مردم خوشباور پنجاه‌وهفت

مردم خوشباور پنجاه‌وهفت 
اثر بهرام بیضایی
تاریخ نگارش۱۴۰۱
کشورکالیفرنیا
زبانفارسی
قالبمثنوی
بحررملِ مسدّسِ محذوف
تاریخ انتشار۱۰ مهرِ ۱۴۰۱
شمار ابیات یا خط‌ها۲۲ بیت
اندازه و وزنفاعلاتن فاعلاتن فاعلن

مثنویِ بیست‌ودوبیتی در بحرِ رمل که با مصراعِ «مردمِ خُوشباورِ پنجاه‌وهفت» آغاز می‌شود نخستین شعرِ منتشرشدهٔ بهرام بیضایی در همدلی با خیزشِ ۱۴۰۱ ایران است، سروده و منتشرشده در نیمه‌های همین سال.[۱] این شعر پس از انتشار با موسیقی هم اجرا و از ترانه‌های جنبشِ زن، زندگی، آزادی و نیز واکنش‌های علنیِ بیضایی به اتّفاقاتِ اجتماعیِ روز شد.

متن

این شعر در روزهای آغازینِ «خیزشِ ۱۴۰۱ ایران» سروده و ۱۰ مهرِ این سال در وبسایتِ رادیو فردا با تصویرِ دستخطِّ شاعر منتشر شد.[۲][۳][۴][۵]

موضوع

شعر در حمایتِ اعتراضاتِ اواخرِ شهریور و اوایلِ مهرِ ۱۴۰۱ ایران به کشته شدنِ مهسا امینی است، با اشاراتی به انقلابِ ۱۳۵۷، روسری‌سوزان و غیره.[۶] در فرازش آمده:[۲]

مادرِ ایران زِ جا برخاستهکشورش را از دَدان پس‌خواسته!

چند روز پیش از انتشارِ این شعر نیز بیضایی با گروهی در نامه‌ای خواستارِ حمایتِ سینماگرانِ دنیا از اعتراضات شده بود.[۷]

نقد و نظر

سیّد جواد طباطبایی این شعر را «سخیف» ارزیابی کرد.[۸] به عقیدهٔ آوین نیکزاد این شعر از لحاظِ سبک «به اشعار اعتراضی و میهن‌پرستانهٔ دورهٔ مشروطیت بی‌نظر نیست.»[۶] کاوه کیان‌فر نیز آن را گواهِ آشکاریِ «هر چیزِ نهانی که در نهاد بود» و مؤیّدِ سررسیدنِ «روزگارِ وجدان» شناخت.[۹]

اجرا

«مردم خوشباور پنجاه‌وهفت»
ترانه
تاریخ انتشارپاییزِ ۱۴۰۱
ترانه‌سرا(ها)بهرام بیضایی

گزیده‌ای از این شعر، اندکی پس از انتشارِ متنش، در تلویزیونِ ایران اینترنشنال در ویدیو کلیپِ کوتاهی در بخشِ «سخن‌سرا: سخن از آزادی» دکلمه شد. گروهی ناشناس نیز گزیده‌ای از آن را با موسیقی اجرا و منتشر کرد.[۱۰] ناقدی این ترانه را «پرانگیزه و قدرتمند» وصف کرد.[۶]

منابع

  1. ↑ Stanford Hamid and Christina Moghadam Program in Iranian Studies: 2021 − 2022 Year in Review. Page 15.
  2. 1 2 «بهرام بیضائی: مادرِ ایران زِ جا برخاسته». رادیو فردا. ۱۰ مهر ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۸ اردیبهشت ۱۴۰۲.
  3. ↑ «شعر بهرام بیضایی در همراهی با خیزش مردمی: مادرِ ایران زِ جا برخاسته!». کیهان لندن. ۱۱ مهر ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۸ اردیبهشت ۱۴۰۲.
  4. ↑ «بهرام بیضایی در همراهی با اعتراضات ایران شعر سرود». ایران وایر. ۱۰ مهر ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۸ اردیبهشت ۱۴۰۲.
  5. ↑ «بهرام بیضایی در همراهی با اعتراضات ایران شعر سرود». پیک ایران. ۱۰ مهر ۱۴۰۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ آوریل ۲۰۲۳. دریافت‌شده در ۸ اردیبهشت ۱۴۰۲.
  6. 1 2 3 نیکزاد، آوین (۱۶ آبان ۱۴۰۱). «هنر اعتراضی به‌مثابهٔ رستاخیر اخلاقی؛ از مشروطه تا «زن زندگی آزادی»». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۸ اردیبهشت ۱۴۰۲.
  7. ↑ «سینماگران ایرانی خواستار حمایت همکاران خود در سراسر جهان از اعتراض‌های مردم ایران شدند». رادیو فردا. ۴ مهر ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۹ اردیبهشت ۱۴۰۲.
  8. ↑ بابک غفوری‌آذر (۲۰۲۲-۱۰-۰۴). «جواد طباطبایی، نویسنده مورد علاقه تعدادی از مقام‌های پیشین و فعلی حکومت جمهوری اسلامی ایران با حمله به بهرام بیضایی، درباره شعر تازه اعتبار فرهنگ و هنر ایران در حمایت از معترضان ایرانی نوشت که «با سخیف‌ترین شعرهای ادب فارسی پهلو می‌زند»». twitter. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۱-۲۲.
  9. ↑ کیان‌فر، کاوه (۲۱ نوامبر ۲۰۲۲). «آیا شهریور امسال به «شهریور آن سال» تبدیل خواهد شد؟». آسو. دریافت‌شده در ۲۹ مه ۲۰۲۵.
  10. ↑ صدا در ساوندکلاود

پیوند به بیرون