شاید وقتی دیگر

شاید وقتی دیگر
پوستر، کارِ مرتضی ممیّز
کارگردانبهرام بیضایی
تهیه‌کنندههوشنگ نوراللّهی، محمّدعلی فرج‌اللّهی، رضا علیپور متعلّم
نویسندهبهرام بیضایی
بازیگرانسوسن تسلیمی
داریوش فرهنگ
علیرضا مجلل
موسیقیبابک بیات
فیلم‌برداراصغر رفیعی جم
تدوین‌گربهرام بیضایی
شرکت
تولید
نوین فیلم
تاریخ‌های انتشار
۱۳۶۶
مدت زمان
۱۶۰ دقیقه
کشورایران
زبانفارسی

شاید وقتی دیگر فیلمی سینمایی ساختهٔ بهرام بیضایی محصول سالِ ۱۳۶۶ با بازیِ سوسن تسلیمی و داریوش فرهنگ است، از روی فیلم‌نامه‌ای به نامِ وقت دیگر، شاید . . . کارِ بیضایی.

داستان

مدبّر، گویندهٔ گفتارِ متنِ فیلم‌های تلویزیونی، در نمایی از یک فیلمِ مستند زنش، کیان، را در سواریِ مردِ ناشناسی می‌بیند. با کمکِ کارگردان و تدوین‌گر مردِ بیگانه را، که عتیقه‌فروش است و حق‌نگر نام دارد، می‌جوید. در دیدار با حق‌نگر درمی‌یابد که زنی که در فیلم دیده ویدا است که خواهرِ دوقلوی کیان است و همسرِ حق‌نگر. مدبّر به بهانهٔ ساختنِ فیلمی دربارهٔ آثارِ عتیقه با همکارانش به خانهٔ حق‌نگر راه یافته و از کیان می‌خواهند که به جمعشان بپیوندد. کیان پس از دیدارِ ویدا پی‌می‌برد که پدرشان در کودکی مرده و مادر نیز کیان را از سرِ تنگدستی سرِ راهی گذاشته و او را زن و مردی دیگر پرورده‌اند. کیان پس از ترکِ خانهٔ حق‌نگر آسوده می‌شود که خود را بازیافته است.

فیلم‌نامه

فیلم‌نامهٔ این فیلم با نامِ وقت دیگر، شاید . . . با طرحی از آیدین آغداشلو بر جلد به سالِ ۱۳۶۸ به وسیلهٔ انتشاراتِ ابتکار چاپ شد.[۱][۲]

موسیقی

بابک بیات موسیقیِ این فیلم را ساخت. در رأی‌گیریِ سالِ ۱۳۸۷ مجلّهٔ صنعت سینما این بهترین موسیقیِ فیلم در تاریخ سینمای ایران شناخته شد.

نمایش

تبلیغِ فیلم در مجلّهٔ دنیای سخن

سالِ ۱۳۶۶ فیلم‌برداری به انجام رسید و، علی‌رغمِ گمانِ بیضایی که فیلم به جشنواره نمی‌رسد،[۳] در جشنوارهٔ فیلم فجر ۱۳۶۶ به نمایش درآمد. چند سال پس از نمایشش در سینماها، شاید وقتی دیگر عصرِ روزِ جمعه‌ای در اسفندِ ۱۳۷۰ از شبکهٔ ۱ تلویزیونِ دولتیِ ایران هم پخش شد.[۴]

دربارهٔ فیلم

. . . آخرین روز ششمین جشنواره (بهمن ۱۳۶۶) . . . که بنا بود شاید وقتی دیگر . . . ساعت هشت صبح در سینما شهر قصه به نمایش درآید تا کمتر کسی آن را ببیند، غافل از آن که دوستداران سینما از شب پیش با پتو در کنار سینما اتراق کرده بودند و وقتی صبح علی‌الطلوع همراه با هوشنگ گلمکانی، مسعود مهرابی و عباس یاری به سینما رسیدیم، دیدیم اصلاً نمی‌شود وارد پیاده‌رو شد، چه برسد به آن که کارت‌های‌مان را به گیشه ارائه بدهیم. . . .

شهرام جعفری‌نژاد، ۱۳۹۶[۵]

. . . فیلم بیضایی به لحاظ پیچیدگی هنری و ژرفای فکر از مارنی پیشی گرفته است.

جهانبخش نورایی، ۱۳۶۷[۶]

فیلم بیضایی یک مو از هیچکاک و ولز و کوروساوا پایین‌تر نمی‌آید. باید پرسید که فیلمساز مؤلف، اگر تو برای تماشاگر باسواد و روشنفکر آن سوی دنیا از کوروساوا و تارکوفسکی حرف می‌زنی که خودش اصلش را خیلی بهتر از این کپی‌های نیم‌بند گیرمی‌آورد و می‌بیند. اگر برای ایرانی جماعت می‌سازی که اینها آخر به کار کدام تماشاگری می‌آید؟

پرویز نوری، ۱۳۶۷[۷]

دربارهٔ فیلم در روزنامهٔ اطّلاعاتِ ۲۵ اسفندِ ۱۳۶۶
مقاله‌ای دربارهٔ فیلم در مجلّهٔ دنیای سخنِ تیرِ ۱۳۶۷

شاید وقتی دیگر نه فیلم جنایی است و نه فیلم وحشت؛ و، از این حیث، علیرضا کاوه این فیلم را جزوِ گونه‌ای از ملودرامِ جهانِ سوّمی دانسته که در تنگنای کارِ سینمایی از ویژگی‌های سینمای دلهره بهره می‌برد.[۸]

نگار متحده دربارهٔ فنِّ تدوینِ بیضایی در این فیلم نظریاتِ نوینی پیش نهاده است.[۹]

کیومرث پوراحمد از نخوتِ و تلخیِ نگاهِ بیضایی گله کرد.[۱۰]

بازیگران

بازیگر نقش
سوسن تسلیمی کیان؛ ویدا؛ مادر
داریوش فرهنگ مدبّر
علیرضا مجلّل حق‌نگر
سیروس نصیری وجدانی
رضا رادمنش رحمتی
جمشید لایق پزشک
حسین محجوب گدا
اکبر دودکار مراقبِ عتیقه‌فروشی
سیامک اطلسی فروشندهٔ پوشاک
قدرت‌الله لطیفی پدر
سیمین انصاری مادر
حسن دادشکر مأمور در راهنمایی
سعید شریفیان نمایش‌دهندهٔ فیلم
رؤیا افشاری‌نسب زنِ فیلمِ مستند
علیرضا خمسه بازیگرِ تلویزیون

حمید سمندریان هم دعوت شده بود، ولی بازی در این فیلم را نپذیرفت.[۱۱]

عوامل

جایزه‌ها

  • لوحِ زرّینِ بهترین فیلم‌برداری در جشنوارهٔ فیلمِ فجرِ ۱۳۶۶
  • کاندیدای بهترین موسیقی از جشنواره فیلم فجر ۱۳۶۶
  • نامزد لوح زرین بهترین تدوین از جشنواره فیلم فجر ۱۳۶۶
  • کاندیدای بهترین صدابرداری از جشنواره فیلم فجر ۱۳۶۶

جستارهای وابسته

پانویس

  1. ↑ بیضایی، «وقت دیگر شاید».
  2. ↑ «بیضایی، بهرام. وقت دیگر شاید. تهران: انتشارات ابتکار. ۱۳۶۸». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۲ مه ۲۰۱۶.
  3. ↑ −، «بهرام بیضایی: به جشنواره نمی‌رسم»، ۱۵.
  4. ↑ −، «کارنامه»، ۹۲.
  5. ↑ جعفری‌نژاد، «خواب‌های طلایی»، ۸۸.
  6. ↑ نورایی، «ریشه‌ها»، ۳۸.
  7. ↑ نوری، «دلیل نبوغ هیچکاک: شاید وقتی دیگر!».
  8. ↑ کاوه، «۷ گونه سینما».
  9. ↑ Mottahedeh, Negar (2000). "Bahram Bayzai's Maybe . . . Some Other Time: The un-Present-able Iran". Camera Obscura. 15 (1): 163–191.
  10. ↑ بهاری، مسعود. مرد آرام پرده نقره‌ای
  11. ↑ این صحنه خانه‌ی من است

منابع

  • − (دی ۱۳۶۶). «بهرام بیضایی: به جشنواره نمی‌رسم». فیلم (۵۸): ۱۵.
  • − (۱۱ تیر ۱۳۶۷). «چرا شاید وقتی دیگر؟». سروش (۴۳۴): ۴۰−۴۲.
  • − (۱۵ تیر ۱۳۶۷). «کاوش در وادی توفان‌زدهٔ روح بشری». کیهان هوائی (۷۸۴): ۲۱.
  • − (۱۵ مرداد ۱۳۶۷). «ویتامینهای فرهنگی! تقابل ضدارزشهای سینمایی با شخصیت زن». شاهد بانوان (۱۵۰): ۱۸.
  • − (۲۶ مهر ۱۳۶۷). «شاید وقتی دیگر، فیلمی در خور اعتنا». قدس (۲۳۹): ۶.
  • − (۹−۱۶ اردیبهشت ۱۳۷۱). «شاید وقتی دیگر». اطلاعات هفتگی (۲۵۶۹): ۴۳. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  • − (بهمن ۱۳۷۱). «کارنامه». فیلم (ضمیمهٔ ۱۳۷): ۴۹–۱۲۸.
  • https://web.archive.org/web/20100102182452/http://iranactor.com/films/1366/shayad%20vaghti%20digar.htm
  • آسایش، محمدحسین (۷ شهریور ۱۳۶۷). «شاید وقتی دیگر». جوانان امروز (۱۱۰۸): ۳۸.
  • آقازاده، محمد (۱ تیر ۱۳۶۷). «شاید وقتی دیگر». کیهان (۱۳۳۵۲): ۱۲.
  • اخلاقی، علیرضا (۸ اسفند ۱۳۷۰). «شاید وقتی دیگر». البرز (۲۲): ۱۱.
  • بیگ‌آقا، محسن (۱۷ اسفند ۱۳۷۰). «گذشته و حال، سوءِظن و تردید». زن روز (۱۳۵۳): ۳۴.
  • بیضایی، بهرام (۱۳۶۸). وقت دیگر شاید. تهران: ابتکار.
  • پوراحمد، کیومرث (شهریور ۱۳۶۷). «یک عینک زرد خیلی بزرگ». فیلم (۶۷): ۶۱.
  • پورمحمد، حمید (تیر ۱۳۷۲). «آن راز سر به مهر». فرهنگ و سینما (۲۶): ۷۰.
  • پورمحمد، مسعود (شهریور ۱۳۶۷). «می‌بی، سام آدر تایم». فیلم (۶۷): ۶۱.
  • پوریا، امیر (خرداد ۱۳۷۴). «به دنبال تصحیح». فیلم (۱۷۳): ۸۴.
  • تقی‌پور، سیامک (۱۰ بهمن ۱۳۶۹). «حالا فرصت دیگر . . . به بهانهٔ شاید وقتی دیگر». فضیلت (۴۶): ۱۲.
  • حاجی مشهدی، ع. (۳۰ خرداد ۱۳۶۷). «شاید وقتی دیگر؛ تألیف هنرمندانه یک حکایت سایه». جوانان امروز (۱۰۹۸): ۱۴.
  • حسینی، سیّد مجتبی (۱۳۹۸). یادداشت‌های یک فیلمساز. یزد: یادداشت نو. شابک ۹۷۸-۶۲۲-۶۴۷۹-۰۳-۶ مقدار |شابک= را بررسی کنید: checksum (کمک).
  • حقیقی، ابراهیم (آذر ۱۳۶۷). «تشتت در تفسیر و دریافت مفهوم رنگ در فیلم شاید وقتی دیگر؛ چرا رنگ ماشی معنی خاصی ندارد؟». فیلم (۷۱): ۴۴−۴۵.
  • جعفری‌نژاد، شهرام (دی ۱۳۹۶). «خواب‌های طلایی». فیلم (۵۳۶): ۸۴–۸۹.
  • دولکو، شاهرخ (۲۶ مرداد ۱۳۶۷). «شاید وقتی دیگر . .». خبر جنوب (۲۱۰۳): ۵.
  • سپاسدار، احمد (۱۹ مرداد ۱۳۶۷). «شاید وقتی دیگر . .». خبر جنوب (۲۰۹۸): ۵.
  • شفقی، فریدون (۴ تیر ۱۳۶۷). «هویت گمشدهٔ ایرانی». سروش (۴۳۳): ۳۴−۳۵.
  • شکوهمند، مهرزاد (مرداد ۱۳۷۰). «بیان موزیکال بابک بیات در موسیقی فیلم شاید وقتی دیگر». فرهنگ و سینما (۸): ۵۹−۶۰.
  • شورجه، جمال (فروردین و اردیبهشت ۱۳۶۷). «نقد و نظر خوانندگان، سینمای ۹ساله». صحیفه (۵۷): ۴۰−۴۱.
  • شهامت‌منش، محمدکاظم (۲۲ مرداد ۱۳۶۷). «نقد موسیقی فیلم شاید وقتی دیگر . .». سروش (۴۴۰): ۴۶.
  • صادقی، قطب‌الدین (۲۲ تیر ۱۳۶۷). «به دنیا آمدن زن یک اشتباه بود؟». آدینه (۲۵): ۳۲–۳۷.
  • صدر، حمیدرضا (۱۸ تیر ۱۳۶۷). «مارنی به سبک بیضایی». زن روز (۱۱۷۴): ۳۸−۳۹.
  • طالبی‌نژاد، احمد (شهریور ۱۳۶۷). «تاریخ مؤنث». فیلم (۶۷): ۶۱.
  • قهردار، داود, ویراستار (۱۴۰۰). سینماهای تهران: مروری بر تاریخچه سالن‌های سینما از قاجار تا امروز ۱۴۰۰ − ۱۲۸۲. تهران: خانه فرهنگ و هنر گویا. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۸۰۶۴-۷۹-۴.
  • عشقی، بهزاد (مرداد ۱۳۶۷). «شاید وقتی دیگر بیضایی فیلم خوبی بسازد». فیلم (۶۶): ۴۲−۴۴.
  • عظیمی، شاهپور (۱۳۹۴). «داستان بی‌پایان: از کنار هم می‌گذریم (۱): نگاهی به «شاید وقتی دیگر» اثر بهرام بیضایی». فیلم. دریافت‌شده در ۲۲ سپتامبر ۲۰۱۶.
  • عظیمی، عبدالعلی. «نقد اثر، نه مولف». فیلم.
  • عظیمی، عبدالعلی (شهریور ۱۳۶۷). «شاید وقتی دیگر». فیلم (۶۷): ۵۹−۶۰.
  • ف.، ب. (۶ مرداد ۱۳۶۷). «. . . دیگر شاید وقتی نباشد». بشیر (۴۰): ۶.
  • فرخزاد، پولاد (مرداد ۱۳۶۷). «سکهٔ دورو». فیلم (۶۶): ۴۴.
  • صداقت، شهریار (۱۹ اردیبهشت ۱۳۷۱). «آخرین فصل سال». سروش (۵۹۸): ۵۶−۶۱.
  • طلوعی، اردشیر (۸ اسفند ۱۳۷۰). «شاید وقتی دیگر . . . و شاید هرگز». سلام (۲۲۴): ۶.
  • کاشفی، سعید (مرداد ۱۳۶۷). «صدا، سکوت و موسیقی یک گام بالاتر». فیلم (۶۶): ۴۹−۵۰.
  • کاشفی، سعید (آذر ۱۳۶۷). «پنج قطعهٔ آسان». فیلم (۷۱): ۴۰.
  • کاشفی، سعید (پاییز ۱۳۷۲). «شاید وقتی دیگر». فیلم (۱۵۰): ۶۷.
  • کاوه، علیرضا (۱۴۰۰). ۷ گونه سینما. تهران: روزنه کار. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۷۸۷۶-۵۸-۹.
  • کاوه، علیرضا (۱۳۹۸). بینندهٔ فیلم. تهران: روزنه کار. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۷۸۷۶-۴۰-۴.
  • کریمی، ایرج (بهمن ۱۳۶۷). «تشریح یک کابوس». فیلم (۷۳): ۴۱–۴۲.
  • گوهری‌پور، حامد؛ لطیفی، غلامرضا (۱۳۹۸). شهر و سینما: واکاوی تصویر تهران در سینمای داستانی ایران. تهران: نگارستان اندیشه. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۸۲۷۳-۸۳-۷.
  • معمار، م. (۲۲ اسفند ۱۳۶۶). «ششمین جشنوارهٔ فیلم فجر، سفرهای دور و دراز به سرزمینهای دور و نزدیک». زن روز (۱۱۶۰): ۴۵.
  • معمار، م. (۲۵ تیر ۱۳۶۷). «دیده‌بانان را بگوئید، خواب نفریبد». زن روز (۱۱۷۵): ۳۸−۳۹ و ۵۳.
  • مفخم، نازنین (۲۲ تیر ۱۳۶۷). «با بیضائی دربارهٔ "شاید وقتی دیگر"». آدینه (۲۵): ۳۲–۳۶.
  • نظافت یزدی، سلمان (نوروز ۱۴۰۴). «رؤیای خانه و کابوس زوال». اندیشه پویا (۹۵): ۷۳.
  • نعیم (۱۰ اسفند ۱۳۷۰). «نقد داستانی یک فیلم». سلام (۲۲۵): ۴.
  • نورایی، جهانبخش (مرداد ۱۳۶۷). «ریشه‌ها». فیلم (۶۶): ۳۸–۴۱.
  • نوری، پرویز (۱۹ آبان ۱۳۶۷). «دلیل نبوغ هیچکاک: شاید وقتی دیگر!». هدف (۱۶۵).

پیوند به بیرون

مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به شاید وقتی دیگر در ویکی‌گفتاورد موجود است.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.