لوقا ۱

لوقا ۱
← مرقس ۱۶
آغاز انجیل لوقا (فصل ۱:۱–۷الف)، برگ ۱۰۲ در مینوسکول ۴۸۱، ساخته‌شده در سده دهم
کتابانجیل لوقا
دسته‌بندیانجیل
قسمتی از کتاب مقدس مسیحیعهد جدید
ترتیب در بخش مسیحی۳

لوقا ۱ نخستین فصل انجیل لوقا در عهد جدید کتاب مقدس مسیحی است. این فصل با ۸۰ آیه، یکی از بلندترین فصل‌های عهد جدید، به‌شمار می‌رود. محتوای این فصل شامل شرح تولد یحیی و رویدادهای پیش از تولد عیسی است. دو سرود دینی — سرود مریم (مانیفیکات) و سرود زکریا (بنه‌دیکتوس) — هر دو در این فصل گنجانده شده‌اند. نویسنده ناشناس انجیل لوقا، مخاطب خود را تئوفیلوس می‌نامد که به احتمال زیاد شخصی واقعی (اما ناشناخته) بوده‌است، هرچند این واژه می‌تواند به سادگی به معنای «دوستدار خدا» نیز باشد، چرا که theo philus در یونانی به معنای دوستدار خدا است.

سنت مسیحی آغازین به‌طور یکسان تأیید می‌کند که لوقا هم این انجیل و هم اعمال رسولان را نوشته‌است؛ کتابی که همانند انجیل، خطاب به تئوفیلوس آغاز می‌شود. عنوان «انجیل لوقا» که در بسیاری از کتاب‌های مقدس و برخی دست‌نوشته‌ها دیده می‌شود، بعدها افزوده شده و هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که از آغاز بخشی از متن بوده باشد.

این فصل از نظر ادبی با مقدمه‌ای فاخر آغاز می‌شود که در میان انجیل کانونی بی‌مانند است. لوقا در این مقدمه هدف و روش کار خود را به‌روشنی بیان می‌کند و می‌کوشد پیام مسیحی را در سطحی ادبی‌تر بازگو کند.

متن

لوقا ۱:۱–۷ در کدکس نیتریانسیس (ح. 550)، ویراست تیشندورف

متن اصلی به زبان یونانی کوئینه نوشته شده‌است. این فصل به ۸۰ آیه بخش‌بندی شده‌است.

گواهان متنی

برخی از دست‌نوشته‌های کهن که متن این فصل را دربرمی‌گیرند عبارتند از:

  • پاپیروس ۴ (۱۵۰–۱۷۵ میلادی؛ آیات موجود: ۵۸–۵۹؛ ۶۲–۸۰)[۱]
  • پاپیروس ۷۵ (۱۷۵–۲۲۵)
  • دفترنامه واتیکانوس (۳۲۵–۳۵۰؛ کامل)
  • سینائیه (۳۳۰–۳۶۰)
  • کدکس بزائه (حدود ۴۰۰)
  • کدکس واشینگتونیانوس (حدود ۴۰۰)
  • دفترنامه اسکندریه (۴۰۰–۴۴۰)
  • کدکس افرائمی رسکریپتوس (حدود ۴۵۰؛ آیات موجود ۳–۸۰)
  • پاپیروس ۴۲ (سده‌های ششم/هفتم؛ موجود: آیات یونانی ۵۴–۵۵؛ آیات قبطی ۴۶–۵۱)
  • مینوسکول ۴۸۱ (سده دهم)

ارجاع‌های عهد عتیق

مقدمه (۱:۱–۴)

انجیل‌نگار، لوقا، «روایت منظم» خود را با این سخن آغاز می‌کند:

۱از آنجا که بسیاری دست به کار شدند تا روایتی از رویدادهایی که در میان ما به تحقق پیوسته تنظیم کنند، ۲چنان‌که آنان که از آغاز شاهدان عینی و خادمان کلام بودند برای ما نقل کردند، ۳من نیز که همه چیز را از ابتدا با دقت پژوهیدم، مناسب دیدم که برایت روایتی منظم بنویسم، ای تئوفیلوس گرامی، ۴تا از درستی آنچه در آن تعلیم یافته‌ای آگاهی یابی.[۵]

انجیل لوقا در میان اناجیل کانونی از این نظر بی‌مانند است که هدف و روش کار خود را در یک مقدمه بیان می‌کند و می‌کوشد پیام مسیحی را در سطحی ادبی‌تر بازگو کند. نویسنده هم خود را در شمار کسانی می‌داند که پیش از وی کوشیده‌اند روایت‌هایی از مسیح بنویسند و هم با ادعای پژوهش دقیق، نگارش منظم و دسترسی به شاهدان عینی، برتری انجیل خود را بر پیشینیان نشان می‌دهد.[۶][۷] این روایت، تاریخی دقیق معرفی شده و قصد دارد چیزهایی را که تاریخی است و تئوفیلوس دربارهٔ عیسی آموخته تأیید کند؛ نوشته‌ای است از یک باورمند برای هدف استواری ایمان[۸] و بخشیدن یقین.

نویسنده آشکارا بیان می‌کند که روایت‌های دیگری دربارهٔ عیسی در گردش است و از آن‌ها آگاه است. متکلم پروتستان هاینریش اوگوست ویلهلم مایر و مفسر کتاب مقدس لوتری یوهان آلبرخت بنگل بر این باورند که مرقس در شمار کسانی است که لوقا به آن‌ها نظر داشته،[۹] اما بنگل پیشنهاد می‌کند که متی و یوحنای انجیلی چنین نبوده‌اند.[۱۰] لوقا همچنین می‌گوید که خود شاهد عینی نبوده بلکه به نسلی دیگر تعلق دارد که آگاهی‌های خود را از «شاهدان عینی» نسل پیشین دریافت کرده‌است. برخی استدلال می‌کنند لوقا به دو گروه اشاره دارد: شاهدان عینی و خادمان، اما بیشتر پژوهشگران توصیف هر دو را برای یک گروه می‌دانند. به گفته براون، نویسنده می‌رساند که همه چیز را با دقت جستجو کرده و آن‌ها را به‌صورت منطقی بازآرایی کرده‌است. لوقا بیش از آنکه گزارشگری بی‌طرف باشد، می‌کوشد تئوفیلوس را در آموزش الهیاتی‌اش مستحکم کند، هرچند کارش ریشه در سنت‌های شاهدان عینی و خادمان دارد.[۸] با این حال برخی بخش‌های اعمال رسولان نویسنده را در کنار پولس در روایت رویدادها نشان می‌دهند.[۱۱]

به گفته متکلم فرانسیسکن رابرت ج. کریس،[۱۲] «تنها لوقا در میان انجیل‌نگاران اثر خود را با … یونانی دوره‌ای استادانه آغاز می‌کند.»[۱۳] جمله نخست بند «از آنجا که» را می‌آورد، بند اصلی در بخش نخست جمله دوم آمده و بند هدف با «تا بدانی…» بیان می‌شود. لوقا واژه یونانی: επειδηπερ، epeidēper، به معنای «از آنجا که» یا «چون براستی»، را برای آغاز روایتش به کار می‌برد. این واژه ادبی یونانی باستان تنها یک‌بار به‌کار رفته در عهد جدید یا هفتادگانی — متن یونانی کتاب مقدس عبری — دیده می‌شود، اگرچه نویسندگان کلاسیک دیگر آن را بسیار به کار برده‌اند.[۹] لوقا از دیه‌گه‌سیس (diēgēsis) برای «روایت» بهره می‌گیرد که به تنهایی به نظر می‌رسد به داستان‌گویی شخصی اشاره دارد، اما با مقایسه با کاربردهای هم‌عصر، مانند آثار یوسف فلاوی، به معنای روایتی سنجیده و برنامه‌ریزی‌شده گرفته می‌شود. او واژه καθεξης (kathexēs) را برای «روایت منظم» به کار می‌برد که به معنای روایتی منطقی، فضایی یا گاه‌شناختی است. کریس استدلال می‌کند که کاربرد این واژه در اعمال رسولان نیز نشان می‌دهد لوقا در توالی منطقی می‌نویسد و استدلالی منطقی برای دیدگاه خود از تحقق وعده‌های الهی از طریق عیسی می‌سازد.[۱۳] بسیاری از پژوهشگران موازی‌هایی میان این سبک و آغاز تاریخ‌نگاری‌های یونانی هرودوت و توسیدید و نیز دستنامه‌ها و رساله‌های علمی عصر هلنیستی می‌بینند.[۸] مایر τὴν ἀσφάλειαν (tēn asphaleian) را به صورت تأکیدی می‌خواند: «یقین تغییرناپذیر که ماهیتش تزلزل‌ناپذیر است».[۹]

در آغاز اعمال رسولان، نویسنده به این متن اشاره می‌کند و آن را «اثر پیشین» توصیف می‌کند که دربارهٔ «همه آنچه عیسی آغاز به انجام و تعلیم آن کرد» نوشته بود.[۱۴]

پدر و مادر یحیی (۱:۵–۲۵)

متن لاتینی لوقا ۱:۵–۸ در Codex Gigas (سده سیزدهم)

آیه ۵

در روزهای هیرودوس، پادشاه یهودیه، کاهنی بود به نام زکریا از نوبت ابیا؛ و زنش از دختران هارون بود و نامش الیصابات.[۱۵]

لوقا آنچه را به باور خود تحقق وعده‌های الهی است نشان می‌دهد. او شرح حال پدر و مادر یحیی را می‌دهد: زکریا، کاهنی از نوبت ابیا (1 Chronicles ۲۴:۱۰)، و الیصابات، از نسل هارون. هر دو پیر شده‌اند و فرزندی ندارند. لوقا می‌گوید همه این‌ها در دوره فرمانروایی «هیرودوس پادشاه یهودیه» (لوقا ۱:۵) رخ می‌دهد که همان هرود بزرگ (فرمانروایی: ۳۷–۴ پیش از میلاد) است.[۱۶]

روزی زکریا در خدمت است و برای افروختن عود وارد پرستش‌گاه اورشلیم می‌شود. در آن دوران، کاهنان هفته‌ای یک‌بار و دوبار در سال در پرستشگاه خدمت می‌کردند و بیست و چهار گروه کاهنی وجود داشت. لوقا می‌گوید εγενετο δε (egeneto de، «... چنین اتفاق افتاد که…») او آن روز در خدمت بود.[۱۷] برخی پژوهشگران این را تقلید لوقا از سبک هفتادگانی می‌دانند تا کتابش به نوشته‌های یهودی شبیه‌تر باشد. بیشتر ترجمه‌های انگلیسی نو این عبارت را نمی‌آورند.[۱۶]

فرشته جبرئیل بر او ظاهر می‌شود و به او می‌گوید به زودی صاحب پسری خواهد شد که باید نامش را یحیی بگذارد و نباید به او هیچ نوشابه الکلی بدهد، و اینکه «او در پیشگاه خداوند بزرگ خواهد بود» (آیه ۱۵). در سفر اعداد ۶:۳ پرهیز از الکل شرط نذیر بودن است. زکریا به جبرئیل شک می‌کند و جبرئیل قدرت سخن گفتن را از او می‌گیرد تا این رویداد محقق شود. زکریا خاموش از پرستشگاه بیرون می‌رود و به خانه برمی‌گردد. الیصابات به زودی باردار می‌شود و اعلام می‌کند: «خداوند لطف خود را نشان داد و ننگ مرا در میان مردم برطرف کرد» (آیه ۲۵). ناباروری اغلب نشانه بی‌لطفی خداوند تلقی می‌شد.[۱۸] به همین‌سان راحل، همسر یعقوب، هنگامی که پسری زایید گفت: «خدا ننگ مرا برطرف کرد».[۱۹]

لوقا اینچنین روایت را از پرستشگاه آغاز می‌کند و کتاب را نیز در پرستشگاه به پایان می‌رساند (لوقا ۲۴:۵۳): آن‌ها پیوسته در پرستشگاه بودند و خدا را می‌ستودند و می‌خواندند.[۲۰] زکریا که توان سخن گفتن ندارد و از این رو نمی‌تواند آیین خود را کامل کند، شاید در تضاد با «مژده» ای باشد که عیسی آورد.[۲۱]

دربارهٔ تاریخی‌بودن این آگاهی‌ها بحث فراوانی وجود دارد، چرا که شک‌گرایان ظهور فرشتگان و دخالت الهی در تاریخ را نمی‌پذیرند. فارغ از این باور یا بی‌باوری، این احتمال کاملاً وجود دارد که پدر و مادر یحیی تا پیش از تولد او بیشتر عمرشان را بی‌فرزند گذرانده باشند. برخی لوقا را در این می‌بینند که رویدادی تاریخی یا سنتی را که دریافته در قالب رویدادهای عهد عتیق تفسیر کرده‌است. روایت‌هایی بسیار مشابه دربارهٔ تولد سامسون در کتاب داوران ۱۳:۲–۵ و سموئیل در فصل نخست اول سموئیل فراخوانده شده‌اند. لوقا در توالی آگاهی‌هایش از الگوی عهد عتیق پیروی می‌کند: اعلام تولد آینده، نام‌گذاری کودک و سپس گفتگو دربارهٔ سرنوشت او.[۲۲] این الگو در سفر پیدایش با اسماعیل در ۱۶:۱۱–۱۲ و اسحاق در ۱۷:۱۹ دیده می‌شود. ابراهیم و ساره نیز تا اواخر پیری فرزند نداشتند. یوشیا این‌گونه در اول پادشاهان ۱۳:۲، سلیمان در اول تواریخ ۲۲:۹–۱۰ و پیشگویی عمانوئیل در کتاب اشعیا اشعیا ۷:۱۴–۱۷ — که در متی ۱:۲۳ به‌کار رفته — اعلام شده‌اند. برخی پنج مرحله می‌بینند با دو گام بیشتر: اعتراض و نشانه‌های تأییدی.[۲۱] جبرئیل پیش‌تر نیز بر دانیال در کتاب دانیال ۹:۲۱ ظاهر شده بود.[۲۳]

بشارت (۱:۲۶–۳۸)

عید بشارت، اثر ال گرکو (تکمیل‌شده ۱۵۷۵)

لوقا سپس داستان دیدار جبرئیل با مریم را روایت می‌کند و به او خبر می‌دهد که به زودی از طریق الهی باکره‌وار باردار خواهد شد. این روایت در متی ۱:۲۰ متفاوت آمده، آنجا که فرشته‌ای ناشناس بر یوسف ظاهر می‌شود، پس از آنکه متوجه بارداری مریم شده‌است. جبرئیل به ناصره می‌رود و مریم را که بنا به گفته لوقا باکره‌ای نامزد یوسف است ملاقات می‌کند. نام مریم به معنای «برجستگی» و یوسف به معنای «یهوه بیفزاید» است.[۲۱]

سنت کاتولیک رومی در سخنان فرشته خطاب به مریم (لوقا ۱:۲۸–۳۳) اشاره‌ای غیرمستقیم به همیشه‌باکره می‌بیند که تحت عنوان رسمی «دختر صهیون» ستوده می‌شود. بنا به همین سنت، این عنوان در Zephaniah ۳:۱۴–۱۸, Joel ۲:۲۱–۲۷ و Zechariah ۲:۱۴–۱۵ به‌صراحت پیشگویی شده‌است.[۲۴]

آیه ۲۸

و فرشته چون به نزد او آمد گفت: سلام بر تو ای پر از فیض، خداوند با توست؛ تو مبارک باشی در میان زنان.[۲۵]

جبرئیل او را با واژه κεχαριτωμενη، kecharitōmenē، به معنای «مورد لطف» یا «مورد فیض» — احتمالاً از سوی خدا — خطاب می‌کند. تکستوس رسپتوس و برخی دست‌نوشته‌های کهن این‌جا «تو در میان زنان مبارکی» را نیز دارند،[۲۶] که در نووم تستامنتوم گرائکه حذف شده‌است.[۲۷] مریم دلیل این لطف را نمی‌فهمد، اما جبرئیل سپس به او می‌گوید:

نترس ای مریم، زیرا نزد خدا فیض یافتی. آبستن خواهی شد و پسری خواهی زایید و نامش را عیسی خواهی گذاشت. او بزرگ خواهد بود و پسر خدای تعالی خوانده خواهد شد. خداوند خدا تخت داوود پدرش را به او خواهد داد و تا ابد بر خاندان یعقوب پادشاهی خواهد کرد و پادشاهی‌اش را انتها نخواهد بود.[۲۸]

این بشارت به نظر می‌رسد از همان الگوی بشارت تولد یحیی پیروی می‌کند و آن هم دربارهٔ تحقق وعده‌های الهی است. متکلم اریک فرانکلین یادآور می‌شود که میان دو روایت موازی‌هایی وجود دارد، اما پیشنهاد می‌کند روایت بشارت به مریم «اوج» است و بشارت به زکریا تنها «مقدمه‌ای» برای آن است.[۲۹]

آیه ۳۱

و اینک در رحم آبستن خواهی شد و پسری خواهی زایید و نام او را عیسی خواهی گذاشت.

نام «عیسی» یا ιησουν در متن یونانی،[۳۰] به معنای «خدا نجات می‌دهد» است.[۲۱] اسقف ایرلندی جان مک‌اویلی یادآور می‌شود که مریم، نه یوسف، باید نام کودک را می‌گذاشت (در مقایسه با لوقا ۲:۲۱ در برخی ترجمه‌ها که می‌گوید «نامش را عیسی گذاشتند»[۳۱] و متی ۱:۲۵ که یوسف نام کودک را می‌گذارد).[۳۲]

آیات ۳۴–۳۸

مریم از جبرئیل می‌پرسد این چگونه ممکن است چون او باکره است، اما جبرئیل می‌گوید خدا این فرزند را به او خواهد داد و از این رو پسر خدا خواهد بود. سپس به الیصابات خویشاوندش اشاره می‌کند که با اینکه پیر است باردار شده و «هیچ چیزی برای خدا محال نیست» (Luke ۱:۳۷). آنگاه جبرئیل می‌رود (آیه ۳۸). لوقا بیان می‌کند مریم باکره است و از نسل هارون (چون خویشاوند الیصابات نواده هارون است)، اما می‌گوید عیسی تخت «پدر» ش یعنی داوود را به ارث خواهد برد. بنا به نسب‌نامه لوقا، نسب عیسی از داوود از طریق یوسف می‌رسد.[۳۳] از آنجا که داوود از نسل هارون نیست، این شاید نشان دهد که مادر مریم از نسل هارون و پدرش از نسل داوود بوده‌است.[۲۱]

در Daniel ۹:۲۴–۲۷ جبرئیل پیشگویی هفتاد هفته و «مسح‌شده» را مطرح می‌کند. اگر ۱۸۰ روز بارداری الیصابات پیش از باردار شدن مریم، به علاوه ۲۷۰ روز بارداری مریم و چهل روز «پاکیزگی» در لوقا ۲:۲۲ را با هم بیفزاییم ۴۹۰ روز یا هفتاد هفته به دست می‌آید.[۳۴] بسیاری از مسیحیان این را تحقق پیشگویی می‌دانند، اما شک‌گرایان معمولاً پاسخ می‌دهند که لوقا ممکن است روایتش را برای تطبیق با آنچه تحقق پیشگویی می‌پندارد ساخته باشد. وعده الهی دربارهٔ مسیحا از خاندان داوود در دوم سموئیل ۷ پیشگویی شده‌است.[۳۵]

این نکته اهمیت دارد که لوقا بیان می‌کند مریم در ناصره زندگی می‌کند که شهرکی دورافتاده و ناچیز شمرده می‌شد. بدین‌ترتیب لوقا لطف الهی را بر زنی جوان و نامزد که در شهرکی بی‌اهمیت زندگی می‌کند نشان می‌دهد. لوقا بارها لطف را بر زنان، گناهکاران و مردمان «کم‌اهمیت» نشان می‌دهد.[۳۴]

پولس رسول هرگز به‌صراحت از تولد باکره‌وار عیسی یاد نمی‌کند، اما در غلاطیان ۴:۴ می‌گوید «خدا پسر خود را که از زن به دنیا آمد فرستاد» که بنا به گفته کورنلیوس آلاپیده «دلالت بر باروری بدون نر دارد».[۳۶]

مریم و الیصابات (۱:۳۹–۵۶)

متن لاتینی لوقا ۱:۸–۳:۲۳ در Codex Gigas (سده سیزدهم)

مریم سپس به دیدار خویشاوندش الیصابات می‌رود. الیصابات باردار که با مریم روبرو می‌شود احساس می‌کند یحیی در رحمش جنبید و «پر از روح‌القدس شد» (آیه ۴۱). این شاید با Genesis ۲۵:۲۲ مرتبط باشد. الیصابات مریم را می‌ستاید: «تو در میان زنان مبارک هستی و ثمره رحمت تو مبارک است!» — سخنانی که بازتاب اعلام موسی به قوم اسرائیل در Deuteronomy ۷:۱۳ است: «[خدا] تو را دوست خواهد داشت و برکت خواهد داد و کثیر خواهد کرد؛ ثمره رحم تو را نیز برکت خواهد داد». مریم در مانیفیکات خود خدا را می‌ستاید: نخست خدا را برای لطفش به کسی چنین «فروتن» سپاس می‌گوید، سپس خدا را به خاطر «رحمت» و «یاری» اش به همه مردم می‌ستاید. رحمت خدا (το ελεος αυτου، to eleos autou) پنج بار در مانیفیکات و سرود بنه‌دیکتوس زکریا ذکر می‌شود. بسیاری مانیفیکات را از الگوی سرود حنا در 1 Samuel ۲:۱–۱۰ می‌دانند.[۳۷]

در آیات ۵۱–۵۳ لوقا شش بار از زمان گذشته بهره می‌گیرد و می‌رساند که باردار شدن عیسی این کارهای خدا را محقق کرده یا در حال تحقق‌بخشیدن به آن‌هاست. این آیات از سقوط متکبران و ثروتمندان و لطف بر مستضعفان سخن می‌گویند. این شاید بیانی کلی باشد یا اشاره‌ای به اسرائیل و فرمانروایان غیریهودی‌اش. برخی گمان کرده‌اند اینها نمایانگر دیدگاه‌های ابیونی‌ها باشد. مریم سپس از ابراهیم یاد می‌کند و بار دیگر ماجرا را به پیمان اصلی الهی پیوند می‌زند.[۳۴] مریم سه ماه می‌ماند و اندکی پیش از تولد یحیی می‌رود. برخی این ایده را که زنی جوان و باردار چنین سفری را از کوه‌های یهودیه تا ناصره انجام داده ناممکن می‌دانند، اما یقیناً ناشدنی نیست.

تولد یحیی (۱:۵۷–۷۹)

دوستان و همسایگان می‌آیند تا کودک را ختنه کنند و می‌خواهند نامش را مانند پدرش بگذارند، اما مادرش اعتراض می‌کند و سپس پدرش می‌نویسد که نامش یحیی خواهد بود و ناگهان دوباره توان سخن گفتن می‌یابد. او «پر از روح‌القدس» می‌شود، همچون همسرش پیش از او. او سرودی می‌خواند، سرود زکریا، و خدا را می‌ستاید. کریس، مراسم ختنه را — که لوقا برای عیسی نیز در لوقا ۲ ذکر می‌کند — روشی می‌داند که لوقا از آن طریق یحیی و عیسی را به یکدیگر و در نتیجه مسیحیت را به تحقق اسرائیل پیوند می‌زند.[۳۷]

بخش نخست سرود زکریا در آیات ۶۸–۷۵ عیسی هنوز متولدنشده را می‌ستاید. او می‌گوید «برای ما شاخ رستگاری در خاندان داوود بنده‌اش برافراشت»؛ «شاخ» نماد توان است چنان‌که در Psalms ۸۹:۱۷ و ۹۲:۱۰. سپس در آیات ۷۶–۷۷ یحیی ستوده می‌شود و در ۷۸–۷۹ سرود دوباره به عیسی بازمی‌گردد. ریموند ای. براون بر این باور بود که این بخش‌ها ممکن است یهودیان مسیحی سرودهایی باشند که لوقا به هم پیوند داده‌است.[۳۷] این نظر رایج است که مانیفیکات، سرود زکریا و دو سرود فصل ۲ — گلوریا این اکسلسیس دئو و نونک دیمیتیس — توسط لوقا از مجموعه‌ای از سرودهای نوشته‌شده به یونانی به متن اصلی‌اش افزوده شده‌اند. اقلیتی از پژوهشگران گمان می‌کنند مانیفیکات و سرود زکریا ممکن است سرودهای یهودی باشند که مسیحیان برگرفته‌اند، اما سرودهای یهودی آن دوره آینده‌ای را برای یاری الهی امید می‌بندند در حالی که این‌ها به تحقق‌یافتن آن اشاره دارند. گروه دیگری از پژوهشگران، که اینان هم اقلیت‌اند، استدلال می‌کنند که این سرودها در ابتدا به زبان آرامی یا زبان عبری سروده شده‌اند و از این رو شاید از گواهی اصیل سرچشمه بگیرند. پژوهشگران اغلب این سرودها را بدوی و از این رو پیش از سرودهای دیگر عهد جدید مانند فیلیپیان ۲:۶–۱۱ سروده‌شده می‌دانند.[۳۸] داوود در بخش نخست یاد می‌شود و بار دیگر عیسی را به تحقق گذشته اسرائیل پیوند می‌زند. سرود با یادداشتی از صلح پایان می‌پذیرد، که درونمایه‌ای رایج در لوقاست. «صلح» نخستین چیزی است که لوقا در لوقا ۲۴ به همه حواریون گردآمده می‌گوید.

منبع لوقا برای این آگاهی‌ها ناشناخته و موضوع بحث فراوان است. حتی اگر فرضیه کیو درست باشد، این داستان‌های تولد یحیی و عیسی در آن نیست و در انجیل مرقس هم نیست. لوقا هیچ اشاره‌ای به دیدار فرشته‌ای با یوسف ندارد که نشان می‌دهد متی و لوقا آگاهی‌های خود را از منابع متفاوتی گرفته‌اند یا لوقا به هر دو روایت دسترسی داشته، می‌دانسته متی در گردش است و داستانی را که متی روایت کرده تکمیل کرده‌است. اگر لوقا درست بگوید عیسی و یحیی نوعی پسرعمو یا دخترعمو بوده‌اند.

آیه ۷۶

[زکریا گفت:] "و تو ای طفل، نبی خدای تعالی خوانده خواهی شد،
زیرا که پیشاپیش خداوند خواهی رفت تا راه‌های او را آماده‌سازی."[۳۹]
  • «تو»: در اینجا زکریا با پسرش یحیی سخن می‌گوید.[۴۰]
  • «راه‌های او را آماده‌سازی»: اشاره به اشعیا ۴۰:۳–۵ و لوقا ۳:۱–۶.[۴۱]

رشد یحیی (۱:۸۰)

و طفل نمو می‌کرد و در روح تقویت می‌یافت و در بیابان‌ها بود تا روز ظهور خود بر اسرائیل.[۴۲]

لوقا در آیه ۸۰ بیان می‌کند که یحیی بزرگ شد و به بیابان‌ها (یونانی: ἐν ταῖς ἐρήμοις، en tais heremais، جمع) رفت، به‌ویژه بیابان یهودیه.[۹] این تنها روایت نزدیک به هم‌عصر از خاندان یحیی در هر منبعی است. ریموند ای. براون این آیه را بازتاب روایت‌های تولد سامسون در داوران ۱۳:۲۴–۲۵ و سموئیل در اول سموئیل ۱:۲۱ می‌داند.[۴۳]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Aland، Kurt؛ Aland، Barbara (۱۹۹۵). The Text of the New Testament: An Introduction to the Critical Editions and to the Theory and Practice of Modern Textual Criticism. Erroll F. Rhodes (trans.). Grand Rapids: William B. Eerdmans Publishing Company. ص. ۹۶. شابک ۹۷۸-۰-۸۰۲۸-۴۰۹۸-۱.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Kirkpatrick، A. F. (۱۹۰۱). The Book of Psalms: with Introduction and Notes. The Cambridge Bible for Schools and Colleges. ج. Book IV and V: Psalms XC-CL. Cambridge: At the University Press. ص. ۸۳۹. دریافت‌شده در ۲۸ فوریه ۲۰۱۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. ↑ Kirkpatrick، A. F. (۱۹۰۱). The Book of Psalms: with Introduction and Notes. The Cambridge Bible for Schools and Colleges. ج. Book IV and V: Psalms XC-CL. Cambridge: At the University Press. ص. ۸۳۸. دریافت‌شده در ۲۸ فوریه ۲۰۱۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. ↑ Kirkpatrick، A. F. (۱۹۰۱). The Book of Psalms: with Introduction and Notes. The Cambridge Bible for Schools and Colleges. ج. Book IV and V: Psalms XC-CL. Cambridge: At the University Press. ص. ۸۴۰. دریافت‌شده در ۲۸ فوریه ۲۰۱۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. ↑ Luke 1:1–4 NKJV
  6. ↑ Bovon، Francois (۲۰۰۲). Luke ۱: A Commentary on the Gospel of Luke ۱:۱-۹:۵۰. Fortress Press. صص. ۲۱–۲۲. شابک ۹۷۸-۰-۸۰۰۶-۶۰۴۴-۴.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. ↑ Keith، Chris (۲۰۲۰). The Gospel as Manuscript: An Early History of the Jesus Tradition as Material Artifact. Oxford University Press. ص. ۱۵۵. شابک ۹۷۸-۰-۱۹-۹۳۸۴۳۷-۲.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. 1 2 3 Brown، Raymond E. (۱۹۹۷). An Introduction to the New Testament. Doubleday. ص. ۲۲۷. شابک ۰-۳۸۵-۲۴۷۶۷-۲.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. 1 2 3 4 Meyer, H. A. W. (1880), Meyer's NT Commentary on Luke 1, translated from the German sixth edition, accessed on 17 December 2021
  10. ↑ Bengel's Gnomon of the New Testament on Luke 1, accessed 13 May 2018
  11. ↑ Acts 20:5, 7, 13–15
  12. ↑ Noted Scripture scholar Robert Karris develops book of reflections for 30 days, published 17 September 2012, accessed 13 May 2018
  13. 1 2 Brown، Raymond E.؛ Fitzmyer، Joseph A.؛ Murphy، Roland E. (۱۹۹۰). The New Jerome Biblical Commentary. Prentice Hall. ص. ۶۷۸. شابک ۰-۱۳-۶۱۴۹۳۴-۰.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  14. ↑ Acts 1:1: NKJV
  15. ↑ Luke 1:5 MEV
  16. 1 2 Miller، Robert، ویراستار (۱۹۹۲). The Complete Gospels. Polebridge Press. ص. ۱۱۸. شابک ۰-۰۶-۰۶۵۵۸۷-۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  17. ↑ Luke 1:8
  18. ↑ Miller، Robert، ویراستار (۱۹۹۲). The Complete Gospels. Polebridge Press. ص. ۱۱۹. شابک ۰-۰۶-۰۶۵۵۸۷-۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  19. ↑ Genesis 30:23; Farrar, F. W. (1891), Cambridge Bible for Schools and Colleges on Luke 1, accessed 1 July 2020
  20. ↑ Luke 24:53
  21. 1 2 3 4 5 Brown، Raymond E.؛ Fitzmyer، Joseph A.؛ Murphy، Roland E. (۱۹۹۰). The New Jerome Biblical Commentary. Prentice Hall. ص. ۶۸۰. شابک ۰-۱۳-۶۱۴۹۳۴-۰.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  22. ↑ Brown، Raymond E.؛ Fitzmyer، Joseph A.؛ Murphy، Roland E. (۱۹۹۰). The New Jerome Biblical Commentary. Prentice Hall. ص. ۶۷۹. شابک ۰-۱۳-۶۱۴۹۳۴-۰.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  23. ↑ Daniel 9:21
  24. ↑ "PORTALE DI MARIOLOGIA - Maria, Figlia di Sion in Lc 1, 28-33". www.latheotokos.it (in Italian). Retrieved 17 مه 2026.
  25. ↑ "Bible Gateway passage: Luke 1:28 - Douay-Rheims 1899 American Edition". Bible Gateway (in English).
  26. ↑ Footnote at Luke 1:28, نسخه استاندارد اصلاح‌شده جدید
  27. ↑ Note on Luke 1:28 in NKJV
  28. ↑ Luke 1:30–33
  29. ↑ Franklin, E. , 58. Luke in Barton, J. and Muddiman, J. (2001), The Oxford Bible Commentary بایگانی‌شده در ۲۰۱۷-۱۱-۲۲ توسط Wayback Machine, pp. 926–7
  30. ↑ Luke 1:31: 1881 Westcott-Hort New Testament
  31. ↑ Jerusalem Bible (1966), Luke 2:21
  32. ↑ McEvilly, J. , An Exposition Of The Gospels by The Most Rev. John Macevilly D.D. on Luke 1:31, accessed 19 August 2023
  33. ↑ Luke 3:23–31
  34. 1 2 3 Brown، Raymond E.؛ Fitzmyer، Joseph A.؛ Murphy، Roland E. (۱۹۹۰). The New Jerome Biblical Commentary. Prentice Hall. ص. ۶۸۱. شابک ۰-۱۳-۶۱۴۹۳۴-۰.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  35. ↑ 2 Samuel 7
  36. ↑ Cornelius a Lapide (۱۶۳۷). «Commentary on Galatians 3-4». catholicapologetics.info.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  37. 1 2 3 Brown، Raymond E.؛ Fitzmyer، Joseph A.؛ Murphy، Roland E. (۱۹۹۰). The New Jerome Biblical Commentary. Prentice Hall. ص. ۶۸۲. شابک ۰-۱۳-۶۱۴۹۳۴-۰.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  38. ↑ Brown، Raymond E. (۱۹۹۷). An Introduction to the New Testament. Doubleday. ص. ۲۳۲. شابک ۰-۳۸۵-۲۴۷۶۷-۲.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  39. ↑ Luke 1:76 MEV
  40. ↑ Note [a] on Luke 1:76 in NET Bible
  41. ↑ Note [c] on Luke 1:76 in NET Bible
  42. ↑ Luke 1:80 NKJV
  43. ↑ Brown، Raymond E. (۱۹۹۷). An Introduction to the New Testament. Doubleday. ص. ۲۳۳. شابک ۰-۳۸۵-۲۴۷۶۷-۲.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Brown، Raymond E. (۱۹۹۷). An Introduction to the New Testament. Doubleday. شابک ۰-۳۸۵-۲۴۷۶۷-۲.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Brown، Raymond E.؛ Fitzmyer، Joseph A.؛ Murphy، Roland E. (۱۹۹۰). The New Jerome Biblical Commentary. Prentice Hall. شابک ۰-۱۳-۶۱۴۹۳۴-۰.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Kirkpatrick، A. F. (۱۹۰۱). The Book of Psalms: with Introduction and Notes. The Cambridge Bible for Schools and Colleges. ج. Book IV and V: Psalms XC-CL. Cambridge: At the University Press. دریافت‌شده در ۲۸ فوریه ۲۰۱۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Miller، Robert، ویراستار (۱۹۹۲). The Complete Gospels. Polebridge Press. شابک ۰-۰۶-۰۶۵۵۸۷-۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Luke 1». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۵ مه ۲۰۲۶.
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Lucas 1». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای اسپانیایی ، بازبینی‌شده در ۲۵ مه ۲۰۲۶.
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Lucas 1». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای پرتغالی ، بازبینی‌شده در ۲۵ مه ۲۰۲۶.

پیوند به بیرون

پیشین:
مرقس ۱۶		 فصل‌های کتاب مقدس
انجیل لوقا		 پسین:
لوقا ۲
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.