لوقا ۳

لوقا ۳
لوقا ۷:۳–۸ با تفسیر به خط ماجوسکول بر روی نوشته زیرین زدوده‌نوشت کدکس زاکینتیوس، از سده هفتم. نوشته رویی خط مینوسکول سده سیزدهم از متی ۳۹:۲۶–۵۱ است.
کتابانجیل لوقا
دسته‌بندیانجیل
قسمتی از کتاب مقدس مسیحیعهد جدید
ترتیب در بخش مسیحی۳

لوقا ۳ سومین فصل انجیل لوقا در عهد جدید کتاب مقدس مسیحی است که به‌طور سنتی به لوقای انجیل‌نگار، همراه پولس رسول در سفرهای تبلیغی او، نسبت داده می‌شود. این فصل شامل روایتی از موعظه‌های یحیای تعمیددهنده و نیز نسب‌نامه‌ای از عیسی است. از آغاز این فصل تا لوقا ۵۰:۹، «شکل و دیدگاه» انجیل لوقا به‌طور نزدیکی از انجیل‌های هم‌نوای دیگر، یعنی متی و مرقس، پیروی می‌کند. Expositor's Greek Testament بیان می‌دارد که در این فصل «خدمت دوران جدید آغاز می‌شود».

این فصل در اصل به زبان یونانی کوئینه نوشته شده و به ۳۸ آیه تقسیم می‌شود. لوقا در این فصل، همان‌گونه که در دو فصل نخست انجام داده، چندین نقطه داده تاریخی — در اینجا شش نقطه — برای تعیین تاریخ رویدادها در سده نخست میلادی ارائه می‌دهد. مهم‌ترین رویدادهای این فصل عبارت‌اند از: بشارت‌رسانی یحیی، غسل تعمید عیسی و نسب‌نامه عیسی که از یوسف نجار تا آدم و خدا پیش می‌رود.

متن

متن اصلی به زبان یونانی کوئینه نوشته شده و به ۳۸ آیه تقسیم شده‌است.

شاهدان متنی

برخی از نسخه‌های خطی کهنی که متن این فصل را دربردارند عبارت‌اند از:

  • پاپیروس ۴ (۱۵۰–۱۷۵ میلادی؛ آیات موجود: ۸–۳۸)[۱]
  • پاپیروس ۷۵ (۱۷۵–۲۲۵؛ موجود: آیات ۱۸–۳۸)
  • دفترنامه واتیکانوس (۳۲۵–۳۵۰)
  • سینائیه (۳۳۰–۳۶۰)
  • کدکس بزه (حدود ۴۰۰)
  • کدکس واشینگتونیانوس (حدود ۴۰۰)
  • دفترنامه اسکندریه (۴۰۰–۴۴۰)
  • کدکس افرائیمی رسکریپتوس (حدود ۴۵۰؛ آیات موجود: ۲۱–۳۸)

ارجاعات به عهد عتیق

یحیای تعمیددهنده

سرزمین‌ها و چهارسالاری‌ها در فلسطین سده نخست: یهودیه، جلیل، ایتوره، تراکونیتیس، ابیلنه؛ همچنین پریا، نبطیه، ادومیه، سامریه، دکاپولیس، خالکیس، فنیقیه
کتیبه یونانی که از لیسانیاس یاد می‌کند، احتمالاً همان چهارسالار مذکور در لوقا ۱:۳

لوقا همان‌گونه که در دو فصل نخست انجام داده، در اینجا نیز چندین نقطه داده تاریخی — در این مورد شش نقطه — برای تعیین تاریخ رویدادها در سده نخست میلادی ارائه می‌دهد.[۲]

آیات ۱–۲

۱در سال پانزدهم سلطنت تیبریوس قیصر — آنگاه که پونتیوس پیلاطس فرماندار یهودیه بود، هیرودیس چهارسالار جلیل، برادرش فیلیپ چهارسالار چهارسالار ایتوره و تراکونیتیس، و لیسانیاس چهارسالار ابیلنه — ۲در دوران کهانت حنان و قیافا، کلام خدا بر یحیی پسر زکریا در بیابان نازل شد.[۳]

سال پانزدهم فرمانروایی تیبریوس سال ۲۹ یا ۳۰ میلادی بود (محاسبه‌شده از زمان مرگ پیشینیانش، آگوستوس، در سال ۱۴ میلادی)، بنابراین می‌توان آغاز موعظه‌های یحیی را به آن زمان نسبت داد. ویلیام میچل رمزی، پژوهشگر عهد جدید، پیشنهاد می‌کند که این سال ۲۶ میلادی بوده، محاسبه‌شده از زمانی که تیبریوس در سال ۱۲ میلادی به‌عنوان شریک اقتدار با آگوستوس منصوب شد.[۴] رمزی یادآور می‌شود که این شیوه محاسبه می‌توانست «زیر امپراتوری به‌کار رود که سال‌های فرمانرواییش از هنگام همکاریش به‌عنوان همتا شمرده می‌شد»، همان‌طور که تیتوس به‌کار برد که فرمانروایی‌اش از همکاری با پدرش در اول ژوئیه سال ۷۱ میلادی آغاز شد.[۵]

مقایسه متی ۷:۳–۱۰ و لوقا ۷:۳–۹. متن مشترک با رنگ قرمز مشخص شده. از عهد جدید اسکریونر، چاپ ۱۸۹۴

فرمانروایی پونتیوس پیلاطس در یهودیه در دوران سلطنت تیبریوس در تاریخ به‌خوبی ثابت شده‌است (برای نمونه، تاسیتوس در سالنامه‌ها، کتاب ۱۵، فصل ۴۴، که حدوداً در سال ۱۱۶ میلادی نوشته شده).[۶][۷] پاپ گریگوری یکم پیشنهاد کرد که اشاره به فرمانروایان رومی و یهودی نوید رستگاری «برخی از یهودیان و بسیاری از امت‌ها» را می‌دهد.[۸] اشاره به کهانت اعظم حنان و قیافا با این اشکال روبه‌روست که کهانت اعظم مشترک در شریعت یهودی مجاز نبود.[۹]: ۹۲۶–۷ 

آیه ۳

و به تمام ناحیه اردن رفت و تعمید توبه را برای آمرزش گناهان موعظه کرد.[۱۰]

هرچند پیام خدا در «بیابان» به یحیی رسیده بود، شاید وی نزدیک‌تر به اریحا موعظه کرده باشد،[۱۱] مقایسه کنید با لوقا ۸۰:۱: «او در بیابان بود تا روزی که بر اسرائیل آشکار شد».[۱۲] اریک فرانکلین بیان می‌دارد که پیوند میان تعمید توبه یحیی و آمرزش گناهان [از سوی خدا] این است که تعمید «به» آمرزش «می‌انجامد».[۹]: ۹۳۱  لوقا همین مفاهیم را در اعمال ۳۸:۲ و ۱۶:۲۲ نیز به هم پیوند می‌زند.[۱۳]

آیه ۴

چنان‌که در کتاب سخنان اشعیای نبی نوشته شده‌است:
«صدای ندادهنده‌ای در بیابان:
راه خداوند را آماده کنید؛
طریق‌های او را راست سازید.[۱۴]
  • نقل از اشعیا ۴۰:۳؛ همچنین در متی ۳:۳، مرقس ۳:۱ و یوحنا ۲۳:۱ نقل شده‌است.[۱۵]
  • «بیابان»: جایگاه نحوی عبارت «در بیابان» می‌تواند با «راه آماده کنید» (متن ماسورتی یا «MT») باشد که مکان انجام آمادگی را نشان می‌دهد، در حالی که سپتواجینت (یا «LXX») یونانی آن را به «صدای فریادکننده» پیوند می‌زند که مکان آغاز خدمت یحیی را نشان می‌دهد.[۱۶] اسناد یهودی هر دو خوانش را جداگانه پشتیبانی می‌کنند: ۱QS ۱۴:۸ و ۲۰–۱۹:۹ از نسخه MT پشتیبانی می‌کنند، در حالی که برخی متون خاخامی از نسخه LXX پشتیبانی می‌کنند، اما در تحلیل نهایی «تفاوت عملی میان دو گزینه ممکن است ناچیز باشد».[۱۶]

همانند مرقس ۲:۱–۳، متی ۳:۳ و یوحنا ۲۳:۱، لوقا نیز اشعیا ۴۰ را در ارتباط با یحیی نقل می‌کند، اما به‌طور گسترده‌تر،

احتمالاً برای گنجاندن این پیام که «... تمام بشر نجات خدا را خواهد دید» (Luke ۳:۶) برای مخاطبان امتی خود.[۱۷]

آیه ۵

هر دره‌ای پر خواهد شد،
و هر کوه و تپه‌ای پست خواهد گردید؛
و کج‌ها راست خواهد شد،
و راه‌های ناهموار هموار خواهد گشت؛[۱۸]

این آیه از اشعیا ۴۰:۴ نقل می‌کند.[۱۹] نویسنده فردریک فارار «همانندی شگفت‌انگیزی» را در توصیف یوسف فلاوی از لشکرکشی وسپاسیان در جنگ یهود یادآور می‌شود:

که … می‌گوید در پیشروی لشکر او «کسانی بودند که باید راه را هموار و مستقیم می‌کردند، و اگر جایی ناهموار و سخت بود، آن را هموار می‌ساختند، و جنگل‌هایی را که مانع پیشروی می‌شدند می‌بریدند … تا لشکر خسته نشود».[۲۰][۱۳]

آیه ۶

و تمام بشر نجات خدا را خواهد دید.[۲۱]

این آیه از اشعیا ۴۰:۵ نقل می‌کند:[۲۲] یادداشت بالا دربارهٔ آیه ۴ را ببینید.

آیات ۷–۱۷

یحیی نخست شنوندگان («نسل افعیان») را به اثبات توبه‌شان از رهگذر شیوه زندگی فرامی‌خواند. صداقت آنان زیر پرسش بود. یحیی در ادامه موعظه تعمید توبه به مردم می‌گوید که نسبشان به ابراهیم آنان را از «خشم آینده» نجات نخواهد داد، «زیرا خدا می‌تواند از این سنگ‌ها برای ابراهیم فرزندانی برانگیزد. تبر هم‌اکنون بر ریشه درختان نهاده شده، و هر درختی که میوه خوب ندهد بریده و به آتش انداخته می‌شود.» (آیات ۸–۹)

مردم می‌پرسند چه کنند و یحیی از بخشیدن (آیه ۱۱) سخن می‌گوید. به باجگیران (پوبلیکانی در نسخه شاه جیمز) و به سربازان می‌گوید که از موقعیتشان سوءاستفاده نکنند و به سربازان می‌افزاید که «به حقوق خود قانع باشند». هاینریش مایر مطمئن است که در اینجا به سربازان یهودی اشاره شده، نه نیروهای اشغالگر رومی.[۲۳] از یحیی می‌پرسند آیا او مسیح است و او پاسخ می‌دهد: «من شما را با آب تعمید می‌دهم. اما کسی که از من قدرتمندتر است می‌آید که من شایسته باز کردن بند کفش‌هایش نیستم. او شما را با روح‌القدس و آتش تعمید خواهد داد.» (Luke ۳:۱۶) که در متی ۱۱:۳، مرقس ۷:۱–۸ و یوحنا ۲۶:۱–۲۷ نیز آمده‌است. سپس یحیی به دستور هیرودیس به خاطر سرزنش او دربارهٔ هیرودیاس زنش زندانی می‌شود و هیرودیس این «تاج بدکاری» را بر سایر بدکاری‌هایش می‌افزاید.[۲]

آیه ۱۶

یحیی در پاسخ به همه گفت: «من شما را با آب تعمید می‌دهم؛ اما کسی که از من توانمندتر است می‌آید که من شایسته باز کردن بند کفشش نیستم. او شما را با روح‌القدس و آتش تعمید خواهد داد.[۲۴]

گونه‌های متنی در چند نسخه خطی (C D 892 1424 it) یافت می‌شوند که دارای εἰς μετάνοιαν, eis metanoian، «برای توبه» پس از عبارت «شما را با آب تعمید می‌دهم» هستند. این افزوده احتمالاً برای روشن‌سازی بوده و تلاشی برای هماهنگ‌سازی با متی ۱۱:۳ بوده‌است.[۲۵]

غسل تعمید عیسی

نسخه چاپ عکسی از لوقا ۲۲:۳٬۲۶–۲۷ از کدکس تیشندورفیانوس سوم، از سده هشتم یا دهم

سپس لوقا (آیه ۲۱) بیان می‌کند که عیسی یکی از بسیارانی بود که یحیی تعمید داد. هاینریش مایر متن را چنین می‌خواند که در حالی که جمعیت حاضر تعمید می‌گرفتند، عیسی نیز تعمید گرفت.[۲۳] ویلیام رابرتسون نیکول استدلال می‌کند که کاربرد آئوریست «باید بدین معنا باشد که بیشتر مردم پیش از آمدن عیسی تعمید گرفته بودند، یعنی خدمت یحیی به پایان می‌رسید»،[۲] مقایسه کنید با صیاغت ترجمه بشارت خوب: پس از آنکه همه مردم تعمید گرفتند، عیسی نیز تعمید گرفت.[۲۶]

روح‌القدس به شکل جسمانی مانند کبوتر ظاهر می‌شود و به او می‌گوید: «تو پسر من هستی که دوستت می‌دارم؛ از تو خشنودم» (مقایسه کنید با متی ۱۳:۳–۱۷، مرقس :۹–۱۱، یوحنا :۳۲–۳۴).

آیه ۲۳

aو خود عیسی آغاز کرد، حدوداً سی ساله بود،
bکه (چنان‌که گمان می‌رفت) پسر یوسف بود، که پسر هیلی بود.[۲۷]

صیاغت نسخه شاه جیمز «دستوری نادرست و تعبیری شگفت» است.[۱۳] بسیاری از ترجمه‌ها اشاره‌ای به «کار» یا «خدمت» او می‌افزایند.[۲۸][۲۹] لوقا نمی‌گوید یحیی چند سال تعمید داد، اما اینجا زمانی است که بیشتر پژوهشگران آغاز خدمت عیسی را در ۲۹ یا ۳۰ تاریخ می‌گذارند. یحیی می‌بایست بیش از سی سال داشته باشد، زیرا حدوداً شش ماه پیش از تولد عیسی به دنیا آمده بود، چنان‌که در لوقا ۱ آمده‌است. به احتمال زیاد یحیی در سال ۴ پیش از میلاد به دنیا آمد.

نسب‌نامه عیسی

بخشی از نسب‌نامه عیسی در لوقا (لوقا ۲۳:۳–۲۶)، از کتاب کلز، که توسط راهبان سلتی حدوداً در سال ۸۰۰ نوشته شده

آیات ۲۳ب–۳۸

یکی از اجداد مسیح که در کلیسای جامع کنتربری به تصویر کشیده شده

لوقا در اینجا، همانند متی در فصل آغازینش، نسب‌نامه‌ای از عیسی ارائه می‌دهد. لوقا از یوسف، پدر قانونی او، آغاز می‌کند و ۷۳ نفر میان یوسف و آدم فهرست می‌کند که لوقا می‌گوید «... پسر خدا»[۳۰] بود، بدین‌ترتیب ۷۵ نفر میان خدا و عیسی وجود دارد. این نسب‌نامه از آنِ متی بلندتر است، از عیسی به سوی آدم به‌صورت برگشتی پیش می‌رود،[۳۱] (در حالی که نسب‌نامه متی به‌ترتیب زمانی از ابراهیم به عیسی می‌رود) و تفاوت‌های دیگری نیز دارد. لوقا نام پدر یوسف — و بدین‌ترتیب پدربزرگ عیسی — را هیلی می‌نامد که می‌تواند پدر مریم باشد، چنان‌که در تلمود آمده‌است.[۳۲] از سوی دیگر، متی نام پدر یوسف را یعقوب می‌داند. هر دو می‌گویند پدربزرگ عیسی متات یا متان نام داشته که می‌توانند یک‌نفر یا — چنان‌که برای اولین بار سکستوس یولیوس آفریکانوس پیشنهاد کرد — برادر هم باشند. سپس فهرست‌ها از آنجا متباین می‌شوند و دوباره در داوود پادشاه به هم می‌رسند. فهرست در لوقا با Genesis ۱۱:۱۲ نیز تفاوت دارد که می‌گوید ارفکشاد پدر سلاح بود، نه پدربزرگش از طریق قینان.

نسب پدرتباری عیسی بر اساس لوقا
  1. خدا
  2. آدم
  3. شیث
  4. انوش
  5. قینان
  6. مهللئیل
  7. یارد
  8. خنوخ
  9. متوشالح
  10. لمک
  11. نوح
  12. سام
  13. ارفکشاد
  14. قینان
  1. سلاه
  2. ایبر
  3. فالج
  4. راعو
  5. سروگ
  6. ناحور
  7. تارح
  8. ابراهیم
  9. اسحاق
  10. یعقوب
  11. یهودا
  12. فارص
  13. حصرون
  14. آرام
  1. عمیناداب
  2. ناعسون
  3. شلمون
  4. بوعز
  5. عوبید
  6. یسی
  7. داوود
  8. ناتان
  9. متاتا
  10. منان
  11. ملیا
  12. الیاقیم
  13. یونام
  14. یوسف
  1. یهودا
  2. شمعون
  3. لاوی
  4. متات
  5. یوریم
  6. الیعزر
  7. یوسه
  8. ار
  9. الموداد
  10. قوسام
  11. عدی
  12. ملکی
  13. نری
  14. سلاتیل
  1. زروبابل
  2. رسا
  3. یوحانان
  4. یهودا
  5. یوسف
  6. سمعی
  7. متتیاس
  8. معت
  9. ناگه
  10. اسلی
  11. ناحوم
  12. عاموس
  13. متتیاس
  14. یوسف
  1. ینای
  2. ملکی
  3. لاوی
  4. متات
  5. هیلی
  6. یوسف
  7. عیسی

آیه ۳۳

که پسر عمیناداب بود که پسر آرام بود که پسر حصرون بود که پسر فارص بود که پسر یهودا بود.[۳۳]

آیات موازی: متی ۳:۱–۴

آیه ۳۸

... پسر انوش، پسر شیث، پسر آدم، پسر خدا.[۳۴]

چنان‌که در سراسر نسب‌نامه لوقا، «پسر» مفهوم ضمنی است نه صریح، مگر در «پسر یوسف» در آیه ۲۳.

مفسر متدیست جوزف بنسون چنین اظهار می‌کند:

آدم، چون از پدر و مادر انسانی نزاده، بلکه به قدرت دست آفریننده الهی صورت گرفته بود، می‌توانست با شایستگی خاصی پسر خدا خوانده شود، زیرا در حالت اصلی خود، آنچه را که پسران آدم از پدر و مادر خود دریافت می‌کنند، جز گناه و بدبختی، مستقیماً از خدا گرفته بود.[۳۵]

پولس رسول در سخنرانی در آرئوپاژ آتن، اعمال ۲۸:۱۷–۲۹، به این درک یونانی که «ما [همه] فرزندان خدا هستیم» اشاره می‌کند.

جستارهای وابسته

  • تاریخ تولد عیسی
  • نسب‌نامه عیسی
  • یحیی
  • پیشگویی‌های مسیحایی دربارهٔ عیسی
  • بخش‌های مرتبط کتاب مقدس: پیدایش ۵، پیدایش ۴۹، اعداد ۲۷، اعداد ۳۶، اشعیا ۴۰، اشعیا ۴۲، زکریا ۱۲، متی ۱، متی ۳، مرقس ۱، یوحنا ۱

یادداشت‌ها

منابع

  1. ↑ Aland، Kurt؛ Aland، Barbara (۱۹۹۵). The Text of the New Testament: An Introduction to the Critical Editions and to the Theory and Practice of Modern Textual Criticism. Erroll F. Rhodes (trans.). Grand Rapids: William B. Eerdmans Publishing Company. ص. ۹۶. شابک ۹۷۸-۰-۸۰۲۸-۴۰۹۸-۱.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. 1 2 3 Expositor's Greek Testament on Luke 3, accessed 20 May 2018
  3. ↑ Luke 3:1–2: NIV
  4. ↑ Ramsay 1895, pp. 386–387
  5. ↑ Ramsay 1895, p. 387
  6. ↑ P. E. Easterling, E. J. Kenney (general editors), The Cambridge History of Latin Literature, p. 892 (Cambridge University Press, 1982, reprinted 1996). شابک ‎۰−۵۲۱−۲۱۰۴۳−۷
  7. ↑ Ehrman، Bart D. (۲۰۰۱). Jesus: Apocalyptic Prophet of the New Millennium. Oxford University Press. ص. ۵۹. شابک ۹۷۸-۰-۱۹-۵۱۲۴۷۴-۳.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. ↑ Pope Gregory I, quoted by Thomas Aquinas in Catena aurea: commentary on the four Gospels, collected out of the works of the fathers, Luke, Part 1, p. 106, edited by John Henry Newman, Oxford, 1841, accessed on 2 April 2025
  9. 1 2 Franklin, E. , 58. Luke in Barton, J. and Muddiman, J. (2001), The Oxford Bible Commentary بایگانی‌شده در ۲۲ نوامبر ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine
  10. ↑ Luke 3:3: English Standard Version
  11. ↑ Jerusalem Bible (1966): footnote g at Luke 3:3, London: Darton, Longman & Todd Ltd and Doubleday and Co. Inc.
  12. ↑ Luke 1:80: ESV
  13. 1 2 3 Farrar, F. W. (1891), Cambridge Bible for Schools and Colleges on Luke 3, accessed 25 December 2021
  14. ↑ Luke 3:4
  15. ↑ Note [b] on Isaiah 40:3 in Berean Study Bible.
  16. 1 2 Note [b] on Luke 3:4 in NET Bible
  17. ↑ Brown 2007, p. 235
  18. ↑ Luke 3:5: KJV
  19. ↑ Note on Isaiah 40:4 in the Berean Study Bible
  20. ↑ Josephus, History of the Jewish War against the Romans, iii. 6, § 2
  21. ↑ Luke 3:5 KJV
  22. ↑ Note on Isaiah 40:5 in Berean Study Bible
  23. 1 2 Meyer, H. A. W. , Meyer's NT Commentary on Luke 3, translated from the German sixth edition, accessed 25 August 2023
  24. ↑ Luke 3:16: NKJV
  25. ↑ Note [b] on Luke 3:16 in NET Bible
  26. ↑ Luke 3:21: Good News Translation
  27. ↑ Luke 3:23: King James Version
  28. ↑ Luke 3:23: New Revised Standard Version
  29. ↑ Luke 3:23: New International Version
  30. ↑ Luke 3:38
  31. ↑ Maas, Anthony. "Genealogy of Christ" The Catholic Encyclopedia. Vol. 6. New York: Robert Appleton Company, 1909. 9 Oct. 2013
  32. ↑ Talmud Yerushalmi, Hag. chap.2, 11a; Hebrew text at http://www.mechon-mamre.org/b/r/r2b.htm, records as follows: למרים ברת עלי l'miryam bart eli, "Of Mary the daughter of (H)Eli"
  33. ↑ Luke 3:33: KJV
  34. ↑ Luke 3:38: NKJV
  35. ↑ Benson, J. (1857), Benson Commentary on the Old and New Testaments, Luke 3:38, accessed 26 August 2023

پیوند به بیرون

پیشین:
لوقا ۲
فصل‌های کتاب مقدس
انجیل لوقا
پسین:
لوقا ۴