گاه‌شمار یونان باستان

این نوشتار گاه‌شمار یونان باستان از سر برآوردن آن در حدود ۸۰۰ پیش از میلاد تا فروافتادنش زیر سلطهٔ امپراتوری روم در ۱۴۶ پیش از میلاد است.

برای دوره‌های پیشین، نک: اعصار تاریک یونان، تمدن اژه و میسنی‌ها. برای دوره‌های پسین، نک: یونان رومی، امپراتوری بیزانس و یونان عثمانی.

برای یونان نوین پس از ۱۸۲۰، نک: گاه‌شمار تاریخ یونان نوین.

دورهٔ آرکائیک (۷۸۵–۴۸۱ پیش از میلاد)

یونان کلاسیک (۴۸۰–۳۲۳ پیش از میلاد)

  • ۴۸۰ (پیش از میلاد):
    • ایجاینا و آندروس به اتحادیهٔ هلنی وارد می‌شوند
    • امپوریس (شهر) نفوذ کارتاژی‌ها را بیرون می‌راند
    • لئونیداس یکم، اسپارتی، ۳۰۰ سرباز اسپارتی را در نبرد ترموپیل فدا می‌کند تا نیروی اصلی بگریزد؛ خشایارشا پسر داریوش فرماندهی پارسیان را برعهده دارد.
    • کروتونه، لئوکاس و کرکیره به اتحادیهٔ هلنی می‌پیوندند
    • هم‌زمان با ترموپیل، یونانیان و پارسیان در نبرد دریاییِ نبرد آرتمیزیوم به تساوی می‌رسند.
    • بوئوتیا، آتیک و فوکیس به اشغال پارس درمی‌آیند
    • نبرد سالامیس: تمیستوکلس، فرماندهٔ آتنی، پارسیان را به خلیج سالامیس می‌کشاند؛ خشایارشا شکست می‌خورد و به خانه بازمی‌گردد و مردونیه را به‌جا می‌گذارد.
    • احتمالاً هم‌زمان با نبرد سالامیس، نبرد هیمرا میان کارتاژ و آکراگاس (ترون)-سیراکوز (گلون)-هیمرا (تراسیدائوس) رخ می‌دهد
  • ۴۷۹ (پیش از میلاد):
    • پاوسانیاس (اسپارت)، فرماندهٔ یونانی، مردونیه را در نبرد پلاته شکست می‌دهد.
    • نبرد میکال
    • رودس، ساموس، جزیرهٔ کوس و بسیاری از شهرهای یونانی در پارس شروع به اعلام استقلال می‌کنند
    • پاروس وابستهٔ آتن می‌شود
    • آتن تندوس را ضمیمه می‌کند
    • سستوس از سوی آتن محاصره می‌شود
    • اتحادیهٔ بوئوتیا به دست اتحادیهٔ هلنی منحل می‌شود
    • دوکتیوسِ سیکول‌ها مینیو را سرنگون می‌کند
  • ۴۷۸ (پیش از میلاد):
    • بیزانتیوم از سوی آتن محاصره می‌شود
    • اتحادیه دلوس به دست آتن بنیان نهاده می‌شود و به‌زودی ایونیه، دلوس، جزیره کوس، ائوبویا، تیلوس، رودس، کارپاتوس، آتن، پاروس، تروزن، سیفنوس، دوریس، آئولیس، آندروس، آئنیا (شهر)، آکانتوس، ساموس، خالکیس، ارتریا، خیوس، مثیمنا، خالکیدیکی، موتیلنه، سیگیون، افسوس و بسیاری دیگر به آن می‌پیوندند
    • گلون درمی‌گذرد و هیرون جانشین او می‌شود، پولیزلوس فرماندارِ گلا می‌گردد
  • ۴۷۷ (پیش از میلاد):
    • شاهنشاهی هخامنشی اروپا را رها می‌کند به‌جز دوریسکوس و ایون
    • خلقیدون، بیزانتیوم، کاریستوس، اینوس، پرینتوس و دیگران به اتحادیهٔ دلوس می‌پیوندند
    • آندروس به کلروخیایِ آتنی بدل می‌شود
  • ۴۷۶ (پیش از میلاد):
    • میکیتوس پس از مرگ آناکسیلاس فرمانروای مستبد رجیون می‌شود
    • کاتانیا میان هیرون و دوکتیوس تقسیم می‌شود؛ کاتانیا به کاتانیا تغییرنام می‌یابد، با دوری‌ها اسکان می‌یابد و به فرمانروایی مستبدِ دینمنسِ دوم درمی‌آید
    • تاراس برای دفاع از خود در برابر ایاپیگی‌ها با رجیون هم‌پیمان می‌شود، اما بعدها در نبرد از آنان شکست می‌خورد
    • هیمرا با مهاجران دوری اسکان می‌یابد
    • سیباریس از کروتونه اعلام استقلال می‌کند
  • ۴۷۶–۴۶۲ پیش از میلاد: کیمون هرساله به فرماندهی برگزیده می‌شود
  • ۴۷۵ (پیش از میلاد):
    • سیباریس به دست کروتونه ضمیمه می‌شود
    • آبدرا و ایون به اتحادیهٔ دلوس می‌پیوندند
    • اسکیروس به دست آتن ضمیمه می‌شود
  • ۴۷۴ (پیش از میلاد):
    • نبرد کومای
    • ناکسوس به اتحادیهٔ دلوس می‌پیوندد
    • هیرون جزایر پارتنوپه را اشغال می‌کند
    • پیندار، شاعر یونانی، از دربار سیراکوز به تبای (در یونان) نقل مکان می‌کند.
  • ۴۷۳ (پیش از میلاد): تاراس از ایاپیگی‌ها شکست می‌خورد
  • ۴۷۲ (پیش از میلاد): تراسیدائوس پس از مرگ ترون آکراگاس را ضمیمه می‌کند
  • ۴۷۱ (پیش از میلاد):
    • ناکسوس اتحادیهٔ دلوس را ترک می‌کند و متعاقباً از سوی آتن محاصره می‌شود
    • تمیستوکلس استراسیزم می‌شود.
  • ۴۷۰ (پیش از میلاد):
    • دنیا (آلیکانته)، هه‌مروسکوپیون (به یونانی: Ἡμεροσκοπεῖον) به دست یونانیانِ ماسالیایی بنیان نهاده می‌شود.[۷][۸][۹] این شهر بر دماغه‌ای که آن‌زمان آرتمیزیون (به یونانی: Ἀρτεμίσιον) یا دیانیوم[۱۰] (به یونانی: Διάνιον) نامیده می‌شد، جا داشت؛ نامی برگرفته از معبدِ آرتمیس افسسی که بر آن بنا شده بود (الههٔ آرتمیس در لاتین دیانا نامیده می‌شد).
    • ناکسوس به اتحادیهٔ دلوس درمی‌آید
    • دوکتیوس ارگزیو را ضمیمه می‌کند
    • منطقهٔ شهریِ نوپای ناپل (به یونانی: Νεάπολις) به دست شهروندان شهر یونانیِ نزدیکِ کومای بر دشتِ تاریخ ناپل، پس از پیروزی در نبرد کومای (۵۲۴ پیش از میلاد)، بنیان نهاده شد
  • ۴۶۹ (پیش از میلاد):
    • تروآ (شهر) به دست موتیلنه ضمیمه می‌شود
    • کلازومنای، فاسلیس، آسپندوس، دوریس و پریه‌نه به اتحادیهٔ دلوس می‌پیوندند
  • ۴۶۸ (پیش از میلاد):
    • تراسیدائوس به دست آکراگاس سرنگون می‌شود
    • سوفوکل، نمایش‌نامه‌نویس یونانی، آیسخولوس را در جایزهٔ نمایش آتنی شکست می‌دهد.
  • ۴۶۷ (پیش از میلاد): میکیتوس کناره‌گیری می‌کند و جای خود را به لئوفرون می‌دهد
  • ۴۶۶ (پیش از میلاد):
    • تاراس از ایاپیگی‌ها شکست می‌خورد
    • نظام سلطنتیِ تاراس به دست دموکرات‌ها سرنگون می‌شود
    • تراسیبولوس سیراکوزی جانشین هیرون می‌شود
  • ۴۶۵ (پیش از میلاد):
    • تاسوس اتحادیهٔ دلوس را ترک می‌کند و از سوی آتن محاصره می‌شود
    • آبیدوس و تروآد به اتحادیهٔ دلوس می‌پیوندند
    • خرسونس تراکیه به دست آتن ضمیمه می‌شود
    • دینمنسِ دوم، اینسیدموس، تراسیبولوس و پولیزلوس هریک از سوی شهر خویش سرنگون می‌شوند
  • ۴۶۴ پیش از میلاد: زلزله در اسپارت که آغازگر شورش هلوت‌ها می‌شود
  • ۴۶۳ (پیش از میلاد): تاسوس به اتحادیهٔ دلوس درمی‌آید
  • ۴۶۲ (پیش از میلاد): مگارا اتحادیهٔ پلوپونزی را ترک می‌کند
  • ۴۶۱ (پیش از میلاد):
    • کاتانیا، ناکسوس و کاتانیا از سیراکوز اعلام استقلال می‌کنند، ساکنان دوری از کاتانیا رانده می‌شوند
    • کامارینا زیر فرمانروایی مستبدِ پسائومیس بازبنیان نهاده می‌شود
    • کیمون استراسیزم می‌شود.
    • تیرا به اتحادیهٔ پلوپونزی می‌پیوندد
    • مسنه و رجیون از هم جدا می‌شوند و لئوفرون را می‌رانند
  • ۴۶۰ (پیش از میلاد):
    • تاراس ایاپیگی‌ها را شکست می‌دهد
    • آیتنا بنیان نهاده می‌شود
    • جنگ نخست پلوپونز آغاز می‌شود
  • ۴۵۹ (پیش از میلاد):
    • ایجاینا از سوی آتن محاصره می‌شود
    • مورگانتینا به دست دوکتیوس ضمیمه می‌شود
  • ۴۵۹–۴۵۵ پیش از میلاد: نبردهای اتحادیه دلوس، نابودی ناوگان آتنی به دست بغابوخش دوم
  • ۴۵۸ (پیش از میلاد): ایمبروس به دست آتن ضمیمه می‌شود
  • ۴۵۷ (پیش از میلاد):
    • ایجاینا به اتحادیهٔ دلوس درمی‌آید
    • دلفی به دست فوکیس ضمیمه می‌شود
    • پریکلس، سیاست‌مدار آتنی، دوران طلایی یونان را آغاز می‌کند؛ وی شاگردِ آناکساگوراس بود که به جهانی دوگانه و اتم‌ها باور داشت.
    • بوئوتیا (به‌جز تبای)، فوکیس و لوکریس به اتحادیهٔ دلوس می‌پیوندند
  • ۴۵۶ (پیش از میلاد):
    • گیتیون از سوی آتن مورد یورش قرار می‌گیرد
    • زاکینتوس به اتحادیهٔ دلوس می‌پیوندد
    • انا (شهر) به دوکتیوس می‌پیوندد
    • آیسخولوس درمی‌گذرد.
  • ۴۵۵ (پیش از میلاد): نافپاکتوس به اتحادیهٔ دلوس درمی‌آید و با هلوت‌های مسنی اسکان می‌یابد
  • ۴۵۴ (پیش از میلاد):
    • آباکنوم به دست دوکتیوس ضمیمه می‌شود
    • انتقال خزانهٔ دلوس به آتن و آغاز نخستین امپراتوری آتن
    • ضمیمه‌سازیِ دلوس به دست آتن
  • ۴۵۳ (پیش از میلاد): پالیکه به دست دوکتیوس بنیان نهاده می‌شود
  • ۴۵۲ (پیش از میلاد):
    • آکراگاس و آیتنا به دست دوکتیوس ضمیمه می‌شوند؛ دوکتیوس موتیون را محاصره می‌کند
    • سیباریس به دست سیباری‌ها بنیان نهاده می‌شود
  • ۴۵۱ (پیش از میلاد):
    • آتن کیتیون را محاصره می‌کند
    • موتیون به دست دوکتیوس اشغال می‌شود
  • ۴۵۰ (پیش از میلاد):
    • ناکسوس به کلروخیا بدل می‌شود
    • آکراگاس و موتیون از چنگ دوکتیوس آزاد می‌شوند و آغازگر درگیری چند دهه‌ای میان سیراکوز و متحدانش با سیکل‌ها می‌گردند
  • ۴۴۹ (پیش از میلاد):
    • دلفی از فوکیس اعلام استقلال می‌کند
    • دوکتیوس فدراسیون سیکلی را که خود بنیان نهاده بود رها می‌کند و ناچار به تبعید در کورینت می‌شود
    • مورگانتینا به دست سیراکوز ضمیمه می‌شود
    • هرودوت، تاریخ‌نگار یونانی، شرح جنگ‌های ایران و یونان از ۴۹۰ تا ۴۷۹ پیش از میلاد را می‌نویسد.
  • ۴۴۸ (پیش از میلاد): دلفی به دست فوکیس ضمیمه می‌شود
  • ۴۴۷ (پیش از میلاد):
    • ایکتینوس و کالیکراتس، معماران یونانی، ساخت پارتنون را آغاز می‌کنند.
    • نئا سیباریس به دست کروتونه ضمیمه می‌شود
    • خالکیس اتحادیهٔ دلوس را ترک می‌کند و از سوی آتن محاصره می‌شود
  • ۴۴۶ (پیش از میلاد):
    • فوکیس، لوکریس و بوئوتیا اتحادیهٔ دلوس را ترک می‌کنند؛ بوئوتیا در اتحادیهٔ بوئوتیا متحد می‌شود و به اتحادیهٔ پلوپونزی می‌پیوندد
    • مگارا به اتحادیهٔ پلوپونزی می‌پیوندد
    • کاله آکته به دست دوکتیوس بنیان نهاده می‌شود
    • آخا و تروزن اتحادیهٔ پلوپونزی را ترک می‌کنند و به اتحادیهٔ دلوس می‌پیوندند
  • ۴۴۶–۴۴۵ پیش از میلاد: قیام ائوبویا
  • ۴۴۵ (پیش از میلاد):
    • ائوبویا به اتحادیهٔ دلوس درمی‌آید
    • هیستیائا کلروخیای آتنی می‌شود
    • جنگ نخست پلوپونز پایان می‌یابد
    • تروزن به اتحادیهٔ پلوپونزی درمی‌آید
  • ۴۴۳ (پیش از میلاد): توری به دست سیباری‌ها و یونانی‌های گوناگون بنیان نهاده می‌شود
  • ۴۴۱ (پیش از میلاد):
    • اوریپید، نمایش‌نامه‌نویس یونانی، جایزهٔ آتنی را می‌برد.
    • سیباریس بر تراییس به دست سیباری‌های تبعیدی از توری بنیان نهاده می‌شود
  • ۴۴۰ (پیش از میلاد):
    • ساموس اتحادیهٔ دلوس را ترک می‌کند و از سوی آتن محاصره می‌شود
    • پالیکه ویران می‌شود و فدراسیون سیکل به پایان می‌رسد
    • دوکتیوس درمی‌گذرد
  • ۴۳۹ (پیش از میلاد): ساموس به اتحادیهٔ دلوس درمی‌آید
  • ۴۳۸ (پیش از میلاد): بنیان‌گذاری پادشاهی بسفور[۱۱]
  • ۴۳۷ (پیش از میلاد):
  • ۴۳۶ (پیش از میلاد): جنگ تاولانتی-اپیدامنوس
  • ۴۳۵ (پیش از میلاد): فیدیاس، پیکرتراش یونانی، مجسمهٔ زئوس در الیس، یکی از هفت عجایب جهان، را به پایان می‌رساند.
  • ۴۳۴ (پیش از میلاد):
    • اپیدامنوس به دموکراسی می‌گراید
    • اپیدامنوس به دست کورینت ضمیمه می‌شود
    • کرکیره با تاولانتی هم‌پیمان می‌شود و اپیدامنوس را محاصره می‌کند
    • کرکیره بخش بیرونیِ شهر اپیدامنوس را تسخیر می‌کند
    • نبرد لئوکیمه
    • کرکیره کیلنه را غارت می‌کند
    • کرکیره به اتحادیهٔ دلوس می‌پیوندد
  • ۴۳۳ (میلادی):
  • ۴۳۲ (پیش از میلاد):
    • پسائومیس درمی‌گذرد
    • پوتیدایا اتحادیهٔ دلوس را ترک می‌کند و نبرد پوتیدایا از سوی آتن رخ می‌دهد
    • پیدنا از سوی آتن محاصره می‌شود
    • پایان «عصر طلایی» آتن
  • ۴۳۱ (پیش از میلاد):
  • ۴۳۰ (پیش از میلاد):
    • آتن محاصرهٔ پیدنا را رها می‌کند
    • هراکلئیون (پیه‌ریا) به اتحادیهٔ دلوس درمی‌آید
    • محاصرهٔ اسپارتی زاکینتوس (پیروزی محلی)
    • تلاش ناکام صلح از سوی آتن، سال طاعون خیارکی، اسپارت اسیر نمی‌گیرد.
    • لئوکیپوس (فیلسوف)، فیلسوف یونانی، باور دارد هر رویداد طبیعی علتی طبیعی دارد. طاعون آتن در این شهر آغاز می‌شود.
  • ۴۲۹ (پیش از میلاد):
    • هراکلئیون به دست مقدونیه باستان ضمیمه می‌شود
    • پوتیدایا به اتحادیهٔ دلوس درمی‌آید
    • تمام شهرهای خالکیدیکی (به‌جز مندی، آکانتوس، سکیونه، استاگیروس و آفوتیس) اتحادیهٔ دلوس را ترک می‌کنند
    • محاصرهٔ آتنیِ کیدونیا (پیروزی محلی)
    • فورمیو، دریاسالار آتنی، نبرد خالکیس/ریون را می‌برد.
    • پریکلس بر اثر طاعون آتن، احتمالاً تیفوس یا طاعون خیارکی، درمی‌گذرد.
    • بقراط، پزشک یونانی، باور دارد بیماری‌ها علت جسمانی دارند.
    • نخستین نبرد نافپاکتوس (پیروزی آتنی)
  • ۴۲۸ (پیش از میلاد):
    • افلاطون زاده می‌شود.
    • موتیلنه و آنتیسا اتحادیهٔ دلوس را ترک می‌کنند و موتیلنه از سوی آتن و آنتیسا از سوی مثیمنا محاصره می‌شوند
    • ایلیوس به اتحادیهٔ دلوس می‌پیوندد
  • ۴۲۷ (پیش از میلاد):
    • سرکوب موتیلنه؛ آنتیسا به دست مثیمنا ضمیمه می‌شود، موتیلنه کلروخیای آتنی می‌شود، تروآدِ موتیلنه به‌عنوان شهرهای مستقل به اتحادیهٔ دلوس می‌پیوندد
    • آرکیداموس دوم درمی‌گذرد؛ آلکیداس، دریاسالار یونانی که برای یاریِ لسبوس فرستاده شده بود، ایونیه را غارت می‌کند و پس از دیدن قدرت آتن می‌گریزد. طاعون آتن بازمی‌گردد.
    • پلاته به اتحادیهٔ بوئوتیا و از این‌رو به اتحادیهٔ پلوپونزی درمی‌آید
    • آریستوفان، نمایش‌نامه‌نویس یونانی، جایزهٔ آتنی را می‌برد.
    • جنگ داخلیِ کرکیره (پیروزی دموکرات‌ها)
    • نخستین مداخلهٔ آتن در سیسیل آغاز می‌شود
  • ۴۲۶ (پیش از میلاد):
    • مگارا پگای را اشغال می‌کند
    • آتن لِکوس را محاصره می‌کند
    • پیلوس، مسنه، مولای، آیگیتیوم و تیخیوم به اشغال آتن درمی‌آیند؛ پیلوس به دست هلوت‌های گریخته بنیان نهاده می‌شود
    • نبرد تاناگرا (۴۲۶ پیش از میلاد)
    • آمفیسا به اتحادیهٔ پلوپونزی می‌پیوندد
    • لوکریسِ اوزولی به اتحادیهٔ دلوس می‌پیوندد
    • دموستنس (فرمانده)، فرماندهٔ آتنی، و کلئون، سخن‌پرداز عوام‌فریب آتنی، نیروهای آتن را نوسازی می‌کنند و طرح‌های جسورانه‌ای می‌ریزند که نیکیاس با آن‌ها مخالف است؛ نخستین کارزار نظامیِ او به‌سختی موفق می‌شود.
    • آمبراکیا اولپای و آرگوس (آکارنانیه) را اشغال می‌کند
    • اتحادیهٔ آکارنانیه و آمفیلوخیا بنیان نهاده می‌شوند و به اتحادیهٔ دلوس می‌پیوندند
  • ۴۲۵ (پیش از میلاد):
    • آکارنانیه اولپای و آرگوس را اشغال می‌کند
    • ناوگان آتن ناوگان اسپارت را در پیلوس (پلوپونز) گیر می‌اندازد؛ نیکیاس استعفا می‌دهد.
    • هراکلئیون به اتحادیهٔ دلوس درمی‌آید
    • آتن اسفاکتریا را اشغال می‌کند
    • مورگانتینا به دست کامارینا ضمیمه می‌شود
    • لوکریسِ اوزولی به اتحادیهٔ پلوپونزی می‌پیوندد
    • آتن از لِکاس و آکارنانیه عقب‌نشینی می‌کند
    • آتن از مسنه عقب‌نشینی می‌کند و مولای به اتحادیهٔ دلوس درمی‌آید
  • ۴۲۴ (پیش از میلاد):
    • هراکلئیون به دست مقدونیه ضمیمه می‌شود
    • ایون، آکانتوس و آمفیپولیس از سوی اسپارت محاصره می‌شوند
    • استاگیرا به اتحادیهٔ پلوپونزی می‌پیوندد
    • نیسایا و سیفای به اشغال آتن درمی‌آیند
    • تیرئا به اشغال آتن درمی‌آید
    • نخستین مداخلهٔ آتن در سیسیل پایان می‌یابد
    • پاگونداسِ تبای (در یونان) سپاه آتن را در نبرد دلیوم درهم می‌شکند؛ براسیداس، فرماندهٔ اسپارتی، کارزاری موفق در خالکیدیکه دارد؛ کلئون توسیدید را به دلیل دیرآمدن، به مدت ۲۰ سال تبعید می‌کند.
  • ۴۲۳ (پیش از میلاد):
    • اسپارت آمفیپولیس و سکیونه را اشغال می‌کند
    • تورونه به دست مقدونیه اشغال می‌شود
    • آکانتوس به اتحادیهٔ پلوپونزی می‌پیوندد
    • آتش‌بس لاخس قرار بود جلوی براسیداس را بگیرد اما چنین نمی‌شود؛ نیکیاس فرماندهیِ نیروهای آتنی را در بازپس‌گیریِ مندی برعهده دارد.
    • اولونتوس بی‌وابسته از اتحادیهٔ دلوس اتحادیهٔ خالکیدی را تشکیل می‌دهد
  • ۴۲۲ (پیش از میلاد):
    • استاگیرا از سوی آتن محاصره می‌شود
    • نئاپولیس به دست روم ضمیمه می‌شود
    • تورونه و سکیونه به اتحادیهٔ دلوس درمی‌آیند
    • کلئون براسیداس را بیرون آمفیپولیس ملاقات می‌کند و هر دو کشته می‌شوند (نبرد آمفیپولیس).
    • سیراکوز لنتینیِ اکنون ضعیف را ضمیمه می‌کند
  • ۴۲۱ (پیش از میلاد):
    • صلح نیسیاس پایانی موقت بر جنگ می‌گذارد، اما آلکیبیادس، خواهرزادهٔ پریکلس، پیمانی ضدِاسپارتی می‌بندد.
    • هراکلئیون به اتحادیهٔ دلوس درمی‌آید
    • کومای به دست اوسک‌ها ضمیمه می‌شود
    • آتن محاصرهٔ استاگیرا را رها می‌کند
    • دلفی از فوکیس اعلام استقلال می‌کند
    • آرگولوس، آپولونیا (میگدونیه)، پوتیدایا، آکانتوس، استاگیرا و دیگران به اتحادیهٔ خالکیدی می‌پیوندند
  • ۴۲۰ (پیش از میلاد): مانتینیا، آرگوس، ایلیس، سیکیون و آخائیه به اسپارت خیانت می‌کنند و به اتحادیهٔ دلوس می‌پیوندند
  • ۴۱۹ (پیش از میلاد):
    • آتن اپیداروس را اشغال می‌کند
    • پادشاه آگیس دوم اسپارت به آرگوس یورش می‌برد و پیمان می‌بندد.
  • ۴۱۸ (پیش از میلاد):
    • نبرد مانتینیا (۴۱۸ پیش از میلاد)، بزرگ‌ترین نبرد زمینیِ جنگ، پیروزیِ اسپارت بر آرگوس را رقم می‌زند که پیمان را نقض کرده بود؛ آلکیبیادس رانده می‌شود، اتحاد پایان می‌یابد.
    • اورخومنوس به اشغال آرگوس درمی‌آید
  • ۴۱۷ پیش از میلاد:
    • اورخومنوس به بوئوتیا واگذار می‌شود
    • سیکیون به اتحادیهٔ پلوپونزی می‌پیوندد
    • اپیداروس به اشغال اسپارت درمی‌آید
  • ۴۱۶ (پیش از میلاد):
    • میلوس از سوی آتن محاصره می‌شود
    • آلکیبیادس نقشه می‌کشد و دوباره به قدرت بازمی‌گردد.
    • سلینوس استان‌های مرزیِ سگستا را ضمیمه می‌کند
    • محاصره میلوس.
  • ۴۱۵ (پیش از میلاد):
    • مجسمه‌های هرمای در آتن مثله می‌شوند؛ آلکیبیادس متهم می‌شود، خواستار تحقیق است، اما به او گفته می‌شود بادبان به سوی نبرد بکشد (جنگ سیسیل)، غیابی به مرگ محکوم می‌شود و به اسپارت می‌گرود.
    • بسیاری از شهرهای سیراکوزی شورش می‌کنند
  • ۴۱۵–۴۱۳ پیش از میلاد: جنگ سیسیل
  • ۴۱۴–۴۱۳ پیش از میلاد: متاپونتیون با آتن هم‌پیمان می‌شود
  • ۴۱۴ (پیش از میلاد): لاماخوس، فرماندهٔ آتنی، در سیراکوز کشته می‌شود.
  • ۴۱۳ (پیش از میلاد):
    • نیکیاس و دموستنس در سیراکوز کشته می‌شوند
    • لنتینی و کامارینا وابستهٔ سیراکوز می‌شوند
    • هراکلئیون به دست مقدونیه ضمیمه می‌شود
    • میلتوس و خیوس به آتن خیانت می‌کنند و به اتحادیهٔ پلوپونزی می‌پیوندند
  • ۴۱۲ (پیش از میلاد):
    • آلکیبیادس از اسپارت رانده می‌شود و برای بازگشت به آتن دسیسه می‌چیند.
    • مثیمنا به اشغال اسپارت درمی‌آید
    • کلازومنای و کیزیکوس به آتن خیانت می‌کنند و به اتحادیهٔ پلوپونزی می‌پیوندند
    • خیوس از سوی آتن محاصره می‌شود
    • آیگریون درمی‌گذرد و آیگریس جانشین او می‌شود
  • ۴۱۱ پیش از میلاد:
    • اسپارت با پارس هم‌پیمان می‌شود
    • آسپندوس به دست پارس ضمیمه می‌شود
    • کیزیکوس و کلازومنای به اتحادیهٔ دلوس درمی‌آیند
    • اوروپوس به اشغال بوئوتیا درمی‌آید
    • ایلیوس به دست لامپساکوس ضمیمه می‌شود
    • آتن محاصرهٔ خیوس را رها می‌کند
    • اسپارت مثیمنا را ترک می‌کند
    • ائوبویا، بیزانتیوم، آبیدوس، آندروس، آنتاندروس، لامپساکوس، خلقیدون و رودس به آتن خیانت می‌کنند و به اتحادیهٔ پلوپونزی می‌پیوندند
    • آبیدوس به دست درکیلیداس سرنگون می‌شود
    • سلینوس بار دیگر به سگستا حمله می‌کند و کارتاژ را خشمگین می‌سازد
    • آتن با کودتای آتن در سال ۴۱۱ پیش از میلاد سرنگون می‌شود
  • ۴۱۰ (پیش از میلاد):
    • پس از چند پیروزی، سخن‌پرداز عوام‌فریب آتنی کلئوفون پیشنهادهای صلحِ اسپارت را رد می‌کند.
    • سگستا به دست کارتاژ ضمیمه می‌شود
    • چهارصدنفران به دست آتن سرنگون می‌شوند
  • ۴۰۹ (پیش از میلاد):
    • آنتاندروس به دست پارس ضمیمه می‌شود
    • آبیدوس از سوی آتن محاصره می‌شود
    • اسپارت کلازومنای را محاصره می‌کند
    • سلینوس و هیمرا به دست کارتاژ غارت می‌شوند
    • آلکیبیادس بیزانتیوم را برای آتن بازپس می‌گیرد.
  • ۴۰۸ (پیش از میلاد):
    • سه پولیسِ ردس متحد می‌شوند و پایتختی نو به نام رودس بنا می‌کنند
    • آتن پالئوپولی را محاصره می‌کند
    • آتن محاصرهٔ آبیدوس را رها می‌کند
    • اسپارت محاصرهٔ کلازومنای را رها می‌کند
    • آلکیبیادس با شکوه به آتن بازمی‌گردد؛ لیساندروس، فرماندهٔ اسپارتی، در افسوس ناوگانی می‌سازد.
  • ۴۰۷ (پیش از میلاد):
    • ترمای به دست کارتاژ بنیان نهاده می‌شود
    • آتن محاصرهٔ پالئوپولی را رها می‌کند
    • لیساندروس نابودیِ ناوگان آتن را آغاز می‌کند؛ آلکیبیادس از قدرت خلع می‌شود.
  • ۴۰۶ (پیش از میلاد):
    • اسپارت مثیمنا را محاصره می‌کند
    • آکراگاس به دست کارتاژ غارت می‌شود
    • کالیکراتیداس، فرماندهٔ دریاییِ اسپارت، نبرد آرگینوسای را بر سرِ محاصرهٔ بندر موتیلنه می‌بازد؛ اسپارت درخواست صلح می‌کند اما کلئوفون آن را رد می‌کند.
  • ۴۰۵ (پیش از میلاد):
    • مثیمنا به اتحادیهٔ پلوپونزی درمی‌آید
    • سیراکوز به دست دیونیسوس یکم سیراکوس سرنگون می‌شود
    • ملوس به دست اسپارت ضمیمه می‌شود
    • گلا، کامارینا و آکریلای به دست کارتاژ غارت می‌شوند
    • کارتاژ به مردمِ شهرهای غارت‌شده اجازه می‌دهد به‌عنوان تبعهٔ کارتاژی بازگردند و شهرهای خود را بازسازی کنند
    • لنتینی و مورگانتینا از سیراکوز اعلام استقلال می‌کنند
    • کارتاژ سرزمین الیمیان‌ها، سیکل‌ها و اقوام سیکانی را ضمیمه می‌کند
    • نبرد دریاییِ آیگوسپوتامی که در آن لیساندروس ناوگان آتن را اسیر می‌کند؛ پادشاه اسپارتی پوسانیاس از اسپارت آتن را محاصره می‌کند؛ کلئوفون اعدام می‌شود؛ کورینت و تبای خواستار نابودی آتن می‌شوند.
    • کلازومنای و افسوس به آتن خیانت می‌کنند و به اتحادیهٔ پلوپونزی می‌پیوندند. همهٔ تبعه‌های کارتاژی (به‌جز زیز، جزایرشان، موتیا، سولوس، الیمیان‌ها، سگستا و انتلا) استقلال می‌یابند
  • ۴۰۴ (پیش از میلاد):
    • آتن در ۲۵ آوریل تسلیم می‌شود. ترامنس شرایط تسلیم را تضمین می‌کند و از نابودیِ کامل آتن جلوگیری می‌کند؛ ترامنس و آلکیبیادس کشته می‌شوند.
    • اتحادیهٔ دلوس منحل می‌شود
    • کورینت اتحادیهٔ پلوپونزی را ترک می‌کند
    • انتلا به دست مزدورانِ وفادار به کارتاژ سرنگون می‌شود
    • آیگریس تبعهٔ سیراکوز می‌شود
    • نافپاکتوس به دست لوکریسِ اوزولی ضمیمه می‌شود
    • آتن به دست سی جبار سرنگون می‌شود
    • آتن به اتحادیهٔ پلوپونزی می‌پیوندد
  • ۴۰۳ پیش از میلاد:
    • آیمنستوس، وفادار به دیونیسوس، کاسترویووانی را سرنگون می‌کند
    • آیتنا به دست مزدورانِ وفادار به دیونیسوس سرنگون می‌شود
    • دیونیسوس ناکسوس و کاتانیا را ویران می‌کند و سیکل‌ها ناکسوس را با سیراکوز تقسیم می‌کنند؛ کاتانیا زیر فرمانِ مزدورانِ کامپانیاییِ وفادار به دیونیسوس می‌رود
    • آتن سی جبار را سرنگون می‌کند
    • آتن اتحادیهٔ پلوپونزی را ترک می‌کند و اتحادیهٔ دلوس را بازبنیان می‌نهد
  • ۴۰۲ پیش از میلاد: الیس اتحادیهٔ پلوپونزی را ترک می‌کند و متعاقباً از سوی اسپارت محاصره می‌شود
  • ۴۰۱ (پیش از میلاد):
    • ائوبویا به اتحادیهٔ دلوس می‌پیوندد
    • الیس غارت می‌شود و به اتحادیهٔ پلوپونزی درمی‌آید
    • دیونیسوس کاسترویووانی را از دست آیمنستوس آزاد می‌کند
    • پوسیدونیا به دست لوکانی‌ها ضمیمه می‌شود
    • توسیدید، تاریخ‌نگار یونانی، هنگام مرگ خود شرحِ «عصر طلایی آتن» و جنگ پلوپونز را برجای می‌گذارد (تاریخ جنگ‌های پلوپونزی).
  • ۴۰۰ (پیش از میلاد):
    • آدرانون توسط دیونوسیوس بنیان‌گذاری شد
    • آیگریس، چنتوریپه را ضمیمه کرد
    • دموکریت، فیلسوف یونانی، نظریه اتمی را مطرح کرد و بر این باور بود که همه‌چیز بر پایهٔ علیت و ضرورت است و هیچ‌چیز از هیچ به‌وجود نمی‌آید
  • ۳۹۹ (پیش از میلاد):
    • ایلیوس استقلال خود را از لامپساکوس اعلام کرد
    • اسپارت شهرهای یونانی تحت کنترل هخامنشیان در نزدیکی پرگامون را با خود همراه کرد و به سوی لاریسای مصری لشکرکشی کرده، آن را محاصره کرد
    • سقراط، فیلسوف یونانی، به‌جرم فاسد کردن جوانان به مرگ محکوم شد
  • ۳۹۸ (پیش از میلاد):
    • یونیه به اتحادیهٔ پلوپونزی پیوست
    • همهٔ تابعان کارتاژ (به‌جز پالرمو، جزایرشان، موتیا، سولونتوم، الیمیان‌ها، سگستا و انتلا) از کارتاژ استقلال یافتند
    • دیونوسیوس، سگستا و انتلا را محاصره کرد
    • قلمرو خشکی موتیا توسط دیونوسیوس اشغال شد
  • ۳۹۷ (پیش از میلاد):
    • موتیا توسط دیونوسیوس ویران شد و کارتاژی‌ها مارسالا را برای جایگزینی آن بنا کردند
    • دیونوسیوس محاصرهٔ انتلا و سگستا را رها کرد
    • اریکس، سگستا، لیپاری، مسنه و انتلا به کارتاژ ضمیمه شدند
    • کارتاژ با شهرهای سیکلی، به‌جز آسوروس، متحد شد
    • تائورمینا توسط کارتاژ به‌عنوان پایگاه پشتیبانی بنیان‌گذاری و با سیکل‌ها اسکان داده شد
    • نیروهای کارتاژ به‌دلیل فوران کوه اتنا ناچار شدند مسیر طولانی‌تری را دور بزنند
    • کاتانیا توسط کارتاژ اشغال شد
    • نبرد کاتانا (۳۹۷ پیش از میلاد) روی داد
    • سیراکوز توسط کارتاژ محاصره شد
  • ۳۹۶ (پیش از میلاد):
    • کارتاژ محاصرهٔ سیراکوز را رها کرد و از یونان شرقی، به‌جز مسنه و لیپاری، عقب‌نشینی کرد
    • هیمرا و سلینونته به کارتاژ ضمیمه شدند
    • گلا، ارگزیو، کاتانیا، آدرانون، کامارینا و لنتینی توسط دیونوسیوس ضمیمه شدند
    • تینداری توسط دیونوسیوس برای مقابله با دزدی دریایی و به‌عنوان پایگاه عملیاتی بنیان‌گذاری شد
    • پارس، رودس را ضمیمه کرد
    • اسپارت در فریگیه لشکرکشی کرد
  • ۳۹۵ (پیش از میلاد):
    • اسپارت در یونیه و کاریه لشکرکشی کرد و تا سارد پیش رفت
    • اورخومنوس از اتحادیهٔ بئوتیا خارج شد
    • چفالو توسط دیونوسیوس ضمیمه شد
    • میلاتزو به رجو کالابریا ضمیمه شد
    • آرگوس، کورنت و اتحادیهٔ بئوتیا از اتحادیهٔ پلوپونزی خارج شدند
  • ۳۹۴ (پیش از میلاد):
    • اسپارت از آناتولی عقب‌نشینی کرد
    • همهٔ شهرهای یونانی تراکیه و آناتولی از اتحادیهٔ پلوپونزی خارج شدند (به‌جز سستوس و آبیدوس)
    • تقریباً همهٔ شهرهای یونانی آناتولی به پارس ضمیمه شدند
    • اهالی کلازومنای به جزیره‌ای در نزدیکی سواحل نقل مکان کردند
    • مویله به سیراکوز ضمیمه شد
  • ۳۹۳ (پیش از میلاد):
  • ۳۹۲ (پیش از میلاد):
    • اسپارت لخایون را اشغال کرد
    • هراکلیا مینوآ، آکراگاس و قلمرو اقوام سیکانی به کارتاژ ضمیمه شدند
    • قلمرو سیکول‌ها توسط دیونوسیوس ضمیمه شد
    • مقدونیه باج‌دهی به داردانیا را متوقف کرد
    • مقدونیه سرزمینی را که اتحادیهٔ خالکیدیکی گرفته بود بازپس گرفت
    • داماستیون به داردانیا ضمیمه شد
  • ۳۹۱ (پیش از میلاد):
    • کورنت فلیوس را اشغال کرد
    • تائورمینا توسط مزدورانِ وفادار به دیونوسیوس سرنگون شد
    • مقدونیه دوباره به داردانیا باج پرداخت
  • ۳۹۰ (پیش از میلاد):
    • اتحادیهٔ آکارنانیا به اتحادیهٔ پلوپونزی پیوست
    • درکیلیداس جای خود را به آناکسیبیوس داد
    • هیمرا در ترمای ادغام شد
    • دیونوسیوس کنترل مویله را به مسنه واگذار کرد
    • کروتون به سیراکوز ضمیمه شد
    • آرگوس و کورنت با هم متحد و به آرگوس-کورنت تبدیل شدند
    • کاسترویوانی به سیراکوز ضمیمه شد
  • ۳۸۹ (پیش از میلاد):
    • متاپونتوم به سیراکوز ضمیمه شد
    • آناکسیبیوس توسط آبیدوس سرنگون شد
  • ۳۸۷ (پیش از میلاد):
    • رگیون به سیراکوز ضمیمه و فویبه‌آ نامیده شد
    • صلح آنتالکیداس میان یونانیان و پارسیان منعقد شد که به ضمیمه شدن تقریباً همهٔ شهرهای یونانی آسیای صغیر به پارس انجامید
    • آنکونا توسط مهاجران یونان باستان از سیراکوز بنیان‌گذاری شد؛ نام آن از واژهٔ یونانی «آنکون» (Ἀγκών) به‌معنای «آرنج» گرفته شده است
    • آرگوس و کورنت از هم جدا شدند
    • همهٔ شهرها استقلال یافتند و همهٔ اتحادیه‌ها، به‌جز اتحادیهٔ پلوپونزی، منحل شدند
  • ۳۸۶ (پیش از میلاد): فلیوس به نظام دموکراتیک روی آورد
  • ۳۸۵ (پیش از میلاد):
  • ۳۸۴ (پیش از میلاد):
    • دیونوسیوس پیرگی و کایره را اشغال کرد
    • اتحادیهٔ خالکیدیکی سرزمین‌های مقدونیه، از جمله پلا، را ضمیمه کرد
  • ۳۸۳ (پیش از میلاد):
    • گلا از سیراکوز استقلال یافت
    • دیونوسیوس تمدن اتروسک را ترک کرد
    • لیبورنیا فاروس را محاصره کرد
    • پوتیدایا از اتحادیهٔ خالکیدیکی خارج شد
  • ۳۸۲ (پیش از میلاد):
    • تبس توسط لئونتیادس و آرخیاس سرنگون شد
    • تبس به‌زور به اتحادیهٔ پلوپونزی پیوست
  • ۳۸۰ (پیش از میلاد):
    • اسپارت فلیوس را محاصره کرد
    • مقدونیه سرزمین پیشین خود را بازپس گرفت
  • ۳۷۹ (پیش از میلاد):
    • کروتون به دیونوسیوس ضمیمه شد
    • فلیوس به‌زور به اتحادیهٔ پلوپونزی پیوست
    • اتحادیهٔ خالکیدیکی منحل و اعضای پیشین آن به‌زور به اتحادیهٔ پلوپونزی پیوستند؛ پوتیدایا و کورنت نیز به این اتحادیه پیوستند
    • لئونتیادس و آرخیاس سرنگون شدند و تبس از اتحادیهٔ پلوپونزی خارج شد
    • اسپارت تسپیای را اشغال کرد
  • ۳۷۸ (پیش از میلاد): ثمیسون، ارتریا را سرنگون کرد
  • ۳۷۷ (پیش از میلاد): اتحادیهٔ بئوتیا توسط تبس بازتأسیس شد
  • ۳۷۶ (پیش از میلاد):
    • آبدرا توسط تریبالی و مارونیا غارت شد
    • تسپیای و بقیهٔ بوئوتیا آزاد شدند و به اتحادیهٔ بئوتیا پیوستند
  • ۳۷۵ (پیش از میلاد):
    • اتحادیهٔ آکارنانیا از اتحادیهٔ پلوپونزی جدا شد و به اتحادیهٔ دلوس پیوست
    • اتحادیهٔ خالکیدیکی توسط اولینتوس بازتأسیس شد و به اتحادیهٔ دلوس پیوست
  • ۳۷۳ (پیش از میلاد): کورفو توسط اسپارت محاصره شد
  • ۳۷۱ (پیش از میلاد): اسپارت کرکورا را ترک کرد
  • ۳۷۰ (پیش از میلاد):
    • گیدیو توسط تبس اشغال شد
    • هراکلیا سینتیکا توسط مقدونیه بنیان‌گذاری شد
  • ۳۶۹ (پیش از میلاد): کورنت توسط تیموفانس سرنگون شد
  • ۳۶۸ (پیش از میلاد): اتحادیه ایتولی بنیان‌گذاری شد
  • ۳۶۷ (پیش از میلاد):
    • داپاریا به داردانیا ضمیمه شد
    • کروتون به بروتی‌ها ضمیمه شد
  • ۳۶۶ (پیش از میلاد): اوپوس با کمک ثمیسون استقلال خود را از آتن اعلام کرد
  • ۳۶۵ (پیش از میلاد): اوپوس از تبس درخواست حمایت در برابر آتن کرد و تبس نیز پادگانی به آنجا فرستاد؛ اوپوس به‌زور به اتحادیهٔ بئوتیا پیوست
  • ۳۶۴ (پیش از میلاد):
    • تیموفانس ترور شد
    • اورخومنوس از اتحادیهٔ بئوتیا خارج و سپس توسط تبس محاصره شد
  • ۳۶۳ (پیش از میلاد):
    • اورخومنوس به‌زور به اتحادیهٔ بئوتیا پیوست
    • پیدنا به‌زور به اتحادیهٔ دلوس پیوست
  • ۳۶۲ (پیش از میلاد): ثمیسون درگذشت و پلوتارک اهل ارتریه جانشین او شد
  • ۳۶۱ (پیش از میلاد): پوتیدایا و ترونه به‌زور به اتحادیهٔ دلوس پیوستند و به کلروخی‌های آتنی تبدیل شدند
  • ۳۶۰ (پیش از میلاد):
    • تائورمینا مزدوران را سرنگون کرد و تحت استبداد آندروماخوس درآمد
    • ایلیوس توسط خاریدموس سرنگون شد
    • آبیدوس توسط ایفیادس سرنگون شد
  • ۳۵۹ (پیش از میلاد):
  • ۳۵۸ (پیش از میلاد):
    • آرخلائوس به مقدونیه ضمیمه شد
    • مقدونیه دریاچه اهرید، لونکستیس و مقدونیه علیا را دوباره از داردانیا ضمیمه کرد
    • مقدونیه پایونیا را ضمیمه کرد
  • ۳۵۷ (پیش از میلاد):
    • جنگ اجتماعی (۳۵۷–۳۵۵ پیش از میلاد) آغاز شد
    • جزیرهٔ کوس، خیوس، رودس و بیزانتیوم از اتحادیهٔ دلوس خارج شدند
    • مقدونیه پیدنا و آمفیپولیس را ضمیمه کرد
    • دیونوسیوس دوم توسط دیون سرنگون شد
  • ۳۵۶ (پیش از میلاد):
    • فوکیس دلفی را ضمیمه کرد
    • لوکریس به دیونوسیوس دوم ضمیمه شد
    • لمنوس، ساموس و ایمروز توسط خیوس اشغال شدند و از اتحادیهٔ دلوس خارج شدند
    • مقدونیه کرنیدس را ضمیمه و آن را فیلیپی نامید و مقدونی‌ها را در آن اسکان داد
    • مرز مقدونیه بر رود نستوس تعیین شد
    • پوتیدایا و آنتموس به اتحادیهٔ خالکیدیکی ضمیمه شدند
    • مقدونیه متونه را محاصره کرد
    • لوکریس توسط دیونوسیوس دوم سرنگون شد
  • ۳۵۵ (پیش از میلاد):
    • جنگ اجتماعی پایان یافت
    • آرگولاس توسط فوکیس محاصره شد
    • دیون توسط کالیپوس سیراکوزی سرنگون شد
  • ۳۵۴ (پیش از میلاد):
    • متونه و آبدرا به مقدونیه ضمیمه شدند
    • فوکیس محاصرهٔ آرگولاس را رها کرد
    • تسالی تابع فوکیس شد
  • ۳۵۳ (پیش از میلاد):
    • کاتانیا به کالیپوس ضمیمه شد
    • مقدونیه پاگاسای را اشغال کرد
    • تسالی تابع مقدونیه شد
  • ۳۵۲ (پیش از میلاد):
    • کالیپوس توسط هیپارینوس سرنگون شد (کاتانیا همچنان در دست کالیپوس باقی ماند)
    • نیکودموس، کنتوریپه را سرنگون کرد
    • اورخومنوس و خایرونیا توسط فوکیس اشغال شدند
  • ۳۵۱ (پیش از میلاد): رگیون به کالیپوس ضمیمه شد
  • ۳۵۰ (پیش از میلاد):
  • ۳۴۹ (پیش از میلاد):
    • پلوتارک از ارتریه اخراج شد
    • آرتائوس توسط نیسائوس سرنگون شد
  • ۳۴۸ (پیش از میلاد):
  • ۳۴۷ (پیش از میلاد):
    • لئونتینی توسط هیکتاس اهل لئونتینی سرنگون شد
    • افلاطون، فیلسوف یونانی و بنیان‌گذار فرهنگستان، درگذشت
    • متمنا توسط کلئومیس سرنگون شد
  • ۳۴۶ (پیش از میلاد):
    • فوکیس از بئوتیا خارج شد
    • دیونوسیوس دوم، لوکریس را ترک کرد و نیسائوس را سرنگون کرد
    • لیکتوس توسط کنوسوس محاصره شد
    • مقدونیه ترموپیل و آنتی کایرا را اشغال کرد؛ نیکایا توسط تسالی اشغال شد
  • ۳۴۵ (پیش از میلاد):
    • مقدونیه از ترموپیل و آنتی‌کایرا عقب‌نشینی کرد
    • گرابایی تابع مقدونیه شد
    • هیکتاس، سیراکوز را محاصره و قلمرو آن را تصرف کرد
    • هیپارخوس، طاغوت طرفدار مقدونیه، ارتریه را سرنگون کرد
    • بخش خشکی سیراکوز توسط هیکتاس اشغال شد و تنها ارگ در دست دیونوسیوس باقی ماند
  • ۳۴۴ (پیش از میلاد):
    • مقدونیه ایلیوس را اشغال و تندوس را ضمیمه کرد
    • محاصرهٔ لیکتوس توسط کنوسوس رها شد
    • کنوسوس، کیدونیا را محاصره کرد
    • هیکتاس توسط تیمولئون از سیراکوز رانده شد
    • تیمولئون کنترل همهٔ نیروهای سیراکوزی بیرون از ارگ را به‌دست گرفت
  • ۳۴۳ (پیش از میلاد):
    • مسنه توسط تیمولئون بازسازی شد، آدرانون از کنترل مزدوران آزاد شد، نیکودموس با کمک تیمولئون توسط کنتوریپه سرنگون شد
    • تیمولئون ارگ را ضمیمه کرد
    • محاصرهٔ کیدونیا توسط کنوسوس رها شد
  • ۳۴۲: رگیون توسط تیمولئون آزاد شد
  • ۳۴۲ (پیش از میلاد): ارسطو، از فلسفه یونان باستان، تدریس اسکندر، فرزند فیلیپ دوم مقدونی، را آغاز کرد
  • ۳۴۱ (پیش از میلاد):
    • هیپارخوس توسط نیروهای آتنی سرنگون و به‌زور به اتحادیهٔ دلوس ضمیمه شد
    • ساموثراکی به مقدونیه ضمیمه شد
  • ۳۴۰ (پیش از میلاد):
    • آنتیپولیس (امروزه آنتیب) توسط یونانیان فوکایایی از مارسی بنیان‌گذاری شد.[۱۳]
    • اسکیروس به مقدونیه ضمیمه شد
    • انتلا توسط تیمولئون آزاد شد
  • ۳۳۹ (پیش از میلاد):
    • الاتیا توسط مقدونیه اشغال شد
    • آیگریس و اتنا توسط تیمولئون آزاد شدند
    • نیکایا توسط بئوتیا اشغال شد
  • ۳۳۸ (پیش از میلاد):
    • آمفیسا به دلفی ضمیمه شد
    • ثیریا به آرگوس ضمیمه شد
    • مامرکوس درگذشت
    • کومه به جمهوری روم ضمیمه شد
    • لئونتینی توسط تیمولئون آزاد شد
    • نافپاکتوس به اتحادیهٔ ایتولی پیوست
  • ۳۳۸ (پیش از میلاد): فیلیپ دوم، پادشاه مقدونیه، در دوم اوت آتن و تبس را در نبرد خایرونیا شکست داد و در زمستان ۳۳۸ تا ۳۳۷ پیش از میلاد اتحادیه هلنی را بنیان نهاد
  • ۳۳۷ (پیش از میلاد): آمفیسا استقلال خود را از دلفی اعلام کرد
  • ۳۳۶ (پیش از میلاد):
  • ۳۳۴ (پیش از میلاد):
    • آندروماخوس درگذشت و شهرش به سیراکوز ضمیمه شد
    • نبرد گرانیک روی داد
  • ۳۳۳ (پیش از میلاد):
  • ۳۳۲ (پیش از میلاد):
  • ۳۳۱ (پیش از میلاد):
  • ۳۳۰ (پیش از میلاد):
  • ۳۳۰ تا ۳۲۵ (پیش از میلاد): پیتیس نخستین سفر ثبت‌شدهٔ یونانی‌ها به بریتانیای کبیر و مدار شمالگان را انجام داد
  • ۳۲۹ (پیش از میلاد):
  • ۳۲۹ تا ۱۶۰ (پیش از میلاد): دایوان وجود داشت.[۱۴]
  • ۳۲۸ (پیش از میلاد): سوباریس بر ترائیس به اتحادیهٔ بروتی ضمیمه شد
  • ۳۲۷ (پیش از میلاد):
  • ۳۲۶ (پیش از میلاد):
  • ۳۲۵ (پیش از میلاد): نئارخوس، در خدمت اسکندر مقدونی، تیلوس (نامی که یونانیان به بحرین می‌دادند) را کشف کرد.[۱۵]
  • ۳۲۴ (پیش از میلاد):
    • کروتون توسط مننموس سرنگون شد
    • کرخینیا، یکی از آخرین شهرهای بنیان‌گذاری‌شده توسط اسکندر مقدونی پیش از مرگش، در سرِ خلیج فارس (در ایران امروزی) به‌جای سکونتگاه کوچک پارسی «دورینه» تأسیس شد.[۱۶]

یونان دوران هلنیستی (۳۲۳–۳۰ پیش از میلاد)

منابع

  1. ↑ Leon E. Seltzer, ed. (1952), Columbia Lippincott Gazetteer of the World, New York: Columbia University Press, p. 1157, OL 6112221M
  2. ↑ P. Christiaan Klieger (29 November 2012). The Microstates of Europe: Designer Nations in a Post-Modern World. Lexington Books. pp. 165–. ISBN 978-0-7391-7427-2.
  3. ↑ Kalinin, Igor. "Одесские достопримечательности — раскопки греческого поселения". odessaguide.net.
  4. ↑ M.J. Traister and T.V. Shelov-Kovedyayev, “An inscribed conical clay object from Hermonassa”
  5. ↑ "Wadi Caam: The Greeks in Tripolitania!". Temehu. Retrieved 10 May 2012.
  6. ↑ Müller, Karl Otfried (1839). "The History and Antiquities of the Doric Race".
  7. ↑ Spann, P.; Warner, R.; Talbert, R.; Elliott, T.; Gillies, S. (December 2021). "Places: 265880 (Dianium/Hemeroskopeion)". Pleiades. Retrieved July 31, 2012.
  8. ↑ Strabo, Geography, translated by H.C. Hamilton, Esq. , W. Falconer, M.A. , Ed. (1903) Strab. 3.4.6
  9. ↑ Greek text: Strabo. ed. A. Meineke, Geographica. Leipzig: Teubner. (1877) Strab. 3.4.6
  10. ↑ Smith, William (1852). Dictionary of Greek and Roman Geography (Abacaenum – Hytanis). Vol. 1. Boston: Little, Brown. pp. 773.
  11. ↑ Hind, John. "The Bosporan Kingdom". In Lewis, D.M.; Boardman, J.; Hornblower, S.; Ostwald, M. (eds.). The Cambridge Ancient History. Vol. VI – The 4th Century BC. Cambridge: CUP. pp. 476–511.
  12. ↑ Wilkes, J. J. The Illyrians, 1992, شابک ‎۰−۶۳۱−۱۹۸۰۷−۵, page 114,"... in the early history of the colony settled in 385 BC on the island Pharos (Hvar) from the Aegean island Paros, famed for its marble. In traditional fashion they accepted the guidance of an oracle, ..."
  13. ↑ Freely, John, The western shores of Turkey: discovering the Aegean and Mediterranean coasts, p. 91
  14. ↑ It is mentioned in the accounts of the famous Chinese کاوشگری ژانگ چیان in 130 BC and the numerous embassies that followed him into Central Asia. The country of Dayuan is generally accepted as city state relating to the دره فرغانه، and its Greek city اسکندریه اسخاته (modern خجند، تاجیکستان)
  15. ↑ Life and Land Use on the Bahrain Islands: The Geoarchaeology of an Ancient Society By Curtis E. Larsen p. 50
  16. ↑ Jona Lendering, Charax بایگانی‌شده در ۲۰۱۲-۱۰-۱۹ توسط Wayback Machine at Livius.org
  17. ↑ تاریخ‌نگار یونانی استرابون نیز می‌نویسد: «آن‌ها قلمرو خود را حتی تا سرها (چینی‌ها) و Phryni گسترش دادند.» (استرابون، ج ۱۱، ص ۱۱، بند ۱)
  18. ↑ «پیشروی یونانیان به سوی پاتالی‌پوترا از سمت هند در یوگا پورانا ثبت شده است»، تارن، ص ۱۴۵.
  19. ↑ «بزرگ‌ترین شهر هند، شهری است که پالیمبوترا نامیده می‌شود، در قلمرو پراسی‌ها… مگاستنس به ما می‌گوید که این شهر در بخش‌های مسکونی تا طول هشتاد استادیون و عرض پانزده استادیون امتداد داشته و خندقی به عرض ششصد پا و عمق سی آرش دور آن را فراگرفته بود و دیوار آن دارای ۵۷۰ برج و ۶۴ دروازه بود.» آرین، هندوستان، ۱۰. «دربارهٔ پاتالی‌پوترا و آداب هندیان»، به نقل از مگاستنس.
  20. ↑ «متن یوگا پورانا صراحتاً نشانه‌ای از دوره و ماهیت تهاجم به پاتالی‌پوترا ارائه می‌دهد که یونانیان هند در آن شرکت داشتند، زیرا می‌گوید پانچالاها و ماتوراها دیگر نیروهایی بودند که به ساکتا حمله کردند و پاتالی‌پوترا را ویران ساختند»، ناراین، یونانیان هند، ص ۱۱۲.
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.