جاهای گردشگری استان آذربایجان شرقی

استان آذربایجان شرقی در شمال غربی ایران، با مرکزیت شهر تاریخی تبریز، از مناطق پرجاذبهٔ کشور است. بازار تاریخی تبریز در فهرست میراث جهانی یونسکو جای دارد[۱] و در کنار مسجد کبود، دریاچهٔ ارومیه، روستای کندوان و طبیعت کوهستانی سهند و ارسباران، چهره‌ای متنوع از گردشگری استان را می‌سازد. در این فهرست، مهم‌ترین جاهای دیدنی و جاذبه‌های گردشگری استان آذربایجان شرقی به تفکیک دسته‌بندی شده‌اند. برخی از این جاها هنوز مقالهٔ جداگانه در ویکی‌پدیا ندارند.

بناها و یادمان‌های تاریخی

قلعه‌ها، کاخ‌ها، کاروانسراها، خانه‌های تاریخی، حمام‌ها، آب‌انبارها و محوطه‌های باستانی، بخش بزرگی از میراث دیدنی استان آذربایجان شرقی را می‌سازند.

قلعه‌ها و ارگ‌ها

کاخ‌ها، عمارت‌ها و خانه‌های تاریخی

کاروان‌سراها، بازارها و حمام‌ها

پل‌ها، آب‌انبارها و سازه‌های آبی

برج‌ها، مناره‌ها و گنبدها

  • برج بلور
  • برج خلعت‌پوشان، از آثار تاریخی مربوط به دورهٔ صفویان.
  • برج مدور، از بناهای ساخته‌شده در دورهٔ سلجوقیان در شهر مراغه می‌باشد که در فاصلهٔ ده متری شمال گنبد کبود قرار گرفته است.
  • برج یانقین (آتش‌نشان)، از آثار تاریخی مربوط به دورهٔ قاجاریان.
  • رصدخانه مراغه، رصدخانهٔ مراغه رصدخانه‌ای بود که در دورهٔ هلاکوخان زیرنظر خواجه نصیرالدین توسی در شهر مراغه ساخته شد.
  • گنبد سرخ، مراغه، نام یک بنا به ساخت سال ۵۴۲ هجری قمری در دوره سلجوقی است.
  • گنبد غفاریه، شمال غربی شهر مراغه و در کنار رودخانهٔ صوفی‌چای قرار گرفته است.
  • گنبد کبود (مراغه)، از بناهای دورهٔ سلجوقیان در شهر مراغه می‌باشد.

محوطه‌ها و یادمان‌های باستانی

دیگر بناهای تاریخی

بناهای مذهبی و زیارتگاه‌ها

مسجدها، امامزاده‌ها، آرامگاه‌ها و دیگر بناهای مذهبی، از مهم‌ترین مقصدهای زیارتی و گردشگری استان آذربایجان شرقی به‌شمار می‌روند.

مسجدها

امام‌زاده‌ها و زیارتگاه‌ها

آرامگاه‌ها و خانقاه‌ها

کلیساها و کنیسه‌ها

گورستان‌های تاریخی

دیگر اماکن مذهبی

جاذبه‌های طبیعی

کوه‌ها، غارها، آبشارها، چشمه‌ها، دریاچه‌ها و مناطق حفاظت‌شده، چهره‌ای دیدنی از طبیعت استان آذربایجان شرقی را به نمایش می‌گذارند.

آبشارها

غارها

کوه‌ها، دره‌ها و تنگه‌ها

  • دره قلعه
  • دره مکیدی، دره‌ای جنگلی و سرسبز است که در میان جنگل‌های ارسباران در شمال.
  • سهند، کوه سهند یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین برجستگی‌های آذربایجان و از معروف‌ترین کوه‌های آتشفشانی ایران است که در جنوب و جنوب غربی اوجان….
  • کوه‌های مریخی زگلیک

دیگر جاذبه‌های طبیعی

  • آذرشهرچای، اصلی‌ترین رودخانهٔ شهرستان آذرشهر که به دریاچهٔ ارومیه می‌ریزد.
  • ارس، اَرَس رودی پرآب و خروشان است که از کوه‌های بینگول در منطقهٔ آناتولی سرچشمه گرفته و پس از پیوستن رود آرپا، مرز مشترک ایران با نخجوان،….
  • اوریان داغی، از کوه‌های بزرگ می‌باشد ارتفاع این کوه ۲۸۵۰ متر می‌باشد.
  • برکه گورگلی
  • بزقوش
  • تلخه‌رود، تلخه رود یا آجی چای یکی از مهم‌ترین و اصلی‌ترین رودخانه‌های جاری می‌باشد.
  • درخت چنار کهنسال خامنه
  • دریاچه ارومیه، دریاچهٔ ارومیه که با نام‌های دریاچه شاهی، رضاییه و دریاچه چیچست نیز شناخته می‌شود، یک دریاچه آب شور در شمال غربی ایران و بزرگ‌ترین….
  • رودخانه مردق، رودی است که و شمال غربی ایران قرار دارد.
  • سد علویان، سدّ علویان سدی خاکی با هسته رسی بر روی رودخانه صوفی‌چای است.
  • صوفی‌چای، یا گپی‌چای یا صاف رود یکی از رودهای است.
  • قافلانکوه
  • قرانقو، رودخانهٔ قرانقو یکی از پرآب‌ترین و مهم‌ترین شعبات رود قزل‌اوزن است که از کوه‌های مرکزی و شرقی کوهستان سهند و کوه‌های اربت‌داغ، آغ‌داغ….
  • قزل‌اوزن، قِزِل‌اوزَن که از کوه‌های چهل چشمه میان سقز و دیواندره در استان کردستان سرچشمه گرفته و بعد از پیوستن رودهای شهرچایی و قرانقو چایی و….
  • قوریگل
  • قوری‌چای (رود)، قوری‌چای رودی است که در شمال شرقی مرکز تبریز، به تلخه رود می‌ریزد.
  • منطقه قزلار قلعه‌سی، قلعه سی مربوط به هزاره اول قم.
  • منطقه نمونه گردشگری عون بن علی(عینالی)، علی یا عینالی، یکی از مناطق نمونه گردشگری می‌باشد.
  • مهرانه‌رود
  • میشوداغی، رشته‌کوه میان مرند و شبستر با قلهٔ علی‌علمدار، جداکنندهٔ جلگه‌های تبریز و مرند.
  • پیست اسکی یام
  • پیست دوچرخه‌سواری فجر یادگار امام، تبریز نام پیست دوچرخه‌سواری واقع در دهکده المپیک تبریز است.
  • کیامکی، کوه کَمچی به ترکی Kəmçi به ارتفاع ۳۳۴۷ متر از سطح دریا یکی از قلل زیبا و سرسبز کنار رودخانه مرزی ارس می‌باشد و در گویش محلی به کمکی….
  • گئچی قالاسی
  • گنبرچای

باغ‌ها

باغ‌های تاریخی استان آذربایجان شرقی نمونه‌هایی از هنر باغ‌سازی ایرانی هستند که شماری از آن‌ها شهرت ملی و جهانی دارند.

موزه‌ها

موزه‌های استان آذربایجان شرقی گنجینه‌ای از آثار تاریخی، مردم‌شناسی و هنری این خطه را در خود جای داده‌اند.

  • موزه آذربایجان، دومین موزهٔ باستان‌شناسی ایران پس از موزهٔ ملی، در جوار مسجد کبود.
  • موزه ارامنه تبریز، یا موزه کلیساهای خلیفه گری ارامنه آذربایجان که تحت نظارت خلیفه‌گری ارامنهٔ آذربایجان اداره می‌شود، یکی از موزه‌های محوری است که در….
  • موزه تاریخ طبیعی (تبریز)، موزهٔ تاریخ طبیعی تبریز در بلوار آزادی.
  • موزه سردرود، موزه مردم‌شناسی سردرود یکی از موزه‌های است که در شهر سردرود احداث شده‌است.
  • موزه سفال، موزهٔ سفالگری در خانهٔ تاریخی صرافلار از دورهٔ قاجار.
  • موزه سنجش، موزهٔ ابزارهای توزین و سنجش در خانهٔ تاریخی سلماسی.
  • موزه سنگ‌نگاره‌ها، موزهٔ سنگ‌قبرهای مرمرین تاریخی در محل مقبرهٔ آقالار مراغه.
  • موزه شهدای ۲۷ دی دانشگاه تبریز، موزه شهدای دانشگاه تبریز عکس، وصیت‌نامه و دست‌نوشته‌های ۲۲شهید بمباران ۲۷ دی ۱۳۶۵ دانشکده فنی به نمایش گذاشته شده‌است.
  • موزه شهرداری تبریز
  • موزه صدا، موزهٔ صدا مستقر در خانهٔ امیرپرویز یکی از موزه‌های تخصصی است.
  • موزه صفوی بناب، مربوط به دوره قاجار.
  • موزه عشایر آذربایجان، موزۀ عشایر آذربایجان یکی از موزه‌های ایران است که در شهر سرآب، قرار دارد.
  • موزه عصر آهن، موزهٔ عصر آهن مربوط به هزاره دوم و اول قبل از میلاد.
  • موزه فوتبال آذربایجان، نخستین موزه ویژهٔ فوتبال در ایران است که در چهار دی ۱۳۹۳، ایوب نیکنام لاله آن را به کمک فرهاد روشنی، در پارک رضوان در باختر بنیانگذاری….
  • موزه قاجار، موزهٔ قاجار یکی از موزه‌های است و در محل خانهٔ امیرنظام گروسی و در محلهٔ ششگلان تأسیس شده‌است.
  • موزه قرآن و کتابت، موزهٔ قرآن و کتابت، یکی از موزه‌های است.
  • موزه محرم، موزهٔ محرم مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی.
  • موزه مردم‌شناسی جنوب سهند، از موزه‌های شهر بناب است که در محل سابق حمام مهرآباد و در کنار مسجد مهرآباد قرار گرفته‌است.
  • موزه مطبوعات آذربایجان، خانهٔ صلح‌جو یا کلکته‌چی مربوط به دورهٔ قاجاریان.
  • موزه هدایای خامنه
  • موزه کارتون تبریز، موزهٔ کارتون تبریز نخستین موزهٔ کارتون در سطح قارهٔ آسیا و پنجمین موزه در سطح جهان، همچنین اولین و تنها موزه کارتون و کاریکاتور ایران….

روستاهای هدف گردشگری و مناطق نمونه

روستاهای هدف گردشگری و مناطق نمونهٔ استان آذربایجان شرقی با بافت سنتی، طبیعت و فرهنگ بومی خود، پذیرای گردشگران بسیاری هستند.

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ "Tabriz Historic Bazaar Complex". یونسکو (in English).