ساحل نجات

از سلسلهٔ مقالات دربارهٔ
سرگذشت • سال‌شمار • اخبار
فهرست‌های کارها
فیلم‌شناسی • نمایش‌شناسی • کتاب‌شناسی • فهرستِ سخنرانی‌ها • بایگانی • کارهای نافرجام
دیـگر
بدایع • مضامین • مذهب • سیاست • همکارانِ چندباره • فهرستِ جایزه‌ها • مآثر (پذیرگیِ آثار طیِّ زمان • فهرستِ آثار دربارهٔ بیضایی) گروهِ لیسار
کارها سخن‌ها بهرام بیضایی

ساحلِ نجات نمایشنامه‌ای تک‌پرده‌ای از بهرام بیضایی است که در سال ۱۳۴۷ نوشته شده است.^[۱]

این متن نخستین بار در جلدِ دوّمِ دیوان نمایش در سالِ ۱۳۸۲ به چاپ رسید.^[۲]

اشخاص بازی دختری جوان با پدر و مادر و برادر کوچکش هستند و دو خواستار برایش: یکی طاس و دیگری سبیلو. برادر کوچکتر دریا و آسمان و خورشید را با مداد رنگی‌‌هایی که خواستگاران هدیه می‌آورند رنگ می‌زند. در طول نمایش پدر و مادر به ترتیب می‌میرند و برادر پی بطری‌های حاوی پیام غرق‌شدگان به دریا می‌زند. خواستگار طاس و خواستگار سبیلو از هنرهایشان دم می‌زنند تا از دختر امتیاز بگیرند. آن‌ها خود را قهرمان شنا می‌نامند و می‌خواهند دختر را با «شیوهٔ علمی» شنا آشنا کنند. دختر لخت می‌شود که به دریا بزنند. امّا خواستگارها شنا نمی‌دانند و بر ساحل فریاد خواهر و برادر را می‌شنوند که غرق می‌شوند.^[۳]

این نمایشنامه تا هنگامِ چاپ به سالِ ۱۳۸۲ هیچ تمرین و اجرایی نداشته است.^[۴] با این حال، بروشوری از اسنادِ تماشاخانهٔ سنگلج هست که نویدِ اجرای این نمایش را در جشنوارهٔ تئاترِ گروهِ هنر ملّی در فروردین و اردیبهشتِ ۱۳۵۱ با کارگردانیِ نصرت پرتوی می‌دهد.^[۵] پس از انتشار گروه‌های مختلفی اجرایش کردند.

• بیضایی، بهرام. دیوان نمایش / ۲. تهران: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان. ۱۳۸۲.
• سایت تماشاخانه سنگلج/ اسناد تماشاخانه / تصاویر › اسناد تماشاخانه › جشنواره تئاتر گروه هنر ملی در خانه نمایش ۱۳۵۱