لوقا ۱۵

لوقا ۱۵
← لوقا ۱۵
لوقا ۱۵ →
متن لاتین لوقا ۱۴:۳۰–۱۹:۷ در دفترنامه گیگاس (سده سیزدهم میلادی)
کتابانجیل لوقا
دسته‌بندیانجیل
قسمتی از کتاب مقدس مسیحیعهد جدید
ترتیب در بخش مسیحی۳

لوقا ۱۵ پانزدهمین فصل از انجیل لوقا در عهد جدید کتاب مقدس مسیحی است. سنت مسیحی اولیه به‌یک‌صدا بر این باور بود که لوقای انجیل‌نویس این انجیل و نیز اعمال رسولان را نوشته‌است. این فصل سه مَثَل از عیسی مسیح را روایت می‌کند: گوسفند گمشده، سکه گمشده و پسر گمشده یا «ولخرج»؛ سه‌گانه‌ای دربارهٔ رستگاری که عیسی پس از آن بازمی‌گوید که فریسیان و رهبران دینی او را به‌خاطر پذیرفتن و هم‌سفره‌شدن با «گناهکاران» سرزنش می‌کنند.

هر سه مَثَل به بخشایش اختصاص دارند و همه نمایانگر دلسوزی خداوند هستند. مفسر کتاب مقدس هاینریش مایر این فصل، فصل بعدی و آیات ۱–۱۰ از فصل ۱۷ لوقا را «مجموعه‌ای نو، مهم و عمدتاً تمثیلی از سخنرانی‌ها» می‌نامد که با غرولند فریسیان و پاسخ‌های عیسی به آن‌ها و به شاگردانش پیوند خورده‌است. آرنو گبلین یادآوری می‌کند که با اینکه این مَثَل‌ها جذابیت و کاربردی گسترده دارند، در بررسی آن‌ها «نباید از نظر دور داشت که خداوند در درجه نخست به فریسیان غرغروکننده پاسخ می‌دهد».

این فصل همچنین به‌عنوان بخشی از یک سه‌گانه دربارهٔ رستگاری شناخته می‌شود که تنها در انجیل لوقا آمده‌است و در میان داستان‌های انجیلی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است.

متن

متن اصلی به زبان یونانی کوئینه نوشته شده‌است. برخی از دستنویس‌های کهن حاوی متن این فصل عبارتند از:

این فصل به ۳۲ آیه تقسیم شده‌است.

هر سه مَثَل گنجانده‌شده در این فصل «مَثَل‌های رحمت» نامیده می‌شوند.

غرولند فریسیان و کاتبان

آیه ۱

آنگاه همه باج‌گیران و گناهکاران نزد او آمدند تا سخنانش را بشنوند.[۱]

این سومین باری است که لوقا از باج‌گیران (به یونانی: οι τελωναι، hoi telōnai، که به «پابلیکان» هم ترجمه شده) یاد می‌کند؛ آن‌ها پیش‌تر یکی از گروه‌هایی بودند که به فراخوان یحیی برای توبه پاسخ دادند[۲] و عیسی با آن‌ها هم‌سفره شد، در حالی که فریسیان در لوقا ۵ پیشاپیش اعتراض کرده بودند. فردریک فرار پیشنهاد می‌کند که «گناهکاران» در اینجا به‌طور کلی به همه «طبقات فرودست و مطرود» اشاره دارد.[۳]

آیه ۲

و فریسیان و کاتبان غرولند می‌کردند و می‌گفتند:
«این مرد گناهکاران را می‌پذیرد و با آن‌ها غذا می‌خورد.»[۴]

مایر غرولند فریسیان و کاتبان (آیات ۱–۲) را با غرولند جامعه بنی‌اسرائیل در بیابان در Exodus ۱۶:۱–۸ و ۱۷:۳ مقایسه می‌کند.[۵] اریک فرانکلین پیشنهاد می‌کند که عیسی با هم‌سفره‌شدن با آن‌ها «پیشاپیش ورود آن‌ها به پادشاهی خدا را آماده می‌کند» و اعتراض فریسیان به این موضوع بعدها در کلیسای اولیه هم مطرح شد و «در واقع موضوع اختلاف» در کلیسای اولیه بود.[۶]

مَثَل گوسفند گمشده

حکاکی اثر یان لویکن نشان‌دهنده بازگشت پیروزمندانه شبان، از کتاب مقدس بویر اواخر سده هجدهم میلادی

آیات ۳–۷ این مَثَل را روایت می‌کنند که در دو انجیل از انجیل‌های قانونی عهد جدید و نیز در انجیل توماس غیرقانونی آمده‌است.[۷] بنا بر انجیل‌ها، شبانی گله نود و نه گوسفندی خود را رها می‌کند تا آن یک گوسفندی را که گم شده بیابد. در مقایسه با روایت متی از این مَثَل[۸]، لوقا بر مسئولیت شبان در از دست دادن گوسفند تأکید می‌کند (آیه ۳: اگر یکی از آن‌ها را گم کند؛ در روایت متی، یکی از آن‌ها گم شود)، بر بی‌قیدوشرط‌بودن جستجو، و بر شادی‌ای که از توبه گناهکار برمی‌خیزد.[۶]

آیه ۷

همچنین به شما می‌گویم که در آسمان بر یک گناهکار توبه‌کار شادی بیشتری خواهد بود تا بر نود و نه نفر عادل که نیازی به توبه ندارند.[۹]

فرار یادآور می‌شود که «فریسیان و کاتبان به مفهوم ظاهری 'افراد عادل' بودند، زیرا زندگی طبقاتی‌شان منظم بود، هرچند از یوسف فلاوی و تلمود می‌آموزیم که بسیاری از افراد آن‌ها مرتکب گناهان آشکار می‌شدند.» کاربرد این اصطلاح برای آن‌ها طعنه‌آمیز است: واقعیت این است که «آن‌ها نیاز به توبه داشتند اما توبه را نمی‌خواستند».[۳]

مَثَل سکه گمشده

در این مَثَل، زنی خانه تاریک خود را برای یافتن سکه‌ای گمشده جارو می‌کند (حکاکی اثر جان اورت میله).

این مَثَل، در آیات ۸–۱۰، تنها در انجیل لوقا آمده‌است. داستانی است دربارهٔ زنی که ده سکه نقره (به یونانی drachmae یا دراخمه) دارد و یکی از آن‌ها را گم می‌کند. او سپس چراغ روغنی روشن می‌کند و خانه‌اش را جارو می‌زند تا آن را بیابد و چون می‌یابد، شادمانی می‌کند. نسخه جدید شاه جیمز یادآوری می‌کند که زنان شوهردار اغلب چنین سکه‌هایی را در یک تاج ده‌تایی به گردن می‌آویختند.[۱۰]

فرانکلین یادآور می‌شود که در هر دو داستان، روایت اصلی دربارهٔ جستجوی خدا برای گمشدگان با تفسیری دربارهٔ توبه (آیات ۷ و ۱۰) تکمیل می‌شود که «به نظر می‌رسد نه به این دلیل که روند خود مَثَل آن را ایجاب می‌کرد، بلکه به این دلیل معرفی شده که لوقا نسبت به این اتهام حساس بود که تأکید بر دسترسی مهربانانه خداوند می‌تواند ضرورت پاسخ از سوی کسانی که با آن روبه‌رو می‌شوند را کمرنگ کند.»[۶]

مَثَل پسر ولخرج

بازگشت پسر ولخرج (۱۷۷۳) اثر پومپئو باتونی

پسر ولخرج، که به نام‌های دو پسر، پسر گمشده، پدر ولخرج،[۱۱] پدر دوان[۱۲] و پدر مهربان نیز شناخته می‌شود، سومین و آخرین بخش از سه‌گانه دربارهٔ رستگاری است که تنها در انجیل لوقا آمده (آیات ۱۱–۳۲). این مَثَل از پدری حکایت می‌کند که سهم ارث کوچکترین فرزندش را پیش از مرگ خود به او می‌دهد. پسر کوچک‌تر پس از آنکه ثروتش را از دست می‌دهد (واژه «ولخرج» به معنای «اسراف‌کارانه تبذیرگر» است)، در زمان قحطی گرسنه می‌ماند. آنگاه پشیمان می‌شود و به خانه بازمی‌گردد با این قصد که التماس کند او را به‌عنوان مزدبگیر بپذیرند و از فرزندی پدر چشم بپوشد. با این حال، پدر بی‌درنگ او را به‌عنوان پسرش به خانه می‌پذیرد و جشنی برای بازگشت او برپا می‌کند. پسر بزرگ‌تر از شرکت در جشن سرباز می‌زند و می‌گوید که در تمام مدتی که برای پدر کار کرده، حتی یک بزغاله هم برای جشن با دوستانش به او نداده‌است. پدر به پسر بزرگ‌تر یادآوری می‌کند که هر آنچه دارد از آنِ پسر بزرگ‌تر است، اما باید بازگشت پسر کوچک‌تر را جشن بگیرند زیرا او نزد آن‌ها بازگشته است.

کاربرد آیینی

در سنت کاتولیک غربی، این مَثَل معمولاً در چهارمین یکشنبه چله روزه (در سال C از چرخه سه‌ساله) خوانده می‌شود،[۱۳] در حالی که در کلیسای ارتدکس شرقی در یکشنبه پسر ولخرج خوانده می‌شود.

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Luke 15:1: New King James Version (NKJV)
  2. ↑ Luke 3:12–13
  3. 1 2 Farrar, F. W. , Cambridge Bible for Schools and Colleges on Luke 15, accessed 28 September 2023
  4. ↑ Luke 15:2: NKJV
  5. ↑ Meyer, H. A. W. (1880), Meyer's NT Commentary on Luke 15, translated by Peter Christie from the German sixth edition, accessed 29 June 2018
  6. 1 2 3 Franklin, E. , 59. Luke in Barton, J. and Muddiman, J. (2001), The Oxford Bible Commentary بایگانی‌شده در ۲۲ نوامبر ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine, p. 947
  7. ↑ Gospel of Thomas: 107 Lamb translation and Patterson/Meyer translation.
  8. ↑ Matthew 18:12–14
  9. ↑ Luke 15:7: نسخه استاندارد انگلیسی
  10. ↑ New King James Version (1982), footnote c at Luke 15:8
  11. ↑ Stone, S. , The Prodigal Father, Faithlife Sermons, accessed 18 February 2023
  12. ↑ Scripture Union, The Running Father, published for reading on 5 September 2012, accessed 3 August 2020
  13. ↑ TextWeek.com. «Lent 4C». دریافت‌شده در ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون

پیشین:
لوقا ۱۴		 فصل‌های کتاب مقدس
انجیل لوقا		 پسین:
لوقا ۱۶
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.