مسجد الجوالی
| مسجد جوالی | |
|---|---|
مسجد الجوالی | |
_Innen_3.JPG) نمای درونی مسجد در سال ۲۰۱۴ | |
| دین | |
| وابستگی | سنی |
| وضعیت سازمانی یا کلیسایی | مسجد |
| وضعیت | فعال |
| مکان | |
| مکان | الخلیل، کرانه باختری |
| کشور | فلسطین |
  جای‌گاه مسجد در کرانه باختری | |
| مختصات | ۳۱°۳۱′۳۰″شمالی ۳۵°۰۶′۳۹″شرقی / ۳۱٫۵۲۵°شمالی ۳۵٫۱۱۰۸۸۹°شرقی |
| معماری | |
| سبک | مملوکی |
| پایان ساخت | ۱۳۲۰ |
| گنبد(ها) | ۱ |
مسجد جوالی یا مسجد امیر سنجر الجولی (به عربی: مسجد الجوالی) مسجدی در شهر الخلیل در فلسطین است که در گوشه جنوب غربی بخش کهن شهر جای دارد و بخشی از مجموعه مسجد ابراهیمی (حرم ابراهیمی) به‌شمار می‌رود. این مسجد به دستور سنجر الجولی، فرماندار مملوکی غزه و فلسطین، میان سال‌های ۱۳۱۸ و ۱۳۲۰ میلادی ساخته شد.
مسجد جوالی از مسجدهای برجسته دوره مملوکی در فلسطین است و با شیوه معماری حلبی طراحی شده‌است. این بنا به دیوار شمال شرقی حصار مسجد ابراهیمی می‌چسبد و دیگر دیوارهای آن از دل سنگ تراشیده شده‌اند؛ به همین سبب از بیرون دیده نمی‌شود. مسجد جوالی یکی از مهم‌ترین مسجدهای مسلمانان سنی در این منطقه شناخته می‌شود.
پیشینه
مسجد جوالی به فرمان سنجر الجولی، امیر مملوکی غزه و فلسطین، میان سال‌های ۱۳۱۸ و ۱۳۲۰ میلادی و در دوران سلطنت ناصرالدین محمد بن قلاوون ساخته شد.[۱] جولی که نام مسجد از او گرفته شده‌است، این بنا را برای گسترش فضای نمازگزاری و پذیرش شمار بیشتری از نمازگزاران مسجد ابراهیمی بر پا کرد.[۱] مسجد با شیوه معماری حلبی طراحی و ساخته شد.[۱]
تقی‌الدین مقریزی، مورخ مصری سده پانزدهم میلادی، دربارهٔ سقف این مسجد نوشته‌است که از «سنگ به‌زیبایی تراشیده‌شده» ساخته شده بود.[۲]
بر پایه گزارش آرتور پنرین استنلی، کشیش انگلیسی، مسجد جوالی بر روی آرامگاه یهودا ساخته شده و آن آرامگاه در جریان ساخت‌وساز ویران شده‌است.[۳]
بنا بر منبع عبری، سنجر الجولی در همان دوره مسجدهای حرم شریف در بیت‌المقدس را نیز بازسازی و گسترش داد.[۱]
معماری
مسجد جوالی به مجموعه مسجد ابراهیمی ضمیمه شده و بخش جدایی‌ناپذیری از طرح کلی آن است. این مسجد در کنار دیوار شمال شرقی حصار مسجد ابراهیمی جای گرفته‌است.[۱][۴] دیوارهای باقی‌مانده مسجد از دل سنگ تراشیده شده‌اند و بنا از بیرون نمایان نیست.[۴] مسجد جوالی و مسجد ابراهیمی از راه یک گذرگاه که هم‌راستا با شبستان مسجد ابراهیمی کشیده شده به یکدیگر پیوند می‌خورند.[۱]
ساختار درونی
مسجد از سه ایوان (آرکید) با طاق‌های متقاطع تشکیل شده که بر ستون‌های بزرگ سنگی استوارند. هر یک از گذرگاه‌های قوسی با یک گنبد پوشیده شده‌است.[۱] در میانه شبستان، گنبدی سنگی با گوشه‌هایی آراسته به طرح مقرنس و پنجره‌های موزاییکی قرار دارد.[۴]
محراب و دیوار قبله
محراب دیوار قبله در بخش جنوب شرقی مسجد جوالی در دل سنگ دیوارهای مسجد کنده شده و با لوح‌های مرمری آذین‌شده با کنده‌کاری‌های رنگین پوشانده شده‌است.[۱] محراب همچنین نیم‌گنبدی دارد که آن نیز با سنگ مرمر تزیین شده‌است.[۴]
بنا بر منبع عبری، در گودال محراب اثر پایی بر سنگ نقش بسته که بر پایه باور مسلمانان، جای پای پیامبر اسلام محمد است. اثرهای پای همانندی در مکه و دیگر جایگاه‌های مقدس اسلامی نیز وجود دارد.[۵]
نگارخانه
آرایه‌های مسجد
نمایی دیگر از پنجره‌های موزاییکی
نقشه مسجد ابراهیمی
جستارهای وابسته
منابع
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Dandis, Wala (۲۰۱۱-۱۱-۰۷). «History of Hebron». Scribd. دریافت‌شده در ۲۰۱۲-۰۳-۰۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Sharon، M. (۲۰۰۹). Corpus Inscriptionum Arabicarum Palaestinae, G. BRILL. ص. ۸۸. شابک ۹۷۸-۹۰-۰۴-۱۷۰۸۵-۸.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Stanley، Arthur Penrhyn (۱۸۶۵). Lectures on the history of the Jewish church. ج. ۱. J. Murray. ص. ۵۰۳.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 Al-Nathseh, Yusuf (۲۰۱۲). «Haram al-Ibrahimi». Museum With No Frontiers. دریافت‌شده در ۲۰۱۲-۰۳-۰۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Hebron: The city of Abraham, the Beloved». The Islamic Monthly. ۲۰۰۵-۰۴-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۰۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Al-Jawali Mosque». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۸ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «مسجد الجوالی». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۸ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «מסגד אל-ג'וואלי». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عبری ، بازبینی‌شده در ۲۸ مارس ۲۰۲۶.
خواندنی‌های بیشتر
- Sharon، M. (۲۰۰۹). Corpus Inscriptionum Arabicarum Palaestinae, G. ج. ۴. BRILL. شابک ۹۷۸-۹۰-۰۴-۱۷۰۸۵-۸.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - Sharon، M. (۲۰۱۳). Corpus Inscriptionum Arabicarum Palaestinae, H-I. ج. ۵. BRILL. شابک ۹۷۸-۹۰-۰۴-۲۵۰۹۷-۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
پیوند به بیرون
| فعال |
| ||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| پیشین |
| ||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
مکان‌های مذهبی در فلسطین | ||
|---|---|---|
| استان بیت‌لحم |
|  |
| استان الخلیل |
| |
| استان جنین | ||
| استان اریحا |
| |
| استان قدس |
| |
| استان نابلس |
| |
| استان رام‌الله و البیره |
| |
| استان سلفیت |
| |
| استان طولکرم |
| |
| استان قلقیلیه | ||
| استان غزه | ||
† دسترسی به این مکان تحت کنترل اسرائیل است. | ||