جاهای گردشگری استان کرمان
استان کرمان بزرگترین استان ایران، در جنوب شرقی کشور و در حاشیهٔ کویر لوت جای دارد. ارگ بم و منظر فرهنگی آن در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده[۱] و باغ شاهزاده ماهان نیز بخشی از پروندهٔ جهانی باغ ایرانی است. در این فهرست، مهمترین جاهای دیدنی و جاذبههای گردشگری استان کرمان به تفکیک دستهبندی شدهاند. برخی از این جاها هنوز مقالهٔ جداگانه در ویکیپدیا ندارند.
بناها و یادمانهای تاریخی
قلعهها، کاخها، کاروانسراها، خانههای تاریخی، حمامها، آبانبارها و محوطههای باستانی، بخش بزرگی از میراث دیدنی استان کرمان را میسازند.
قلعهها و ارگها
- ارگ انار، ارگ خشتی تاریخی در مرکز شهر کهن انار با گسترهای بیش از یازدههزار مترمربع.
- ارگ بم، بزرگترین سازه تاریخی خشتی در جهان است که محل آن در شهر بم در جنوب شرقی ایران قرار دارد.
- ارگ راین، از بزرگترین بناهای خشتی ایران با شانزده برج دیدبانی و قدمتی منسوب به دورهٔ ساسانی.
- حصار شهر قدیم کرمان، بقایای حصار شهر قدیم کرمان مربوط به دوره قاجار.
- قلعه اردشیر، کرمان یکی از قلعه های باستانی است.
- قلعه تاریخی دشتاب
- قلعه داوودآباد، قلعه داوود آباد مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار.
- قلعه دختر (کرمان)، کرمان که به قلعه کهنه نیز مشهور است هستهٔ مرکزی شهر باستانی کرمان و با قدمتی حداقل معادل دورهٔ مادها و از قدیمیترین قلعههای ایران….
- قلعه دختر دوم کرمان، حومه و داخل شهرکرمان دو قلعه باستانی وجود دارد که هردو «قلعه دختر» نام دارند.
- قلعه زیارتگاه، مربوط به دوره قاجار.
- قلعه سموران
- قلعه سنگ سیرجان
- قلعه شفیعآباد، مربوط به دوره قاجار.
- قلعه غنجعلیخان افشار، مربوط به دوره صفوی.
- قلعه قهقه، مربوط به دوره ساسانیان - دوران پس از اسلام.
- قلعه کشیت، مربوط به دوره سلجوقیان.
- قلعه گنجعلیخان، مربوط به دوره صفوی.
کاخها، عمارتها و خانههای تاریخی
- خانه باقری (رفسنجان)، مربوط به دوره پهلوی اول.
- خانه تیمورخان، مربوط به دوره قاجار.
- خانه حاج رشید، مربوط به دوره قاجار.
- خانه حاجآقاعلی، با زیربنایی بالغ بر ۷۰۰۰ متر مربع و با معماری زیبا و ایرانی توسط حاجآقاعلی معروف به زعیم الله رفسنجانی معروف ترین تاجر دوران….
- خانه خوشرو و ساباط مجاور، مربوط به دوره پهلوی.
- خانه رستم فرخزاد، مربوط به دوره پهلوی اول.
- خانه شجاعپور، خانه شجاع پور مربوط به دوره پهلوی اول.
- خانه علیاصغر شوکت سعیدی
- خانه ناظم، مربوط به دوره پهلوی اول.
- عمارت موسی خانی، از بناهای تاریخی زمان قاجاریه.
- عمارت کلاهفرنگی رفسنجان، مجموعه کلاه فرنگی مربوط به دوره قاجار.
- کوشک رحیمآباد، مربوط به دوره ایلخانی.
کاروانسراها، بازارها و حمامها
- بازار حاجآقاعلی
- بازار رفسنجان، مجموعه بازار رفسنجان مربوط به دوره آل مظفر و دوره قاجار.
- بازار زرگری کرمان
- بازار سردار، از بازارهای کرمان است.
- بازار سیرجان، بازار تاریخی سیرجان که در شهر سیرجان قرار دارد.
- بازار عزیز کرمان، مربوط به دوره قاجار.
- بازار قلعه محمود، اين بنا مربوط به دوره تيموري تا دوره قاجار.
- بازار مسگری کرمان، قسمتی از مجموعه گنجعلیخان است که از عهد صفویه به یادگار ماندهاست.
- بازار مظفری، از بازارهای است.
- بازار میدان قلعه، مربوط به دوره قاجار.
- بازار وکیل (کرمان)، انتهای بازار اختیاری، از بازار بزرگ کرمان قرار گرفتهاست.
- بازار کرمان
- بازار گنجعلی خان، از بناهای مجموعه گنجعلی خان است.
- حمام باغ لله، مربوط به دوره قاجار.
- حمام زنانه گنجعلی خان
- حمام و بازار ابراهیم خان
- حمام وکیل (کرمان)، بخشی از مجموعه وکیل کرمان است که امروزه به صورت چایخانه سنتی استفاده میشود.
- حمام چماه، مربوط به دوره قاجار.
- حمام گنجعلی خان، حَمّام گَنْجْعَلیخان یکی از بناهای مجموعه گنجعلی خان است که در سال ۱۰۲۰ ه.ق ساخته شده است.
- سرای گلشن (کرمان)
- کاروانسرای آب بید
- کاروانسرای ابراهیم
- کاروانسرای بیاض، مربوط به دوره قاجار.
- کاروانسرای جر، مربوط به دوره قاجار.
- کاروانسرای حاج آقا علی، مربوط به دوره قاجار.
- کاروانسرای حاج مهدی، کرمان مربوط به دوره قاجار.
- کاروانسرای خانه سرخ، مربوط به دوره قاجار.
- کاروانسرای خرگور، مربوط به دوره قاجار.
- کاروانسرای دربند، مربوط به دوره قاجار.
- کاروانسرای سعادتآباد، کاروانسرای سعادت آباد مربوط به دورهٔ قاجار.
- کاروانسرای شفیعآباد، بیشتر به واسطه قلعه و کاروانسرای مشهورش شناخته میشود.
- کاروانسرای میرزا حسین خان، مربوط به دوره زنديه است و توسط ميرزا حسين خان رايني از حاكمان كرمان در دوران زنديه ساخته شده است.
- کاروانسرای هندوها
- کاروانسرای وهاب زاده، مربوط به دوره صفوی.
- کاروانسرای وکیل (کرمان)
- کاروانسرای چاه کوران، مربوط به دوره قاجار.
- کاروانسرای کوزه گران، کرمان مربوط به دوره قاجار.
پلها، آبانبارها و سازههای آبی
- آبانبار ابراهیم خان، بخشی از مجموعهٔ تاریخی ابراهیمخان از بناهای دورهٔ قاجار در کنار مجموعهٔ گنجعلیخان.
- آبانبار حاج آقا علی
- آبانبار حاج محمدتقی، محمد تقی از آثار تاریخی مربوط به دوره قاجار.
- آبانبار علیمردان خان، آبانباری از دورهٔ صفویه با گنجایش حدود دو میلیون لیتر و معماری چشمگیر.
- آبانبار وکیل (کرمان)
- یخچال زریسف، یخدان زریسف کرمان مربوط به دوره قاجار.
برجها، منارهها و گنبدها
- مناره مسجد جامع نگار، مربوط به دوره سلجوقیان.
- میل نادری(فهرج)، میل نادری یک برج تاریخی مربوط به دوره سلجوقیان.
- گنبد جبلیه، منتهیالیه شرقی کرمان در نزدیکی دو قبرستان صاحب الزمان و سید حسین، با گنبد بزرگ و عجیبی از سنگ و گچ بنا گردیده که دست تطاول روزگار در….
- گنبد سبز (کرمان)، زمان حاکمیت قراختاییان، نشانههای بسیار قوی از تمدن غنی و فرهنگ پیشرفته در این خطه دیده میشود.
- گنبد مشتاقیه، به سه گنبدان نیز شهرت دارد، از آثار دوران قاجار است که در گذشته در جوار قبرستان کهنه و خارج از حصار شهر قرار داشتهاست.
محوطهها و یادمانهای باستانی
- بنا میر زبیر، مربوط به دوره ایلخانی.
- تپه کنار صندل الف
- مجموعه ابراهیم خان، مجموعهای از بناهای تاریخی است.
- مجموعه حاج آقا علی، مربوط به دوره قاجار.
- مجموعه خانه کریمنژاد، کریم نژاد مربوط به دوره پهلوی.
- مجموعه غیاث، مربوط به دوره قاجار - ۱۵۰ سال.
- مجموعه وکیل
- مجموعه پرورشگاه صنعتی، مربوط به دوره پهلوی.
- مجموعه گنجعلی خان، مرکز تاریخی و در کنار بازار بزرگ کرمان قرار دارد.
- مجموعه یاور، مربوط به دوره پهلوی.
دیگر بناهای تاریخی
- بادگیر چپقی، سیرجان یکی از منحصربهفردترین بادگیرهای ایران و جهان است که برای خانهٔ مرحوم دکتر سید علیاصغرمجدرضوی ساخته شدهاست.
- تخت درگاه قلیبیگ، قلی بیگ عمارتی است که در جنوب شرقی و در زاویه جنوبی کوه قلعه دختر قرار دارد.
- تخت سرتشتک، هنزای رابُر سرزمینی هموار با پستی و بلندیهای ملایم و پوشیده از چمن زار و برکههای کوچک و چشمههای روان در ارتفاع ۳۶۰۰متری از سطح….
- تمدن جیرفت، تمدن جیرُفت به مجموعه محوطههای باستانی و یافتههای باستانشناختی کشفشده و در نزدیکی شهر جیرفت و هلیلرود گفته میشود که به دست….
- حوزه انتخابیه کرمان و راور، حوزهٔ انتخاباتی کرمان و راور یکی از حوزه از حوزههای برای انتخابات مجلس شورای اسلامی است.
- زروخانه جهان (شهید توکلی)، مربوط به دوره قاجار.
- سالن باشگاه افسران، مربوط به دوره پهلوی.
- سلجوقیان کرمان، سَلْجوقیانِ کِرمان یا آلقاوَرْد یا قاوَرْدیان، شاخهای از سلجوقیان بودند که از حدود قرن ۵ تا اواخر قرن ۶ هجری و بخشهایی از مکران….
- شترگلو (خانه)، شتر گل مربوط به دوره قاجار و خانه خاندان میرحسینی، رضوی نژاد ماهانی و رضوی نعمتاللهی.
- ضرابخانه گنجعلی خان
- مدرسه ابراهیم خان، از بناهای دوران حکومت ابراهیم خان ظهیرالدوله است که تا پیش از انقلاب مدرسه مکتب شیخیه بود.
- مدرسه حیاتی، مربوط به زنديه و اوائل دوره قاجار.
- مدرسه و کاروانسرای گنجعلی خان، مربوط به دوره صفوی.
- مغود (مغوئیه)، مغ مربوط به اشکانیان.
- میدان باغ (ارگ)
- میدان گنجعلی خان
- چهارسوق گنجعلی خان
- کفه نمک سیرجان، یک کفه نمکی در نزدیکی سیرجان است.
- کنار صندل، مکان باستانشناسی مربوط به عصر برنز است که در جنوب جیرفت قرار دارد.
- یخدان جو مؤیدی، کرمان مربوط به دوره قاجار.
- یخدان لنگر، مربوط به دوره قاجار.
- یخدان مؤیدی، بزرگترین یخچال خشتی ایران و جهان است.
- یخدانهای سیرجان، مربوط به دوره قاجار.
بناهای مذهبی و زیارتگاهها
مسجدها، امامزادهها، آرامگاهها و دیگر بناهای مذهبی، از مهمترین مقصدهای زیارتی و گردشگری استان کرمان بهشمار میروند.
مسجدها
- مسجد آقاغلامعلی، مربوط به دوره قاجار.
- مسجد آیتالله، مربوط به دوره قاجار.
- مسجد باغابر، مربوط به دوره قاجار.
- مسجد ته باغ لله، مسجد تَه باغ لله مربوط به دوره قاجار.
- مسجد جامع ارگ، مربوط به صدر اسلام تا دوره قاجار.
- مسجد جامع باغین، مربوط به دوره پهلوی.
- مسجد جامع سراسیاب فرسنگی، از قدیمیترین بناهای پابرجای سراسیاب فرسنگی میباشد.
- مسجد جامع قناتغستان، مربوط به دوره قاجار.
- مسجد جامع هوتک
- مسجد جامع کرمان، یا مسجد جامع مظفری یک مسجد جامع تاریخی، ایران است.
- مسجد حاج آقاعلی، مسجد از یادگارهای حاج آقا علی زعیم الله تاجر معروف رفسنجانی در عصر قاجار است که مجموعه بازار، کاروانسرا، آب انبار، و مسجد چهل ستون در….
- مسجد سید یوسف ترابی موسوی، مربوط به دوره قاجار.
- مسجد طباطبائی، مربوط به دوره پهلوی اول.
- مسجد لاهیجان، مربوط به دوره قاجار.
- مسجد ملا جعفر، مربوط به دوره پهلوی ۴۰ سال.
- مسجد ملک، مسجد جامع ملک یا مسجد امام خمینی مربوط به دوره سلجوقیان.
- مسجد ملک دینار، مربوط به دوره قاجار - ۱۵۰ تا ۲۰۰ سال قدمت.
- مسجد و حسینیه شهر کهنه، شهربابک قرار دارد که احتمالاً در دوره صفویه ساخته شدهاست و تژئینات آجرکاری و گچبری دارد.
- مسجد وکیل (کرمان)، کرمان در بازار وکیل قرار گرفته و بخشی از مجموعه وکیل است که در سال ۱۱۸۷ هـ.
- مسجد پامنار (کرمان)
- مسجد پاکتنگ، مربوط به دوره قاجار.
- مسجد کربلایی صادق، مربوط به دوره قاجار - حدود ۱۲۰–۱۰۰ سال.
- مسجد کهنه (قدیمی)، مربوط به دوره قاجار ۱۵۰ تا۲۰۰ سال.
- مسجد گل مشکی، مسجدگل مشکی مربوط به دوره قاجار.
- مسجد گنجعلی خان
امامزادهها و زیارتگاهها
- امامزاده سلطان سید احمد، مربوط به دوره سلجوقیان.
- امامزاده محمدبن زید، مربوط به دوره ایلخانی.
- امامزاده محمدصانع (انار)، مربوط به دوره ایلخانی.
- زیارتگاه شاه ورهرام ایزد، مربوط به دوره قاجار.
آرامگاهها و خانقاهها
- آرامگاه آخوند، مقبره آخوند مربوط به دوره صفوی.
- آرامگاه امامزاده بیبی حیات، مقبره امامزاده بیبی حیات مربوط به اتابکان - ۷۵۰ ه.ق.
- آرامگاه امامزاده سید علی موسی، بقعه امامزاده سید علی موسی مربوط به دوره تیموریان.
- آرامگاه بشر حافی، مقبره بشر حافی مربوط به دوره ایلخانی.
- آرامگاه حاجیه معصومه، مقبره حاجیه معصومه مربوط به اوائل دوره صفوی.
- آرامگاه خواجه اتابک، آرامگاه هشتضلعی از دورهٔ سلجوقی با گچبری و کتیبههای کوفی و محراب سنگی زیبا.
- آرامگاه سالار رضا، مقبره سالار رضا مربوط به دوره صفوی.
- آرامگاه سید زینالعابدین سجادیان، مقبره سید زینالعابدین سجادیان مربوط به دوره قاجار.
- آرامگاه سید گلبازخان، مقبره سید گلبازخان مربوط به دوره پهلوی اول - ۸۰ سال.
- آرامگاه شاه فیروز، شاه فیروز بنایی است تاریخی.
- آرامگاه شاه نعمتالله ولی، آرامگاه عارف نامدار شاه نعمتالله ولی، بنایی باشکوه با گنبد فیروزهای از دورهٔ تیموری.
- آرامگاه شاهزاده حسین (جوپار)، مجموعهٔ زیارتی با تزئینات رواق از دورهٔ صفویه و آرامگاه سه امامزاده.
- آرامگاه شیخ داوود
- آرامگاه شیخ عبدالسلام
- آرامگاه شیخ محمد کاکو
- آرامگاه مرشد، مقبره مرشد مربوط به دوره قاجار.
- آرامگاه میرزا ابراهیم، مربوط به دوره صفوی - دوره زند.
- آرامگاه پیر صبا، مقبره پیر صبا مربوط به دوره قاجار.
- خانقاه جوپار، تاریخی مربوط به دوره قاجار.
- مزار آقا، مربوط به دوره قاجار.
- مقبره میرحیدر (گورخانه)، مهنی بنایی مربوط به دورهٔ صفوی بوده و در منطقهٔ اسفندقه از توابع جیرفت قرار دارد.
- مقبره پیرجارسوز، مقبره پیر جارسوز.
آتشکدهها و یادمانهای زرتشتی
- آتشکده دولتخانه، آتشکده دولت خانه مربوط به دوره صفوی.
- آتشکده کرمان، آتشکدهٔ زرتشتیان از دورهٔ پهلوی که موزهٔ مردمشناسی و کتابخانه را نیز در خود جای داده.
- دخمه زرتشتیان کرمان، از آثار آیینی ارزشمند زرتشتیان با دخمهای کهن منسوب به دوران ساسانی.
- دخمه قناتغستان، مربوط به دوره قاجار.
- دخمه گبری، مربوط به دوره صفوی.
- معبد آناهیتا (رفسنجان)، برای اطلاعات بیشتر دیگر بناها با نام معبد آناهیتا را نیز ببنید.
حسینیهها و تکیهها
- تکیه بنگیها، تکیه بُنگیها مربوط به دوره قاجار.
- تکیه ته باغ لله، مربوط به دوره قاجار.
- تکیه قائم (بازار شاه)، تکیه بازار شاه مربوط به دوره قاجار.
- تکیه قلعه محمود، مربوط به دوره قاجار.
- تکیه مدیر الملک، تکیۀ مدیر الملک مربوط به دورۀ قاجار.
- تکیه نوروز علی، مربوط به دوره قاجار.
- تکیه هوتک
- حسینیه بیبی حیات، حسینیه بی بی حیات مربوط به دوره قاجار - ۱۳۰ سال.
- حسینیه نصرتآباد، حسینیه نصرت آباد مربوط به دوره قاجار.
دیگر اماکن مذهبی
- آثار محدوده مسجد رسول
- کلیسای کرمان، مربوط به پادشاهی دوره رضاشاه پهلوی.
جاذبههای طبیعی
کوهها، غارها، آبشارها، چشمهها، دریاچهها و مناطق حفاظتشده، چهرهای دیدنی از طبیعت استان کرمان را به نمایش میگذارند.
آبشارها
- آبشار اوردیکان، بلندترین منطقه مسکونی ایران محسوب میشود و در ارتفاع ۳۳۰۰ متری که در سینه قله بلند هزار به آرامی جای گرفته و ساکنان آن در تمام طول سال….
- آبشار راین (کرمان)، آبشاری طبیعی بر دامنهٔ شرقی کوه هزار از جاذبههای گردشگری.
- آبشار وروار، از آبشارهای ایران، و بلندترین آبشار در خاورمیانه محسوب می شود که در رشته کوه جبال بارز قرار دارد.
- آبشار کشیت، آبشاری دوازدهمتری در درهای سرسبز پوشیده از نخلستان و سرخس.
رودها، چشمهها و آبگرمها
- رود تنگوئیه، از رودهای حوضه آبریز کویر ابرقو–سیرجان است که قرار گرفتهاست.
- رود شور، شور تنها رودخانه دائمی است که در اعماق کویر ایران جریان دارد.
- چشمه عروس
کوهها، درهها و تنگهها
- کوه جوپار
- کوه شاه، کوه که شامل چند قله است که یکی از آنها قله شاه با ارتفاع ۴۳۸۰ متر و قله لالهزار با ارتفاع ۴۳۷۵ متر برفگیرترین کوه جنوب کشور و بعد از….
- کوه شاه سربیژن
- کوه هزار، بلندترین قله جنوب ایران و.
دیگر جاذبههای طبیعی
- آستان خواجه خضر، زیارتگاهی کهن از دورهٔ تیموری در دامنهٔ کوه قلعهدختر کوهبنان.
- جبال بارز، رشتهکوهی حدود صدکیلومتری که دشت جازموریان را از کویر لوت جدا میکند.
- دریاچه جوان شهداد، دریاچهای که از سیلاب سال ۱۳۹۸ پدید آمد و «معجزهٔ کویر» خوانده شد.
- سد بافت
- شیوشگان، کوه شیوشگان در قسمت شرق است.
- غار ایوب، غار و زیارتگاهی در کوه ایوب است.
- غار طرنگ، غار آبی است که به عنوان طولانیترین غار شناخته میشود.
- منطقه حفاظتشده بحر آسمان، بحر آسمان یک منطقه حفاظتشده زیستی است.
- هامون جازموریان، هامون جازْموریان، دریاچه هامون جازموریان یا جازموریان یا جَزْموریان یک دریاچه و فرونشت زمینشناختی جوان در مرز استانهای سیستان و….
- هلیلرود، هلیل رود، رودخانهای در جنوب و در جنوب شرقی ایران است.
- پناهگاه حیات وحش مهروئیه، پناهگاه حیات وحش با مساحت ۵۶۱۱ هکتار است که در ایران قرار دارد.
- چاه دریا، دریا چه زیرزمینی چاه در رفسنجان کرمان، پدیدهای طبیعی است که میلیونها لیتر آب را در کویر، و در زیر سطح رویین خاک، در خود جایداده و….
باغها
باغهای تاریخی استان کرمان نمونههایی از هنر باغسازی ایرانی هستند که شماری از آنها شهرت ملی و جهانی دارند.
- باغ امام جمعه (صالحی)، مربوط به دوره قاجار.
- باغ بیرمآباد، از باغهای تاریخی کرمان با بیش از چهار قرن قدمت، ساختهٔ دورهٔ صفوی.
- باغ خانه محمداسماعیلخان نوری، محمد اسماعیل خان نوری مربوط به دوره قاجار.
- باغ سالاری کلانتری، مربوط به دوره قاجار.
- باغ سنگی، اثری شگفت از درختانی آراسته با سنگهای آویخته، یادگار درویش هنرمند سیرجانی.
- باغ شاهزاده ماهان، از زیباترین باغهای ایرانی با طراحی پلکانی و آبنماها، ثبتشده در میراث جهانی یونسکو.
- باغ شماره ۲، مربوط به دوره قاجار.
- باغ عشق، عنوان یکی از زیباترین باغهای بود که توسط ابراهیم خان ظهیرالدوله، حاکم نامدار کرمان در عهد قاجاریه بنا شده بود.
- باغ عمارت بیگلربیگی، باغی از دورهٔ قاجار که الگوی ساخت باغ شاهزادهٔ ماهان بوده است.
- باغ مدعیالعموم، باغ مدعی العموم یا باغ شماره ۳ مربوط به دوره قاجار.
- باغ هرندی، محمدرضا خان عدلالسلطان که یکی از صاحب منصبان نظامی کرمان بود، اقدام به احداث باغی تفریحی خارج از حصار کرد.
- باغ و عمارت سردار، مربوط به دوره قاجار.
- باغ ولی خان، مربوط به دوره قاجاریه.
- کوشک محیآباد (باغ آقا)، کوشک محی آباد مربوط به دوره قاجار.
موزهها
موزههای استان کرمان گنجینهای از آثار تاریخی، مردمشناسی و هنری این خطه را در خود جای دادهاند.
- باغموزه دفاع مقدس (کرمان)، باغموزهٔ دفاع مقدس کرمان، بهعنوان یکی از بزرگترین باغموزههای دفاع مقدس کشور، در زمان ریاستجمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی ساخته شد.
- موزه باهنر، مربوط به دوره قاجار.
- موزه رضا شاه (باغ هرندی)، مربوط به اواخرقرن ۱۳ ه.ق.
- موزه ریاستجمهوری رفسنجان، موزه ریاست جمهوری رفسنجان برای جمعآوری هدیههای رسمی و غیررسمی که در دوره ریاست جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی از سوی مردم، سازمانها و….
- موزه زرتشتیان، نخستین و تنها موزهٔ مردمشناسی زرتشتیان در جهان.
- موزه صنعتی (کرمان)، موزهٔ هنرهای معاصر با آثاری از رودن، کاندینسکی، هنری مور و کمالالملک.
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ "Bam and its Cultural Landscape". یونسکو (in English).
- فهرست جاهای گردشگری ایران بر پایه استان
- جاذبههای گردشگری استان کرمان











.jpg)













