جاهای گردشگری استان هرمزگان
استان هرمزگان در جنوب ایران و در کرانهٔ خلیج فارس و دریای عمان، با جزایر دیدنی هرمز، قشم و کیش (در همسایگی) و ژئوپارک جهانی قشم، از مقصدهای طبیعی شاخص کشور است. در این فهرست، مهم‌ترین جاهای دیدنی و جاذبه‌های گردشگری استان هرمزگان به تفکیک دسته‌بندی شده‌اند. برخی از این جاها هنوز مقالهٔ جداگانه در ویکی‌پدیا ندارند.
بناها و یادمان‌های تاریخی
قلعه‌ها، کاخ‌ها، کاروانسراها، خانه‌های تاریخی، حمام‌ها، آب‌انبارها و محوطه‌های باستانی، بخش بزرگی از میراث دیدنی استان هرمزگان را می‌سازند.
قلعه‌ها و ارگ‌ها
- قلعه آماج، از دژهای تاریخی منطقه کوخرد.
- قلعه ایلود، بنای تاریخی مربوط به دوره اشکانیان، صفویان.
- قلعه ایلود (بستک هرمزگان)
- قلعه توصیله
- قلعه جناح (جناح هرمزگان)
- قلعه حاجی‌آباد، مربوط به دوره‌های ایلخانیان، تیموریان، صفویان.
- قلعه حسن (بستک)
- قلعه خان بستک
- قلعه خندقی بهده، بقایای قلعه خندقی بهده.
- قلعه دولاب، بقایای قلعه دولاب مربوط به دوره ساسانیان.
- قلعه دیده‌بان، مرکز فرمانروائی جهانگیریه و بستک، قلعه‌ای تاریخی واقع در غرب، یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی در جنوب ایران است.
- قلعه سیبه
- قلعه فین
- قلعه قلات (بستک)
- قلعه لارک
- قلعه لافت
- قلعه لشتان
- قلعه مغویه
- قلعه هرمز، اقع در جزیره هرمز واقع در جنوب ایران.
- قلعه هزاره، یا قلعهٔ بی‌بی مینو یکی از آثار تاریخی دورهٔ قاجاریه است که در شهر میناب در جنوب ایران قرار دارد.
- قلعه هشنیز، بقایای قلعه هشنیز.
- قلعه پرتغالی‌ها (بندر کنگ)، قلعه پرتقالیهای کنگ مربوط به دوره صفوی.
- قلعه پرتغالی‌ها (قشم)، قلعه‌ای تاریخی مربوط به دورهٔ صفوی.
- قلعه کمیز
- قلعه کوهیج، بنای تاریخی مربوط به دوره صفویه، پهلوی.
- قلعه گمبرون، قلعه پرتغالی‌ها یا قلعه گمبرون قلعه‌ای مربوط به پرتغالی‌ها واقع در گمبرون واقع در جنوب ایران بود.
کاخ‌ها، عمارت‌ها و خانه‌های تاریخی
- خانه بنی عباسی
- خانه فکری، از آثار تاریخی بندرلنگه واقع در جنوب ایران است.
- خانه قاضی رویدر، خانه تاریخی مربوط به دوره قاجاریه.
- خانه کاظم بستک، مربوط به دوره قاجار.
- خانه گلبتان
- خانه‌های قدیمی کوخرد، شکل عادی داشته‌است، سقف آنهارا از چوب مستحکم وبا دوام درخت گز بوده و در بعضی جاها چوب درخت سدر وتنه درخت نخل خرما نیز استفاده….
- عمارت کلاه‌فرنگی بندرعباس، قدیمی‌ترین بنای تاریخی است.
- کاخ مرجان کیش، مربوط به دوره پهلوی دوم.
- کاخ نازدشت، مربوط به دوره پهلوی دوم.
کاروانسراها، بازارها و حمام‌ها
- بازار بستک
- بازار مساح (بندر لنگه)
- حمام بزرگ (حمام گپ)، مربوط به دوره قاجار.
- حمام سیبه
- حمام شهر قدیمی حریره (کیش)
- حمام گله‌داری
- کاروانسراهای هرمزگان، کاروانسرا ترکیبی است از کاروان به معنی گروهی مسافر که گـروهـی سفر مـی کنند.
- کاروانسرای او شیرینو
- کاروانسرای بلدنگ
- کاروانسرای بهر ترک، کاروانسرای بُهر ترک یکی از کاروانسراهای غرب در جنوب ایران است که مربوط به دوره قاجاریه است.
- کاروانسرای تنگ بستک، مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار.
- کاروانسرای مهران، از کاروانسراهای غرب در جنوب ایران است که مربوط به دوره زندیان است.
- کاروانسرای کوردان
- کاروانسرای گهکم، مربوط به دوره صفویه.
پل‌ها، آب‌انبارها و سازه‌های آبی
- آب‌انبار شاه حسینی، آب‌انباری از اواخر دوره قاجار در بندرعباس.
- آب‌انبار هلر، آب‌انباری زیرزمینی از نوع چالو از دوره قاجار و پهلوی در قشم.
- آب‌انبارها در غرب هرمزگان، آب آشامیدنی، عامل مهم حیاتی و اجتماعی مردم اکثر روستاهای ایران است.
- آسیاب آبشار تزرج ۱، مربوط به دوره قاجاریه.
- آسیاب آبشار تزرج ۲ (محمدخانی)، مربوط به دوره قاجاریه.
- آسیاب آبشار تزرج ۳ (کر)، مربوط به دوره قاجاریه.
- آسیاب آبی تدرویه شماره ۱، مربوط به دوره صفویه-قاجاریه.
- آسیاب آبی تدرویه شماره ۳، مربوط به دوره صفویه-قاجاریه.
- آسیاب آبی تدرویه شماره ۴، مربوط به دوره صفویه-قاجاریه.
- آسیاب آبی تدرویه شماره ۵، مربوط به دوره صفویه-قاجاریه.
- آسیاب آبی فاریاب سنگویه ۲، مربوط به دوره تیموری-قاجاریه.
- آسیاب آبی فاریاب سنگویه ۳، مربوط به دوره قاجاریه.
- آسیاب آبی فاریاب سنگویه ۴، مربوط به دوره قاجاریه.
- آسیاب آبی فاریاب سنگویه ۵، مربوط به دوره قاجاریه.
- آسیاب آبی فتویه شماره ۱، مربوط به دوره قاجاریه-پهلوی.
- آسیاب آبی فتویه شماره ۲، مربوط به دوره قاجاریه.
- آسیاب آبی فتویه شماره ۳، مربوط به دوره قاجاریه.
- آسیاب آبی فومستان، مربوط به دوره قاجاریه.
- آسیاب تزرج، مربوط به دوره قاجاریه.
- آسیاب دومن، آسیاب آبی دومن مربوط به دوران صفویه-پهلوی.
- آسیاب فاریاب بهده، آسیاب آبی فاریاب بهده مربوط به دوره قاجاریه.
- آسیاب منظرخان فارغان، مربوط به دوره قاجاریه.
- آسیاب کریکی، آسیاب آبی کریکی مربوط به دوره قاجاریه-پهلوی.
- آسیاب کله‌گوش فارغان، مربوط به دوره قاجاریه.
- آسیاب‌های آبی گنو، مربوط به دوره قاجار.
- برکه آقا احمد بستک
- برکه حاجی محمد رشید، آب‌انبار تاریخی مربوط به دوره قاجاریه.
- برکه شفیع، آب‌انبار تاریخی مربوط به دورهٔ صفویه و قاجاریه.
- برکه شیخ بستک، آب‌انبار تاریخی مربوط به دورهٔ قاجاریان.
- برکه شیخ محمد خان، آب‌انبار تاریخی مربوط به دوره قاجاریه.
- برکه شیخ محمد شیخ عبدالهادی، آب‌انبار تاریخی مربوط به دوره قاجاریه.
- برکه شیخ یوسف، آب‌انبار تاریخی مربوط به دوره قاجاریه.
- برکه ملا، آب‌انبار تاریخی مربوط به دوره صفویه، قاجاریه.
- برکه کاروانسرا، آب‌انبار تاریخی مربوط به دوره صفویه-قاجاریه.
- برکه کریکی بستک
- برکه یوسف خان، برکه یوسف‌خان یک آب‌انبار تاریخی مربوط به دوره قاجار.
- پل خلیج فارس
- پل لاتیدان، بنای تاریخی مربوط به دوره صفویه.
- کاریز (جزیره کیش)، قنات کیش یکی از مناطق گردشگری و تاریخی جزیره کیش می‌باشد و بیش از ۲۵۰۰ سال قدمت دارد.
برج‌ها، مناره‌ها و گنبدها
- برج سیاه و سفید، مربوط به دوره قاجار.
- برج فارغان
- برج گری کوه
محوطه‌ها و یادمان‌های باستانی
- شهر حریره، ویرانه‌های شهری کهن در شمال جزیره کیش از سده‌های میانه اسلامی.
- شهر سیبه
- محوطه تاریخی طارم، مربوط به دوره صفویه.
دیگر بناهای تاریخی
- اشکفت آهو بستک
- بنگله بستکی (بندر لنگه)، بَنگَلِه بستکی یکی از بناهای تاریخی و از نقاط دیدنی در جنوب ایران است.
- بنگله کریکی، عمارتی به‌جامانده از دوره قاجار و پهلوی در نزدیکی بستک.
- ترنه
- خط لوله گوره–جاسک
- دست‌کندهای بستانو، مربوط به دوره ساسانی.
- سد گوران، مربوط به دوره پهلوی.
- طاق ده‌تا ناخهری، طاق دَه تا ناخهری یک بنای تاریخی مربوط به دوره تیموری-قاجاریه.
- طاق یکی ناخهری، بنای تاریخی مربوط به دوره تیموری-قاجاریه.
- مکتب‌خانه نامی فتویه، مربوط به دوره تیموریان.
- پاراو کوخرد
- پردیس بین‌الملل کیش دانشگاه صنعتی شریف، اولین پردیس بین المللی در کشور است که همزمان با برنامه توسعه چهارم در منطقه آزاد کیش فعالیت خود را تحت نظارت دانشگاه صنعتی شریف شروع….
- پرستشگاه بت‌گوران، معبد لُرد کریشنا بندرعباس یا بُتِ گوران یکی از آثار تاریخی است که در مرکز این شهر قرار دارد.
- چاه‌های تلا لافت
- کشتی یونانی، لاشه کشتی به‌گل‌نشسته که با غروب خورشید پشت آن به نماد گردشگری کیش بدل شده.
- گود میان ده
بناهای مذهبی و زیارتگاه‌ها
مسجدها، امامزادهها، آرامگاه‌ها و دیگر بناهای مذهبی، از مهم‌ترین مقصدهای زیارتی و گردشگری استان هرمزگان به‌شمار می‌روند.
مسجدها
- مسجد افغان، مربوط به دوره افشار.
- مسجد امیر، یا مسجد جامع کیش مربوط به دوره قاجار.
- مسجد بربار
- مسجد بن نادار
- مسجد جامع بندر عباس، اهل‌سنت بندرعباس یا مسجد جامع دلگشا یکی از مساجد قدیمی مرکز در جنوب ایران است.
- مسجد جامع قبله
- مسجد جامع قدیمی بستک، مسجد، اولین مسجد جامعی است که در بستک بنا شده‌است، ویکی از اماکن تاریخی و از نقاط دیدنی در جنوب غرب ایران است.
- مسجد خالدی لنگه، معروف به مسجد خالدی سلطان العلما، این بنا و بنای اولیه آن از آثار دورهٔ زندیه است که در دوره اخیر بازسازی شده و گسترش یافته‌است.
- مسجد خداداد، مربوط به دوره زندیه.
- مسجد دزک، مربوط به دوره قاجار.
- مسجد شیخی، مربوط به دوره قاجار.
- مسجد لوز
- مسجد ماشه، یا مسجدجامع کیش مربوط به دوره قاجار.
- مسجد ملک بن عباس، اقع در شهر بندرلنگه یکی از نقاط دیدنی در جنوب ایران است.
- مسجد و مدرسه محمدیه دژگان، مربوط به دوره قاجار.
- مسجد چاله کوخرد
- مسجد کوردان
- مسجد گله‌داری، اقع در محلهٔ قلعه‌شاهی یکی از مساجد اهل‌سنت بندرعباس و یکی از نقاط دیدنی در جنوب ایران است.
امامزادهها و زیارتگاه‌ها
- امامزاده سید مظفر (بندر عباس)، زیارتگاهی در محله نایبند بندرعباس و از اماکن مذهبی پرزائر.
- زیارتگاه خواجه خضر
- زیارتگاه شاه قطب‌الدین حیدر
آرامگاه‌ها و خانقاه‌ها
- آرامگاه بی‌بی مریم، مقبره بی بی مریم.
- آرامگاه زاهد محمد، بنای تاریخی مربوط به دوره تیموریان-صفویان.
- آرامگاه سید تاج‌الدین منصور، مربوط به دوره صفویه.
- آرامگاه سید حمدی، مربوط به دوره قاجار.
- آرامگاه سید محمد سید منصور
- آرامگاه سید مظفر، آرامگاه یکی از علمای کوخرد از دوره قاجار.
- آرامگاه شیخ احمد شیخ راشد
- آرامگاه شیخ حسن عالی، آرامگاهی از دوره صفوی تا پهلوی در شهر کوهیج بستک.
- آرامگاه شیخ عبدالقادر بستکی، آرامگاهی از دوره صفویه تا قاجار در روستای گچویه بستک.
- آرامگاه عبدالرحمن شیخ، مربوط به دوره قاجار.
- آرامگاه علمای کوخرد، بارگاه دوگنبدی علمای کوخرد و از زیارتگاه‌های غرب استان.
- آرامگاه محمد بلندپرواز، بنای تاریخی مربوط به دوره تیموریا ن-معاصر.
- آرامگاه و مسجد شیخ برخ
- آرامگاه کمال الدین بهزاد (دهنگ)، بنای تاریخی مربوط به دوره صفویه-قاجاریه.
حسینیه‌ها و تکیه‌ها
- حسینیه بنگی، مربوط به دوره زند - دوره قاجار.
- حسینیه حدادی، مربوط به دوره قاجار.
- حسینیه غضنفر، مربوط به دوره زند - دوره قاجار.
- حسینیه کربلایی عزت، مربوط به دوره قاجاریه.
گورستان‌های تاریخی
- گورستان جگین، مربوط به هزاره اول قبل از میلاد.
- گورستان دهمه، مربوط به دوره ساسانیان.
- گورستان سرای ۷ دختران، قبرستان سرای ۷ دختران مربوط به دوره ساسانیان - صدر اسلام.
- گورستان وائن، قبرستان وائن مربوط به دوره ساسانیان - صدر اسلام.
دیگر اماکن مذهبی
- زیارت خضر نبی، مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار.
- معبد عشاق، مربوط به دوره صفوی.
جاذبه‌های طبیعی
کوه‌ها، غارها، آبشارها، چشمه‌ها، دریاچه‌ها و مناطق حفاظت‌شده، چهره‌ای دیدنی از طبیعت استان هرمزگان را به نمایش می‌گذارند.
رودها، چشمه‌ها و آبگرم‌ها
- رود رویدر
- رود شور (هرمزگان)، رودخانه شور رودخانه‌ای در جنوب ایران است که در جریان است و به دریای عمان می‌ریزد.
- رود گابریک، رودی در جنوب ایران است که به دریای عمان می‌ریزد.
کوه‌ها، دره‌ها و تنگه‌ها
- دره ستارگان، دره‌ای با ساختارهای کم‌نظیر فرسایشی در جزیره قشم نزدیک روستای برکه خلف.
- کوه تشگر، کوه تشگِر با ارتفاع ۳۲۶۷ متر، بلندترین قله ایران است.
- کوه توصیله، ازسمت قبله گری چَپان یک کوه بلندی است که بنام کوه توصیله معروف است، قلعه تاریخی توصیله برقله این کوه قرار داشته‌است که اکنون قسمتی از….
- کوه حلوا، حلوا نام کوهی در جزیره ابوموسی می‌باشد.
- کوه خآب، یا « کوه پل تیر » نام رشته کوهی در غرب ایران است.
- کوه دسک
- کوه زنگارد
- کوه زیر، رشته‌کوهی است در جنوب ایران.
- کوه سفید (کوه)
- کوه سیرو
- کوه لاور، رشته‌کوهی در جنوب ایران است.
- کوه ناخ
- کوه هرمزان، یا کوه هرمیزان در شرق شهر بستک قرار گرفته‌است.
- کوه پل تیر، یا « کوه خآب » نام رشته کوهی در غرب ایران است.
- کوه گنو
دیگر جاذبه‌های طبیعی
- ارتفاعات و قله‌های هرمزگان
- اشغال هرمز، به حمله و فتح جزیره هرمز توسط قوای پرتغالی در سال ۱۵۰۷ میلادی در زمان پادشاهی شاه اسماعیل یکم گفته می‌شود.
- اقامتگاه ماجرا، اقامتگاه بومگردی ساحلی جزیره هرمز با ۲۰۰ گنبد رنگارنگ ساخته‌شده به‌شیوه سوپرادوبی.
- بازپس‌گیری بندر گمرک، قرن شانزدهم، بندرعباس به نام «بندر گمرک» شناخته می‌شد.
- بازپس‌گیری هرمز، لشکرکشی ترکیبی انگلیس-ایران بود که منجر به باز پس گرفتن جزیره هرمز از اشغال امپراتوری پرتغال شد.
- بون کوه چهار برکه، چهاربرکه نام رشته‌کوهی در جنوب ایران است.
- جزیره هرمز، جزیره‌ای رنگین در تنگه هرمز با خاک‌های معدنی چندرنگ و از مقصدهای گردشگری جنوب.
- جزیره کیش، جزیره آزاد تجاری و یکی از مقصدهای اصلی گردشگری ایران در خلیج فارس.
- جنگل‌های حرای استان هرمزگان، شامل پنج پهنه مجزا از جنگل مانگرو است که تحت‌حفاظت سازمان حفاظت از محیط زیست قرار دارند.
- خص
- درخت انجیر معابد کیش، کهن‌ترین و معروف‌ترین درخت کیش با عمری ۵۰۰ تا ۶۰۰ سال که در ۱۴۰۲ از بین رفت.
- ذخیره‌گاه زیست‌کره حرا، حرّا بخشی از منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ حرّا در تالاب بین‌المللی خورخوران است که به عنوان ذخیره‌گاه زیست‌کره شناخته شده است.
- ذخیره‌گاه زیست‌کره گنو، منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ گِنُو، با وسعت در حدود ۴۳ هزار هکتار یکی از سیزده ذخیره‌گاه زیست‌کره یونسکو در ایران است که در شمال‌غربی بندرعباس….
- سنچول (کوه)
- شور گوده
- غار خربس، دست کند خربس.
- غار سادرمند
- لشکرکشی عثمانی به هرمز
- مروا (چشمه)
- مهران (رود)، رودخانه مهران نام رودخانه‌ای در جنوب ایران و یکی از نقاط دیدنی است.
- میناب (رود)، رودخانه میناب یکی از نقاط دیدنی در جنوب ایران است.
- پتشخه مرخاو
- پر رچرچو
- ژئوپارک قشم، اقع در جزیره قشم در جنوب ایران، نخستین ژئوپارک خاورمیانه است که از سال ۱۳۸۵ به عضویت شبکه جهانی ژئوپارک‌های تحت حمایت یونسکو درآمده‌است.
- گاه‌بست، کوه گاه‌بست نام کوهی است در جنوب ایران.
موزه‌ها
موزه‌های استان هرمزگان گنجینه‌ای از آثار تاریخی، مردم‌شناسی و هنری این خطه را در خود جای داده‌اند.
- موزه مردم‌شناسی (جناح)، جناح در شهر جناح و از نقاط دیدنی در جنوب ایران محسوب می‌شود.
- موزه مردم‌شناسی بندرکنگ
- موزه مردم‌شناسی خلیج فارس، خلیج‌فارس یکی از بزرگترین موزه‌های مردم‌شناسی در جنوب ایران است که مرکز قرار دارد.
جستارهای وابسته
- استان هرمزگان
- گردشگری در ایران
- فهرست آثار ملی استان هرمزگان
- میراث جهانی یونسکو در ایران
- فهرست آثار ملی ایران
ردهها:
- فهرست جاهای گردشگری ایران بر پایه استان
- جاذبه‌های گردشگری استان هرمزگان