فهرست طایفه‌های لرستان

ایلات و طوایف لرستان.[۱]عمدتاً به سه بخش بختیاری و مینجایی و لک تقسیم می‌شود[۲]که گروه اول جز لربزرگ و دو گروه آخر جز لر کوچک اند.[۳]ایل‌های لر به‌طور کلی در تمام استان زندگی می‌کنند،[۲] ایلات لک در شمال غرب استان،[۴] و ایلات بختیاری در شرق و شمال شرق استان پراکنده‌اند.[۲]جمعیت استان لرستان را طایفه‌ها و تیره‌هایی از قوم ایرانی لر تشکیل می‌دهند.[۵]زبان مردم لرستان لری است[۶][۷][۸][۹]طبق آمارگیری‌های میدانی حدود ۹۲٪درصد مردم استان را لرها تشکیل می‌دهند.[۱۰]پراکندگی طوایف لر از جنوب شهرهای بوشهر و شیراز شروع شده و در شمال به همدان و لرستان ایلام ختم می‌شود.[۱۱]هنری فیلد در مجموع ایلات لر پیشکوه (لرستان) را به چند گروه سلسله و دلفان، طرحانی، بالاگریوه، بیرانوند و باجولوند تقسیم کرده است.[۱۲] و هنری راولینسون طوایف لر کوچک را به دو دسته پیشکوه و پشتکوه تقسیم کرده و ایلات پیشکوه را، بالاگریوه، عمله (طرحان) سلسله، دلفان و سه ایل وابسته بیرانوند و باجولوند، هلیلانی نام می‌برد.[۱۳]

جغرافیا

شهرستان خرم‌آباد

شهرستان خرم‌آباد ترکیبی از ایلات و طوایف لر است[۱۴][۱۵]

سگوند

بالاگریوه

دیناروند

چگینی

طوایف چهارلنگ بختیاری

پاپی

کمالوند

حسنوند

بیرانوند

بهاروند

دریکوند

دالوند

قایدرحمت

ایل ساکی

یاراحمدی

شهرستان بروجرد

گودرزی

روزبهانی

شهرستان کوهدشت

ایلات و طوایف لر شهرستان کوهدشت به دو دسته لر مینجایی و لکی تقسیم می‌شوند.[۱۶]

ایلات لک شهرستان کوهدشت

ایتوند

اولادقباد

شاهیوند

میربگ

دراویش

کاکاوند

نورعالی

ایلات شمالی (مینجایی) کوهدشت

سوری

امرایی

عبدولی

قرعلیوند

بازوند

رشنو

چارقلا

خوشناموند

طولابی

ضرونی

کوشکی[۱۷]

زیودار

شهرستان دورود

طوایف شهرستان دورود عمدتاً لرهای لر مینجایی (شمالی) و بختیاری می‌باشند.[۱۸]

چگنی

یاراحمدی

ساکی

حاجیوند

سالاروند

باجلوند

پولادوند

بالاگریوه

لشنی

بیرانوند

سگوند

شهرستان سلسله

یوسفوند

حسنوند

کولیوند

ترکاشوند

پراکندگی

قوم لر دارای تقسیم‌بندی‌های زیادی است که در مهم‌ترین و کلی‌ترین تقسیم‌بندی به دو شاخه لر بزرگ و لر کوچک تقسیم می‌شود.[۲] در برخی منابع مانند دانشنامه ایرانیکا، لک‌ها و لرها در یک دسته‌بندی قرار گرفته‌اند.[۲] مردم لر دارای پراکندگی در مناطق غرب و جنوب غربی ایران هستند. مناطق زیر طبق دانشنامه ایرانیکا مناطقی است که عشایر لر در آن ییلاق و قشلاق کرده یا یکجانشین شده‌اند.[۲][۱۹]

دستهمحل سکونت
لرهای ممسنیدر استان فارس: شهرستان‌های ممسنی، رستم، بیضا، کازرون، کوه چنار، بخش ارژن (شیراز)، سپیدان[۲۰][۲۱]
لرهای حیات داوودی در شهرستان‌های گناوه، دهستان انگالی (بوشهر) شهرستان دیلم، شهرستان دشتستان، شهرستان هندیجان، ماهشهر[۲۲][۲۳]
لرهای بهمئیاستان کهگیلویه و بویراحمد: تمام استان

استان خوزستان:آغاجاری، رامهرمز، هندیجان، ماهشهر، امیدیه، بهبهان، رامهرمز، صیدون، جایزان هفتکل، اهواز اصفهان:شهرستان سمیرم استان بوشهر: بندر گناوه، بندر دیلم بهمنی بوشهر، دشتستان جم، کنگان، عسلویه استان فارس: شیراز، ممسنی، پاسارگاد، سپیدان، کامفیروز، رستم

لرهای بختیاریاستان خوزستان: اندیکا، لالی، مسجدسلیمان، شوشتر، ایذه و دزفول. گتوند، دزپارت، آبادان، اهواز، ماهشهر، هندیجان، هفتگل، شوش، اندیمشک.[۲۴]


استان چهارمحال و بختیاری:تمام استان بجز شهرستان سامان،

استان لرستان: شهرستان‌های الیگودرز دورود وازنا.

استان اصفهان: شهرستان فریدنفریدونشهر شهر گلپایگان شهر خوانسار شهر مبارکه شهر سمیرم، فولادشهر، شاهین شهر

لرهای شمالیاستان لرستان، تمام استان به جز ازنا و الیگودرز.

استان همدان:شهرستان‌های تویسرکان، نهاوند، ملایر[۲۵]بخشی از اسدآباد

استان مرکزی:شهرستان‌های خنداب و شازند، محلات،[۲۶]

استان ایلام:شهرستان‌های دره شهر، دهلران، آبدانان، بدره، شهرمهران[۲۷]

استان خوزستان:شهرستان‌های، شوش اندیمشک دزفول و اهواز

استان کرمانشاه:شهرستان کنگاور

استان گیلان:لوشان

استان تهران:مناطق زندگی ایل هداوند

لرهای شول استان فارس؛ شهرستان سپیدان، ممسنی، بیضا، شیراز، اقلید، آباده[۲۸]
لرهای لیراوی استان فارس:شهرستان کازرون فراشبند و ممسنی

استان خوزستان:شوشتر، ماهشهر

استان بوشهر:شهرستان‌های، بندردیلم، بندرگناوه، دهستان انگالی، دشتستان[۲۹]

لرستان تاریخی

لُرستان (به لری: لورسو) به معنی سکونتگاه مردم لر[۴][۳۰][۳۱][۳۲][۳۳] واژه‌ای است که به سرزمین‌های لرنشین اطلاق می‌گردد و به معنای گستره جغرافیایی است که مردم لر در آن سکونت دارند. حدود لرستان از برخی مناطق دشت‌های شرقی عراق آغاز و تا غرب و جنوب غرب ایران گسترده است. حدود سرزمین لرستان در طول دوران دچار دگرگونی شده است.[۴][۳۰][۳۱] گستره نام لرستان پیش از حکومت صفویان، سکونتگاه لرهای بختیاری، لرهای کهگیلویه، لرهای بهمئی و لرهای بویراحمدی را هم شامل می‌شد. اما پس از حکومت صفویان سکونتگاه هر ایل را با نام همان ایل نام گذاری کردند و جغرافیای نام لرستان به حدود استان لرستان و ایلام کنونی محدود شد.[۴] این منطقه نیز در حکومت قاجاریان به دو بخش پشتکوه و پیشکوه تقسیم شد.[۴] امروزه لرستان نام یکی از استان‌های غربی ایران است.

ایلات مینجایی

در اواخر قرن ششم خورشیدی لرستان به دو قسمت لربزرگ و لرکوچک تقسیم شد. با توجه به نوع لهجه، لرها به دو گروه خاوری و باختری تقسیم می‌شوند که مرز طبیعی بین آنها رود دز یا، به عقیدهٔ لرها، رودخانهٔ سزار است. گروه باختری که در منطقهٔ وسیعی بین رود دز در شرق و مرزهای عراق در غرب به سر می‌برند، شامل لکها، لرهای لرستان، نهاوند، سیلاخور، بروجرد، تویسرکان، ملایر، ایلام و شمال خوزستان است.[۳۴]

  • زند

ایل زند، از شاخه‌های لرهای شمالی به‌شمار می‌آمدند که در میانه زاگرس و دشت‌های همدان به روش دامداری می‌زیستند.[۳۵]در اکثریت منابع از زند به عنوان ایلی لر نام برده شده[۳۶][۳۷][۳۸][۳۹][۴۰][۴۱][۴۲][۴۳][۴۴][۴۵]دهخدا زند را ایلی لر معرفی می‌کند[۴۶]همچنین در کتب درسی جمهوری اسلامی ایران هم به لر بودن زندها اشاره شده است.[۴۷] البته برخی به اشتباه این طایفه را کرد معرفی‌کرده‌اند.[۴۸][۴۹][۵۰][۵۱] خوانین زند که سلسلهٔ زندیه را تشکیل دادند، خود را لر معرفی می‌کردند.[۵۲]علیمراد خان زند ششمین حاکم زند، جد خود ایناق خان زند را لر می‌داند و در ادامه خود را لر توصیف می‌کند.[۵۳]

بیرانوند

ایل بیرانوند یکی از ایلات لر و از طوایف پیشکوه است.[۵۴][۵۵]سکندر امان الهی بهاروند بیرانوندهارا لک می‌داند[۵۶] تمرکز سکونت بیرانوندها در غرب و جنوب غرب ایران است.[۵۷] ایل به دو دسته آلاهینان و دشانیان تقسیم می‌شود.[۵۸]
هنری راولینسون خاستگاه باجلوندها (سگوندها) و بیرانوندها را موصل عراق می‌داند و معتقد است بیرانوندها و باجلوندها در قرن دوازدهم یعنی در اواخر صفویه یا در زمان افشاریه از نواحی موصل به لرستان آمدند.[۵۹]درستی این روایت معلوم نیست زیرا تیمور تیمور گورکانی که در لشکرکشی‌های خود به لرستان با طایفه بیرانوند برخورد می‌کند و آن هارا از شمار طوایف لر پیشکوه به حساب می‌آورد.[۶۰]

باجولوند

باجُولْوَنْد (باجَلان)، بزرگ ایل یا اتحادیه ای از پنج طایفه لُرِ ،یاراحمد، آروان، دالوند، قایدرحمت و سگوند که عمدتاً در بخش زاغه‌شهرستان خرم‌آباد و بخشی نیز در قسمتی از سیلاخورِ عُلیا در نزدیکی شهر بروجرد و ناحیه میانْآبِ دزفول و اطراف شوش ساکن شده‌اند و گروهی نیز چادرنشین مانده‌اند.[۶۱]

ایل بالاگریوه

بالاگریوه یکی از ایلات لر لرستان محسوب می‌شود. این ایل متشکل از طوایف و ایلاتی همچون دیرکوند، بهاروند، میر، قلاوند، جودکی، رشنو و چند طایفه دیگر است.[۴] بالاگریوه نزد مردم لرستان دو معنی متفاوت می‌دهد، معنای اول همان معنای جغرافیای است. معنای دیگر بالاگریوه مردمانی لر زبان هستند که به گویشی خاص از زبان لری سخن می‌گویند، این گویش لری بالاگریوه‌ای نام دارد.[۶۲][۶۳][۶۴][۶۵][۶۶][۶۷][۶۸][۶۹][۷۰][۶۸][۶۸]

ایل طرحان

طرحان اتحادیه از چندین طایفه لر در لرستان است.[۷۱] طرحان شامل دوازده شعبه بترتیب ذیل است: سوری، امرائی، گراوند، دماوند، کوشکی، آدینه وند، ازدج، رومیانی، چاواری، بوالی، آزادبخت، کرمان. محل سکونت آنان، جنوب غربی خرم‌آباد، جنوب دلفان، بین رود کشکان و صیمره، خاوه، طرهان می‌باشد.[۷۲]

ایل عمله

عمله یکی از ایلات لر ساکن لرستان ایلام و خوزستان است. شامل طوایف کوشکی، زیودار امرائی میرآخور قاطرچی غلام معتمد رک رک زوله است.[۷۳]

ایل چِگِنی

چگنی یا چگینی یکی از ایلات لر ساکن در لرستان است. برخی آن را کردتبار و برخی لرتبار معرفی کرده‌اند.[۷۴][۷۵][۷۶] شاخه‌ای از این ایل ساکن استان قزوین[۷۵][۷۷] و شهرستان رودبار (استان گیلان)[۷۸] و شاخه‌ای دیگر کرکوک و سلیمانیه عراق سکونت دارند.[۷۵] عده‌ای نیز ساکن استان فارس، استان بوشهر، استان هرمزگان و استان خوزستان در جنوب ایران هستند.[۷۵]

ایل ترکاشوند

ترکاشوند نام یکی از ایلات لُر[۷۹] ساکن در لرستان، همدان، کرمانشاه و نواحی اطراف است.[۸۰] دانشنامه ایرانیکا ترکاشوندها را با اصالتی لُرتبار معرفی می‌کند.

ایلات لک

دانشنامه ایرانیکا در توصیف طوایف لک ساکن در لرستان ایل‌های سلسله، دلفان، بیرانوند و طایفه ایل طرهان را لک زبان معرفی می‌کند.[۸۱]ایرانیکا در مقاله دیگر لک‌ها را جز لرهای شمالی شمرده است.[۸۲]لک‌های پیشکوه (لرستان) قویا خود را لر می‌دانند.[۸۳][۸۴]در اواخر قرن ششم خورشیدی لرستان به دو قسمت لربزرگ و لرکوچک تقسیم شد. با توجه به نوع لهجه، لرها به دو گروه خاوری و باختری تقسیم می‌شوند که مرز طبیعی بین آنها رود دز یا، به عقیدهٔ لرها، رودخانهٔ سزار است. گروه باختری که در منطقهٔ وسیعی بین رود دز در شرق و مرزهای عراق در غرب به سر می‌برند، شامل لکها، لرهای لرستان، نهاوند، سیلاخور، بروجرد، تویسرکان، ملایر، ایلام و شمال خوزستان است.[۸۵]برخی از منابع لرهای پشتکوه(ایلام)را فیلی و لرهای پیشکوه(لرستان)را لک و لر دانستنه اند.[۸۶]

سلسله

ایل سلسله یکی از ایل‌های پیشکوه و از طوایف لک ایران ساکن شمال استان لرستان است. سلسله از اتحاد سه طایفه حسنوند، کولیوند و یوسفوند تشکیل شده است.[۸۷]

دلفان

ایل دلفان یکی از ایلات لک ساکن در لرستان، ایلام و کرمانشاه است.[۷۴] ایل از نه طایفه تشکیل شده که عبارتند از میروک، ایوتوند، اولادقباد، نورعلی، کاکاوند، سنجابی، فلک‌الدین، چواری و کرمعلی.[۸۸][۸۹]

بختیاری‌ها

بختیاری‌ها گروهی از مردم لر که در استان چهارمحال و بختیاری، خوزستان، لرستان و اصفهان زندگی می‌کنند.[۹۰][۲][۹۱] بختیاری در یک دسته‌بندی کلی به دو دسته هفت لنگ و چهارلنگ تقسیم می‌شوند که هر کدام از اتحاد چند طایفه تشکیل شده است.[۹۲] بختیاری‌های لرستان عمدتاً از طوایف چهارلنگ می‌باشند، لری بختیاری یکی از گویش‌های لری است مناطق شرق استان از جمله مناطق الیگودرز و ازنا و بخش‌هایی از مناطق دورود به این گویش سخن می‌گویند.[۹۳]

چهار لنگ

چهارلنگ از اتحاد پنج طایفه محمود صالح، ممی وند، کیان ارثی، زلکی و موگویی تشکیل شده است.[۹۴]

ایل میوند:یکی از ۵ باب چهار لنگ بختیاری است که در استان لرستان زندگی می‌کنند. ایل بزرگ میوند به پنج طایفه بزرگ تقسیم می‌شود:

ایل زلقی (زلکی):ایل زلقی یکی دیگر از ایلات بختیاری است که عمده جمعیت آن در استان لرستان زندگی می‌کنند. این ایل به ۴ طایفه و ۴۸تیره تقسیم می‌شود

ایل موگوئی:ایل زلقی یکی دیگر از ایلات بختیاری است که در استان لرستان زندگی می‌کند.

طایفه آسترکی:طایفه آسترکی طایفه ای از باب دورکی هفت لنگ است که با طایفه سرلک هم پیمان است. که در لرستان به ویژه شهرستان الیگودرز و روستای اطراف آن زندگی می‌کنند. علاوه بر این طایفه آسترکی در چند روستا حد فاصل الیگودرز تا خمین، چند روستا در منطقه جاپلق ازنا، و تعدادی از آنها در دشت سیلاخور دورود به سر می‌برند. تعداد کمی از آسترکی‌ها در شهرستان فریدونشهر اصفهان و استان چهارمحال و بختیاری وجود دارند. گرمسیرات طایفه آسترکی شهرهای لالی، مسجد سلیمان و گتوند است.

سادات

سادات ساکن مناطق لرنشین از نظر آداب و رسوم تفاوتی با لرها ندارند بلکه عمده‌ترین وجه تمایز آنها تبار آنها است. سادات ساکن در مناطق لرنشین معمولاً فاقد عمامه‌اند و زنان آنان همانند زنان لر لباس می‌پوشند. سادات لرستان از چند تیره به شرح زیر تشکیل شده‌اند:[۹۵]

  • نام
    • شاهنشاهی‌وند
    • طاهروند
    • قاسم‌وند
    • خلفوند
    • ندروند
    • شهرخوند
    • مرتضی‌وند
    • جزایری
    • طباطبایی
    • حیات‌الغیب
    • چم‌داوید
  • مکان سکونت
    • خرم‌آباد، حومه خرم‌آباد
    • خرم‌آباد، تجره، چنگایی
    • خرم‌آباد
    • خرم‌آباد، سیلاخور
    • خرم‌آباد
    • خرم‌آباد، در بین طوایف جودکی ومیر
    • دزفول و تعدادی در بین طایفه قلاوند
    • خرم‌آباد
    • بروجرد
    • چگنی
    • چگنی

پانویس

  1. «ایلات، طوایف و توزیع جغرافیایی». سازمان امور عشایر ایران. دریافت‌شده در ۲ فوریه ۲۰۱۵.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 "AŠĀYER" (به انگلیسی). دانشنامه ایرانیکا. Archived from the original on 15 April 2013. Retrieved 20 April 2020.
  3. حافظ نیا, محمدرضا; حسینی, سید محمد حسین; صادقی, وحید (2022-03-21). "تبارشناسی و خاستگاه تاریخی و جغرافیایی ایل مَمَسنی (با تکیه بر فرضیات جدید)". مجله تاریخ ایران. 15 (1): 209–226. doi:10.52547/irhj.15.1.209. ISSN 2008-7357.
  4. 1 2 3 4 5 6 پشتدار، علی‌محمد (۱۳۷۶). لرها و لرستان از دیدگاه ولادیمیر مینورسکی. علوم انسانی، «ایران شناخت». ص. ۱۶۷. دریافت‌شده در ۲۰ آوریل ۲۰۲۰.
  5. «جایگاه یک شهر». پایگاه خبری یافته (لرستان). ۲۰۱۹-۰۳-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۹-۰۶.
  6. «معرفی استان لرستان دادگستری استان».
  7. «معرفی استان - شهرهای استان لرستان». www.tebyan-lorestan.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۳-۰۹.
  8. «لرستان-معرفی استان». lorestan.inso.gov.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۳-۰۹.
  9. «معرفی استان لرستان». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۹ مارس ۲۰۲۳.
  10. شماره کتابشناسی ملی:۲۸۹۰۸۵۹/طرح بررسی و سنجش شاخص‌های فرهنگ عمومی کشور (شاخص‌های غیرثبتی){گزارش}:استان لرستان/به سفارش شورای فرهنگ عمومی کشور؛ مدیر طرح و مسئول سیاست گذاری:منصور واعظی؛ اجرا:شرکت پژوهشگران خبره پارس -شابک:۸-۶۱-۶۶۲۷-۶۰۰-۹۷۸ *وضعیت نشر:تهران-موسسه انتشارات کتاب نشر ۱۳۹۱ *وضعیت ظاهری:۲۵۸ ص:جدول (بخش رنگی)، نمودار (بخش رنگی).
  11. پژوهشی دربارهٔ پراکندگی جغرافیایی قوم لر، سکندرامان الهی بهاروند (ص۱۷۸).
  12. مردم‌شناسی، ایران هنر فیلد، (۲۱۷)الی(۲۳۰)توصیفات ایلات لرستان.
  13. سفرنامه زهاب هنری روالینسون(۱۳۵)جدول ایلات لرکوچک.
  14. «خرم‌آباد | دائرةالمعارف بزرگ اسلامی | مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی». www.cgie.org.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۳-۰۴.
  15. «باجَلان از طوایف لر خرم‌آباد». rasekhoon.net. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۳-۱۷.
  16. «طوایف و جمعیت طرهان». پایگاه فرهنگی اجتماعی تژگاه. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۳-۰۴.
  17. «طایفه کوشکی؛ برگ اول طرهان». پایگاه فرهنگی اجتماعی تژگاه. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۳-۰۴.
  18. «دورود | مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی». www.cgie.org.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۳-۱۷.
  19. "BAḴTĪĀRĪ TRIBE" (به انگلیسی). دانشنامه ایرانیکا. Archived from the original on 15 April 2013. Retrieved 14 September 2014.
  20. «Luri language». DBpedia. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۳-۲۰.
  21. فرهنگ جغرافیایی ایران، حسینعلی رزم آرا، جلد۷،(ص۱۰۱).
  22. https://rch.ac.ir/article/Details/8226. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  23. https://boushehr.farhang.gov.ir/fa/news/587722/معرفی-فرهنگ-واژگان-محلی-بوشهر-در-طرح-جمعه-با-کتاب-دشتی. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  24. www.irna.ir https://www.irna.ir/amp/82215630/. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۹-۱۶. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  25. «About: Luri language». dbpedia.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۷-۱۸.
  26. «آشنایی با جغرافیا و زبان لرهای استان مرکزی و اراک - درگاه اینترنتی استان مرکزی». ۲۰۱۸-۰۱-۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۹-۱۶.
  27. کیانوش, زهراکار (2013-01-01). "همگرایی و تغییر زبانی در زبان لری و اهمیت واژه گزینی در احیاء، حفظ و گسترش آن (با تأکید بر گویش فئیلی)" (2). {{cite journal}}: Cite journal requires |journal= (help)
  28. «https://www.sid.ir/FileServer/JF/70213801818». www.sid.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۹-۱۶. پیوند خارجی در |title= وجود دارد (کمک)
  29. khabardena.ir (۱۳۹۹/۰۹/۱۲–۲۲:۵۰). «تاریخ پر شکوه طایفه لیراوی». fa. دریافت‌شده در 2023-04-29. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  30. 1 2 "Lorestān" (به انگلیسی). دانشنامه بریتانیکا. Archived from the original on 11 September 2014. Retrieved 11 September 2014.
  31. 1 2 "LURISTAN iv. The Origin of Nomadism" (به انگلیسی). دانشنامه ایرانیکا. Archived from the original on 11 September 2014. Retrieved 11 September 2014.
  32. بختیاری، تاریخ بختیاری، ۶۲.
  33. «لرستان». لغت‌نامه دهخدا. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱۲ اکتبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۲ اکتبر ۲۰۱۴.
  34. حافظ نیا, محمدرضا; حسینی, سید محمد حسین; صادقی, وحید (2022-03-21). "تبارشناسی و خاستگاه تاریخی و جغرافیایی ایل مَمَسنی (با تکیه بر فرضیات جدید)". مجله تاریخ ایران. 15 (1): 209–226. doi:10.52547/irhj.15.1.209. ISSN 2008-7357.
  35. «کریم‌خان زند چگونه به موقوفات توجه نشان می‌داد». www.cgie.org.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۱۸.
  36. سفرنامه مسعود میرزا ظل السلطان (ص۹۷).
  37. تاریخ ایران از دوران باستان تا قرن هجدهم، نیکول پیگولوسکایا و چهار ایرانشناس دیگر، ترجمه کریم کشاورز (ص۶۱۴).
  38. سفرنامه کارستن نیبور (ص۱۶۸).
  39. مسافرت به ارمنستان و ایران، پ.آ. ژوبر. ترجمه محمودهدایت (ص۱۳۵).
  40. تاریخ ایران از باستان تا امروز، داماندایو، ترجمه کیخسروکشاورزی (ص۲۹۹).
  41. پژوهشی دربارهٔ قوم لر و پراکندگی جغرافیایی لرها در ایران، سکندر امان الهی بهاروند، چاپ دوم (ص۴۴و۵۵).
  42. کریم خان زند، عبدالحسین نوائی، (ص۳۵).
  43. مردم‌شناسی ایران، هنری فیلد، ترجمه عبدالله فریار (ص۱۳۳).
  44. «کریم‌خان زند امپراتور هند را که به انگلستان امتیاز داده بود تقبیح کرد». روزنامه جهان صنعت. ۲۰۲۰-۰۳-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۱۸.
  45. ERPx.ir؛ فرازمند، محمد صالح (۲۰۲۲-۰۳-۲۹). «سلسله زندیه». موسسه فرهنگی آموزشی هدایت میزان. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۱۸.
  46. «معنی زند | لغت‌نامه دهخدا». vajehyab.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۱۸.
  47. تاریخ ۳ دوازدهم انسانی (ص۱۹).
  48. "ʿAŠĀYER (tribes in Iran) – Encyclopaedia Iranica". www.iranicaonline.org (به انگلیسی). After a short period of rule by the Kurdish (or Lor) clan of Zand in the second half of the 12th/18th century, the government of Iran fell into the hands of the another set of Qizilbāš chiefs, those of the Ašāqabāš section of the Qajar tribe.
  49. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام iranica-perry وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  50. ...the bulk of the evidence points to their being one of the northern Lur or Lak tribes, who may originally have been immigrants of Kurdish origin., Peter Avery, William Bayne Fisher, Gavin Hambly, Charles Melville (ed.), The Cambridge History of Iran: From Nadir Shah to the Islamic Republic, Cambridge University Press, 1991, ISBN 978-0-521-20095-0, p. 64.
  51. گرانت واتسن، رابرت. تاریخ ایران. امیرکبیر. ص. ۴۵.
  52. صدر کشاورز، محمدعلی (۱۳۶۹). عقاب کمازان. تهران: چاپ خوشه. ص. صفحه ۴۵ و ۶۸.
  53. کوچه هفت پیچ باستانی پاریزی (ص۴۲۱).
  54. مردم‌شناسی ایران، هنری فیلد، (ص۲۱۷و۲۱۸).
  55. جغرافیای سیاسی کیهان، مسعود کیهان (ص۶۶و۶۷).
  56. امان‌الهی بهاروند، قوم لر، ۱۶۳.
  57. امان‌الهی بهاروند، قوم لر، ۱۳۲.
  58. امان‌الهی بهاروند، قوم لر، ۱۶۴.
  59. راولینسون، هنری لرزیک (۱۳۶۲). سفرنامه راولینسون: گذر از ذهاب به خوزستان. ترجمهٔ سکندر امان‌اللهی بهاروند. تهران. ص. ۱۵۲.
  60. منم تیمور جهان‌گشا، تیمور گورکانی، ترجمه ذبیح‌الله منصوری (ص۲۱۷).
  61. «باجولوند دانشنامه جهان اسلام».
  62. امان‌الهی بهاروند، قوم لر، ۵۵.
  63. امان‌الهی بهاروند، قوم لر، ۱۴۹.
  64. امان‌الهی بهاروند، قوم لر، ۱۵۱.
  65. امان‌الهی بهاروند، قوم لر، ۱۵۱.
  66. امان‌الهی بهاروند، قوم لر، ۱۵۳.
  67. امان‌الهی بهاروند، قوم لر، ۱۵۴.
  68. 1 2 3 سگوند، اردشیر (۱۳۷۸). نگاهی ژرف‌تر به ایل پاپی. کیهان فرهنگی. ص. ۵۸ تا ۶۱. دریافت‌شده در ۱۳ خرداد ۱۳۹۲.
  69. «پاپی». لغتنامه دهخدا. بایگانی‌شده از اصلی در ۹ آوریل ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۳ ژوئن ۲۰۱۳.
  70. امان‌الهی بهاروند، قوم لر، ۱۵۵.
  71. «یک سند از جامعه شناختی ایلات و طوایف لرستان (گزارشی از منطق هی طرهان،1325 ش)». پرتال جامع علوم انسانی. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۳-۲۲.
  72. ۱۳]مردم‌شناسی، ایران هنر فیلد، (۲۱۷)الی(۲۳۰)توصیفات ایلات لرستان.
  73. سفرنامه زهاب هنری روالینسون(۱۳۵)جدول ایلات لرکوچک.
  74. 1 2 «چگنی». دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. دریافت‌شده در ۳ ژانویه ۲۰۲۱.
  75. 1 2 3 4 پیر ابرلینگ (۱۵ دسامبر ۱۹۹۰). «ČEGĪNĪ». دانشنامه ایرانیکا. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ نوامبر ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۳۱ ژانویه ۲۰۱۵.
  76. محمدرضا والی زاده معجزی. «تاریخ ایلات و طوایف لرستان». اردیبهشت. از پارامتر ناشناخته |عده ای در روستای همیانه و چندین روستا دشت سیلاخور روستانشانی= صرف‌نظر شد (کمک); پارامتر |پیوند= ناموجود یا خالی (کمک)
  77. «چگینی». لغتنامه دهخدا. بایگانی‌شده از اصلی در ۳ فوریه ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۳۱ ژانویه ۲۰۱۵.
  78. «چگنی». دائرة المعارف بزرگ اسلامی. آذر ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۴۰۱-۱۰-۲۸.
  79. «دانشنامه جهان اسلام - بنیاد دائرة المعارف اسلامی - کتابخانه مدرسه فقاهت». lib.eshia.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۰۵.
  80. معصومه ابراهیمی. «ترکاشوند». دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. دریافت‌شده در ۲۲ اوت ۲۰۲۱.
  81. «KURDISH TRIBES». دانشنامه ایرانیکا. ۱۶ ژوئن ۲۰۰۴. دریافت‌شده در ۳ فوریه ۲۰۱۵.
  82. «KARIM KHAN ZAND». Encyclopædia Iranica. ۱۵ دسامبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲ مارس ۲۰۱۶.
  83. «ص۲۹۷».
  84. گراوند, رامیه; دوستان, غلامحسین کریمی; غلامی, وحید; ورزنده, امید (1400-03-31). "بررسی دستگاه واجی گویش لکی کوهدشت". دوفصلنامه زبانشناسی گویشهای ایرانی (به Farsi). 5 (2). {{cite journal}}: Check date values in: |date= (help)نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (link)
  85. حافظ نیا, محمدرضا; حسینی, سید محمد حسین; صادقی, وحید (2022-03-21). "تبارشناسی و خاستگاه تاریخی و جغرافیایی ایل مَمَسنی (با تکیه بر فرضیات جدید)". مجله تاریخ ایران. 15 (1): 209–226. doi:10.52547/irhj.15.1.209. ISSN 2008-7357.
  86. دانشکده جهان اسلام https://rch.ac.ir/article/Details?id=11480&&searchText=. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  87. امان‌الهی بهاروند، قوم لر، ۱۶۸.
  88. امان‌الهی بهاروند، قوم لر، ۱۶۵ تا ۱۶۷.
  89. «کولیوندها در کجای تاریخ ایستاده‌اند؟ | پایگاه خبری تحلیلی نسیم دلفان». ۲۰۱۳-۰۲-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۵-۱۰.
  90. بختیاری، تاریخ بختیاری، ۶۲.
  91. امان‌الهی بهاروند، قوم لر، ۲۲۴.
  92. امان‌الهی بهاروند، قوم لر، ۱۸۶.
  93. «معرفی استان لرستان».
  94. امان‌الهی بهاروند، قوم لر، ۱۸۷ تا ۱۹۴.
  95. امان‌الهی بهاروند، قوم لر، ۱۷۰.

منابع

  • امان‌الهی بهاروند، سکندر (۱۳۹۳). قوم لر. تهران: نشر آگه. شابک ۹۶۴-۳۲۹-۱۳۵-۹.
  • بختیاری، سرداراسعد (۱۳۸۳). تاریخ بختیاری. تهران: اساطیر. شابک ۹۶۴-۵۹۶۰-۲۹-۰.

جستارهای وابسته

پیوند به بیرون