دومکانی

دومَکانی یا دوجایگی (انگلیسی: Bilocation) یا گاه چندمکانی (multilocation)، توانایی ادعایی فراروانی یا معجزه‌آسا است که در آن یک فرد یا شیء به‌طور همزمان در دو مکان جداگانه قرار دارد یا چنین به نظر می‌رسد که در دو مکان حضور دارد.[۱] گفته‌هایی دربارهٔ پدیده‌های دومکانی در زمینه‌های تاریخی و دینی بسیار گوناگونی، از افسانه‌های یونان باستان و سنت‌های مسیحی گرفته تا علوم خفیه در دوران معاصر، نقل شده است.

در یونان باستان

گفته می‌شد فیثاغورس، فیلسوف یونان باستان، توانایی دومکانی داشته است. به نوشتهٔ پورفیری، که چند سده پس از فیثاغورس می‌نوشت:

تقریباً همه بر این گزارش هم‌داستان‌اند که او در یک روز و در یک زمان، هم در متاپونتوم در ایتالیا و هم در تائورمینا در سیسیل حضور داشت و در هر دو جا با دوستانش گفتگو می‌کرد؛ حال آنکه این دو مکان از راه دریا و خشکی فرسنگ‌ها از یکدیگر فاصله دارند و سفر میان آنها چندین روز به درازا می‌کشد.[۲][۳]

داستان مشابهی دربارهٔ بلیناس حکیم نقل شده است که بنا بر روایت‌ها، همزمان در اسمیرنا و افسوس حضور داشته است.[۴]

در دین و عرفان

در سال ۱۷۷۴، آلفونسو ماریا د لیگوری ادعا کرد هنگام آماده‌شدن برای برگزاری عشای ربانی به حالت خلسه فرو رفته است. او پس از بیرون آمدن از خلسه گفت که بر بالین پاپ کلمنت چهاردهم، که در حال مرگ بود، حاضر شده است.[۵]

مفهوم دومکانی با شمن‌باوری،[۶] تئوسوفی،[۷] اسلام، به‌ویژه تصوف،[۸] و عرفان یهودی پیوند داده شده است.[۹]

هندوئیسم و بودیسم

دومکانی همچنین یکی از سیددی‌ها در هندوئیسم و بودیسم دانسته شده است.[۱۰][۱۱] دربارهٔ چند تن از گوروهای برجستهٔ هندو، از جمله نیم کارولی بابا،[۱۲] سری یوکتسوار گیری[۱۳] و لاهیری ماهاسایا،[۱۳] نیز ادعا شده است که چنین توانایی‌ای داشته‌اند.

مسیحیت

در تاریخ مسیحیت گزارش‌های فراوانی از دومکانی‌های معجزه‌آسا وجود دارد. یکی از نخستین نمونه‌های ادعایی، بانوی ما از ستون است. بنا بر این روایت، مریم مقدس در سال ۴۰ میلادی در ساراگوسا در اسپانیا ظاهر شد، در حالی که بر پایهٔ سنت مسیحی در همان هنگام هنوز زنده بود و در اورشلیم زندگی می‌کرد.[۱۴]

از دیگر چهره‌های مسیحی که گفته شده پدیدهٔ دومکانی را تجربه کرده‌اند می‌توان به کاترین دِ ریچی، دروگو قدیس،[۱۵] آنتونیوی پادوا،[۱۶] فرانسیس پائولا،[۱۷] فرانسیسکو خاویر،[۱۸] مارتین دو پورس،[۱۹] ماریا د آگردا،[۲۰][۲۱] ناتوتسا اوولو،[۲۲] آلفونسو ماریا د لیگوری،[۵] جرارد ماجلا[۲۳] و پادره پیو اشاره کرد.[۲۴]

با این حال، برخی فیلسوفان کاتولیک دربارهٔ اینکه آیا یک شخص واقعاً می‌تواند از نظر جسمانی در یک زمان در دو مکان حضور داشته باشد اختلاف نظر دارند. از دید برخی از آنان، گزارش‌های دومکانی قدیسان ممکن است تنها نوعی ظهور غیرجسمانی بوده باشد، نه حضور همزمان بدن مادی در دو مکان.[۲۵][۲۶]

جادوگری

در سدهٔ هفدهم، بارها گزارش می‌شد افرادی که به جادوگری متهم شده بودند در رؤیا یا مکاشفه بر قربانیان خود ظاهر شده‌اند، حتی در مواردی که معلوم بود در همان زمان در جای دیگری حضور داشته‌اند. در محاکمات جادوگری بری سنت ادموندز و محاکمات جادوگری در سیلم از این‌گونه «شواهد شبحی» علیه متهمان استفاده می‌شد. متیو هاپکینز این پدیده را در کتاب کشف جادوگران شرح داده است.

علوم خفیه

دربارهٔ امیلی ساژه، آموزگار فرانسوی که در سال ۱۸۴۵ در یک مدرسهٔ شبانه‌روزی در لتونی کار می‌کرد، ادعا شده است که توانایی دومکانی داشته است.[۲۷]

جنبش‌های دینی نوپدید

آشنایان آلیستر کراولی، نهان‌گرای انگلیسی، گزارش کرده‌اند که او توانایی دومکانی داشته است؛ با این حال، خود کراولی گفته بود هنگام رخ‌دادن این پدیده از آن آگاه نبوده است.[۲۸]

دیدگاه شکاکان

جو نیکل، پژوهشگر شکاک پدیده‌های فراهنجار، نوشته است که هیچ شاهد علمی برای واقعی‌بودن پدیدهٔ دومکانی وجود ندارد و موارد گزارش‌شده غالباً بر روایت‌های حکایتی و تأییدناپذیر استوارند.[۲۹]

در فرهنگ عامه

دومکانی در فیلم بزرگراه گمشده (۱۹۹۷) ساختهٔ دیوید لینچ، رمان در برابر روز (۲۰۰۶) نوشتهٔ توماس پینچن و رمان اعلام (۲۰۰۰) نوشتهٔ تیم پاورز نقش مهمی دارد. این پدیده همچنین در رمان پرستیژ نوشتهٔ کریستوفر پریست بخشی از داستان را تشکیل می‌دهد.

دومکانی در یکی از قسمت‌های مجموعهٔ پرونده‌های ایکس با عنوان «باشگاه مبارزه» و نیز در چند قسمت از فصل دوم مجموعهٔ یک قدم فراتر، از جمله قسمت «همزاد»، بررسی شده است.

داستانی رازآمیز دربارهٔ نویسندهٔ شوروی، یوگنی پتروف، الهام‌بخش فیلم پاکت نامه (۲۰۱۲) با بازی کوین اسپیسی شد.

این پدیده یکی از ایده‌های اصلی رمان بیگانه نوشتهٔ استیون کینگ است و در بخشی از داستان حتی به نمونه‌های ادعایی واقعی آن نیز اشاره می‌شود.

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Guiley, Rosemary E. (2001). The Encyclopedia of Saints. Facts on File. p. 383. ISBN 0-8160-4133-4.
  2. ↑ Porphyry. "The Life of Pythagoras (para. 27)". The Tertullian Project. Retrieved 13 October 2021.
  3. ↑ Riedweg, Christoph (2005). Pythagoras: His Life, Teaching and Influence. Translated by Rendall, Steven. Cornell University Press. p. 4. ISBN 0-8014-4240-0.
  4. ↑ Philostratus. "Life of Apollonius (4.10)". Livius.org. Retrieved 13 October 2021.
  5. 1 2 Tannoja, Antonio (1855). The Life of St. Alphonsus Maria de Liguori. Baltimore: John Murphy & Co. pp. 370–371.
  6. ↑ Znamenski, Andrei A. (2004). Shamanism: Critical Concepts in Sociology. New York: Routledge. pp. 248–249. ISBN 0-415-33248-6.
  7. ↑ Olcott, Henry Steel (1895). Old Diary Leaves: The True Story of the Theosophical Society. G. P. Putnam's Sons. p. 388. ISBN 0-524-07951-X. {{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک)
  8. ↑ Smith, Grace Martin; Ernst, Carl W. (2011). Manifestations of Sainthood in Islam (in English). Gorgias Press, LLC. pp. xvii. ISBN 978-1-61143-819-2.
  9. ↑ Samuel, Gabriella (2007). The Kabbalah Handbook: A Concise Encyclopedia of Terms and Concepts in Jewish Mysticism. Jeremy P. Tarcher. p. 51. ISBN 978-1-58542-560-0.
  10. ↑ Comfort, Alex (1984). Reality and Empathy: Physics, Mind, and Science in the 21st Century. SUNY Press. p. 42. ISBN 0-87395-762-8.
  11. ↑ McEvilley, Thomas (2002). The Shape of Ancient Thought: Comparative Studies in Greek and Indian Philosophies. Allworth Communications. pp. 102, 262. ISBN 1-58115-203-5.
  12. ↑ Dass, Ram (1979) "Miracle of Love", Dutton edition, in English – 1st ed
  13. 1 2 Yogananda, Paramahansa (1997). Autobiography of a Yogi, 1997 Anniversary Edition. Self-Realization Fellowship (Founded by Yogananda) شابک ‎۰−۸۷۶۱۲−۰۸۶−۹.
  14. ↑ Peterson, Larry (12 October 2017). "Did you know the 1st apparition of the Blessed Mother was an act of bilocation?". Aleteia.
  15. ↑ O'Connell, Christian E. (16 April 2015). "Rediscovering Saint Drogo of Sebourg". Crisis Magazine.
  16. ↑ Da Rieti, Ubaldus (1895). Life of St. Anthony of Padua. Boston: Angel Guardian Press. pp. 47–48.
  17. ↑ Guiley 2001‌ p. 117
  18. ↑ Bartoli, D.; Maffei, J. P. (1858). The Life of St. Francis Xavier. London: Thomas Jones. p. 336.
  19. ↑ Guiley 2001‌ p. 228
  20. ↑ Muller, Michael (1888). "The Catholic Dogma". TraditionalCatholic.net. Chapter V, Part II, §8.
  21. ↑ Harris, W. R. (1919). Essays in Occultism, Spiritism and Demonology. B. Herder Book Co. p. 64.
  22. ↑ "A Great Mystic Of Our Time: The Story Of Natuzza Evolo And The Church". Religion Unplugged (in American English). 2022-07-15. Retrieved 2026-03-31.
  23. ↑ Saint-Omer, Edward (1907). Life, Virtues, and Miracles of St. Gerard Majella. Boston: Mission Church. pp. 160–164.
  24. ↑ Day, Malcolm (September 2002). "Blood brother: Padre Pio". Fortean Times. Archived from the original on 2009-02-03.
  25. ↑
    Siegfried, Francis P. (1907). "Bilocation" . Catholic Encyclopedia. Vol. 2.
  26. ↑ Kelly, Brian (28 September 2010). "The Miracle of Bilocation (It Isn't a Problem) and Happy Feast Day Saint Michael". Catholicism.org.
  27. ↑ رابرت دیل اوون (1860). Footfalls on the Boundary of Another World. New York: J.B. Lippincott & Company. pp. 348–358.
  28. ↑ Booth, Martin (2000) "A Magick Life: Biography of Aleister Crowley", Hodder & Stoughton Ltd, شابک ‎۰−۳۴۰−۷۱۸۰۵−۶
  29. ↑ Nickell, Joe. (1993). Looking for a Miracle: Weeping Icons, Relics, Stigmata, Visions & Healing Cures. کتاب‌های پرومتئوس. pp. 216–218. شابک ‎۱−۵۷۳۹۲−۶۸۰−۹
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.