شویدخولی
 شویدخولی گیلان | |||||||
| نام‌های جایگزین | شوید خالی، شوید پلو | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| گونه | غذای محلی | ||||||
| بخش | غذای اصلی | ||||||
| خاستگاه | ایران | ||||||
| منطقه | گیلان | ||||||
| مدت پخت | |||||||
| مواد اصلی | برنج، شوید تازه، سیر، تخم مرغ | ||||||
| مواد معمول | ماهی سفید، روغن حیوانی، زردچوبه | ||||||
| انواع | پلو | ||||||
| ۳۵۰ کالری در هر پرس کیلوکالری«ارزش غذایی غذاهای گیلانی». مجله علوم تغذیه (۱۵). ۱۴۰۲. | |||||||
| |||||||
| خوراکی‌های مشابه | باقلا پلو، سبزی پلو | ||||||
| اطلاعات دیگر | ثبت شده در فهرست میراث ناملموس گیلان | ||||||
شویدخولی یا شوید خالی یکی از غذاهای سنتی منطقه گیلان است که با ترکیب برنج، شوید تازه و تخم مرغ تهیه می‌شود. این غذا به دلیل عطر و طعم خاص شوید و روش پخت منحصر به فرد، جایگاه ویژه‌ای در آشپزی گیلانی دارد.[۱]
پیشینه و ویژگی‌ها
این غذا که با نام محلی «شوید خالی» نیز شناخته می‌شود:
مواد تشکیل‌دهنده
مواد اصلی برای ۴ نفر:
- برنج دانه بلند (۳ پیمانه) - خیس خورده
- شوید تازه (۲ پیمانه) - خرد شده
- سیر (۴–۵ حبه) - رنده شده
- تخم مرغ (۴ عدد)
- روغن حیوانی (۴ قاشق غذاخوری)
- ماهی سفید (اختیاری - ۲ عدد)
- ادویه‌جات (زردچوبه، نمک، فلفل)
روش تهیه
مرحله ۱: آماده‌سازی
- برنج را از شب قبل در آب و نمک خیس کنید.
- شوید را پاک کرده، بشویید و ریز خرد کنید.
- ماهی را تمیز کرده و با زردچوبه و نمک مزه‌دار کنید.
مرحله ۲: پخت
۱. برنج را در آب جوش به مدت ۱۰ دقیقه بپزید (نیم‌دَم).
- در قابلمه مناسب، روغن را گرم کرده و سیر را تفت دهید.
- شوید خرد شده را اضافه و تفت دهید تا عطر آن خارج شود.
- برنج آبکش شده را لایه لایه با شوید در قابلمه بچینید.
- تخم مرغ‌ها را در ظرفی زده و روی برنج بریزید.
- درب قابلمه را بگذارید و با حرارت ملایم بپزید.
مرحله ۳: ته‌دیگ
۱. پس از ۳۰ دقیقه، حرارت را کم کنید تا ته‌دیگ تشکیل شود. ۲. ماهی‌ها را جداگانه سرخ کرده و کنار بگذارید.
ارزش غذایی
بر اساس تحقیقات مرکز تحقیقات تغذیه شمال:
- منبع پروتئین و فیبر
- حاوی ویتامین‌های K, C و A
- هر پرس (۳۵۰ گرم) حدود ۳۵۰ کالری انرژی دارد[۵]
شیوه سرو
این غذا معمولاً با:
سرو می‌شود.
جستارهای وابسته
- آشپزی گیلانی
- باقلا پلو
- سبزی پلو
- غذاهای محلی ایران
منابع
- ↑ محسن پورعادی (۱۳۹۵). فرهنگ خوراک مردم گیلان. انتشارات فرهنگ ایلیا. صص. ۱۴۸. شابک ۹۷۸-۹۶۴۶۳۳۷۴۴۲.
- ↑ «غذاهای محلی شرق گیلان». دانشگاه گیلان. ۱۴۰۱.
- ↑ «ثبت 12 اثر غذایی گیلان». ایرنا. ۱۴۰۰-۰۴-۱۰.
- ↑ زری خاور (۱۴۰۲). هنر آشپزی در گیلان. انتشارات عطایی. صص. ۳۲۸. شابک ۹۷۸-۹۶۴۳۱۳۶۸۷۱.
- ↑ «ارزش غذایی غذاهای محلی شمال». مجله علوم تغذیه (۸): ۱۱۲–۱۱۸. ۱۴۰۱.