فرمان‌های یونانی آشوکا در قندهار
| فرمان‌های یونانی قندهار آشوکا | |
|---|---|
 | |
| مواد | لوح ماسه‌سنگی |
| اندازه | ۴۵ در ۶۹٫۵ سانتیمتر (۱۷٫۷ در ۲۷٫۴ اینچ) |
| نوشته | زبان یونانی |
| خلق‌شده | حدود ۲۵۸ پیش از میلاد |
| دوره/فرهنگ | سدهٔ سوم پیش از میلاد |
| کشف‌شده | 31°36′09N 65°39′32E |
| محل | قندهار کهنه، قندهار، افغانستان |
فرمان‌های یونانی آشوکا در قندهار از جمله فرمان‌های صخره‌ای بزرگ آشوکا، امپراتور هند آشوکا (فرمانروایی ۲۶۹ تا ۲۳۳ پیش از میلاد)، هستند که به زبان یونانی نوشته شده‌اند. این کتیبه‌ها در سال ۱۹۶۳ در محوطهٔ باستانی قندهار کهنه در افغانستان کشف شدند.[۱] گمان می‌رود قندهار کهنه در سدهٔ چهارم پیش از میلاد به دست اسکندر مقدونی بنیان گذاشته شده و او این شهر را اسکندریه رخج نامیده باشد.
بخش باقی‌ماندهٔ فرمان‌ها بر لوحی از سنگ آهک قرار دارد که احتمالاً به ساختمانی تعلق داشته است. اندازهٔ آن ۴۵ در ۶۹٫۵ سانتیمتر (۱۷٫۷ در ۲۷٫۴ اینچ) و ضخامتش حدود ۱۲ سانتیمتر (۴٫۷ اینچ) است. اینها تنها کتیبه‌های شناخته‌شدهٔ آشوکا هستند که گمان می‌رود بخشی از یک بنای سنگی بوده باشند.[۱][۲]
آغاز و پایان این قطعه از میان رفته است و این امر نشان می‌دهد که کتیبه در اصل بسیار طولانی‌تر بوده و شاید، همانند برخی محل‌های دیگر در هند، هر ۱۴ فرمان آشوکا را به زبان یونانی دربر داشته است.[۲] لوح کتیبه را پزشکی آلمانی به نام زایرینگ در بازار قندهار خرید و باستان‌شناسان فرانسوی دریافتند که این اثر از قندهار کهنه به دست آمده است. سپس لوح به موزیم ملی افغانستان واگذار شد،[۳] اما پس از غارت موزه در سال‌های ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۴، محل کنونی آن نامعلوم است.[۴]
زمینه
جوامع یونانی در شمال‌غرب امپراتوری مائوریا، در مناطقی که امروزه در پاکستان و افغانستان قرار دارند، زندگی می‌کردند؛ به‌ویژه در منطقه گنداره و در نواحی جنوبی افغانستان. این حضور نتیجهٔ فتوحات و اسکان یونانیان پس از لشکرکشی‌های اسکندر مقدونی در اواخر سدهٔ چهارم پیش از میلاد بود. ازاین‌رو، در زمان فرمانروایی آشوکا نیز جمعیت‌های یونانی در افغانستان اهمیت قابل توجهی داشتند.[۵]
محتوا
این فرمان نسخه‌ای یونانی از پایان فرمان دوازدهم آشوکا ــ دربارهٔ اصول اخلاقی ــ و آغاز فرمان سیزدهم ــ دربارهٔ پشیمانی شاه پس از جنگ کالینگا ــ است و ازاین‌رو بخشی از فرمان‌های صخره‌ای بزرگ آشوکا به‌شمار می‌رود.[۶]
برخلاف کتیبهٔ صخره‌ای دوزبانهٔ قندهار که به دو زبان یونانی و آرامی نوشته شده و در همان ناحیهٔ عمومی کشف شده است، این کتیبه زبان دیگری را در کنار یونانی به کار نمی‌برد.[۷]
زبان یونانیِ کتیبه از سطح بسیار بالایی برخوردار است و ظرافت فلسفی قابل توجهی نشان می‌دهد. همچنین آشنایی عمیقی با زبان سیاسی جهان هلنیستی در سدهٔ سوم پیش از میلاد در آن دیده می‌شود. این موضوع حضور جامعه‌ای یونانی و از نظر فرهنگی پیشرفته در قندهار آن دوره را نشان می‌دهد.[۲]
اهمیت
انتشار این فرمان در قندهار معمولاً به‌عنوان شاهدی بر فرمانروایی آشوکا بر این بخش از افغانستان در نظر گرفته می‌شود؛ احتمالاً پس از آنکه سلوکوس یکم در پیمان صلح سال ۳۰۵ پیش از میلاد، این سرزمین را به چاندراگوپتا مائوریا واگذار کرد.[۱]
این کتیبه همچنین نشان‌دهندهٔ حضور جمعیتی قابل توجه از یونانیان در منطقه است،[۵][۸] و از تلاش‌هایی برای گسترش بودیسم در میان آنان حکایت دارد.[۹] در همان دوره، یونانیان در پادشاهی یونانی باختری و به‌ویژه در شهر مرزی آی‌خانم در شمال افغانستان نیز حضور داشتند.
ترجمه
| ترجمهٔ فارسی | متن اصلی یونانی |
|---|---|
|
|
دیگر کتیبه‌های یونانی قندهار
کتیبهٔ صخره‌ای دوزبانهٔ قندهار که در سال ۱۹۵۸ کشف شد، دیگر کتیبهٔ مشهور آشوکا در ناحیهٔ قندهار است که بخشی از آن به یونانی نوشته شده است. این کتیبه بر دامنهٔ برون‌زدگی کوهستانی چهل‌زینه در غرب شهر قندهار پیدا شد.
دو کتیبهٔ یونانی دیگر نیز از قندهار شناخته شده‌اند. یکی وقف‌نامه‌ای از مردی یونانی است که خود را «پسر آریستوناکس» معرفی می‌کند و به سدهٔ سوم پیش از میلاد تعلق دارد. دیگری منظومه‌ای مرثیه‌ای از سوفیتوس، پسر ناراتوس، متعلق به سدهٔ دوم پیش از میلاد است.[۱۲]
کتیبهٔ صخره‌ای دوزبانهٔ قندهار به یونانی و آرامی، از دورهٔ امپراتور آشوکا، سدهٔ سوم پیش از میلاد، قندهار.
کتیبهٔ یونانی «پسر آریستوناکس»، سدهٔ سوم پیش از میلاد، قندهار.
کتیبهٔ سوفیتوس قندهار، سدهٔ دوم پیش از میلاد، قندهار.
طرح استحکامات باستانی قندهار.
جستارهای وابسته
- احکام آشوکا
- بودیسم گنداره‌ای
- بودیسم یونانی
- پادشاهی هندویونانی
- کتیبهٔ صخره‌ای دوزبانهٔ قندهار
- فهرست فرمان‌های آشوکا
- ستون‌های آشوکا
منابع
- 1 2 3 Dupree, L. (2014). Afghanistan. Princeton University Press. p. 287. ISBN 9781400858910. Retrieved 2016-11-27.
- 1 2 3 Une nouvelle inscription grecque d'Açoka, Schlumberger, Daniel, Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres Année 1964 Volume 108 Numéro 1 pp. 126-140
- ↑ "Kabul Museum p.9" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2016-11-28. Retrieved 2016-11-29.
- ↑ Archaeology "Museum Under Siege" April 20, 1998
- 1 2 3 Dupree, L. (2014). Afghanistan. Princeton University Press. p. 286. ISBN 9781400858910. Retrieved 2016-11-27.
- ↑ "Asoka, Romilla Thapar" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2017-05-17. Retrieved 2016-11-29.
- ↑ Rome, the Greek World, and the East: Volume 1: The Roman Republic and the Augustan Revolution, Fergus Millar, Univ of North Carolina Press, 2003, p.45
- ↑ Indian Hist (Opt). McGraw-Hill Education (India) Pvt Limited. 2006. p. 1:183. ISBN 9780070635777. Retrieved 2016-11-27.
- ↑ Halkias, G. (2014), When the Greeks Converted The Buddha: Asymmetrical Transfers of Knowledge in Indo-Greek Cultures Leiden: Brill, pp. 65-116
- ↑ "Afghanistan", Louis Dupree, Princeton University Press, 2014, p.286
- ↑ Schlumberger, Daniel (1964). "Une nouvelle inscription grecque d'Açoka". Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres (in French). 108e année, N. 1: 131. doi:10.3406/crai.1964.11695. Retrieved 25 September 2018.
- ↑ The Oxford Handbook of Ancient Greek Religion, Esther Eidinow, Julia Kindt, Oxford University Press, 2015
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Kandahar Greek Edicts of Ashoka». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۹ سپتامبر ۲۰۲۶.
- اکتشافات باستانشناسی در افغانستان
- قندهار
- سنگنوشتههای یونانی