جاهای گردشگری استان خوزستان

استان خوزستان در جنوب غربی ایران، خاستگاه تمدن ایلام و یکی از کهن‌ترین سرزمین‌های تاریخی جهان است. زیگورات چغازنبیل، سازه‌های آبی شوشتر و محوطهٔ باستانی شوش در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده‌اند.[۱] در این فهرست، مهم‌ترین جاهای دیدنی و جاذبه‌های گردشگری استان خوزستان به تفکیک دسته‌بندی شده‌اند. برخی از این جاها هنوز مقالهٔ جداگانه در ویکی‌پدیا ندارند.

بناها و یادمان‌های تاریخی

قلعه‌ها، کاخ‌ها، کاروانسراها، خانه‌های تاریخی، حمام‌ها، آب‌انبارها و محوطه‌های باستانی، بخش بزرگی از میراث دیدنی استان خوزستان را می‌سازند.

قلعه‌ها و ارگ‌ها

  • دژ مهتابی
  • قلعه حسینی، مربوط به دوره صفوی.
  • قلعه رزه (بنا)، مربوط به دوره صفوی.
  • قلعه سلاسل، شوشتر دژی است بسیار بزرگ که دارای حیاط‌های مفصل و متعدد و سربازخانه‌ها و طویله‌ها و حمام‌ها و شبستانها و برج‌ها و باغچه‌ها و قورخانه و….
  • قلعه شوش، قلعهٔ شوش قلعه‌ای است که توسط ژاک دمورگان فرانسوی برای سکونت باستان‌شناسان فرانسوی در نزدیکی آرامگاه دانیال نبی در شوش بر روی تپه‌ای….
  • قلعه صلواتی، مربوط به دوره صفویه.
  • قلعه فراموشی، گلگرد که در منابع ارمنی اندمشن یا انوش‌برد و در یونانی φρούριον της Λήθης ذکر شده که نام‌های خارجی ذکرشده به معنی قلعهٔ فراموشی هستند،….
  • قلعه کوران (قلعه کورو)، قلعه مناصر مربوط به دوره صفوی.
  • قلعه یزدگرد (رامهرمز)

کاخ‌ها، عمارت‌ها و خانه‌های تاریخی

کاروان‌سراها، بازارها و حمام‌ها

پل‌ها، آب‌انبارها و سازه‌های آبی

  • آسیاب‌های آبی دزفول، مجموعه‌ای از آسیاب‌های آبی کهن که در دوره صفوی به ده‌ها باب می‌رسید.
  • بند خاک، از بناهای ۱۳ گانه سیستم آبی تاریخی شوشتر است که آب را از نهر داریون به نهر رقط منتقل نموده و در هنگام طغیان نهر داریون نیز که خطر سیل….
  • بند شرابدار، از بناهای مجموعه بناهای آبی تاریخی شوشتر است که در مسیر نهر رقط قرار دارد که نهر رقط در نهایت به رود گرگر سرازیر می‌شود.
  • بند قیصر، از کهن‌ترین پل‌بندهای جهان و بزرگ‌ترین پل‌بند سنگی، بخشی از سامانه آبی شوشتر در میراث جهانی یونسکو.
  • بند ماهی‌بازان شوشتر، بندی ساسانی بر رودخانه دست‌ساز گرگر، بخشی از سامانه آبی تاریخی شوشتر در میراث جهانی یونسکو.
  • بند میزان، سدی است در شوشتر و ساختهٔ دست مهندسین ایرانی، مربوط به دوره ساسانیان که تا امروز پابرجاست.
  • حوضه آبریز رودخانه کارون بزرگ، کارون بزرگ، یکی از حوضه‌های باز ایران است که در تقسیم‌بندی حوضه‌های آبریز ایران، حوضهٔ فرعی به شمار می‌رود و زیرمجموعهٔ حوضهٔ آبریز….
  • پل بند لشکر، بنا از مجموعه سیستم آبی تاریخی شوشتر است.
  • پل بند گرگر، بنا از مجموعه سیستم آبی تاریخی شوشتر است.
  • پل بهمنشیر آبادان ایستگاه هفت، پل بهمنشیرآبادان ایستگاه هفت مربوط به دوره پهلوی اول.
  • پل سفید اهواز، از نمادهای چشم‌گیر و نخستین پل معلق ایران و دومین پلی است که بر روی رودخانهٔ کارون ساخته شده است.
  • پل سیاه اهواز، یا پل پیروزی، پلی با یک خط راه‌آهن و دو مسیر عابر پیاده است که در دوره پهلوی اول، در سال ۱۳۰۸ خورشیدی، ایران، بنا شد.
  • پل شاه علی، مربوط به دوره صفوی.
  • پل ششم اهواز، به نام‌های «پل صنایع فولاد» و «پل اکباتان» نیز شناخته می‌شود، یکی از پل‌های نوین است که بر روی رودخانهٔ کارون در جنوب این شهر ساخته و….
  • پل صیحه (آباره عباس خان)، مربوط به دوره صفوی.
  • پل طبیعت اهواز، پل پیاده‌رو است که از بالای رودخانهٔ کارون عبور می‌کند و پارک‌های لاله و ساحلی راه به یک دیگر وصل می‌کند.
  • پل قدیم دزفول، مهم‌ترین اثر تاریخی دزفول است.
  • پل لالی، پل کابلی شهدای لالی و بر روی رود کارون است.
  • پل ملک
  • پل هشتم اهواز، یا پل کابلی، که با نام «غدیر» نیز شناخته می‌شود، هشتمین پل شهری بر روی رودخانه کارون.
  • پل هندوان (اهواز)، پلی تاریخی و آجری بود که در شمال‌شرق اهواز و بر روی رودخانه‌ای فصلی به نام «شاهجرد» قرار داشت.

محوطه‌ها و یادمان‌های باستانی

دیگر بناهای تاریخی

بناهای مذهبی و زیارتگاه‌ها

مسجدها، امامزاده‌ها، آرامگاه‌ها و دیگر بناهای مذهبی، از مهم‌ترین مقصدهای زیارتی و گردشگری استان خوزستان به‌شمار می‌روند.

مسجدها

امام‌زاده‌ها و زیارتگاه‌ها

آرامگاه‌ها و خانقاه‌ها

کلیساها و کنیسه‌ها

گورستان‌های تاریخی

دیگر اماکن مذهبی

جاذبه‌های طبیعی

کوه‌ها، غارها، آبشارها، چشمه‌ها، دریاچه‌ها و مناطق حفاظت‌شده، چهره‌ای دیدنی از طبیعت استان خوزستان را به نمایش می‌گذارند.

دریاچه‌ها، تالاب‌ها و سدها

  • تالاب شادگان، تالاب بین‌المللی شادگان یکی از تالاب‌های بزرگ ایران است.
  • دریاچه تمی، دریاچه تِمی در جوار کوه کینو در منطقه‌ کوهستانی بین استان چهارمحال و بختیاری و خوزستان قرار گرفته‌است.‌ این دریاچه از ذوب برف کوه‌های….
  • دریاچه شهیون

رودها، چشمه‌ها و آبگرم‌ها

  • رود جراحی، جَرّاحی یکی از رودهای جنوب غربی ایران در حوضۀ آبریز خلیج فارس و دریای عمان است که در استان‌های خوزستان و کهگیلویه و بویراحمد جریان دارد.
  • رود خیرآباد
  • رود زهره
  • رود گرگر، گَرگَر یک شاخه دست‌ساز رودخانه کارون و یکی از میراث جهانی یونسکو در ایران است.
  • رودبند، سید علی صفوی معروف به سلطانعلی سیاهپوش یا پیر رودبند یا روبند امامزاده‌ای در شهر دزفول و در محله‌ای به همین نام مدفون است و به شماره….
  • رودخانه جوکنک
  • رودخانه شاوور

کوه‌ها، دره‌ها و تنگه‌ها

دیگر جاذبه‌های طبیعی

  • آبشار شوی، از بلندترین آبشارهای ایران که از دل غاری بیرون می‌جهد، ثبت‌شده به‌عنوان اثر طبیعی ملی.
  • آبشارهای آرپناه
  • اروندرود، رود مرزی ایران و عراق، حاصل پیوستن دجله و فرات و کارون و راه به خلیج فارس.
  • بهمن‌شیر
  • تاراز، کوهِ تاراز یا تاراز کوه بختیاری با بلندای ۲۷۰۰ متر یکی از معروف ترین کوه‌های رشته‌کوه زاگرس است که در قلب سرزمین بختیاری در مرز و….
  • تشکوه، یا کوه آتشین رامهرمز که.
  • جزیره مینو، از جزیره‌های ایران و بخشی از شهر کوچکی به نام مینوشهر می‌باشد.
  • دز، رودخانه‌ای است که از به هم پیوستن رودخانه‌های سزار و بختیاری در استان لرستان تشکیل می‌شود و پس از ورود به به رود کارون می‌ریزد.
  • زاگرس، زاگرُس رشته‌کوهی است که از غرب تا جنوب غربی فلات ایران کشیده شده است.
  • سالن‌کوه
  • سیمره
  • شطیط، شاخه اصلی رودخانه کارون در شوشتر است که چهاردانگه نیز خوانده می‌شود.
  • غار پبده، از غارهای آهکی کشور نزدیک لالی، شناخته‌شده برای یافته‌های دیرینه‌انسان‌شناسی.
  • مارون (رودخانه)، مارون، رودخانه‌ای که از رشته کوه زاگرس در استان کهگیلویه و بویراحمد سرچشمه می‌گیرد و جریان می‌یابد.
  • منطقه انکس آبادان، منطقه آنکس آبادان مربوط به دوره پهلوی اول.
  • نهر عضدی
  • کارون، رود کارون پرآب‌ترین، بزرگ‌ترین و طولانی‌ترین رودخانهٔ ایران است، که از زردکوه در استان چهارمحال و بختیاری سرچشمه گرفته و سپس رودهای….
  • کارون بزرگ، به بخشی از رودخانه کارون گفته می‌شود که در منطقه بندقیر شوشتر از بهم پیوستن رودهای گرگر، شطیط و دز تشکیل می‌شود و پس از عبور از میان….
  • کرخه، دومین رود بلند ایران پس از رود کارون است.
  • گاومیش‌آباد (کارون)، گاومیش‌آباد از محله‌ها یا روستاهای قدیمی پیرامون، ایران است.

باغ‌ها

باغ‌های تاریخی استان خوزستان نمونه‌هایی از هنر باغ‌سازی ایرانی هستند که شماری از آن‌ها شهرت ملی و جهانی دارند.

موزه‌ها

موزه‌های استان خوزستان گنجینه‌ای از آثار تاریخی، مردم‌شناسی و هنری این خطه را در خود جای داده‌اند.

  • موزه آبادان، از موزه‌های قدیمی ایران است این موزه در سال ۱۳۳۸ با مجموعه آثاری از دوره ما قبل تاریخی، تاریخی و آثاری‌از دوره‌های متاخر تا دوره….
  • موزه هنرهای معاصر اهواز، دو طبقه و با پنج گالری در سال ۱۳۸۸ افتتاح شد.

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ "Tchogha Zanbil". یونسکو (in English).