در حضور باد

از سلسلهٔ مقالات دربارهٔ
سرگذشت • سال‌شمار • اخبار
فهرست‌های کارها
فیلم‌شناسی • نمایش‌شناسی • کتاب‌شناسی • فهرستِ سخنرانی‌ها • بایگانی • کارهای نافرجام
دیـگر
بدایع • مضامین • مذهب • سیاست • همکارانِ چندباره • فهرستِ جایزه‌ها • مآثر (پذیرگیِ آثار طیِّ زمان • فهرستِ آثار دربارهٔ بیضایی) گروهِ لیسار
کارها سخن‌ها بهرام بیضایی

در حضورِ باد مضحکه‌ای تک‌پرده‌ای از بهرام بیضایی است که سالِ ۱۳۴۷ نوشته^[۱] و بسیار ستوده شده است.^[۲]

این نمایشنامه سالِ ۱۳۴۷ نوشته و نخستین بار در شمارهٔ دوّمِ دفترهای روزن برای بهار و تابستانِ ۱۳۴۷ چاپ شد.^[۴] سپس شکلِ بازنگری‌شده‌ای از آن در دیوان نمایش (۱۳۸۲) به چاپ رسید.^[۵] نسخه‌ای از این نمایشنامه در کتابِ گروه هنر ملی از آغاز تا پایان (۱۳۹۵) نیز آمده است.

مردِ چاق و مردِ دراز و میانجی از درِ آشتی برمی‌آیند و در کارِ کشفِ آن ماجرا و عاملش می‌شوند که از پسَش همهٔ اهلِ دنیا مرده‌اند. خلاصه، اسلحه محکوم می‌شود. تفنگ‌ها را که از جیبِ مردِ چاق و مردِ دراز بیرون زده در چاه می‌اندازند و گم و گور می‌کنند و برای کشتگانِ فجایعِ اندوه‌بارِ گذشته سوگواری می‌کنند و آشتی را سرلوحهٔ زندگانیِ بشر قرار می‌دهند و در انسان‌دوستی و شرافت بر هم پیشی می‌جویند . . . تا آنجا که سبقت‌جویی سبب می‌شود که نزاع دربگیرد و مردِ چاق و مردِ دراز میانجی را با تفنگ‌هایی بزرگ‌تر از آن تفنگ‌های پیشین می‌کُشند. سپس همدیگر را می‌کُشند.^[۶]

این نمایشنامه بارها در جاهای گوناگون دنیا به نمایش درآمده است. امّا نه به وسیلهٔ نویسنده.^[۷] سالِ ۱۳۵۱ به کارگردانیِ محمّدی در تلویزیون ملّی ایران پخش شد.^[۸]

• «در حضورِ باد» (شعر)

• بیضایی، بهرام. دیوان نمایش / ۲. تهران: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان. ۱۳۸۲.
• دفترهای روزن. دفتر دوّم: بهار و تابستان ۱۳۴۷. زیر نظر احمدرضا احمدی.
• بیضایی، بهرام؛ قوکاسیان، زاون (۱۳۷۱). گفت‌وگو با بهرام بیضایی. تهران: انتشارات آگاه.
• زرگر، شهرام (مرداد ۱۳۸۵). «تشکیلات و گروههای تئاتری مهم تهران در دههٔ چهل شمسی». کتاب صحنه (۵۲): ۴–۷.
• زرگر، شهرام (خرداد و تیر ۱۳۸۶). «گروه تئاتر میترا». کتاب صحنه (۶۱): ۲۸–۳۱.
• زهری، ایرج (آذر ۱۳۵۲). «در حضور باد . . . تئاتر دانشجوئی». تماشا (۱۳۹).
• شعاعی، حمید. نمایشنامه و فیلم‌نامه در ایران. تهران: نویسنده.
• طایفی، شیرزاد؛ سلمان نصر، کورش (پاییز و زمستان ۱۳۹۷). «گونه‌شناسی نمایش‌نامه‌های چهار صندوق و در حضور باد بر اساس نظریّهٔ میتوس فرای». ادب فارسی (۲۲): ۳۹–۵۸.
• طباطبائی، حسینعلی؛ آرا، مرتضی؛ اعیان‌منش، مهدی؛ عیوق، بهمن؛ معمار، احمد؛ مهدوی، فرهاد (فروردین و اردیبهشت ۱۳۷۱). «پیشینه تئاتر خوزستان». نمایش (۵۴ و ۵۵): ۷۸–۸۵.
• محسنیان، مشهود (اردیبهشت ۱۳۸۶). «مقدمه‌ای بر پدیده تئاتر دیجیتال». کتاب صحنه (۶۰): ۲۹–۳۱.

• بهنود، مسعود. «هفته هنر و فرهنگ؛ انتخابات و بازی‌های پنهان، مرگ با اتوبوس، زخم روی دیوار در حضور باد». وبسایتِ بی‌بی‌سیِ فارسی
• مناظر گوناگون فرهنگ ایران در کنفرانس دانشگاه سنت اندروز