سامانه تصویر گنومونیک
سامانه تصویر گنومونیک یا فراتابی گنومونیک (انگلیسی: Gnomonic projection) که فراتابی مرکزی و فراتابی راست‌خط (rectilinear projection) نیز نامیده می‌شود، نوعی فراتابی پرسپکتیو از یک کره است که مرکز فراتابی روی هر صفحه‌ای که از مرکز عبور نمی‌کند، که معمولاً صفحه مماس است در مرکز کره قرار دارد. در سامانه تصویر گنومونیک هر دایره بزرگ بر روی کره به‌صورت یک خط مستقیم در صفحه تصویر شده است (هر دایره بزرگ یا عظیمه یک خط ژئودزیک روی کره است که مشابه یک خط مستقیم روی صفحه، کوتاه‌ترین مسیر بین هر دو نقطه به‌شمار می‌رود). به‌طور کلی‌تر، می‌توان یک تصویر گنومونیک از هر ابرکره n بعدی را روی یک ابرصفحه ترسیم کرد.
ویژگی‌ها
ویژگی‌های سامانه تصویر گنومونیک عبارتند از:
- فاصله شبکه مختصات از مرکز تصویر به اطراف به‌سرعت افزایش می‌یابد، به گونه‌ای که در حاشیه، مقیاس بسیار زیاد است.
- نمایش یک نیم‌کره هم در این سامانه تصویر نقشه امکان‌پذیر نیست و فقط می‌توان بخش کوچکی از کره را ترسیم کرد.
- مهم‌ترین ویژگی این سامانه تصویر آن است که هر خط مستقیمی که در روی نقشه گنومونیک ترسیم می‌شود، در امتداد یک دایره بزرگ خواهد بود. این موضوع در زمینه‌های ناوبری اهمیت بسیار پیدا می‌کند.[۱]
منابع
- ↑ یمانی، مجتبی (۱۳۸۹). مبانی نقشه‌خوانی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۰۳-۴۴۴۶-۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Gnomonic projection». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۶ ژوئیه ۲۰۲۶.
در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ سامانه تصویر گنومونیک موجود است.
ردهها:
- سامانههای تصویر نقشه
- ناوبری
- هندسه تصویری