خط قرمز (فیلم)

خط قرمز
پوستر
کارگردانمسعود کیمیایی
تهیه‌کنندهعلی هومانی
مسعود کیمیایی
نویسندهمسعود کیمیایی
بر پایهشب سمور
بازیگرانسعید راد
فریماه فرجامی
خسرو شکیبایی
اکبر معزّزی
امرالله صابری
سعید پیردوست
جمشید آریا
علی ثابت
سعید امیر سلیمانی
جلال پیشوائیان
موسیقیمجید انتظامی
فیلم‌بردارعلیرضا زرّین‌دست
تدوین‌گرعبّاس گنجوی
شرکت
تولید
تاریخ‌های انتشار
۱۳۶۱
مدت زمان
۱۱۲ دقیقه
کشورایران
زبانفارسی

خط قرمز یک فیلمِ سینماییِ تریلرِ سیاسی به کارگردانی و نویسندگیِ مسعود کیمیایی است، بر اساسِ شب سمورِ بهرام بیضایی و ساخته به سالِ ۱۳۶۰.[۱][۲]

داستان

عروسیِ یک مأمورِ ساواک به نامِ امانی با زنی به اسمِ لاله است. در جریانِ انقلاب برادرِ لاله به دستِ ساواک می‌افتد و امانی رأی به قتلش می‌دهد. لاله، با کمکِ اطّلاعاتی که دوستِ برادرش می‌دهد، پی به ساواکی بودنِ شوهرش می‌برد و او را بازخواست می‌کند.

فیلم‌نامه

بهرام بیضایی فیلم‌نامهٔ شب سمور را سالِ ۱۳۵۹ نوشت؛ و سالِ بعد، پس از آن که ساختنِ فیلمش ممکن نشد و متن برای ساختِ فیلم به مسعود کیمیایی واگذار شد، منتشر کرد. کیمیایی فیلم‌نامه را با نامِ جدید بازنوشت و فیلم کرد. فصلی از این فیلم‌نامه در کتابِ مجموعهٔ مقالات در نقد و معرفی آثار مسعود کیمیایی (۱۳۶۴) آمده است.

ساخت

مسعود کیمیایی در ۲۷ فروردینِ ۱۳۶۰ فیلم‌نامهٔ شب سمورِ بهرام بیضایی را ازش خرید.[۳] سپس فیلم‌نامه را بازنوشت و با نامِ خط قرمز به فیلم درآورد.

سازندگان

بازیگران و صداپیشگان

بازیگر نقش گوینده
سعید رادامانیمنوچهر اسماعیلی
فریماه فرجامیلالهمهین کسمایی
ایرن زازیانسمادرِ لالهشهلا ناظریان
خسرو شکیباییجمالناصر طهماسب
کوروش افشارپناهزندانیمنوچهر والی‌زاده
علی محزونپدرِ لالهحسین معمارزاده
احمد قدکچیانپدرِ امانیاکبر منانی
توران مهرزادمادرِ امانی
سعید پیردوسترئیسناصر طهماسب
گیسو خردمندسیمامینو غزنوی
امرالله صابریدوستِ امانیامیرهوشنگ قطعه‌ای
جمشید هاشم‌پورمأمورِ ساواکحسین عرفانی
سعید امیر سلیمانیمأمورِ ساواکمنصور غزنوی
علی ثابت‌فرمأمورِ ساواکحسین عرفانی
جلال پیشوائیانپدرِ جمالحسین عرفانی
عبّاس قاجار
جلال عالی‌فکر

سرپرستِ گویندگان: منوچهر اسماعیلی

عوامل

  • دستیارِ کارگردان: محمّد تراب‌نیا
  • منشیِ صحنه: بیتا میلانی
  • گریم: فرهنگ معیّری

نمایش

خط قرمز در نخستین دورهٔ جشنوارهٔ فیلمِ فجر در تهران در ۱۹ بهمنِ ۱۳۶۱ در سینما آزادی و فردایش در سینما عصر جدید به نمایش درآمد.[۴]

توقیف

کیمیایی تغییراتی در فیلم داد تا مبارزِ چپ‌گرای فیلم را اسلام‌گرا بنماید تا مگر فیلم جوازِ نمایشِ همگانی بگیرد.[۵] ولی سالِ ۱۳۶۰، هم‌زمان با پایانِ فیلم‌برداریِ این فیلم، قانونِ حجاب در سینما تصویب شد؛ و این فیلم به خاطرِ بی‌حجابیِ بازیگرانِ زنش توقیف شد؛ و ۳۷ سال بعد در ۱۴ اسفندِ ۱۳۹۷ به نمایش درآمد.[۶]

پانویس

  1. «خط قرمز». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ مارس ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۱۳ مارس ۲۰۱۱.
  2. http://persian.euronews.com/2015/08/01/kimiai-khat-e-ghermez-screen-after-34-years/
  3. بیضایی، بهرام (۱۳۸۹). «متن واگذاری فیلمنامهٔ «شب سمور»». در مظفری ساوجی، مهدی. شناختنامه مسعود کیمیائی. ج. ۲. تهران: انتشارات مروارید. صص. ۱۴۱۱.
  4. امید، جمال (۱۳۸۳). تاریخ سینمای ایران: ۱۳۶۹−۱۳۵۸. تهران: انتشارات روزنه. ص. ۱۳۸. شابک ۹۶۴-۳۳۴-۱۷۴-۷.
  5. Sadr, Hamid Reza (2006). Iranian Cinema: A Political History. London: I. B. Tauris. p. 186. ISBN 978-1-84511-146-5.
  6. ««خط قرمز» ساخته مسعود کیمیایی بعد از ۳۷ سال اکران شد!». نقد فارسی. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۵ مهر ۱۴۰۰.

منابع

  • − (۱۲−۲۲ بهمن ۱۳۶۱). «دو یادداشت دربارهٔ آخرین ساختهٔ مسعود کیمیایی». بولتن نخستین فستیوال بین‌المللی فیلم فجر (۵): ۴−۵. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  • − (۷ اسفند ۱۳۶۱). «خط سرخ، خط . . .!؟». سروش (۱۸۲): ۵۰−۵۱.
  • − (خسرو دهقان) (اسفند ۱۳۶۱). «خط قرمز». فیلم (۳): ۷۹−۸۲.
  • − (۱۶ اسفند ۱۳۹۷). «دلتنگ بهرام بیضایی عزیز هستم». شرق (۳۳۸۴): ۱۰.
  • آرتا، فرانک (۹ آذر ۱۳۹۴). «یکی از فرمالیست‌ترین فیلم‌های کیمیایی». شرق (۲۴۶۱): ۱۴.
  • جیرانی، فریدون (۱۸ بهمن ۱۳۸۵). «بی‌مهری». اعتماد (۱۳۲۶): ۱۱.
  • دهقان، خسرو (۱۳۹۹). «خط قرمز». در حسینی، حسن. راهنمای فیلم سینمای ایران. تهران: روزنه کار. ص. ۸۰۱−۸۰۳. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۷۸۷۶-۵۰-۳.
  • زرین‌دست، علیرضا (۲۴ آبان ۱۳۹۱). «۳۰سالگی فیلم خط قرمز به کارگردانی مسعود کیمیایی». اعتماد (۲۵۴۴): ۸.
  • طالبی‌نژاد، احمد؛ شیربانی، بهناز (۳۱ فروردین ۱۴۰۰). ««خط قرمز» همچنان فیلمی دیدنی است». شرق (۳۹۸۲): ۶.
  • مظفری ساوجی، مهدی, ویراستار (۱۳۸۹). شناختنامه مسعود کیمیائی. ج. ۱. تهران: انتشارات مروارید. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۱۹۱-۰۷۰-۱.

پیوند به بیرون