ سال پیش / جزایر وانواتو / مغزه مرجانی در راستای بررسی سفیدشدگی مرجان‌ها در نمونه‌های مرجانی وانواتو (که نشان‌دهنده بالا آمدن پرده دمایی است)، مقادیر استرانسیم/کلسیم و اورانیوم/کلسیم تحلیل شده و دما بر اساس آن‌ها رگرسیون‌ شده است. تغییرات دمایی نشان می‌دهد که در میانهٔ دور هولوسن، تغییرات در موقعیت موقعیت چرخاب واچرخندی منجر به ایجاد شرایطی با دمای متوسط ​​تا سرد (مشابه پدیده لا نینا) شده است؛ شرایطی که احتمالاً با رویدادهای گرم شدید (ال نینو) دچار وقفه شده است. رویدادهای ال نینود خود ممکن است عامل سفیدشدگی بوده باشند و با تغییرات ده‌ساله مرتبط بوده‌اند.[۲۳۲]
هولوسن ۱۲۰۰۰ سال پیش / خلیج گوایاکوئیل، اکوادور / محتوای گرده در مغزه دریایی داده‌های گرده‌ای نشان می‌دهند که تغییرات بارش احتمالاً مربوط به تغییرپذیری موقعیت منطقه همگرایی درون‌حاره‌ای و همچنین بیشینهٔ عرض جغرافیایی جریان هامبالت است که هر دو به تغییرپذیری بسامد و دامنهٔ اِنسو بستگی دارند. هر سه حالت مختلف از تأثیر فازهای اِنسو در این مغزه‌های دریایی یافت می‌شود.[۲۳۳]
هولوسن ۱۲۰۰۰ سال پیش /

دریاچه پالکاکوچا، اکوادور / مغزه رسوبی

 نمونه مغزهٔ رسوبی، رویدادهایی گرم با دورهٔ تناوب ۲ تا ۸ ساله را نشان می‌دهد که در طول هولوسن تا حدود ۱۲۰۰ سال پیش بر بسامد آن‌ها افزوده شده و سپس کاهش یافته است. علاوه بر این، دوره‌هایی از رویدادهای مرتبط با اِنسو با شدت کم و زیاد نیز مشاهده می‌شود که احتمالاً ناشی از تغییرات در میزان تابش خورشیدی است.[۲۳۴][۲۳۵]
آخرین بیشینه یخچالی ۴۵۰۰۰ سال پیش / استرالیا / مغزه پوده‌ای تغییرپذیری رطوبت در مغزه‌های استرالیا دوره‌های خشکی مرتبط با رویدادهای گرم مکرر (ال نینو) را نشان می‌دهد که با رویدادهای دانسگارد–اوشگر هم‌بستگی دارند. اگرچه هیچ همبستگی قوی با اقیانوس اطلس یافت نشد، پیشنهاد می‌شود که تأثیر تابش احتمالاً هر دو اقیانوس را تحت تأثیر قرار داده است، اگرچه به نظر می‌رسد اقیانوس آرام بیشترین تأثیر را بر دورپیوند در مقیاس‌های زمانی سالانه، هزارساله و نیمه‌تقدیمی دارد.[۲۳۶]
پلیستوسن ۲۴۰ هزار سال / اقیانوس‌های هند و آرام / کوکولیتوفور در ۹ مغزه از اعماق دریا ۹ مغزهٔ عمیق در مناطق استوایی اقیانوس‌های هند و آرام، تغییراتی را در بهره‌وری زیستی اولیه نشان می‌دهند که با تغییرپذیری یخچالی-بین‌یخچالی، دوره‌های تقدیمی (۲۳ هزار ساله) و تغییرات پرده دمایی مرتبط است. همچنین نشانه‌هایی وجود دارد که مناطق استوایی می‌توانند واکنش‌دهنده‌های اولیه به نیروی تابشی باشند.[۲۳۷]
پلیوسن ۲٫۸ میلیون سال پیش / اسپانیا / مغزه رسوبات دریاچه‌ای لایه‌لایه مغزهٔ رسوبی این حوضه لایه‌هایی روشن و تیره را نشان می‌دهد که با دوره گذار تابستان به پاییز (یعنی زمانی که انتظار می‌رود میزان تولید زیستی افزایش یا کاهش یابد) مرتبط هستند. این مغزه دارای لایه‌هایی با ضخامت‌های متفاوت است که دوره‌های تناوبی ۱۲، ۶ تا ۷ و ۲ تا ۳ ساله را نشان می‌دهد که به‌ترتیب با اِنسو، نوسان اطلس شمالی و نوسان شبه‌دوسالانه، و احتمالاً تغییرپذیری تابش خورشیدی (لکه‌های خورشیدی) مرتبط هستند.[۲۳۸]
پلیوسن ۵٫۳ میلیون سال پیش / اقیانوس آرام استوایی / روزن‌داران در مغزه‌های عمیق دریایی نمونه‌های مغزه‌ای اعماق دریا در سایت‌های ۸۴۷ و ۸۰۶ برنامه حفاری اقیانوس نشان می‌دهند که دوره گرم پلیوسن شرایطی دائمی و شبیه به ال نینو داشته است؛ شرایطی که احتمالاً با تغییرات در وضعیت میانگین مناطق برون‌حاره‌ای یا تغییرات در انتقال گرمای اقیانوسی ناشی از افزایش فعالیت چرخندهای حاره‌ای مرتبط بوده است.[۲۳۹][۲۴۰]
میوسن ۵٫۳۲–۵٫۹۲ میلیون سال پیش / ایتالیا / رسوبات ضخیم سال‌چینه‌ای تبخیری سال‌چینه‌های نزدیک به مدیترانه، تغییرپذیری ۲ تا ۷ ساله را نشان می‌دهد که ارتباط نزدیکی با دوره تناوب اِنسو دارد. شبیه‌سازی‌های مدل نشان می‌دهد که هم‌بستگی بیشتری با اِنسو نسبت به نوسان اطلس شمالی وجود دارد و به‌دلیل شیب‌های دمایی پایین‌تر، یک دورپیوند قوی با مدیترانه وجود دارد.[۲۴۱]

در طول تاریخ بشر

میانگین دمای مناطق استوایی اقیانوس آرام، منتشرشده در سال ۲۰۰۹.

شرایط نوسان جنوبی ال نینو دست‌کم در ۳۰۰ سال گذشته در فواصل دو تا هفت ساله رخ داده‌اند، اما بیشتر آنها ضعیف بوده‌اند.[۲۲۸] این احتمال وجود دارد که ال نینو منجر به نابودی تمدن موچه در حدود سال ۷۰۰ میلادی و دیگر فرهنگ‌های پیشاکلمبی پرو شده باشد.[۲۴۲] در حوالی سال ۱۵۲۵، زمانی که فرانسیسکو پیزارو در پرو پا به خشکی گذاشت، به بارش باران در بیابان‌ها اشاره کرد؛ این نخستین ثبت مکتوب از تأثیرات ال نینو به شمار می‌رود.[۲۳۰] مطالعه‌ای جدید نشان می‌دهد که تأثیر شدید ال نینو بین سال‌های ۱۷۸۹ تا ۱۷۹۳ منجر به کاهش بازده محصولات کشاورزی در اروپا شد و این امر به نوبه خود به آغاز انقلاب فرانسه دامن زد.[۲۴۳] وضعیت هوای خشن ناشی از ال نینو در سال‌های ۱۸۷۷–۱۸۷۶ مرگ‌بارترین قحطی‌های سده نوزدهم را رقم زد.[۲۴۴] قحطی ۱۸۷۶ در شمال چین به‌تنهایی جان تا ۱۳ میلیون نفر را گرفت.[۲۴۵]

این پدیده از مدت‌ها پیش به دلیل تأثیراتش بر صنعت کود پرندگان دریایی و سایر فعالیت‌های اقتصادی وابسته به بهره‌وری زیستی دریا، مورد توجه بوده است. بر پایهٔ اسناد موجود، ژوزف لارتیگ، نقشه‌نگار ناوچه فرانسوی لا کلورینده[ص] (که تحت فرماندهی بارون ماکائو فعالیت می‌کرد) در سال ۱۸۲۲ به وجود یک «جریان مخالف» و سودمندی آن برای سفر به سمت جنوب در امتداد سواحل پرو اشاره کرده است.[۲۴۶][۲۴۷][۲۴۸]

قوی‌ترین ال نینوی ثبت‌شده تا اوایل سال ۲۰۲۶، در سال‌های ۱۸۷۷ تا ۱۸۷۸ رخ داد و منجر به قحطی جهانی شد که جان بیش از ۵۰ میلیون نفر (حدود ۳ تا ۴ درصد از جمعیت تخمینی جهان در آن زمان) را گرفت.[۲۴۹] در سال ۱۸۸۸، چارلز تاد خاطرنشان کدر که خشکسالی‌ها در هند و استرالیا معمولاً هم‌زمان رخ می‌دهند[۲۵۰] و نورمن لاکیر نیز در سال ۱۹۰۴ نیز به همین موضوع اشاره کرد.[۲۵۱] ارتباط میان ال نینو و وقوع سیل در سال ۱۸۹۴ توسط ویکتور اگیگورن (۱۹۱۹–۱۸۵۲) و سپس در سال ۱۸۹۵ توسط فدریکو آلفونسو پزت (۱۹۲۹–۱۸۵۹) گزارش شد.[۲۵۲][۲۴۷][۲۵۳] در سال ۱۹۲۴، گیلبرت واکر (که گردش واکر به نام او نام‌گذاری شده است)، اصطلاح «نوسان جنوبی» را ابداع کرد.[۲۵۴] اعتبار شناسایی اثر ال نینو عموماً به گیلبرت واکر و دانشمندان دیگری از جمله یاکوب بیرکنز هواشناس نروژی-آمریکایی، نسبت داده می‌شود.[۲۵۵] پدیدهٔ شدید ال‌نینو در سال‌های ۱۹۸۳–۱۹۸۲ موجب افزایش چشمگیر توجه جامعهٔ علمی به این موضوع شد. رویداد ال نینو ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۴ از این نظر غیرعادی بود که پدیده‌های ال‌ نینو با چنین توالی سریعی، به‌ندرت رخ داده‌اند.[۲۵۶][۲۵۷][۲۵۸] یک رویداد ال نینو در سال ۱۹۹۸ که به‌طور خاصی شدید بود، باعث مرگ حدود ۱۶ درصد از آبسنگ‌های مرجانی جهان شد. این رویداد دمای هوا را به‌طور موقت ۱٫۵ درجهٔ سلسیوس افزایش داد؛ این در حالی است که افزایش معمول دما در رویدادهای ال‌نینو ۰٫۲۵ درجهٔ سلسیوس است[۲۵۹] از آن زمان، سفیدشدگی گستردهٔ مرجان‌ها در سراسر جهان رواج یافته و تمامی مناطق دچار «سفیدشدگی شدید» شده‌اند.[۲۶۰]

در ژوئن ۲۰۲۶، مرکز پیش‌بینی اقلیم وابسته به اداره ملی اقیانوسی و جوّی ایالات متحده رسماً بازگشت ال نینو را تأیید کرد و پیش‌بینی کرد که این پدیده در طول زمستان ۲۰۲۷–۲۰۲۶ تقویت خواهد شد. این مرکز احتمال رسیدن این رویداد به شدتی قابل‌توجه در مقیاس تاریخی را ۶۹ درصد برآورد کرد؛ به‌گونه‌ای که در زمره قوی‌ترین دوره‌های ثبت‌شده ال نینو از سال ۱۹۵۰ قرار گیرد.[۲۶۱]

الگوهای مرتبط

نوسان مادن–جولیان

نمودار میانگین ۵ روزه تابش موج بلند زمین که نوسان مادن–جولیان را نشان می‌دهد. زمان در شکل از بالا به پایین افزایش می‌یابد، بنابراین خطوط ترازی که از بالا سمت چپ به پایین سمت راست جهت‌گیری شده‌اند، نشان‌دهنده حرکت از غرب به شرق هستند.

نوسان مادن–جولیان بزرگ‌ترین مؤلفه تغییرپذیری درون‌فصلی (۳۰ تا ۹۰ روزه) در جوّ مناطق حاره‌ای است. این پدیده در سال ۱۹۷۱ توسط رولند مادن و پاول جولیان از پژوهشگران سازمان ملی پژوهش‌های جوّی آمریکا کشف شد.[۲۶۲] این نوسان یک جفت‌شدگی بزرگ‌مقیاس میان گردش جوّی و همرفت عمیق جوی در مناطق حاره‌ای است. برخلاف الگوی ثابتی همچون نوسان جنوبی ال نینو، نوسان مادن–جولیان الگویی متحرک است که با سرعت تقریبی ۴ تا ۸ متر بر ثانیه (۱۴ تا ۲۹ کیلومتر بر ساعت؛ ۹ تا ۱۸ مایل بر ساعت) در جوّ بالایی بخش‌های گرم اقیانوس‌های هند و آرام به سمت شرق پیشروی می‌کند. این الگوی کلی گردش جوی، بیش از هر چیز خود را به شکل بی‌هنجاری در بارش نشان می‌دهد.[۲۶۳][۲۶۴]

ارتباط با نوسان جنوبی ال نینو

فعالیت نوسان مادن–جولیان دستخوش تغییرات شدید سال به سال (بین‌سالانه) است؛ به‌طوری‌که دوره‌های طولانی فعالیت شدید، با دوره‌هایی همراه می‌شود که در آن‌ها این نوسان ضعیف است یا اصلاً وجود ندارد. این تغییرپذیری بین‌سالانهٔ نوسان مادن–جولیان تا حدی با چرخهٔ اِنسو مرتبط است. در اقیانوس آرام، فعالیت قوی نوسان مادن–جولیان اغلب ۶ تا ۱۲ ماه پیش از آغاز رویداد ال نینو مشاهده می‌شود، اما در زمان اوج برخی از رویدادهای ال نینو عملاً وجود ندارد؛ در حالی که فعالیت نوسان مادن–جولیان معمولاً در طول رویداد لا نینا بیشتر است. رویدادهای شدید نوسان مادن-جولیان در غرب اقیانوس آرام طی چند ماه می‌تواند روند شکل‌گیری ال نینو یا لا نینا را تسریع کند، اما معمولاً به‌تنهایی منجر به آغاز یک رویداد گرم یا سرد اِنسو نمی‌شود.[۲۶۵] با این حال، مشاهدات نشان می‌دهد که ال نینو سال‌های ۱۹۸۳–۱۹۸۲ در ژوئیه ۱۹۸۲ و در واکنش مستقیم به یک موج کلوین که در اواخر ماه مه توسط یک رویداد نوسان مادن–جولیان ایجاد شده بود، به‌سرعت شکل گرفت.[۲۶۶]

نوسان دهه‌ای اقیانوس آرام

الگوی کلی فاز مثبت نوسان دهه‌ای اقیانوس آرام

نوسان دهه‌ای اقیانوس آرام الگویی پایدار و تکرارشونده از تغییرپذیری اقلیمی اقیانوس-جوّ است که کانون آن در حوضه اقیانوس آرام در عرض‌های جغرافیایی میانی قرار دارد. این پدیده به‌صورت وجود آب‌های سطحی گرم یا سرد در اقیانوس آرام، در نواحی شمالی مدار ۲۰ درجه شمالی، شناسایی می‌شود. در طول سدهٔ گذشته، دامنهٔ این الگوی اقلیمی در مقیاس‌های زمانی بین‌سالانه تا بین‌دهه‌ای (یعنی بازه‌هایی از چند سال تا چندین دهه) به شکلی نامنظم تغییر کرده است.[۲۶۷]

سازوکار

نوسان جنوبی ال نینو می‌تواند از طریق «پل جوّی» بر الگوی گردش جهانی هزاران کیلومتر دورتر از اقیانوس آرام استوایی تأثیر بگذارد. در طول رویدادهای ال نینو، همرفت عمیق و انتقال گرما به تروپوسفر بر روی دمای غیرعادی گرم سطح دریا افزایش می‌یابد، این نیروی حاره‌ای مرتبط با اِنسو امواج راسبی را ایجاد می‌کند که به سمت قطب‌ها و شرق منتشر می‌شوند و متعاقباً از قطب به مناطق حاره‌ای منعکس می‌شوند. امواج سیاره‌ای در مکان‌های ترجیحی هم در اقیانوس آرام شمالی و هم در اقیانوس آرام جنوبی تشکیل می‌شوند و الگوی دورپیوند طی ۲ تا ۶ هفته برقرار می‌شود. الگوهای ناشی از اِنسو دمای سطح، رطوبت، باد و توزیع ابرها را بر فراز اقیانوس آرام شمالی تغییر می‌دهند که گرمای سطح، تکانه و جریان آب شیرین را تغییر می‌دهند و در نتیجه باعث بی‌هنجاری‌های دمای سطح دریا، شوری و عمق لایه آمیخته می‌شوند.[۲۶۸]

حالت نصف‌النهاری اقیانوس آرام

بی‌هنجاری‌های دمای سطح دریا و باد در فاز مثبت حالت نصف‌النهاری اقیانوس آرام

حالت نصف‌النهاری اقیانوس آرام یک حالت اقلیمی در شمال اقیانوس آرام است. در حالت مثبت، این پدیده با جفت‌شدگی بادهای بسامان ضعیف‌تر در شمال شرقی اقیانوس آرام (بین هاوایی و باخا کالیفرنیا) و کاهش تبخیر بر فراز اقیانوس مشخص می‌شود و در نتیجه دمای سطح دریا افزایش می‌یابد. در حالت منفی، عکس این حالت اتفاق می‌افتد. این جفت‌شدن در ماه‌های زمستان ایجاد می‌شود و در بهار به سمت جنوب غربی به سمت استوا و مرکز و غرب اقیانوس آرام گسترش می‌یابد تا اینکه به منطقه همگرایی درون‌حاره‌ای می‌رسد که در پاسخ به حالت مثبت نصف‌النهاری اقیانوس آرام، تمایل به تغییر جهت به سمت شمال دارد.[۲۶۹]

حالت نصف‌النهاری اقیانوس آرام همان نوسان جنوبی ال نینو نیست، اما شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد رویدادهای حالت نصف‌النهاری اقیانوس آرام می‌توانند باعث وقوع رویدادهای اِنسو، به‌ویژه رویدادهای ال نینوی اقیانوس آرام مرکزی شوند. حالت نصف‌النهاری اقیانوس آرام همچنین می‌تواند فعالیت توفند در اقیانوس آرام شرقی و فعالیت تیفون در اقیانوس آرام غربی را تعدیل کرده و میزان بارندگی در قاره‌های اطراف اقیانوس آرام را تغییر دهد. اقیانوس آرام جنوبی حالتی مشابه این پدیده دارد که با نام «حالت نصف‌النهاری اقیانوس آرام جنوبی» شناخته می‌شود و بر چرخهٔ اِنسو نیز تأثیر می‌گذارد.[۲۷۰]

در اوایل سدهٔ بیست و یکم میلادی، شدت رویداد ال نینو ۲۰۱۶–۲۰۱۴ و همچنین فعالیت شدید فصل‌های توفند و تیفون اقیانوس آرام در سال ۲۰۱۸، به رویدادهای مثبت حالت نصف‌النهاری اقیانوس آرام نسبت داده شده است. با توجه به گرمایش جهانی ناشی از فعالیت‌های انسانی، احتمال افزایش فعالیت حالت نصف‌النهاری اقیانوس آرام وجود دارد و برخی دانشمندان مطرح کرده‌اند که کاهش دریایخ جنوبگان و به‌ویژه شمالگان، موجب بروز رویدادهای مثبت حالت نصف‌النهاری اقیانوس آرام در آینده خواهد شد.[۲۷۱]

جستارهای وابسته

یادداشت‌ها

  1. ↑ El Niño–Southern Oscillation
  2. ↑ El Niño
  3. ↑ La Niña
  4. ↑ El Niño de Navidad
  5. ↑ anti-El Niño
  6. ↑ El Viejo
  7. ↑ Southern Oscillation Index
  8. ↑ Equatorial Southern Oscillation Index
  9. ↑ Trans-Niño
  10. ↑ Modoki
  11. ↑ ENSO Costero
  12. ↑ ENSO Oriental
  13. ↑ Comité Multisectorial Encargado del Estudio Nacional del Fenómeno El Niño
  14. ↑ Coastal Niño Index
  15. ↑ NOAA
  16. ↑ Relative Oceanic Niño Index
  17. ↑ La Clorinde

منابع

  1. ↑ Wald, Lucien (2021). "Definitions of time: from year to second". Fundamentals of solar radiation. Boca Raton: CRC Press. ISBN 978-0-367-72588-4.
  2. 1 2 3 4 5 6 L'Heureux, Michelle (5 May 2014). "What is the El Niño–Southern Oscillation (ENSO) in a nutshell?". ENSO Blog. Archived from the original on 9 April 2016.
  3. ↑ Carrillo, Camilo N. (1892) "Disertación sobre las corrientes oceánicas y estudios de la correinte Peruana ó de Humboldt" بایگانی‌شده در ۲۰۲۳-۱۰-۳۰ توسط Wayback Machine (Dissertation on the ocean currents and studies of the Peruvian, or Humboldt's, current), Boletín de la Sociedad Geográfica de Lima, 2: 72–110. [in Spanish] From p. 84: بایگانی‌شده در ۳۰ اکتبر ۲۰۲۳ توسط Wayback Machine "Los marinos paiteños que navegan frecuentemente cerca de la costa y en embarcaciones pequeñas, ya al norte ó al sur de Paita, conocen esta corriente y la denomination Corriente del Niño, sin duda porque ella se hace mas visible y palpable después de la Pascua de Navidad." (The sailors [from the city of] Paita who sail often near the coast and in small boats, to the north or the south of Paita, know this current and call it "the current of the Boy [el Niño]", undoubtedly because it becomes more visible and palpable after the Christmas season.)
  4. 1 2 Trenberth, Kevin E (December 1997). "The Definition of El Niño". Bulletin of the American Meteorological Society. 78 (12): 2771–2777. Bibcode:1997BAMS...78.2771T. doi:10.1175/1520-0477(1997)078<2771:TDOENO>2.0.CO;2.
  5. ↑ "El Niño". education.nationalgeographic.org (in English). Archived from the original on 2023-06-05. Retrieved 2023-06-03.
  6. ↑ "The Strongest El Nino in Decades Is Going to Mess With Everything". Bloomberg.com. 21 October 2015. Archived from the original on 11 February 2022. Retrieved 18 February 2017.
  7. ↑ "How the Pacific Ocean changes weather around the world". Popular Science (in English). Archived from the original on 3 January 2022. Retrieved 19 February 2017.
  8. 1 2 3 4 5 "What are "El Niño" and "La Niña"?". National Ocean Service. oceanservice.noaa.gov. اداره ملی اقیانوسی و جوی. February 10, 2020. Archived from the original on 11 January 2023. Retrieved 11 September 2020.
  9. ↑ "What is "La Niña"?". Tropical Atmosphere Ocean project / Pacific Marine Environmental Laboratory. National Oceanic and Atmospheric Administration. 24 March 2008. Archived from the original on 16 December 2008. Retrieved 17 July 2009.
  10. ↑ "The Southern Oscillation and its Links to the ENSO Cycle". www.cpc.ncep.noaa.gov. NOAA National Weather Service Climate Prediction Centre. Archived from the original on 19 January 2024. Retrieved 19 January 2024.
  11. ↑ Moffa‐Sanchez, Paola; Rosenthal, Yair; Babila, Tali L.; Mohtadi, Mahyar; Zhang, Xu (2019). "Temperature Evolution of the Indo‐Pacific Warm Pool Over the Holocene and the Last Deglaciation". Paleoceanography and Paleoclimatology (in English). 34 (7): 1107–1123. doi:10.1029/2018PA003455. ISSN 2572-4517.
  12. ↑ "A warm pool in the Indo-Pacific Ocean has almost doubled in size, changing global rainfall patterns". NOAA Climate.gov. 2020-12-03. Archived from the original on 10 آوریل 2026. Retrieved 2026-09-06.
  13. ↑ Felis, Thomas; McGregor, Helen V.; Linsley, Braddock K.; et al. (2014). "Intensification of the meridional temperature gradient in the Great Barrier Reef following the Last Glacial Maximum". Nature Communications. 5: 4102. doi:10.1038/ncomms5102.
  14. ↑ "Pacific Ocean Temperatures | El Nino Theme Page - A comprehensive Resource". www.pmel.noaa.gov. Retrieved 2026-06-30.
  15. 1 2 3 4 5 6 7 "El Niño Southern Oscillation (ENSO)". About Australian climate. Bureau of Meteorology. Archived from the original on 22 January 2024. Retrieved 22 January 2024.
  16. 1 2 3 4 5 "Effects of ENSO in the Pacific". National Weather Service. Archived from the original on 22 نوامبر 2024. Retrieved 22 January 2024.
  17. 1 2 "What is ENSO?". IRI/LDEO Climate Data Library. International Research Institute for Climate and Society. Archived from the original on 18 آوریل 2024. Retrieved 22 January 2024.
  18. ↑ Sarachik, Edward S.; Cane, Mark A. (2010). The El Niño-Southern Oscillation Phenomenon. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-84786-5.
  19. 1 2 3 "El Niño, La Niña and Australia's Climate" (PDF). Bureau of Meteorology. February 2005. Archived (PDF) from the original on 22 January 2024. Retrieved 22 January 2024.
  20. ↑ "Wind Driven Surface Currents: Upwelling and Downwelling Background". Ocean Motion and surface currents. NASA. Archived from the original on 17 مارس 2024. Retrieved 22 January 2024.
  21. 1 2 L'Heureux, Michelle (5 May 2014). "What is the El Niño–Southern Oscillation (ENSO) in a nutshell?". ENSO Blog. Climate.gov. Archived from the original on 9 آوریل 2016. Retrieved 22 January 2024.
  22. ↑ Bjerknes, J (1969). "Atmospheric teleconnections from the equatorial Pacific". Monthly Weather Review. 97 (3): 163–172. Bibcode:1969MWRv...97..163B. doi:10.1175/1520-0493(1969)097<0163:ATFTEP>2.3.CO;2.
  23. 1 2 3 4 Wang, Chunzai; Deser, Clara; Yu, Jin-Yi; DiNezio, Pedro; Clement, Amy (2017). "El Niño and Southern Oscillation (ENSO): A Review" (PDF). In Glynn, Peter W.; Manzello, Derek P.; Enochs, Ian C. (eds.). Coral Reefs of the Eastern Tropical Pacific. Coral Reefs of the World. Vol. 8. Springer. pp. 85–106. doi:10.1007/978-94-017-7499-4_4. ISBN 978-94-017-7498-7. Archived (PDF) from the original on 22 ژانویه 2024. Retrieved 22 January 2024.
  24. 1 2 L'Heureux, Michelle (23 October 2020). "The Rise of El Niño and La Niña". ENSO Blog. اداره ملی اقیانوسی و جوی. Retrieved 22 January 2024.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
  25. ↑ Fox, Alex (5 October 2023). "What is El Niño?". Scripps Institution of Oceanography. San Diego, California: University of California–San Diego. Archived from the original on 22 ژانویه 2024. Retrieved 22 January 2024.
  26. ↑ Wang, Chunzai (1 November 2018). "A review of ENSO theories". National Science Review. 5 (6): 813–825. doi:10.1093/nsr/nwy104.
  27. ↑ Yang, Song; Li, Zhenning; Yu, Jin-Yi; Hu, Xiaoming; Dong, Wenjie; He, Shan (1 November 2018). "El Niño–Southern Oscillation and its impact in the changing climate". National Science Review. 5 (6): 840–857. doi:10.1093/nsr/nwy046.
  28. 1 2 Trenberth, Kevin (2022). Chapter 12: El Niño. In: The changing flow of energy through the climate system. Cambridge New York, NY Port Melbourne: Cambridge University Press. ISBN 978-1-108-97903-0.
  29. ↑ "Climate glossary — Southern Oscilliation Index (SOI)". اداره هواشناسی استرالیا. 2002-04-03. Archived from the original on 2017-12-26. Retrieved 2009-12-31.
  30. 1 2 "El Niño–Southern Oscillation (ENSO) | SKYbrary Aviation Safety". skybrary.aero. Archived from the original on 19 نوامبر 2025. Retrieved 2026-06-30.
  31. 1 2 3 Barnston, Anthony (2015-01-29). "Why are there so many ENSO indexes, instead of just one?". اداره ملی اقیانوسی و جوی. Archived from the original on 2015-09-05. Retrieved 2015-08-14.
  32. ↑ International Research Institute for Climate and Society. "Southern Oscillation Index (SOI) and Equatorial SOI". دانشگاه کلمبیا. Archived from the original on 2015-11-17. Retrieved 2015-08-14.
  33. ↑ "El Nino" (PDF). eospso.nasa.gov. 27 June 2023. Archived (PDF) from the original on 29 اوت 2025. Retrieved 1 Nov 2025.
  34. ↑ Climate Prediction Center (19 December 2005). "Frequently Asked Questions about El Niño and La Niña" (in American English). مراکز ملی پیش‌بینی زیست‌محیطی. Archived from the original on 27 August 2009. Retrieved 17 July 2009.
  35. ↑ Sergey K. Gulev; Peter W. Thorne; Jinho Ahn; Frank J. Dentener; Catia M. Domingues; Sebastian Gerland; Daoyi Gong; Darrell S. Kaufman; Hyacinth C. Nnamchi; Johannes Quaas; Juan Antonio Rivera; Shubha Sathyendranath; Sharon L. Smith; Blair Trewin; Karina von Shuckmann; Russell S. Vose. "Changing state of the climate system" (PDF). In Valérie Masson-Delmotte; Panmao Zhai; Anna Pirani; Sarah L. Connors; C. Péan; Sophie Berger; Nada Caud; Y. Chen; Leah Goldfarb; Melissa I. Gomis; Mengtian Huang; Katherine Leitzell; Elisabeth Lonnoy; J. B. Robin Matthews; Thomas K. Maycock; Tim Waterfield; Özge Yelekçi; R. Yu; Botao Zhou (eds.). Climate Change 2021: The Physical Science Basis. The contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge, UK: Cambridge University Press. Archived (PDF) from the original on 2022-03-02. Retrieved 2024-01-18.
  36. ↑ Climate Prediction Center Internet Team (2012-04-26). "Frequently Asked Questions about El Niño and La Niña". National Oceanic and Atmospheric Administration. Archived from the original on 2020-05-02. Retrieved 2014-06-30.
  37. ↑ International Research Institute for Climate and Society (February 2002). "More Technical ENSO Comment". Columbia University. Archived from the original on 2014-07-14. Retrieved 2014-06-30.
  38. ↑ State Climate Office of North Carolina. "Global Patterns – El Niño-Southern Oscillation (ENSO)". North Carolina State University. Archived from the original on 2014-06-27. Retrieved 2014-06-30.
  39. ↑ Wang, Chunzai (2004), "ENSO, Atlantic Climate Variability, and the Walker and Hadley Circulations", The Hadley Circulation: Present, Past and Future, Advances in Global Change Research, vol. 21, Dordrecht: Springer Netherlands, pp. 173–202, doi:10.1007/978-1-4020-2944-8_7, ISBN 978-90-481-6752-4, retrieved 2026-06-23
  40. ↑ "Australian Climate Influences: El Niño". Australian Bureau of Meteorology. Archived from the original on 24 March 2016. Retrieved 4 April 2016.
  41. ↑ Trenberth, K.E.; P.D. Jones; P. Ambenje; R. Bojariu; D. Easterling; A. Klein Tank; D. Parker; F. Rahimzadeh; J.A. Renwick; M. Rusticucci; B. Soden; P. Zhai. "Observations: Surface and Atmospheric Climate Change". In Solomon, S.; D. Qin; M. Manning; et al. (eds.). Climate Change 2007: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge, UK: Cambridge University Press. pp. 235–336. Archived from the original on 2017-09-24. Retrieved 2014-06-30.
  42. ↑ Intergovernmental Panel on Climate Change (2007). "Climate Change 2007: Working Group I: The Physical Science Basis: 3.7 Changes in the Tropics and Subtropics, and the Monsoons". World Meteorological Organization. Archived from the original on 2014-07-14. Retrieved 2014-07-01.
  43. 1 2 3 4 5 6 7 "What is El Niño and what might it mean for Australia?". Australian Bureau of Meteorology. Archived from the original on 18 March 2016. Retrieved 10 April 2016.
  44. ↑ "The Global Impacts of El Niño". Water Resources Research Center, University of Arizona. Retrieved 2026-09-08.
  45. ↑ "Understanding El Niño & ENSO". National Oceanic and Atmospheric Administration. Retrieved 2026-09-08.
  46. ↑ National Climatic Data Center (June 2009). "El Niño / Southern Oscillation (ENSO) June 2009". National Oceanic and Atmospheric Administration. Retrieved 26 July 2009.
  47. ↑ "Historical El Niño/La Niña episodes (1950–present)". United States Climate Prediction Center. 1 February 2019. Archived from the original on 29 November 2014. Retrieved 15 March 2019.
  48. ↑ "El Niño - Detailed Australian Analysis". Australian Bureau of Meteorology. Archived from the original on 3 May 2021. Retrieved 3 April 2016.
  49. ↑ "El Niño in Australia" (PDF). Bom.gov.au. Archived (PDF) from the original on 7 March 2022. Retrieved 1 March 2022.
  50. ↑ Brian Donegan (14 March 2019). "El Niño Conditions Strengthen, Could Last Through Summer". The Weather Company. Archived from the original on 15 March 2019. Retrieved 15 March 2019.
  51. ↑ "El Nino is over, NOAA says". Al.com. 8 August 2019. Archived from the original on 5 September 2019. Retrieved 5 September 2019.
  52. ↑ "Here comes El Nino: It's early, likely to be big, sloppy and add even more heat to a warming world". The Independent (in English). 2023-06-08. Archived from the original on 2023-06-10. Retrieved 2023-06-23.
  53. ↑ Henson, Bob (9 June 2023). "NOAA makes it official: El Niño is here". Yale Climate Connections. Archived from the original on 10 June 2023. Retrieved 11 June 2023.
  54. ↑ "El Niño Outlook (June 2023 - December 2023)". Climate Prediction Division. مرکز هواشناسی ژاپن. 9 June 2023. Archived from the original on 2 May 2023. Retrieved 12 June 2023. El Niño conditions are considered to be present in the equatorial Pacific.
  55. ↑ "El Nino forms, expected to strengthen, say NOAA forecasters". اداره ملی اقیانوسی و جوی. Archived from the original on 12 ژوئن 2026. Retrieved 17 June 2026.
  56. 1 2 Davis, Mike (2001). Late Victorian Holocausts: El Niño Famines and the Making of the Third World. London: Verso. p. 271. ISBN 978-1-85984-739-8.
  57. ↑ "Very strong 1997-98 Pacific warm episode (El Niño)". Archived from the original on 3 May 2021. Retrieved 28 July 2015.
  58. ↑ Sutherland, Scott (16 February 2017). "La Niña calls it quits. Is El Niño paying us a return visit?". ودر نتورک. Archived from the original on 18 February 2017. Retrieved 17 February 2017.
  59. ↑ Kim, WonMoo; Wenju Cai (2013). "Second peak in the far eastern Pacific sea surface temperature anomaly following strong El Niño events". Geophys. Res. Lett. 40 (17): 4751–4755. Bibcode:2013GeoRL..40.4751K. doi:10.1002/grl.50697. S2CID 129885922.
  60. ↑ "August 2016 ENSO update;Wavy Gravy". Climate.gov.uk. Archived from the original on 11 December 2022. Retrieved 16 October 2021.
  61. ↑ Bell, Gerry (2014-05-30). "Impacts of El Niño and La Niña on the hurricane season". NOAA Climate.gov. National Oceanic and Atmospheric Administration. Archived from the original on 7 اوت 2026. Retrieved 2026-07-29.
  62. ↑ Cold and warm episodes by season. Climate Prediction Center (Report). National Oceanic and Atmospheric Administration. Archived from the original on September 26, 2023. Retrieved September 11, 2020.
  63. ↑ La Niña – Detailed Australian analysis (Report). Australian Bureau of Meteorology. Archived from the original on 28 December 2017. Retrieved 3 April 2016.
  64. ↑ Druffel, Ellen R. M.; Griffin, Sheila; Vetter, Desiree; Dunbar, Robert B.; Mucciarone, David M. (16 March 2015). "Identification of frequent La Niña events during the early 1800s in the east equatorial Pacific". Geophysical Research Letters. 42 (5): 1512–1519. Bibcode:2015GeoRL..42.1512D. doi:10.1002/2014GL062997. S2CID 129644802. Archived from the original on 15 January 2023. Retrieved 26 February 2022.
  65. ↑ Trenberth, Kevin E.; Stepaniak, David P. (15 April 2001). "Indices of El Niño Evolution". Journal of Climate. 14 (8): 1697–1701. Bibcode:2001JCli...14.1697T. doi:10.1175/1520-0442(2001)014<1697:LIOENO>2.0.CO;2. Archived from the original on 23 December 2019. Retrieved 27 August 2019.
  66. ↑ Kennedy, Adam M.; D. C. Garen; R. W. Koch (2009). "The association between climate teleconnection indices and Upper Klamath seasonal streamflow: Trans-Niño Index". Hydrol. Process. 23 (7): 973–84. Bibcode:2009HyPr...23..973K. CiteSeerX 10.1.1.177.2614. doi:10.1002/hyp.7200. S2CID 16514830.
  67. ↑ Lee, Sang-Ki; R. Atlas; D. Enfield; C. Wang; H. Liu (2013). "Is there an optimal ENSO pattern that enhances large-scale atmospheric processes conducive to tornado outbreaks in the U.S?". J. Climate. 26 (5): 1626–1642. Bibcode:2013JCli...26.1626L. doi:10.1175/JCLI-D-12-00128.1.
  68. 1 2 Kao, Hsun-Ying; Jin-Yi Yu (2009). "Contrasting Eastern-Pacific and Central-Pacific Types of ENSO". J. Climate. 22 (3): 615–632. Bibcode:2009JCli...22..615K. CiteSeerX 10.1.1.467.457. doi:10.1175/2008JCLI2309.1.
  69. ↑ Larkin, N. K.; Harrison, D. E. (2005). "On the definition of El Niño and associated seasonal average U.S. Weather anomalies". Geophysical Research Letters. 32 (13): L13705. Bibcode:2005GeoRL..3213705L. doi:10.1029/2005GL022738.
  70. 1 2 Yuan Yuan; HongMing Yan (2012). "Different types of La Niña events and different responses of the tropical atmosphere". Chinese Science Bulletin. 58 (3): 406–415. Bibcode:2013ChSBu..58..406Y. doi:10.1007/s11434-012-5423-5.
  71. 1 2 Cai, W.; Cowan, T. (17 June 2009). "La Niña Modoki impacts Australia autumn rainfall variability". Geophysical Research Letters. 36 (12): L12805. Bibcode:2009GeoRL..3612805C. doi:10.1029/2009GL037885.
  72. ↑ Johnson, Nathaniel C. (1 July 2013). "How Many ENSO Flavors Can We Distinguish?". Journal of Climate. 26 (13): 4816–4827. Bibcode:2013JCli...26.4816J. doi:10.1175/JCLI-D-12-00649.1. S2CID 55416945.
  73. ↑ Kim, Hye-Mi; Webster, Peter J.; Curry, Judith A. (3 July 2009). "Impact of Shifting Patterns of Pacific Ocean Warming on North Atlantic Tropical Cyclones". Science. 325 (5936): 77–80. Bibcode:2009Sci...325...77K. doi:10.1126/science.1174062. PMID 19574388. S2CID 13250045.
  74. ↑ Cai, W.; Cowan, T. (2009). "La Niña Modoki impacts Australia autumn rainfall variability". Geophysical Research Letters. 36 (12): L12805. Bibcode:2009GeoRL..3612805C. doi:10.1029/2009GL037885. ISSN 0094-8276.
  75. ↑ M R Ramesh Kumar (2014-04-23). "El Nino, La Nina and the Indian sub-continent". Society for Environmental Communications. Archived from the original on 2014-07-21. Retrieved 2014-07-25.
  76. ↑ S. George Philander (2004). Our Affair with El Niño: How We Transformed an Enchanting Peruvian Current Into a Global Climate Hazard. Princeton University Press. ISBN 978-0-691-11335-7.
  77. ↑ "Study Finds El Niños are Growing Stronger". NASA. Archived from the original on 17 November 2022. Retrieved 3 August 2014.
  78. ↑ Takahashi, K.; Montecinos, A.; Goubanova, K.; Dewitte, B. (2011). "Reinterpreting the Canonical and Modoki El Nino" (PDF). Geophysical Research Letters. 38 (10): n/a. Bibcode:2011GeoRL..3810704T. doi:10.1029/2011GL047364. hdl:10533/132105. S2CID 55675672. Archived (PDF) from the original on 2019-05-03. Retrieved 2019-08-12.
  79. ↑ Different Impacts of Various El Niño Events (PDF) (Report). اداره ملی اقیانوسی و جوی. Archived (PDF) from the original on 2023-07-25. Retrieved 2024-01-18.
  80. ↑ The Enhanced Drying Effect of Central Pacific El Niño on US Winters (Report). IOP Science. Archived from the original on 3 September 2015. Retrieved 5 February 2023..
  81. ↑ Monitoring the Pendulum (Report). IOP Science. doi:10.1088/1748-9326/aac53f.
  82. ↑ "El Nino's Bark is Worse than its Bite". The Western Producer. Archived from the original on 14 January 2019. Retrieved 11 January 2019.
  83. ↑ Yuan, Yuan; Yan, HongMing (2012). "Different types of La Niña events and different responses of the tropical atmosphere". Chinese Science Bulletin. 58 (3): 406–415. Bibcode:2013ChSBu..58..406Y. doi:10.1007/s11434-012-5423-5.
  84. ↑ Tedeschi, Renata G.; Cavalcanti, Iracema F. A. (23 آوریل 2014). "Influência dos ENOS Canônico e Modoki na precipitação da América do Sul" (PDF) (in Portuguese). Instituto Nacional de Pesquisas Espaciais/Centro de Previsão de Tempo e Estudos Climáticos. Archived from the original (PDF) on 23 اکتبر 2014. Retrieved 27 سپتامبر 2014.
  85. ↑ Yeh, Sang-Wook; Kug, Jong-Seong; Dewitte, Boris; Kwon, Min-Ho; Kirtman, Ben P.; Jin, Fei-Fei (September 2009). "El Niño in a changing climate". Nature. 461 (7263): 511–4. Bibcode:2009Natur.461..511Y. doi:10.1038/nature08316. PMID 19779449. S2CID 4423723.
  86. 1 2 Collins, Mat; An, Soon-Il; Cai, Wenju; Ganachaud, Alexandre; Guilyardi, Eric; Jin, Fei-Fei; Jochum, Markus; Lengaigne, Matthieu; Power, Scott; Timmermann, Axel; Vecchi, Gabe; Wittenberg, Andrew (23 May 2010). "The impact of global warming on the tropical Pacific Ocean and El Niño". Nature Geoscience. 3 (6): 391–397. Bibcode:2010NatGe...3..391C. doi:10.1038/ngeo868. Archived from the original on 14 September 2019. Retrieved 10 January 2019.
  87. ↑ Nicholls, N. (2008). "Recent trends in the seasonal and temporal behaviour of the El Niño Southern Oscillation". Geophys. Res. Lett. 35 (19) 2008GL034499: L19703. Bibcode:2008GeoRL..3519703N. doi:10.1029/2008GL034499. S2CID 129372366.
  88. ↑ McPhaden, M.J.; Lee, T.; McClurg, D. (2011). "El Niño and its relationship to changing background conditions in the tropical Pacific Ocean". Geophys. Res. Lett. 38 (15): L15709. Bibcode:2011GeoRL..3815709M. doi:10.1029/2011GL048275. S2CID 9168925.
  89. ↑ Giese, B.S.; Ray, S. (2011). "El Niño variability in simple ocean data assimilation (SODA), 1871–2008". J. Geophys. Res. 116 (C2): C02024. Bibcode:2011JGRC..116.2024G. doi:10.1029/2010JC006695. S2CID 85504316.
  90. ↑ Newman, M.; Shin, S. -I.; Alexander, M.A. (2011). "Natural variation in ENSO flavors" (PDF). Geophys. Res. Lett. 38 (14): L14705. Bibcode:2011GeoRL..3814705N. doi:10.1029/2011GL047658. Archived (PDF) from the original on 2020-01-24. Retrieved 2019-08-27.
  91. ↑ Yeh, S. -W.; Kirtman, B.P.; Kug, J. -S.; Park, W.; Latif, M. (2011). "Natural variability of the central Pacific El Niño event on multi-centennial timescales" (PDF). Geophys. Res. Lett. 38 (2): L02704. Bibcode:2011GeoRL..38.2704Y. doi:10.1029/2010GL045886. Archived (PDF) from the original on 2019-12-03. Retrieved 2019-08-27.
  92. ↑ Hanna Na; Bong-Geun Jang; Won-Moon Choi; Kwang-Yul Kim (2011). "Statistical simulations of the future 50-year statistics of cold-tongue El Niño and warm-pool El Niño". Asia-Pacific J. Atmos. Sci. 47 (3): 223–233. Bibcode:2011APJAS..47..223N. doi:10.1007/s13143-011-0011-1. S2CID 120649138.
  93. ↑ L'Heureux, M.; Collins, D.; Hu, Z. -Z. (2012). "Linear trends in sea surface temperature of the tropical Pacific Ocean and implications for the El Niño-Southern Oscillation". Climate Dynamics. 40 (5–6): 1–14. Bibcode:2013ClDy...40.1223L. doi:10.1007/s00382-012-1331-2.
  94. ↑ Lengaigne, M.; Vecchi, G. (2010). "Contrasting the termination of moderate and extreme El Niño events in coupled general circulation models". Climate Dynamics. 35 (2–3): 299–313. Bibcode:2010ClDy...35..299L. doi:10.1007/s00382-009-0562-3. S2CID 14423113. Archived from the original on 2019-12-03. Retrieved 2019-01-10.
  95. ↑ Takahashi, K.; Montecinos, A.; Goubanova, K.; Dewitte, B. (2011). "ENSO regimes: Reinterpreting the canonical and Modoki El Niño" (PDF). Geophys. Res. Lett. 38 (10): L10704. Bibcode:2011GeoRL..3810704T. doi:10.1029/2011GL047364. hdl:10533/132105. S2CID 55675672. Archived (PDF) from the original on 2019-05-03. Retrieved 2019-08-12.
  96. ↑ Kug, J. -S.; Jin, F. -F.; An, S. -I. (2009). "Two types of El Niño events: Cold Tongue El Niño and Warm Pool El Niño". J. Climate. 22 (6): 1499–1515. Bibcode:2009JCli...22.1499K. doi:10.1175/2008JCLI2624.1. S2CID 6708133.
  97. ↑ Shinoda, Toshiaki; Hurlburt, Harley E.; Metzger, E. Joseph (2011). "Anomalous tropical ocean circulation associated with La Niña Modoki". Journal of Geophysical Research: Oceans. 115 (12): C12001. Bibcode:2011JGRC..11612001S. doi:10.1029/2011JC007304.
  98. 1 2 3 "El Niño, La Niña, ENSO, ENOS, El Niño Modoki, El Niño Canónico, El Niño Extraordinario, El Niño Godzilla, El Niño Costero, El Niño Oriental ¿En qué consisten realmente y cómo afectan al Ecuador?". Instituto Oceanográfico de la Armada del Ecuador (in Spanish). Archived from the original on 24 March 2024. Retrieved 11 February 2024.
  99. 1 2 "Antecedentes De 'El Niño Costero'" (in Spanish). Instituto Del Mar Del Peru. Archived from the original on 7 October 2024. Retrieved 11 February 2024.
  100. ↑ Hu, Zeng-Zhen; Huang, Bohua; Zhu, Jieshun; Kumar, Arun; McPhaden, Michael J. (6 June 2018). "On the variety of coastal El Niño events". Climate Dynamics (in English). 52 (12): 7537–7552. doi:10.1007/s00382-018-4290-4. S2CID 135045763. Retrieved 11 February 2024.
  101. ↑ Zenteno, Hermogenes Edgard Gonzales (2022). Predicción Del Fenómeno El Niño Mediante Índices Oceánicos E Influencia De La Zona De Convergencia Intertropical En El Norte Peruano (PDF) (PhD) (in Spanish). دانشگاه ملی کشاورزی لا مولینا. Archived (PDF) from the original on 14 دسامبر 2023. Retrieved 11 February 2024.
  102. ↑ Aste, Fiorella (17 March 2017). "Cómo afecta El Niño costero a Chile, el fenómeno que ha dejado a más de 60 mil damnificados en Perú" (in Spanish). La Tercera. Archived from the original on 29 سپتامبر 2023. Retrieved 11 February 2024.
  103. ↑ Blume, Daniela Valdivia (19 January 2024). "¿Se viene La Niña en Perú? Enfen explica lo que podría suceder en los siguientes meses" (in Spanish). Infobae. Archived from the original on 23 January 2024. Retrieved 11 February 2024.
  104. ↑ Takahashi, Ken; Martínez, Alejandra G. (2019-06-01). "The very strong coastal El Niño in 1925 in the far-eastern Pacific". Climate Dynamics (in English). 52 (12): 7389–7415. Bibcode:2019ClDy...52.7389T. doi:10.1007/s00382-017-3702-1. hdl:20.500.12816/738. ISSN 1432-0894. S2CID 134011107.
  105. 1 2 "Eventos El Niño y La Niña Costeros" (in Spanish). Comité Multisectorial Encargado del Estudio Nacional del Fenómeno El Niño. Archived from the original on 10 دسامبر 2023. Retrieved 11 February 2024.
  106. ↑ Becker, Emily (4 December 2014). "December's ENSO Update: Close, but no cigar". ENSO Blog. Archived from the original on 22 March 2016.
  107. ↑ Becker, Emily (27 May 2014). "How will we know when an El Niño has arrived?". ENSO Blog. Archived from the original on 22 March 2016.
  108. ↑ Climate Prediction Center (2014-06-30). "ENSO: Recent Evolution, Current Status and Predictions" (PDF). اداره ملی اقیانوسی و جوی. pp. 5, 19–20. Archived (PDF) from the original on 2005-03-05. Retrieved 2014-06-30.
  109. 1 2 "CPC adopts Relative Oceanic Niño Index (RONI) for reliable, responsive monitoring and tracking of ENSO". National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA). 12 February 2026. Archived from the original on 24 February 2026.
  110. ↑ "ENSO Tracker: About ENSO and the Tracker". Australian Bureau of Meteorology. Archived from the original on 15 January 2023. Retrieved 4 April 2016.
  111. ↑ "Historical El Niño and La Niña Events". Japan Meteorological Agency. Archived from the original on 14 July 2022. Retrieved 4 April 2016.
  112. ↑ Met Office (2012-10-11). "El Niño, La Niña and the Southern Oscillation". United Kingdom. Archived from the original on 2023-10-27. Retrieved 2014-06-30.
  113. ↑ National Climatic Data Center (June 2009). "El Niño / Southern Oscillation (ENSO) June 2009". National Oceanic and Atmospheric Administration. Retrieved 2009-07-26.
  114. ↑ "Monsoon FAQ" (PDF). India Meteorological Department. Archived (PDF) from the original on 16 ژوئیه 2026. Retrieved 8 June 2026.
  115. ↑ "Long Range Forecast Services". India Meteorological Department. Retrieved 8 June 2026.
  116. 1 2 IPCC, 2021: Climate Change 2021: The Physical Science Basis بایگانی‌شده در ۲۰۲۳-۱۲-۰۸ توسط Wayback Machine. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change بایگانی‌شده در ۲۰۲۳-۰۵-۲۶ توسط Wayback Machine [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, A. Pirani, S.L. Connors, C. Péan, S. Berger, N. Caud, Y. Chen, L. Goldfarb, M.I. Gomis, M. Huang, K. Leitzell, E. Lonnoy, J.B.R. Matthews, T.K. Maycock, T. Waterfield, O. Yelekçi, R. Yu, and B. Zhou (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, 2391 pp. doi:10.1017/9781009157896.
  117. ↑ "El Niño and La Niña". New Zealand: National Institute of Water and Atmospheric Research. 2007-02-27. Archived from the original on 19 March 2016. Retrieved 11 April 2016.
  118. ↑ Brown, Patrick T.; Li, Wenhong; Xie, Shang-Ping (27 January 2015). "Regions of significant influence on unforced global mean surface air temperature variability in climate models: Origin of global temperature variability". Journal of Geophysical Research: Atmospheres. 120 (2): 480–494. doi:10.1002/2014JD022576. hdl:10161/9564.
  119. ↑ Trenberth, Kevin E.; Fasullo, John T. (December 2013). "An apparent hiatus in global warming?". Earth's Future. 1 (1): 19–32. Bibcode:2013EaFut...1...19T. doi:10.1002/2013EF000165.
  120. ↑ "August Climate Bulletins / Summer 2023: the hottest on record". Copernicus Programme. 6 September 2023. Archived from the original on 8 September 2023.
  121. ↑ "Copernicus: January 2025 was the warmest on record globally, despite an emerging La Niña". The Copernicus Programm. February 2025. Archived from the original on 10 February 2025. Click on "Download data" button and extract January values.
  122. ↑ "Climate Change is Making El Niños More Intense, Study Finds". Yale E360 (in American English). Archived from the original on 2022-04-25. Retrieved 2022-04-19.
  123. ↑ Wang, Bin; Luo, Xiao; Yang, Young-Min; Sun, Weiyi; Cane, Mark A.; Cai, Wenju; Yeh, Sang-Wook; Liu, Jian (2019-11-05). "Historical change of El Niño properties sheds light on future changes of extreme El Niño". Proceedings of the National Academy of Sciences (in English). 116 (45): 22512–22517. Bibcode:2019PNAS..11622512W. doi:10.1073/pnas.1911130116. ISSN 0027-8424. PMC 6842589. PMID 31636177.
  124. ↑ Jiu, Liping; Song, Mirong; Zhu, Zhu; Horton, Radley M; Hu, Yongyun; Xie, Shang-Ping (23 Aug 2022). "Arctic sea-ice loss is projected to lead to more frequent strong El Niño events". Nature Communications. 13 (1): 4952. Bibcode:2022NatCo..13.4952L. doi:10.1038/s41467-022-32705-2. PMC 9399112. PMID 35999238.
  125. ↑ Di Liberto, Tom (11 September 2014). "ENSO + Climate Change=Headache". ENSO Blog. Archived from the original on 18 April 2016.
  126. ↑ Wittenberg, A.T. (2009). "Are historical records sufficient to constrain ENSO simulations?". Geophys. Res. Lett. 36 (12) 2009GL038710: L12702. Bibcode:2009GeoRL..3612702W. doi:10.1029/2009GL038710. S2CID 16619392.
  127. ↑ Cai, Wenju; Ng, Benjamin; Geng, Tao; Jia, Fan; Wu, Lixin; Wang, Guojian; Liu, Yu; Gan, Bolan; Yang, Kai; Santoso, Agus; Lin, Xiaopei; Li, Ziguang; Liu, Yi; Yang, Yun; Jin, Fei-Fei; Collins, Mat; McPhaden, Michael J. (June 2023). "Antropogenic impacts on twentieth - century ENSO variability changes". Nature Reviews Earth & Environment. 4 (6): 407–418. Bibcode:2023NRvEE...4..407C. doi:10.1038/s43017-023-00427-8. hdl:1959.4/unsworks_83673. S2CID 258793531. Archived from the original on 17 July 2023. Retrieved 17 July 2023.
  128. ↑ Lenton, Timothy M.; Held, Hermann; Kriegler, Elmar; Hall, Jim W; Lucht, Wolfgang; Rahmstorf, Stefan; Schellnhuber, Hans Joachim (12 February 2008). "Tipping elements in the Earth's climate system". PNAS. 105 (6): 1786–1793. Bibcode:2008PNAS..105.1786L. doi:10.1073/pnas.0705414105. PMC 2538841. PMID 18258748.
  129. ↑ Lenton, T. M.; Held, H.; Kriegler, E.; Hall, J. W.; Lucht, W.; Rahmstorf, S.; Schellnhuber, H. J. (12 February 2008). "Tipping elements in the Earth's climate system". Proceedings of the National Academy of Sciences. 105 (6): 1786–1793. doi:10.1073/pnas.0705414105. PMC 2538841. PMID 18258748.
  130. ↑ Simon Wang, S. -Y.; Huang, Wan-Ru; Hsu, Huang-Hsiung; Gillies, Robert R. (16 October 2015). "Role of the strengthened El Niño teleconnection in the May 2015 floods over the southern Great Plains". Geophysical Research Letters. 42 (19): 8140–8146. Bibcode:2015GeoRL..42.8140S. doi:10.1002/2015GL065211.
  131. ↑ Roxy, Mathew Koll; Ritika, Kapoor; Terray, Pascal; Masson, Sébastien (15 November 2014). "The Curious Case of Indian Ocean Warming*,+" (PDF). Journal of Climate. 27 (22): 8501–8509. Bibcode:2014JCli...27.8501R. doi:10.1175/JCLI-D-14-00471.1. S2CID 42480067. Archived (PDF) from the original on 3 September 2019. Retrieved 10 January 2019.
  132. ↑ Roxy, Mathew Koll; Ritika, Kapoor; Terray, Pascal; Murtugudde, Raghu; Ashok, Karumuri; Goswami, B. N. (November 2015). "Drying of Indian subcontinent by rapid Indian Ocean warming and a weakening land-sea thermal gradient". Nature Communications. 6 (1): 7423. Bibcode:2015NatCo...6.7423R. doi:10.1038/ncomms8423. PMID 26077934.
  133. ↑ "Tipping Points: Why we might not be able to reverse climate change". ClimateScience. Archived from the original on 17 ژوئیه 2022. Retrieved 17 July 2022.
  134. ↑ "El Niño and La Niña". New Zealand's National Institute of Water and Atmospheric Research. 27 February 2007. Archived from the original on 19 March 2016. Retrieved 11 April 2016.
  135. ↑ Becker, Emily (2016). "How Much Do El Niño and La Niña Affect Our Weather? This fickle and influential climate pattern often gets blamed for extreme weather. A closer look at the most recent cycle shows that the truth is more subtle". Scientific American. 315 (4): 68–75. doi:10.1038/scientificamerican1016-68. PMID 27798565.
  136. ↑ Poynting, Mark; Rivault, Erwan; Dale, Becky; Carr, Jess. "Prepare for El Niño, UN warns - it could be the strongest in decades - BBC News". بی‌بی‌سی (in British English). Archived from the original on 12 ژوئیه 2026. Retrieved 2026-06-03.
  137. ↑ Joint Typhoon Warning Center (2006). "3.3 JTWC Forecasting Philosophies" (PDF). Archived from the original (PDF) on 5 July 2012. Retrieved 11 February 2007.
  138. 1 2 Wu, M. C.; Chang, W. L.; Leung, W. M. (2004). "Impacts of El Niño–Southern Oscillation Events on Tropical Cyclone Landfalling Activity in the Western North Pacific". Journal of Climate. 17 (6): 1419–28. Bibcode:2004JCli...17.1419W. CiteSeerX 10.1.1.461.2391. doi:10.1175/1520-0442(2004)017<1419:ioenoe>2.0.co;2.
  139. ↑ Patricola, Christina M.; Saravanan, R.; Chang, Ping (15 July 2014). "The Impact of the El Niño–Southern Oscillation and Atlantic Meridional Mode on Seasonal Atlantic Tropical Cyclone Activity". Journal of Climate. 27 (14): 5311–5328. Bibcode:2014JCli...27.5311P. doi:10.1175/JCLI-D-13-00687.1.
  140. 1 2 3 4 Landsea, Christopher W; Dorst, Neal M (1 June 2014). "Subject: G2) How does El Niño-Southern Oscillation affect tropical cyclone activity around the globe?". Tropical Cyclone Frequently Asked Question. United States National Oceanic and Atmospheric Administration's Hurricane Research Division. Archived from the original on 9 October 2014.
  141. 1 2 "Background Information: East Pacific Hurricane Outlook". United States Climate Prediction Center. 27 May 2015. Archived from the original on 9 May 2009. Retrieved 7 April 2016.
  142. ↑ "Southwest Pacific Tropical Cyclone Outlook: El Niño expected to produce severe tropical storms in the Southwest Pacific" (Press release). New Zealand National Institute of Water and Atmospheric Research. 14 October 2015. Archived from the original on 12 December 2015. Retrieved 22 October 2014.
  143. ↑ "El Nino is here!" (Press release). Tonga Ministry of Information and Communications. 11 November 2015. Archived from the original on 25 October 2017. Retrieved 8 May 2016.
  144. ↑ Enfield, David B.; Mayer, Dennis A. (1997). "Tropical Atlantic sea surface temperature variability and its relation to El Niño–Southern Oscillation". Journal of Geophysical Research. 102 (C1): 929–945. Bibcode:1997JGR...102..929E. doi:10.1029/96JC03296.
  145. ↑ Lee, Sang-Ki; Chunzai Wang (2008). "Why do some El Niños have no impact on tropical North Atlantic SST?". Geophysical Research Letters. 35 (L16705): L16705. Bibcode:2008GeoRL..3516705L. doi:10.1029/2008GL034734.
  146. ↑ Latif, M.; Grötzner, A. (2000). "The equatorial Atlantic oscillation and its response to ENSO". Climate Dynamics. 16 (2–3): 213–218. Bibcode:2000ClDy...16..213L. doi:10.1007/s003820050014. S2CID 129356060.
  147. 1 2 WW2010 (28 April 1998). "El Niño". University of Illinois at Urbana-Champaign. Archived from the original on 19 September 2023. Retrieved 17 July 2009.
  148. ↑ "El Niño Information". California Department of Fish and Game, Marine Region. Archived from the original on 2021-11-22. Retrieved 2024-01-18.
  149. ↑ FAO (2025). The Impact of Disasters on Agriculture and Food Security 2025 (in English). FAO. doi:10.4060/cd7185en. ISBN 978-92-5-140180-4. Archived from the original on 22 آوریل 2026. Retrieved 9 ژوئیه 2026.
  150. ↑ "Study reveals economic impact of El Niño". University of Cambridge. 11 July 2014. Archived from the original on 28 July 2014. Retrieved 25 July 2014.
  151. ↑ Cashin, Paul; Mohaddes, Kamiar & Raissi, Mehdi (2014). "Fair Weather or Foul? The Macroeconomic Effects of El Niño" (PDF). Cambridge Working Papers in Economics. Archived from the original (PDF) on 28 July 2014.
  152. ↑ "International Monetary Fund". Imf.org. p. 17. Archived from the original on 1 March 2022. Retrieved 1 March 2022.
  153. ↑ Mazzarella, A.; Giuliacci, A.; Fabrizio, P. (2011). "Hypothesis on a possible role of El Niño in the occurrence of influenza pandemics". Theoretical and Applied Climatology. 105 (1–2): 65–69. Bibcode:2011ThApC.105...65M. doi:10.1007/s00704-010-0375-7. S2CID 54777457 – via Springer Link (DOI).
  154. ↑ Shaman, J.; Lipsitch, M. (26 February 2013). "The El Niño–Southern Oscillation (ENSO)–pandemic Influenza connection: Coincident or causal?". Proceedings of the National Academy of Sciences. 110 (Suppl 1): 3689–3691. doi:10.1073/pnas.1107485109. PMC 3586607. PMID 22308322.
  155. ↑ "El Niño and its health impact". allcountries.org. Archived from the original on 20 January 2011. Retrieved 10 October 2017.
  156. ↑ "El Niño and its health impact". Health Topics A to Z. Archived from the original on 20 January 2011. Retrieved 1 January 2011.
  157. ↑ Ballester, Joan; Jane C. Burns; Dan Cayan; Yosikazu Nakamura; Ritei Uehara; Xavier Rodó (2013). "Kawasaki disease and ENSO-driven wind circulation" (PDF). Geophysical Research Letters. 40 (10): 2284–2289. Bibcode:2013GeoRL..40.2284B. doi:10.1002/grl.50388. Archived (PDF) from the original on 2020-11-22. Retrieved 2024-01-18.
  158. ↑ Rodó, Xavier; Joan Ballester; Dan Cayan; Marian E. Melish; Yoshikazu Nakamura; Ritei Uehara; Jane C. Burns (10 November 2011). "Association of Kawasaki disease with tropospheric wind patterns". Scientific Reports. 1 152. Bibcode:2011NatSR...1..152R. doi:10.1038/srep00152. ISSN 2045-2322. PMC 3240972. PMID 22355668.
  159. ↑ Hsiang, S. M.; Meng, K. C.; Cane, M. A. (2011). "Civil conflicts are associated with the global climate". Nature. 476 (7361): 438–441. Bibcode:2011Natur.476..438H. doi:10.1038/nature10311. PMID 21866157. S2CID 4406478.
  160. ↑ Quirin Schiermeier (2011). "Climate cycles drive civil war". Nature. 476: 406–407. doi:10.1038/news.2011.501.
  161. ↑ França, Filipe; Ferreira, J; Vaz-de-Mello, FZ; Maia, LF; Berenguer, E; Palmeira, A; Fadini, R; Louzada, J; Braga, R; Oliveira, VH; Barlow, J (10 February 2020). "El Niño impacts on human-modified tropical forests: Consequences for dung beetle diversity and associated ecological processes". Biotropica. 52 (1): 252–262. Bibcode:2020Biotr..52..252F. doi:10.1111/btp.12756.
  162. ↑ Mestre, Luiz A. M.; Cochrane, Mark A.; Barlow, Jos (2013). "Long-Term Changes in Bird Communities after Wildfires in the Central Brazilian Amazon". Biotropica. 45 (4): 480–488. doi:10.1111/btp.12026.
  163. ↑ Barlow, Jos; Peres, Carlos A. (2006). "Effects of single and recurrent wildfires on fruit production and large vertebrate abundance in a central Amazonian forest". Biodiversity and Conservation. 15 (3): 985–1012. doi:10.1007/s10531-004-3952-1.
  164. ↑ Charrette, Noelle A.; Cleary, Daniel F. R.; Mooers, Arne Ø. (2006). "Range-Restricted, Specialist Bornean Butterflies are Less Likely to Recover from ENSO-Induced Disturbance". Ecology. 87 (9): 2330–2337. doi:10.1890/0012-9658(2006)87[2330:RSBBAL]2.0.CO;2.
  165. ↑ "El Niño increases seedling mortality even in drought-tolerant forests". ScienceDaily (in English). Archived from the original on 2022-11-01. Retrieved 2022-11-01.
  166. ↑ "FAQs | El Nino Theme Page – A comprehensive Resource". www.pmel.noaa.gov. Archived from the original on 13 نوامبر 2016. Retrieved 23 سپتامبر 2025.
  167. ↑ Claar, Danielle C.; Szostek, Lisa; McDevitt-Irwin, Jamie M.; Schanze, Julian J.; Baum, Julia K. (2018). "Global patterns and impacts of El Niño events on coral reefs: A meta-analysis". PLOS ONE. 13 (2): e0190957. doi:10.1371/journal.pone.0190957.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:doi رایگان بی‌نشان (رده) نگهداری یادکرد:شماره مقاله به‌جای شماره صفحه (رده)
  168. ↑ França, FM; Benkwitt, CE; Peralta, G; Robinson, JPW; Graham, NAJ; Tylianakis, JM; Berenguer, E; Lees, AC; Ferreira, J; Louzada, J; Barlow, J (2020). "Climatic and local stressor interactions threaten tropical forests and coral reefs". Philosophical Transactions of the Royal Society B. 375 (1794). doi:10.1098/rstb.2019.0116. PMC 7017775. PMID 31983328. Art. No. 20190116.
  169. 1 2 3 Barnston, Anthony (19 May 2014). "How ENSO leads to a cascade of global impacts". ENSO Blog. Archived from the original on 26 May 2016.
  170. ↑ "Slow response to East Africa famine 'cost lives'". بی‌بی‌سی نیوز. 18 January 2012. Archived from the original on 4 April 2022. Retrieved 27 February 2022.
  171. ↑ "La Niña weather likely to last for months". Scoop News (Scoop.co.nz). 12 October 2010. Archived from the original on 28 June 2011. Retrieved 27 February 2022.
  172. ↑ "Southern Africa: El Niño, Positive Indian Ocean Dipole Forecast and Humanitarian Impact (October 2023)". reliefweb.int. OCHA. 16 October 2023. Archived from the original on 6 مارس 2024. Retrieved 20 January 2024.
  173. ↑ Brugnara, Yuri; Brönnimann, Stefan; Grab, Stefan; Steinkopf, Jessica; Burgdorf, Angela-Maria; Wilkinson, Clive; Allan, Rob (October 2023). "South African extreme weather during the 1877–1878 El Niño". Weather. 78 (10): 286–293. Bibcode:2023Wthr...78..286B. doi:10.1002/wea.4468.
  174. 1 2 Nhesvure, B. (2020). Impacts of ENSO on coastal South African sea surface temperatures. Faculty of Science, Department of Oceanography. Retrieved from http://hdl.handle.net/11427/32954/
  175. ↑ Turner, John (2004). "The El Niño–Southern Oscillation and Antarctica". International Journal of Climatology. 24 (1): 1–31. Bibcode:2004IJCli..24....1T. doi:10.1002/joc.965. S2CID 129117190.
  176. 1 2 Yuan, Xiaojun (2004). "ENSO-related impacts on Antarctic sea ice: a synthesis of phenomenon and mechanisms". Antarctic Science. 16 (4): 415–425. Bibcode:2004AntSc..16..415Y. doi:10.1017/S0954102004002238. S2CID 128831185.
  177. ↑ Barlow, M. , H. Cullen, and B. Lyon, 2002: Drought in central and southwest Asia: La Niña, the warm pool, and Indian Ocean precipitation. J. Climate, 15, 697–700
  178. ↑ Nazemosadat, M. J. , and A. R. Ghasemi, 2004: Quantifying the ENSO-related shifts in the intensity and probability of drought and wet periods in Iran. J. Climate, 17, 4005–4018
  179. ↑ "channelnewsasia.com - February 2010 is driest month for S'pore since records began in 1869". 3 March 2010. Archived from the original on 3 March 2010.
  180. ↑ Wu, M. C.; Chang, W. L.; Leung, W. M. (2004). "Impacts of El Niño–Southern Oscillation events on tropical cyclone landfalling activity in the western north Pacific". Journal of Climate. 17 (6): 1419–1428. Bibcode:2004JCli...17.1419W. CiteSeerX 10.1.1.461.2391. doi:10.1175/1520-0442(2004)017<1419:ioenoe>2.0.co;2.
  181. ↑ Hong, Lynda (13 March 2008). "Recent heavy rain not caused by global warming". Channel News Asia. Archived from the original on 14 May 2008. Retrieved 22 June 2008.
  182. 1 2 Alizadeh-Choobari، O.؛ Adibi، P.؛ Irannejad، P. (۲۰۱۸). «Impact of the El Niño–Southern Oscillation on the Climate of Iran Using ERA-Interim Data». Climate Dynamics. ۵۱ (۷): ۲۸۹۷–۲۹۱۱. doi:10.1007/s00382-017-4055-5.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  183. ↑ Nazemosadat، M. J.؛ Cordery، I. (۲۰۰۰). «On the Relationships between ENSO and Autumn Rainfall in Iran». International Journal of Climatology. ۲۰ (۱): ۴۷–۶۱. doi:10.1002/(SICI)1097-0088(200001)20:1<47::AID-JOC461>3.0.CO;2-P.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  184. 1 2 Nikraftar، Z.؛ Sam Khaniani، A. (۲۰۱۸). «Assessing the Impact of Cold and Warm ENSO on Drought over Iran». Earth Observation and Geomatics Engineering. ۲ (۱): ۴۵–۵۵. doi:10.22059/eoge.2018.257714.1022.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  185. ↑ Power, Scott; Haylock, Malcolm; Colman, Rob; Wang, Xiangdong (1 October 2006). "The Predictability of Interdecadal Changes in ENSO Activity and ENSO Teleconnections". Journal of Climate. 19 (19): 4755–4771. Bibcode:2006JCli...19.4755P. doi:10.1175/JCLI3868.1. ISSN 0894-8755. S2CID 55572677.
  186. ↑ La Niña In Australia بایگانی‌شده در ۲۵ مه ۲۰۲۶ توسط Wayback Machine Bureau of Meteorology. www.bom.gov.au
  187. ↑ El Niño in Australia بایگانی‌شده در ۷ مارس ۲۰۲۲ توسط Wayback Machine Bureau of Meteorology. www.bom.gov.au
  188. ↑ "Climate Driver Update". Bureau of Meteorology. Bureau of Meteorology. 17 September 2023. Archived from the original on 3 آوریل 2026. Retrieved 10 ژوئیه 2026.
  189. ↑ King, Andrew (13 September 2022). "La Niña, 3 years in a row: a climate scientist on what flood-weary Australians can expect this summer". The Conversation. Archived from the original on 11 ژوئیه 2026. Retrieved 10 ژوئیه 2026.
  190. ↑ What is La Nina and what does it mean for your summer? بایگانی‌شده در ۷ مارس ۲۰۲۶ توسط Wayback Machine By Peter Hannam and Laura Chung. The Sydney Morning Herald. November 25, 2021.
  191. ↑ Bureau of Meteorology. "Australian Climate Extremes - Fire". Archived from the original on 2007-07-08.
  192. ↑ "Climate glossary — Southern Oscillation Index (SOI)". اداره هواشناسی استرالیا. 2002-04-03. Archived from the original on 2009-08-31. Retrieved 2009-12-31.
  193. ↑ "What are the prospects for the weather in the coming winter?". Met Office News Blog. United Kingdom Met Office. 29 October 2015. Archived from the original on 20 April 2016.
  194. ↑ Ineson, S.; Scaife, A. A. (7 December 2008). "The role of the stratosphere in the European climate response to El Niño". Nature Geoscience. 2 (1): 32–36. Bibcode:2009NatGe...2...32I. doi:10.1038/ngeo381.
  195. ↑ "La Niña is coming. Here's what that means for winter weather in the U.S." ان‌پی‌آر. 22 October 2021. Archived from the original on 20 December 2021. Retrieved 21 December 2021.
  196. ↑ "ENSO Diagnostic Discussion". Climate Prediction Center. National Oceanic and Atmospheric Administration. 5 June 2014. Archived from the original on 26 June 2014.
  197. ↑ مرکز پیش‌بینی اقلیم. ENSO Impacts on United States Winter Precipitation and Temperature. بایگانی‌شده در ۲۰۰۸-۰۴-۱۲ توسط Wayback Machine Retrieved on 2008-04-16.
  198. ↑ "A never-ending winter". Canada's top ten weather stories for 2008. محیط زیست و تغییر اقلیم کانادا. 2008-12-29. number 3. Archived from the original on 7 August 2011.
  199. ↑ ENSO evolution, status, and forecasts (PDF). Climate Prediction Center (Report) (update ed.). National Oceanic and Atmospheric Administration. 2005-02-28. Archived from the original (PDF) on 2005-05-15.
  200. ↑ "If la Niña continues, what does that mean for Oregon this summer?". 29 April 2022. Archived from the original on 26 April 2023. Retrieved 17 January 2024.
  201. 1 2 3 Halpert, Mike (12 June 2014). "United States El Niño Impacts". ENSO Blog. Archived from the original on 26 May 2016.
  202. ↑ Barnston, Anthony (12 June 2014). "With El Niño likely, what climate impacts are favored for this summer?". ENSO Blog. Archived from the original on 30 March 2016.
  203. ↑ "El Niño: What are the El Niño impacts in Canada?". Environment and Climate Change Canada. 2 December 2015. Archived from the original on 22 March 2016.
  204. ↑ Oetting, Jeremiah (11 May 2018). "El Nino "flavors" affect California rainfall". www.earthmagazine.org. Archived from the original on 2022-06-17. Retrieved 2022-04-18.
  205. ↑ Lee, Sang-Ki; Lopez, Hosmay; Chung, Eui-Seok; DiNezio, Pedro; Yeh, Sang-Wook; Wittenberg, Andrew T. (2018-01-28). "On the Fragile Relationship Between El Niño and California Rainfall". Geophysical Research Letters (in English). 45 (2): 907–915. Bibcode:2018GeoRL..45..907L. doi:10.1002/2017GL076197. ISSN 0094-8276. S2CID 35504261.
  206. ↑ Monteverdi, John and Jan Null. Western Region Technical Attachment No. 97-37 November 21, 1997: El Niño and California Precipitation. بایگانی‌شده در دسامبر ۲۷, ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine Retrieved on 2008-02-28.
  207. ↑ Mantua, Nathan. La Niña Impacts in the Pacific Northwest. بایگانی‌شده در ۲۰۰۷-۱۰-۲۲ توسط Wayback Machine Retrieved on 2008-02-29.
  208. ↑ رویترز. La Nina could mean dry summer in Midwest and Plains. بایگانی‌شده در ۲۰۰۸-۰۴-۲۱ توسط Wayback Machine Retrieved on 2008-02-29.
  209. ↑ مرکز پیش‌بینی اقلیم. El Niño (ENSO) Related Rainfall Patterns Over the Tropical Pacific. بایگانی‌شده در ۲۰۱۰-۰۵-۲۸ توسط Wayback Machine Retrieved on 2008-02-28.
  210. 1 2 "El Niño's impacts on New Zealand's climate". New Zealand's National Institute of Water and Atmospheric Research. 19 October 2015. Archived from the original on 19 March 2016. Retrieved 11 April 2016.
  211. 1 2 "ENSO Update, Weak La Nina Conditions Favoured" (PDF). Fiji Meteorological Service. Archived from the original (PDF) on 7 November 2017.
  212. 1 2 "Climate Summary January 2016" (PDF). Samoa Meteorology Division, Ministry of Natural Resources and Environment. January 2016. Archived (PDF) from the original on 10 April 2017. Retrieved 2021-05-02.
  213. ↑ Chu, Pao-Shin (1995). "Hawaii Rainfall Anomalies and el Niño". Journal of Climate. 8 (6): 1697. Bibcode:1995JCli....8.1697C. doi:10.1175/1520-0442(1995)008<1697:HRAAEN>2.0.CO;2.
  214. ↑ Pacific ENSO Applications Climate Center. "Pacific ENSO Update: 4th Quarter, 2006". Archived from the original on 2012-10-22. Retrieved 2008-03-19.
  215. ↑ Pacific ENSO Applications Climate Center. "Rainfall Variations During ENSO". Archived from the original on 2008-04-21. Retrieved 2008-03-19.
  216. ↑ "Atmospheric Consequences of El Niño". University of Illinois. Archived from the original on 2014-10-06. Retrieved 2010-05-31.
  217. ↑ "Atmospheric Consequences of El Niño". University of Illinois. Archived from the original on 6 October 2014. Retrieved 31 May 2010.
  218. ↑ "An El Niño Fish Tale". scied.ucar.edu. Archived from the original on 2023-12-14. Retrieved 2023-11-26.
  219. ↑ Aceituno, Patricio (1997). "Aspectos generales del clima en el altiplano sudamericano". El Altiplano. Ciencia y conciencia en los Andes (in Spanish). pp. 63–69. Archived from the original on 7 فوریه 2026. Retrieved 10 ژوئیه 2026.
  220. ↑ Sharma, P. D.; P.D, Sharma (2012). Ecology And Environment (in English). Rastogi Publications. ISBN 978-81-7133-905-1. Archived from the original on 2024-01-20. Retrieved 2024-01-18.
  221. 1 2 "La Niña follows El Niño, the GLOBE El Niño Experiment continues". Archived from the original on 15 اکتبر 2011. Retrieved 31 مه 2010.
  222. ↑ van Valen, Gary (2013). Indigenous Agency in the Amazon. Tucson, Arizona: University of Arizona Press. p. 10.
  223. ↑ "Biodiversity". Galapagos Conservancy. Archived from the original on June 28, 2022. Retrieved June 24, 2022.
  224. ↑ Karnauskas, Kris. "El Niño and the Galapagos". Climate.gov. Archived from the original on November 29, 2022. Retrieved Nov 17, 2022.
  225. ↑ Vargas (2006). "Biological effects of El Niño on the Galápagos penguin". Biological Conservation. 127 (1): 107–114. Bibcode:2006BCons.127..107V. doi:10.1016/j.biocon.2005.08.001.
  226. 1 2 Edgar (2010). "El Niño, grazers and fisheries interact to greatly elevate extinction risk for Galapagos marine species". Global Change Biology. 16 (10): 2876–2890. Bibcode:2010GCBio..16.2876E. doi:10.1111/j.1365-2486.2009.02117.x. S2CID 83795836. Archived from the original on 14 July 2026. Retrieved 10 July 2026.
  227. ↑ Holmgren (2001). "El Niño effects on the dynamics of terrestrial ecosystems". Trends in Ecology and Evolution. 16 (2): 89–94. doi:10.1016/S0169-5347(00)02052-8. hdl:10533/172455. PMID 11165707. Archived from the original on October 24, 2025. Retrieved 10 ژوئیه 2026.
  228. 1 2 Carrè, Matthieu; et al. (2005). "Strong El Niño events during the early Holocene: stable isotope evidence from Peruvian sea shells". The Holocene. 15 (1): 42–7. Bibcode:2005Holoc..15...42C. doi:10.1191/0959683605h1782rp. S2CID 128967433. Archived from the original on 15 اوت 2025. Retrieved 11 ژوئیه 2026.
  229. ↑ Willis, Katherine J; Araújo, Miguel B; Bennett, Keith D; Figueroa-Rangel, Blanca; Froyd, Cynthia A; Myers, Norman (28 February 2007). "How can a knowledge of the past help to conserve the future? Biodiversity conservation and the relevance of long-term ecological studies". Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences. 362 (1478): 175–187. doi:10.1098/rstb.2006.1977. PMC 2311423. PMID 17255027.
  230. 1 2 "El Niño 2016". Atavist. 6 October 2015. Archived from the original on 26 February 2018. Retrieved 18 January 2024.
  231. ↑ Yadong Sun; Alexander Farnsworth; Michael M. Joachimski; Paul B. Wignall; Leopold Krystyn; David P. G. Bond; Domenico C. G. Ravidà; Paul J. Valdes (September 12, 2024). "Mega El Niño instigated the end-Permian mass extinction". ساینس (مجله) (in English). 385 (6714): 1189–1195. Bibcode:2024Sci...385.1189S. doi:10.1126/science.ado2030. PMID 39265011. Archived from the original on 29 آوریل 2026. Retrieved 11 ژوئیه 2026.
  232. ↑ Corrège, Thierry; Delcroix, Thierry; Récy, Jacques; Beck, Warren; Cabioch, Guy; Le Cornec, Florence (August 2000). "Evidence for stronger El Niño-Southern Oscillation (ENSO) Events in a Mid-Holocene massive coral". Paleoceanography. 15 (4): 465–470. Bibcode:2000PalOc..15..465C. doi:10.1029/1999pa000409.
  233. ↑ Seillès, Brice; Sánchez Goñi, Maria Fernanda; Ledru, Marie-Pierre; Urrego, Dunia H; Martinez, Philippe; Hanquiez, Vincent; Schneider, Ralph (April 2016). "Holocene land–sea climatic links on the equatorial Pacific coast (Bay of Guayaquil, Ecuador)". The Holocene. 26 (4): 567–577. Bibcode:2016Holoc..26..567S. doi:10.1177/0959683615612566. hdl:10871/18307. S2CID 130306658.
  234. ↑ Rodbell, Donald T.; Seltzer, Geoffrey O.; Anderson, David M.; Abbott, Mark B.; Enfield, David B.; Newman, Jeremy H. (22 January 1999). "An ~15,000-Year Record of El Niño-Driven Alluviation in Southwestern Ecuador". Science. 283 (5401): 516–520. Bibcode:1999Sci...283..516R. doi:10.1126/science.283.5401.516. PMID 9915694. S2CID 13714632.
  235. ↑ Moy, Christopher M.; Seltzer, Geoffrey O.; Rodbell, Donald T.; Anderson, David M. (2002). "Variability of El Niño/Southern Oscillation activity at millennial timescales during the Holocene epoch". Nature. 420 (6912): 162–165. Bibcode:2002Natur.420..162M. doi:10.1038/nature01194. PMID 12432388. S2CID 4395030.
  236. ↑ Turney, Chris S. M.; Kershaw, A. Peter; Clemens, Steven C.; Branch, Nick; Moss, Patrick T.; Fifield, L. Keith (2004). "Millennial and orbital variations of El Niño/Southern Oscillation and high-latitude climate in the last glacial period". Nature. 428 (6980): 306–310. Bibcode:2004Natur.428..306T. doi:10.1038/nature02386. PMID 15029193. S2CID 4303100.
  237. ↑ Beaufort, Luc; Garidel-Thoron, Thibault de; Mix, Alan C.; Pisias, Nicklas G. (28 September 2001). "ENSO-like Forcing on Oceanic Primary Production During the Late Pleistocene". Science. 293 (5539): 2440–2444. Bibcode:2001Sci...293.2440B. doi:10.1126/science.293.5539.2440. PMID 11577233.
  238. ↑ Muñoz, Arsenio; Ojeda, Jorge; Sánchez-Valverde, Belén (2002). "Sunspot-like and ENSO/NAO-like periodicities in lacustrinelaminated sediments of the Pliocene Villarroya Basin (La Rioja, Spain)". Journal of Paleolimnology. 27 (4): 453–463. Bibcode:2002JPall..27..453M. doi:10.1023/a:1020319923164. S2CID 127610981.
  239. ↑ Wara, Michael W.; Ravelo, Ana Christina; Delaney, Margaret L. (29 July 2005). "Permanent El Niño-Like Conditions During the Pliocene Warm Period". Science. 309 (5735): 758–761. Bibcode:2005Sci...309..758W. CiteSeerX 10.1.1.400.7297. doi:10.1126/science.1112596. PMID 15976271. S2CID 37042990.
  240. ↑ Fedorov, Alexey V.; Brierley, Christopher M.; Emanuel, Kerry (February 2010). "Tropical cyclones and permanent El Niño in the early Pliocene epoch". Nature. 463 (7284): 1066–1070. Bibcode:2010Natur.463.1066F. doi:10.1038/nature08831. hdl:1721.1/63099. PMID 20182509. S2CID 4330367.
  241. ↑ Galeotti, Simone; von der Heydt, Anna; Huber, Matthew; Bice, David; Dijkstra, Henk; Jilbert, Tom; Lanci, Luca; Reichart, Gert-Jan (May 2010). "Evidence for active El Niño Southern Oscillation variability in the Late Miocene greenhouse climate" (PDF). Geology. 38 (5): 419–422. Bibcode:2010Geo....38..419G. doi:10.1130/g30629.1. S2CID 140682002. Archived (PDF) from the original on 13 ژوئیه 2026. Retrieved 13 ژوئیه 2026.
  242. ↑ Brian Fagan (1999). Floods, Famines and Emperors: El Niño and the Fate of Civilizations. Basic Books. pp. 119–138. ISBN 978-0-465-01120-9.
  243. ↑ Grove, Richard H. (1998). "Global Impact of the 1789–93 El Niño". Nature. 393 (6683): 318–9. Bibcode:1998Natur.393..318G. doi:10.1038/30636. S2CID 205000683.
  244. ↑ Ó Gráda, C. (2009). "Ch. 1: The Third Horseman". Famine: A Short History. Princeton University Press. ISBN 978-0-691-14797-0. Archived from the original on 12 January 2016. Retrieved 3 March 2010.
  245. ↑ "Dimensions of need - People and populations at risk". Fao.org. Archived from the original on 10 October 2017. Retrieved 28 July 2015.
  246. ↑ Lartigue (1827). Description de la Côte Du Pérou, Entre 19° et 16° 20' de Latitude Sud, … [Description of the Coast of Peru, Between 19° and 16° 20' South Latitude, …] (in French). Paris, France: L'Imprimerie Royale. pp. 22–23. Archived from the original on 2024-01-20. Retrieved 2024-01-18. From pp. 22–23: "Il est néanmoins nécessaire, au sujet de cette règle générale, de faire part d'une exception … dépassé le port de sa destination de plus de 2 ou 3 lieues; … " (It is nevertheless necessary, with regard to this general rule, to announce an exception which, in some circumstances, might shorten the sailing. One said above that the breeze was sometimes quite fresh [i.e., strong], and that then the counter-current, which bore southward along the land, stretched some miles in length; it is obvious that one will have to tack in this counter-current, whenever the wind's force will permit it and whenever one will not have gone past the port of one's destination by more than 2 or 3 leagues; ...)
  247. 1 2 Pezet, Federico Alfonso (1896), "The Counter-Current "El Niño," on the Coast of Northern Peru", Report of the Sixth International Geographical Congress: Held in London, 1895, Volume 6, pp. 603–606
  248. ↑ Findlay, Alexander G. (1851). A Directory for the Navigation of the Pacific Ocean -- Part II. The Islands, Etc. , of the Pacific Ocean. London: R. H. Laurie. p. 1233. M. Lartigue is among the first who noticed a counter or southerly current.
  249. ↑ Noll, Ben (12 May 2026). "A super El Niño wiped out millions of people in 1877. Are we better prepared now?". The Washington Post. Archived from the original on 13 مه 2026. Retrieved 11 ژوئیه 2026.
  250. ↑ "Droughts in Australia: Their causes, duration, and effect: The views of three government astronomers [R. L. J. Ellery, H. C. Russell, and C. Todd]," The Australasian (Melbourne, Victoria), 29 December 1888, pp. 1455–1456. From p. 1456: بایگانی‌شده در ۱۶ سپتامبر ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine "Australian and Indian Weather": "Comparing our records with those of India, I find a close correspondence or similarity of seasons with regard to the prevalence of drought, and there can be little or no doubt that severe droughts occur as a rule simultaneously over the two countries."
  251. ↑ Lockyer, N. and Lockyer, W.J.S. (1904) "The behavior of the short-period atmospheric pressure variation over the Earth's surface," بایگانی‌شده در ۲۰۲۳-۰۴-۰۳ توسط Wayback Machine Proceedings of the Royal Society of London, 73: 457–470.
  252. ↑ Eguiguren, D. Victor (1894) "Las lluvias de Piura" بایگانی‌شده در ۲۰۲۳-۱۰-۳۰ توسط Wayback Machine (The rains of Piura), Boletín de la Sociedad Geográfica de Lima, 4: 241–258. [in Spanish] From p. 257: بایگانی‌شده در ۳۰ اکتبر ۲۰۲۳ توسط Wayback Machine "Finalmente, la época en que se presenta la corriente de Niño, es la misma de las lluvias en aquella región." (Finally, the period in which the El Niño current is present is the same as that of the rains in that region [i.e., the city of Piura, Peru].)
  253. ↑ Pezet, Federico Alfonso (1896) "La contra-corriente "El Niño", en la costa norte de Perú" بایگانی‌شده در ۲۰۲۳-۱۰-۳۰ توسط Wayback Machine (The counter-current "El Niño", on the northern coast of Peru), Boletín de la Sociedad Geográfica de Lima, 5: 457-461. [in Spanish]
  254. ↑ Walker, G. T. (1924) "Correlation in seasonal variations of weather. IX. A further study of world weather," Memoirs of the Indian Meteorological Department, 24: 275–332. From p. 283: "There is also a slight tendency two quarters later towards an increase of pressure in S. America and of Peninsula [i.e., Indian] rainfall, and a decrease of pressure in Australia: this is part of the main oscillation described in the previous paper* which will in future be called the 'southern' oscillation." Available at: Royal Meteorological Society بایگانی‌شده در ۱۸ مارس ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine
  255. ↑ Cushman, Gregory T. "Who Discovered the El Niño-Southern Oscillation?". Presidential Symposium on the History of the Atmospheric Sciences: People, Discoveries, and Technologies. American Meteorological Society (AMS). Archived from the original on 1 December 2015. Retrieved 18 December 2015.
  256. ↑ "The El Niño Phenomenon Returns". Wild Singapore. Archived from the original on April 3, 2023. Retrieved May 8, 2022.
  257. ↑ Sinamaw Zeleke Wallie (January 2019). Economic Impact from El Niños (Thesis). Debark University. Archived from the original on April 3, 2023. Retrieved May 8, 2022 – via Academia.Edu.
  258. ↑ Trenberth, Kevin E.; Hoar, Timothy J. (January 1996). "The 1990–95 El Niño–Southern Oscillation event: Longest on record". Geophysical Research Letters. 23 (1): 57–60. Bibcode:1996GeoRL..23...57T. CiteSeerX 10.1.1.54.3115. doi:10.1029/95GL03602.
  259. ↑ Trenberth, K. E.; et al. (2002). "Evolution of El Niño – Southern Oscillation and global atmospheric surface temperatures". Journal of Geophysical Research. 107 (D8): 4065. Bibcode:2002JGRD..107.4065T. CiteSeerX 10.1.1.167.1208. doi:10.1029/2000JD000298.
  260. ↑ Marshall, Paul; Schuttenberg, Heidi (2006). A reef manager's guide to coral bleaching. Townsville, Qld.: Great Barrier Reef Marine Park Authority. ISBN 978-1-876945-40-4. Archived from the original on 2023-07-30. Retrieved 2024-01-18.
  261. ↑ "Climate Prediction Center: ENSO Diagnostic Discussion". www.cpc.ncep.noaa.gov. Archived from the original on 11 ژوئن 2026. Retrieved 2026-06-12.
  262. ↑ Madden, Roland A.; Julian, Paul R. (1971-07-01). "Detection of a 40–50 Day Oscillation in the Zonal Wind in the Tropical Pacific". Journal of the Atmospheric Sciences (in English). 28 (5): 702–708. Bibcode:1971JAtS...28..702M. doi:10.1175/1520-0469(1971)028<0702:DOADOI>2.0.CO;2. ISSN 0022-4928.
  263. ↑ Zhang, Chidong (2005). "Madden-Julian Oscillation". Rev. Geophys. 43 (2) 2004RG000158: RG2003. Bibcode:2005RvGeo..43.2003Z. CiteSeerX 10.1.1.546.5531. doi:10.1029/2004RG000158. S2CID 33003839.
  264. ↑ "Madden-Julian oscillation forecast research". دانشگاه ایست آنگلیا. Archived from the original on 9 March 2012. Retrieved 22 February 2012.
  265. ↑ Jon Gottschalck & Wayne Higgins (2008-02-16). "Madden Julian Oscillation Impacts" (PDF). مرکز پیش‌بینی اقلیم. Retrieved 2009-07-17.
  266. ↑ Roundy, P.E.; Kiladis, G.N. (2007). "Analysis of a Reconstructed Oceanic Kelvin Wave Dynamic Height Dataset for the Period 1974–2005". J. Climate. 20 (17): 4341–55. Bibcode:2007JCli...20.4341R. doi:10.1175/JCLI4249.1.
  267. ↑ Mantua, N. J.; Hare, S. R.; Zhang, Y.; Wallace, J. M.; Francis, R. C. (1997). "A Pacific Interdecadal Climate Oscillation with Impacts on Salmon Production". Bulletin of the American Meteorological Society (in English). 78 (6): 1069–1079. doi:10.1175/1520-0477(1997)078<1069:APICOW>2.0.CO;2.
  268. ↑ Liu, Zhengyu; Alexander Michael (2007). "Atmospheric bridge, oceanic tunnel, and global climate teleconnections". Reviews of Geophysics. 45 (2): 2. Bibcode:2007RvGeo..45.2005L. doi:10.1029/2005RG000172.
  269. ↑ Wang, Yafei; Lupo, Anthony R.; Qin, Jianzhao (1 December 2013). "A response in the ENSO cycle to an extratropical forcing mechanism during the El Niño to La Niña transition". Tellus A: Dynamic Meteorology and Oceanography. 65 (1) 22431. Bibcode:2013TellA..6522431W. doi:10.3402/tellusa.v65i0.22431. S2CID 28046880.
  270. ↑ Amaya, Dillon J. (1 December 2019). "The Pacific Meridional Mode and ENSO: a Review". Current Climate Change Reports. 5 (4): 296–307. Bibcode:2019CCCR....5..296A. doi:10.1007/s40641-019-00142-x. ISSN 2198-6061. S2CID 201815144. Archived from the original on 6 سپتامبر 2025. Retrieved 14 ژوئیه 2026.
  271. ↑ England, Mark R.; Polvani, Lorenzo M.; Sun, Lantao; Deser, Clara (April 2020). "Tropical climate responses to projected Arctic and Antarctic sea-ice loss". Nature Geoscience. 13 (4): 275–281. Bibcode:2020NatGe..13..275E. doi:10.1038/s41561-020-0546-9. ISSN 1752-0908. S2CID 212732551. Archived from the original on 2 فوریه 2026. Retrieved 14 ژوئیه 2026.

پیوند به بیرون

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ نوسان جنوبی ال نینو موجود است.
در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ال نینو موجود است.
در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ لا نینا موجود است.
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.