مسجد النصر

مسجد النصر
مسجد النصر
نمای گنبد و مناره مسجد النصر در نابلس
دین
وابستگیاسلام
شاخه/سنتسنی
مکان
مکاننابلس، کرانه باختری، فلسطین
مسجد النصر در کرانه باختری واقع شده
مسجد النصر
موقعیت در کرانه باختری
مختصات۳۲°۱۳′۰۸″شمالی ۳۵°۱۵′۴۱″شرقی / ۳۲٫۲۱۸۹°شمالی ۳۵٫۲۶۱۴°شرقی / 32.2189; 35.2614
معماری
گونهمسجد
پایان ساخت۱۹۳۵
ویژگی‌ها
گنبد(ها)۱
مناره(ها)۱

مسجد النصر (به عربی: مسجد النصر، به معنای «مسجد پیروزی») یکی از مسجدهای تاریخی شهر نابلس در فلسطین است. این مسجد در میدان مرکزی جای دارد و به «نماد نابلس» شناخته می‌شود. مسجد النصر دارای گنبدی فیروزه‌ای‌رنگ است و نمازخانه آن در طبقه دوم ساختمان قرار گرفته‌است.

پیشینه این مسجد به دوران بیزانس بازمی‌گردد؛ در آن زمان کلیسایی در این مکان برپا بود. در دوره جنگ‌های صلیبی شوالیه‌های معبد کلیسای کوچکی دایره‌ای‌شکل با گنبدی سرخ در این محل ساختند. پس از شکست صلیبیان در سال ۱۱۸۷ میلادی، ممالیک این کلیسا را به مسجد دگرگون کردند. مسجد در زمین‌لرزه سال ۱۹۲۷ ویران شد و در سال ۱۹۳۵ با طراحی کاملاً نوین بازسازی گردید.

بنا بر سنت اسلامی، مسجد النصر درست بر همان جایگاهی ساخته شده که پسران یعقوب پیراهن خونین و پاره‌شده یوسف را نزد پدرشان آوردند.

پیشینه

دوران بیزانس و صلیبی

در آغاز، بر جایگاه کنونی مسجد النصر یک کلیسای بیزانسی قرار داشت.[۱] در دوران فرمانروایی صلیبیان بر سرزمین فلسطین، شوالیه‌های معبد کلیسای کوچکی با پلان دایره‌ای و گنبد سرخ‌رنگ در این مکان برپا کردند.[۲] صلیبیان در سال ۱۱۸۷ میلادی نابلس را به دست ایوبیان از دست دادند.[۲]

دوران مملوکی و عثمانی

تا سده چهاردهم میلادی، نابلس زیر فرمان ممالیک درآمده بود. ممالیک کلیسای صلیبی را به مسجدی سهشبستانی دگرگون کردند و آن را مسجد النصر نامیدند.[۲] در دوران امپراتوری عثمانی، ساختمان حکومتی در کنار مسجد بنا شد.[۱]

امام مسجد النصر به‌طور سنتی از پیروان فقه حنفی بوده‌است.[۳] همچنین بر پایه منابع عربی، در طبقه همکف مسجد گورهای تاریخی وجود دارد.[۴]

ویرانی و بازسازی

مسجد النصر در زمین‌لرزه سال ۱۹۲۷ که نابلس را درنوردید به‌کلی ویران شد.[۱] شورای عالی اسلامی به رهبری محمد امین الحسینی در سال ۱۹۳۵ میلادی مسجد را با طرحی ساختاری کاملاً متفاوت از نو بازسازی کرد.[۱][۵] بازسازی زیر نظر شیخ عمر عرفات از ساکنان نابلس انجام گرفت؛ طایفه او یعنی فتیانی‌ها سرپرستی وقف مسجد را بر عهده داشتند.[۶]

ریشه‌شناسی نام =

نام مسجد از سوره ۱۱۰ قرآن کریم (سوره نصر) گرفته شده‌است. واژه «النصر» در زبان عربی به معنای «پیروزی» یا «یاری» است. این سوره سومین سوره کوتاه قرآن پس از سوره عصر و سوره کوثر به‌شمار می‌رود و دربارهٔ پیروزی در نبرد و گرویدن مردم به اسلام سخن می‌گوید.

جایگاه در سنت اسلامی

بنا بر سنت اسلامی، مسجد النصر درست بر همان نقطه‌ای بنا شده که پسران یعقوب پیراهن خونین و تکه‌تکه‌شده یوسف را نزد پدرشان آوردند.[۷]

رویدادهای معاصر

درگیری فوریه ۱۹۹۸

در فوریه ۱۹۹۸، درگیری میان سربازان نیروهای دفاعی اسرائیل و فلسطینیان در نابلس روی داد که به کشته‌شدن چند فلسطینی انجامید. این خشونت‌ها پس از آن آغاز شد که سربازان اسرائیلی با نمازگزاران فلسطینی در مسجد النصر درگیر شدند.[۸]

آتش‌سوزی مارس ۲۰۲۵

در ۷ مارس ۲۰۲۵، نیروهای اسرائیلی به چندین مسجد در شهر نابلس در شمال کرانه باختری یورش بردند. به گزارش خبرگزاری وفا، آنها مسجد النصر را به آتش کشیدند و مانع از خاموش‌کردن آتش به دست آتش‌نشانان شدند.[۹] بر پایه گزارش شاهدان عینی، آتش به اتاق امام مسجد و بخش‌هایی از دیوارها و فرش‌های مسجد آسیب رساند.[۹] وزارت اوقاف و امور دینی فلسطین و مدیر اوقاف نابلس این رویداد را محکوم کردند و آن را نقض جدی هنجارهای دینی و بین‌المللی خواندند.[۱۰] شهرداری نابلس نیز «آتش‌زدن مسجد النصر که مسجدی تاریخی و یادمان مهم میراثی در شهر کهن به‌شمار می‌رود» را محکوم کرد.[۱۰]

ویژگی‌های معماری

مسجد النصر دارای یک گنبد فیروزه‌ای‌رنگ و یک مناره است.[۱۱] نمازخانه مسجد در طبقه دوم ساختمان جای دارد.[۱۱][۱۲] این مسجد در میدان مرکزی شهر کهن نابلس قرار گرفته و به نماد شهر نابلس شهرت یافته‌است.[۱۲]

نگارخانه

جستارهای وابسته

منابع

  1. 1 2 3 4 Salameh، Khader Ibrahim (۲۰۰۱). The Qurʼān Manuscripts in the Al-Haram Al-Sharif Islamic Museum, Jerusalem. Garnet & Ithaca Press. شابک ۱-۸۵۹۶۴-۱۳۲-۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. 1 2 3 «Neapolis - (Nablus)». Studium Biblicum Franciscum - Jerusalem. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ اكتبر ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۸ مارس ۲۰۲۶. {{cite web}}: بیش از یک پارامتر |تاریخ بازبینی= و |بازبینی= داده‌شده است (کمک); تاریخ وارد شده در |archive-date= را بررسی کنید (کمک)
  3. ↑ Yazbak, Mahmoud (۱۹۹۷). «Nabulsi Ulama in the Late Ottoman Period, ۱۸۶۴-۱۹۱۴». {{cite journal}}: یادکرد journal نیازمند |journal= است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. ↑ «جامع النصر». ویکی‌پدیای عربی. دریافت‌شده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. ↑ «Palestinians find peace in ancient mosques of Nablus». Daily Sabah. ۳۱ مه ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. ↑ Doumani، Beshara (۱۹۹۵). Rediscovering Palestine, Merchants and Peasants in Jabal Nablus, ۱۷۰۰-۱۹۰۰. University of California Press.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. ↑ Curtis، William E. (۱۹۰۳). To-day in Syria and Palestine. F.H. Revell Company.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. ↑ «New Squabbling In Israel Widens 2 Leaders' Split». نیویورک تایمز. ۱۳ فوریه ۱۹۹۸. دریافت‌شده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. 1 2 «Israeli army storms mosques in Nablus, sets fire to historic Al-Nasr Mosque». Nation.com.pk. ۷ مارس ۲۰۲۵. دریافت‌شده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. 1 2 «Palestinian officials accuse Israeli forces of damaging historic West Bank mosque». France ۲۴. ۷ مارس ۲۰۲۵. دریافت‌شده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  11. 1 2 «In Nablus's Casbah, Israel tightens the Noose». نیویورک تایمز. ۸ آوریل ۲۰۰۲. دریافت‌شده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  12. 1 2 «Nablus, At the Foot of the Holy Mountain». Med Cooperation. بایگانی‌شده از اصلی در ۸ ژوئیه ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۸ مارس ۲۰۲۶. {{cite web}}: بیش از یک پارامتر |تاریخ بازبینی= و |بازبینی= داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)