سنگ‌نوشته خشایارشا در ترکیه
۳۸°۳۰′۸″ شمالی ۴۳°۲۰′۲۴″ شرقی / ۳۸٫۵۰۲۲۲°شمالی ۴۳٫۳۴۰۰۰°شرقی
| سنگ‌نوشته خشایارشا در ترکیه (XVa) | |
|---|---|
 | |
| مواد | سنگ |
| اندازه | ۲۷ سطر و ۳ ستون |
| خلق‌شده | ۴۸۵–۴۶۵ پیش از میلاد (دوران زمامداری خشایارشا) |
| دوره/فرهنگ | خشایارشا |
| کشف‌شده | ۱۲۸۶ نزدیکی دریاچه وان ترکیه |
| کاشف | زوج جهانگرد ایرانی، خانم و آقای قیدی |
| مکان کنونی | در صخره‌ای نزدیک به شهر وان ترکیه واقع است. |
سنگ‌نوشتهٔ خشایارشا در نزدیکی دریاچه وان ترکیه، بر فراز صخره‌ای و در ارتفاع ۲۰ متری از سطح زمین و در نزدیکی یک قلعه واقع شده‌است. این کتیبه در اصل توسط داریوش بزرگ آماده‌سازی شده‌است اما به دلائلی تکمیل نشده و خالی رها شده‌است، اما خشایارشا پسر داریوش بزرگ، در دوران زمامداری خود آن را تکمیل کرده و به یادگار گذاشته‌است. این کتیبه ۲۷ سطر و ۳ ستون دارد و از چپ به راست و به سه زبان پارسی باستان، اکدی و عیلامی نوشته شده‌است.
اکتشاف
تقریباً ۱۰۰ سال پیش (سال ۱۲۸۶ خورشیدی) طرحی از روی این کتیبه آماده شده بود که متخصصان زبان‌های باستانی از روی این طرح اقدام به خواندن و ترجمهٔ این کتیبه کرده بودند. نخستین بار رونالد گراب کِنت (زبان‌شناس) در سال ۱۹۰۸ (میلادی) این کتیبه را خوانده و ترجمه کرده بود. اما همان‌طور که گفته شد همه دانشمندان تا پیش از تلاش زوج جهانگرد ایرانی، از جایگاه دقیق این کتیبه بی‌اطلاع بودند و هیچ عکسی هم از این کتیبه در دسترس نبوده‌است. نتیجه سفر زوج ایرانی بازیابی موضع دقیق کتیبه خشایارشا در دریاچه وان و تهیه عکس و فیلم کامل از این کتیبه بود.[۱]
| ۱ |                /  |
| ۲ |   / |
| ۳ |  |
| ۴ | |
| ۵ | |
| ۶ |  |
| ۷ |    / |
| ۸ | |
| ۹ |  |
| ۱۰ | |
| ۱۱ | / |
| ۱۲ | / |
| ۱۳ | / |
| ۱۴ |  / |
| ۱۵ |  / |
| ۱۶ | |
| ۱۷ | / |
| ۱۸ | / |
| ۱۹ | |
| ۲۰ | / |
| ۲۱ | |
| ۲۲ |  / |
| ۲۳ | / |
| ۲۴ | / |
| ۲۵ | / |
| ۲۶ | [ / |
| ۲۷ | |
خشایارشا در کتیبه آورده‌است:
اهورامزدا خداییست بزرگ، بزرگترین خدایان
که زمین را آفرید
که آسمان را آفرید
که مردم را آفرید
که شادی را برای مردم آفرید
که خشایارشا را شاه کرد
یگانه فرمانروای بسیاری
من خشایارشا، شاه بزرگ، شاه شاهان
شاه مردمان بسیار
شاه در این زمین دور و پهناور
پسر داریوش شاه هخامنشی
گوید خشایارشا: داریوش شاه که پدرم بود، به خواست اهورامزدا بناهای زیبایی ساخت و او دستور داد این کتیبه کنده شود.
اما نوشته‌ای در آن کنده نشد
پس از آن من دستور دادم این نوشته کنده شود.
باشد که اهورامزدا و خدایان دیگر مرا نگاه دارند، شهریاری مرا، و آنچه که من ساخته‌ام.
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ «کتیبه گمشده خشایارشا در دریاچه وان ترکیه بازیابی شد». خبرگزاری میراث فرهنگی. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ اکتبر ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۲۰ فروردین ۱۳۹۰.
| بیستون | بیستون (متن کامل) |  |
|---|---|---|
| تخت جمشید | آپادانا: پارسی باستان پلکان • ایلامی و بابلی پلکان • پی‌بنا • آجرهای لعابی
دیوار جنوبی: پارسی یکم • پارسی دوم • بابلی • ایلامی کاخ ه: سنگ‌نوشته اردشیر یکم • سنگ‌نوشته اردشیر سوم کاخ تچر: پنجره • درگاه • ایوان • نمای جنوبی • نمای غربی • ساسانی • دستگیره درب • سنگ‌نوشته اردشیر سوم کاخ هدیش: ستون‌های ایوان شمالی دیگر: دیوار کاخ دروازه ملل | |
| کاخ آپادانای شوش | ||
| نقش رستم | ||
| گنج‌نامه | ||
| جزیره خارک | ||
| وان ترکیه | ||
| سوئز مصر | ||
| دیگر سنگ‌نوشته‌‌ها | ||
رده | ||
|  | |
همچنین ببینید: فهرست قلعه‌ها در ترکیه | ||
| ||
| زندگی و سیاست |  | |
| سازه‌ها | ||
| سنگ‌نبشته‌ها | سنگ‌نبشته کاخ دروازه ملل • سنگ‌نبشته ایلامی و بابلی پلکان کاخ آپادانای تخت جمشید • سنگ‌نبشته خشایارشا در ترکیه • خمره خشایارشا | |
| مرتبط | ||
| خویشاوندان سرشناس | داریوش بزرگ (پدر) • آتوسا (مادر) • کوروش بزرگ (پدربزرگ مادری) • ویشتاسپ (پدربزرگ پدری) • اَماستری (همسر) • اردشیر یکم (پسر) • هخامنش (برادر) • ماسیشته (برادر) • ویشتاسپ (برادر) | |