مسجد حنبلی

مسجد حنبلی
المسجد الحنبلی
نمای درونی مسجد در سال ۲۰۱۰
دین
وابستگیاسلام سنی
وضعیت سازمانی یا کلیساییمسجد
وضعیتفعال
مکان
مکاننابلس، کرانه باختری
کشورفلسطین
مسجد حنبلی در کرانه باختری واقع شده
مسجد حنبلی
جایگاه مسجد در کرانه باختری
مختصات۳۲°۱۳′۱۰٫۵″ شمالی ۳۵°۱۵′۴۲٫۳″ شرقی / ۳۲٫۲۱۹۵۸۳°شمالی ۳۵٫۲۶۱۷۵۰°شرقی / 32.219583; 35.261750
معماری
سبکعثمانی
پایان ساختحدود ۱۵۲۷ میلادی
مناره(ها)۱

مسجد حنبلی (به عربی: المسجد الحنبلی) یکی از مسجدهای تاریخی شهر نابلس در کرانه باختری، فلسطین است. این مسجد در کنار خیابان جامع کبیر، در جنوب میدان شهدا و در باختر مسجد جامع نابلس جای دارد.

مسجد حنبلی در آغاز سده شانزدهم میلادی به دست خاندان حنبلی نابلس بنیاد نهاده شد و نام خود را از همین خاندان گرفته‌است. بر پایه سنت مسلمانان محلی، در صندوق چوبی درون مسجد سه تار موی پیامبر اسلام نگهداری می‌شود که هر سال در بیست‌وهفتمین روز رمضان برای دیدار و تبرک نمازگزاران به نمایش گذاشته می‌شود. خاندان حنبلی از زمان بنیاد تاکنون سرپرستی امور مسجد را بر عهده دارد.

پیشینه

مسجد حنبلی میان سال‌های ۱۵۲۶ و ۱۵۲۷ میلادی در دوران فرمانروایی عثمانیان بنا شد.[۱] خاندان حنبلی نابلس بنیان‌گذار مسجد بود و نام آن نیز از همین خاندان برگرفته شده‌است.[۲]: 212  بر پایه منبع عربی، مسجد پیش‌تر «جامع غربی» نامیده می‌شد و از سده هفدهم میلادی نام حنبلی بر آن غلبه یافت؛ زیرا حنبلیان امامت آن را بر عهده داشتند.[۳]

در ساخت مسجد از ستون‌های سنگی کهن با سرستون‌های تراشیده بهره گرفته شده که احتمالاً به دوران بیزانس یا روم تعلق دارند.[۴]

بر پایه باور مسلمانان محلی، صندوق چوبی درون مسجد دربردارندهٔ سه تار موی پیامبر اسلام است. این صندوق هر سال در بیست‌وهفتمین روز ماه رمضان برای نمازگزاران گشوده می‌شود تا آن را ببینند و تبرک جویند.[۲]: 220  بر پایه منبع عربی، این مویها از استانبول آورده شده و بر منبر مسجد چنین نوشته شده‌است: «تجدد بنای این مسجد و تشرف آن به مویهای محمدی به فرمان خلیفه سلطان محمد رشاد خان پنجم در سال ۱۳۳۰ هجری قمری».[۳]

مناره و بازسازی‌ها

مناره مسجد حنبلی در سال ۱۹۱۳ بازسازی شد.[۱] مسجد در طول تاریخ چندین بار نوسازی شده و آخرین بازسازی آن در سال ۲۰۱۱ انجام گرفت.[۳]

نقش اجتماعی و سیاسی

در دهه ۱۹۳۰ میلادی، امام مسجد به نام شیخ محمد راضی الحنبلی با رهبر شورشی عزالدین قسام پیوند داشت.[۵] خاندان حنبلی تا به امروز سرپرستی امور مسجد را بر عهده دارد.[۵]

در دوران فرمانروایی اردن بر کرانه باختری پس از جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل، مسجد حنبلی یکی از معدود مسجدهایی بود که کمیتهٔ زکات مستقل خود را حفظ کرد. این کمیته گردآوری و پخش وجوه زکات را در میان جامعه محلی بر عهده داشت.[۶]

جستارهای وابسته

منابع

  1. 1 2 «Old City Historic Buildings». Nablus Website. {{cite web}}: از پارامتر ناشناخته |بایگانی-تاریخ= صرف‌نظر شد (کمک); از پارامتر ناشناخته |بایگانی-نشانی= صرف‌نظر شد (کمک)
  2. 1 2 Irving، Sarah (۲۰۱۲). Palestine. Bradt Travel Guides. شابک ۹۷۸-۱۸۴۱۶۲۳۶۷۲.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. 1 2 3 «المسجد الحنبلی». ویکی‌پدیای عربی. دریافت‌شده در ۲۸ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. ↑ «Nablus' ancient mosques tell story of religions throughout history». Al Monitor. ۲۹ ژوئن ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۱۴ اوت ۲۰۱۶. {{cite web}}: از پارامتر ناشناخته |بایگانی-تاریخ= صرف‌نظر شد (کمک); از پارامتر ناشناخته |بایگانی-نشانی= صرف‌نظر شد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. 1 2 Kedourie، Elie (۱۹۸۲). Zionism and Arabism in Palestine and Israel. Psychology Press. ص. ۸۹. شابک ۰۷۱۴۶۳۱۶۹۸.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. ↑ «The West Bank Zakat Committees (1977–2009) in the Local Context» (PDF). The Graduate Institute, Geneva. ۲۰۱۰. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲۷ ژوئن ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۸ مارس ۲۰۲۶. {{cite web}}: از پارامتر ناشناخته |بایگانی-تاریخ= صرف‌نظر شد (کمک); از پارامتر ناشناخته |بایگانی-نشانی= صرف‌نظر شد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون