ادبیات آسامی
| ادبیات هند |
|---|
| باستان |
|
| اوایل قرون وسطی |
|
| قرون وسطی تا اوایل مدرن |
| تاریخ ادبیات بر پایه منطقه یا کشور | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| موضوعات کلی | ||||||
|
||||||
| خاورمیانهای | ||||||
| اروپایی | ||||||
|
||||||
| آمریکای شمالی و جنوبی | ||||||
|
||||||
| اقیانوسیهای | ||||||
| آسیایی | ||||||
|
||||||
| آفریقایی | ||||||
|
||||||
| موضوعات مرتبط | ||||||
|
||||||
 درگاه ادبیات | ||||||
ادبیات آسامی مجموعه آثار ادبی شامل شعر، رمان، داستان کوتاه، نمایشنامه، اسناد و دیگر نوشته‌ها به زبان آسامی است. این ادبیات همچنین آثار ادبی به صورت‌های کهن‌تر این زبان در فرایند تحول آن به شکل امروزی و میراث فرهنگی و سنت‌های آن را دربرمی‌گیرد. میراث ادبی زبان آسامی را می‌توان تا سده‌های نهم و دهم میلادی در چَریاپَدا ردیابی کرد که نخستین عناصر این زبان در آن‌ها قابل شناسایی است.
بانی‌کانتا کاکاتی پیشینه ادبیات آسامی را به سه دوره بزرگ تقسیم کرده‌است: آسامی کهن، آسامی میانه و آسامی نوین. این تقسیم‌بندی به‌طور گسترده پذیرفته شده‌است. ادبیات آسامی از ترجمه و اقتباس متون سانسکریت آغاز شد و در گذر سده‌ها با جنبش نووَیشنَوه، نگارش تواریخ دربار آهوم و سرانجام تأثیر مبلغان مسیحی و دوره نوین به بالندگی رسید.
دوره باستان: ادبیات آغازین (۹۵۰–۱۳۰۰ میلادی)
نخستین اشاره به زبان آسام در گزارش راهب و جهانگرد نامدار چینی هیون تسیانگ یافت می‌شود. او در سده هفتم میلادی از پادشاهی کامَروپه در دوره فرمانروایی بَهاسکارَوَرمَن از دودمان وَرمَن دیدن کرد و دریافت که زبان این منطقه اندکی با زبان هند میانه (پادشاهی مگادا) تفاوت دارد و توانست تفاوت‌های آوایی موجود در منطقه را شناسایی کند.[۱]
هرچند خطاهای نظام‌مند در سانسکریت کتیبه‌های کامَروپه نشان‌دهنده وجود یک پراکریت کامروپی در دوره پیش از سده دوازدهم است،[۲] نمونه‌های اندکی از این زبان بر جای مانده‌است. چَریاپَداها، سروده‌های بودایی سده‌های هشتم تا دهم که برخی از سرایندگان آن‌ها از کامَروپه بودند و زبان آن‌ها پیوندهای نزدیکی با آسامی (و همچنین بنگالی، مایتهیلی و اودیا) دارد، نخستین نمونه‌های ادبیات آسامی شمرده می‌شوند.[۳] روح چَریاپَداها در سروده‌های دوره‌های بعدی مانند «دِه‌بیچارور گیت» و دیگر حکمت‌ها بازتاب یافته و برخی از راگاهای آن‌ها به بُرگیت‌های سده‌های پانزدهم و شانزدهم راه یافتند.[۳]
در دوره سده‌های دوازدهم تا چهاردهم، آثار بنگالی رامای پَندیت («سونیا پوران»)، بُرو چَندیداس («کریشنا کیرتَن»)، سوکور مامود («گوپیچَندرار گان»)، دورلَبها مالیک («گوبینداچَندرار گیت») و بَهاوانی داس («مَینامَتیر گان») پیوند دستوری نزدیکی با آسامی دارند و بیان و کاربرد «آدی‌رَسا» در آن‌ها در آثار پنچالی مَنکَر و پیتامبَر نیز دیده می‌شود.[۳] پس از این دوره میراث مشترک، ادبیاتی کاملاً متمایز به زبان آسامی سرانجام در سده چهاردهم پدیدار شد.
دوره میانه (۱۳۰۰–۱۸۲۶ میلادی)
ادبیات پیشاشَنکَری (۱۳۰۰–۱۴۹۰ میلادی)
در این دوره دو گونه کنش ادبی شکوفا شد: ترجمه و اقتباس، و سروده‌های گروه‌خوانی.
ترجمه‌ها و اقتباس‌ها
نخستین نویسنده شناخته‌شده آسامی در این دوره هِما سَرَسوَتی بود که آثار شناخته‌شده‌اش شامل «پرَهلاد چَریتا» و «هَرَ گوری سَمبادا» است.[۴] داستان «پرَهلاد چَریتا» از وامَنَ پورانه گرفته شده و «هَرَ گوری سَمبادا» افسانه ازدواج هَرَ و گوری و زایش کارتیک را دربرمی‌گیرد. «جَیَدرَتهه‌وَدهه» اثر کَویرَتنه سَرَسوَتی و «سَتیَکی‌پرَوِشا» اثر رودرَ کَندَلی از آثار برجسته این دوره هستند. هَریوَرَ ویپرَ، شاعر دربار پادشاهی کامَتا، «بَبهروواهَنَر یودّها» را بر پایه مهابارته، «لَوَ‌کوشَر یودّها» را بر پایه رامایانا و «تامرَدوَجَر یودها» را سرود.[۵] هرچند این آثار ترجمه بودند، توصیفات و آرایه‌های محلی در آن‌ها گنجانده شده بود. برای نمونه، «بَبهروواهَنَر یودّها» اشاراتی به اقلام پادشاهی آهوم دارد[۵] و منطقه تقسیم‌نشده بخش لاخیم‌پور را توصیف می‌کند.[۶]
اثر بزرگ این دوره که تأثیری ماندگار بر جای نهاد، «سَپتاکاندا رامایانا» سروده مادهَوَ کَندَلی به نظم بود که در دربار شاه بَرَهه، مَهامانیکیا، در سده چهاردهم خوانده می‌شد.[۷] از نظر گاهشماری، در میان ترجمه‌های بومی رامایانا از سانسکریت، رامایانای کَندَلی پس از کامبَن (تامیل، سده دوازدهم) و پیش از کریتّیباس (بنگالی، سده پانزدهم) و تلسی‌داس (اَوَدی، سده شانزدهم) جای می‌گیرد.[۸] بنابراین، سَپتاکاندا رامایانا نخستین بازسرایی رامایانا به یک زبان هندوآریایی در شبه‌قاره هند به‌شمار می‌رود.[۹] زبان ادبی‌ای که این اثر به کار برد تا پیدایش ادبیات نوین در سده نوزدهم، زبان ادبی استاندارد ماند. قالب شعری «پَدا» (۱۴ هجا در هر مصراع) به استانداردی در آثار «کاویا» ی آسامی بدل شد.[۱۰]
در همین دوره، باکول کایَستها، ریاضیدان نامداری از پادشاهی کامَروپه، «کیتابَت مَنجَری» (۱۴۳۴) را تألیف کرد که ترجمه لیلاواتی اثر باسکارا دوم به زبان آسامی بود.[۱۱] این کتاب رساله‌ای منظوم دربارهٔ حساب، نقشه‌برداری و دفترداری است و شیوه نگهداری حساب‌ها در بخش‌های گوناگون و طبقه‌بندی انبارهای خزانه سلطنتی را آموزش می‌دهد.[۱۲]
سروده‌های گروه‌خوانی
سروده‌های گروه‌خوانی که برای شکل رایجی از اجراهای روایی به نام اوجاپالی (پیشگام تئاتر و اجراهای نمایشی) ساخته شدند، به آثار «پَنچالی» شناخته شدند.[۱۳] اوجاپالی‌ها از دو سنت پیروی می‌کنند: «بیاه‌گووا» که داستان‌هایی از مهابارته روایت می‌کند و «مَروی» که داستان‌هایی دربارهٔ الهه ماران مَناسا بازمی‌گوید.[۱۳] شاعرانی چون پیتامبَر، دورگابَر، مَنکَر و سوکَوی نارایَن برای این سروده‌ها شناخته شده‌اند.[۱۳]
ادبیات شَنکَری (۱۴۹۰–۱۷۰۰ میلادی)
در ادبیات آسامی، دوره شَنکَردیو یا دوره شَنکَری دربرگیرنده آثار ادبی‌ای است که عمدتاً در پیوند با جنبش نووَیشنَوه پدید آمدند. این جنبش آیین اِکاسَرَنا نامادهَرما را تبلیغ می‌کرد. سهم شَنکَردیو در ادبیات آسامی چندبعدی بود و ژانرهای گوناگون ادبی را دربرمی‌گرفت. به او ابداع گونه‌های نوین موسیقی (بُرگیت)، اجرای نمایشی (آنکیا نات، بَهائونا)، رقص (سَتریّا) و زبان ادبی (بْرَجاوَلی) نسبت داده می‌شود.[۱۴][۱۵]
شاهکار او «کیرتَنَ گهوشا» است که سروده‌های روایی در ستایش شری کریشنا را برای سرود گروهی دربردارد. دیگر آثار برجسته ادبی او شامل بازسرایی هشت کتاب از «بهاگَوَتَ پورانه» از جمله «آدی دَشَمه»، «هَریشچَندرَ اوپاخیانه»، «بَهَکتی‌پرَدیپ»، «نیمی‌ناوَسیدّهاسَمبادا»، «بَهَکتی‌رَتناکَرَ»، «آنادی‌پَتَنَ»، گونامالا و نمایشنامه‌های متعددی چون «چیهنَ یاترا»، «روکمینی هَرَن»، «پَتنی پرَساد»، «کِلی گوپال»، «کوروکشِترَ یاترا» و «شری‌رامَ ویجَیَ» است.[۱۴][۱۶]
مادهَودیو، شاگرد شَنکَردیو، سهم بزرگی در ادبیات آسامی داشت. شاهکار او «نام گهوشا» عمدتاً بر پایه بهاگَوَتَ پورانه نگاشته شده و چون هزار بند (گهوشا) دارد، به «هَزاری گهوشا» نیز شناخته می‌شود. «گورو بَهَتیما»، منظومه‌ای بلند در ستایش استادش شَنکَردیو، نیز از آثار پرآوازه اوست. «بَهَکتی‌رَتناوَلی» اثر دیگر برجسته اوست که بازسرایی آسامی از اصل سانسکریت ویشنوپوری است.[۱۷][۱۸]
پس از شَنکَردیو و مادهَودیو، نویسندگان دیگری نیز پدیدار شدند. از جمله آثار مهم این دوره می‌توان به «مَهیراوَنَ وَدها» و «هَریهَرَ یودّها» از آنانتا کَندَلی، ترجمه مهابارته و «گیتا گوویندا» از رامَ سَرَسوَتی، بخشی از نام گهوشا از رَتناکَر کَندَلی و «کومارَ هَرَنَ» از شریدهَر کَندَلی اشاره کرد.[۱۹]
بَهَتَّدیو، نویسنده برجسته دیگر این دوره، به عنوان پدر نثر آسامی شناخته می‌شود.[۲۰] «کَتها بهاگَوَتَ»، «کَتها گیتا» و «بَهَکتی‌رَتناوَلی» از آثار برجسته او هستند. تبحر بَهَتَّدیو در دستور زبان و ادبیات سانسکریت و تسلط او بر بهاگَوَتَ لقب «بهاگَوَتَ بَهَتّاچاریَه» را برایش به ارمغان آورد.[۲۱][۲۲]
ادبیات پساشَنکَری (۱۷۰۰–۱۸۲۶ میلادی)
همراه با گسترش قدرت و مرزهای پادشاهی آهوم، آثار ادبی غیر از آثار وَیشنَوی‌محور در سده هجدهم رونق یافتند. با این حال سنت تألیف آثار بر پایه متون سانسکریت همچنان ادامه داشت. رَگهوناتهَ مَهانتا از مهم‌ترین چهره‌های این دوره بود که آثار شناخته‌شده‌اش شامل «کَتها رامایانا»، «اَدبهوت رامایانا» و «سَتروُنجَی» همگی بر پایه رامایانا هستند.[۲۳][۲۴]
ترجمه «بْرَهمَ وَیوَرتَ پورانه» و «شَکونتَلا» از کَبیراج چَکرَوَرتی، «دهَرمَ پورانه» از کَویچَندرَ دویجَ، «هَستی‌ویدیارنَوَ» که به سفارش شاه شیوَ سینگها و ترجمه سوکومار بَرکایتهَ تألیف شد، از آثار مهم این دوره‌اند.[۲۵][۲۶]
در کاخ شاهان آهوم مجموعه‌ای از اتاق‌ها برای نگهداری نسخه‌های خطی، اسناد، نامه‌ها و نقشه‌های سلطنتی وجود داشت که زیر نظر مقام بلندپایه‌ای به نام «گَنددهبیا بَروا» اداره می‌شد.[۲۷]
دوره نوین (۱۸۲۶ میلادی–کنون)
تواریخ بورَنجی
این دوره، دوره تواریخ نثری (بورَنجی) دربار پادشاهی آهوم است. آهوم‌ها غریزه نگارش تاریخی را با خود آورده بودند. در دربار آهوم، تواریخ تاریخی نخست به زبان تای‌کادایی اصلی آن‌ها نوشته می‌شد، اما هنگامی که فرمانروایان آهوم زبان آسامی را به عنوان زبان دربار پذیرفتند، نگارش تواریخ به آسامی آغاز شد. از آغاز سده هفدهم به بعد، تواریخ دربار به‌شمار فراوان نوشته شدند. این تواریخ یا بورَنجی‌ها از سبک نویسندگان دینی فاصله گرفتند و زبان آن‌ها اساساً نوین بود.
تأثیر فرمانروایی بریتانیا
بریتانیایی‌ها در سال ۱۸۳۶ زبان بنگالی را پس از اشغال و الحاق آسام به ریاست بنگال در آسام رسمی کردند. در پی این اقدام، پیشرفت آموزش در آسام نه‌تنها کند بلکه بسیار ناقص ماند و شمار زیادی بنگالی به مدارس آسام آورده شدند. نگارش کتاب‌های درسی آسامی تشویق نمی‌شد و ادبیات آسامی به‌طور طبیعی در رشد خود دچار آسیب شد.[۲۸] پس از یک کارزار پایدار، زبان آسامی در سال ۱۸۷۳ به عنوان زبان ایالتی بازگردانده شد. از آن‌جا که نخستین کنش‌های چاپ و ادبی در آسام شرقی رخ داده بود، گویش شرقی در مدارس، دادگاه‌ها و ادارات معرفی شد و به‌زودی به عنوان آسامی معیار به رسمیت شناخته شد. در دوره‌های اخیر، با رشد گوآهاتی به عنوان مرکز سیاسی و بازرگانی آسام، آسامی معیار از ریشه‌های گویش شرقی خود فاصله گرفته‌است.
تأثیر مبلغان مسیحی
دوره نوین ادبیات آسامی با انتشار کتاب مقدس به نثر آسامی توسط مبلغان باپتیست آمریکایی در سال ۱۸۱۹ آغاز شد.[۲۹] آسامی معیار کنونی ریشه در گویش سیواساگر در آسام شرقی دارد. مبلغان، سیوساگر را مرکز کنش‌های خود قرار دادند و از گویش آن‌جا برای مقاصد ادبی بهره گرفتند.
مبلغان نخستین چاپخانه را در سال ۱۸۳۶ در سیوساگر برپا کردند و کاربرد گویش محلی آسامی را برای نگارش آغاز نمودند. در سال ۱۸۴۶ نشریه ماهانه‌ای به نام «آرونودوی» منتشر کردند و در سال ۱۸۴۸، ناتان براون نخستین کتاب دستور زبان آسامی را منتشر ساخت. مبلغان مذهبی آمریکایی باپتیست نخستین فرهنگ لغت آسامی-انگلیسی را که ام. برانسون گردآوری کرده بود، در سال ۱۸۶۷ منتشر کردند.[۳۰]
یکی از مهم‌ترین سهم‌های مبلغان باپتیست آمریکایی در زبان آسامی، بازگرداندن آسامی به عنوان زبان رسمی آسام بود. در گزارش رسمی سال ۱۸۵۳ خود دربارهٔ ایالت آسام، مقام بریتانیایی مافت میلز نوشت:
| « | متن گفتاورد را اینجا، بدون نشانه‌های نقل‌قول قرار دهید. | » |
— مافت میلز، گزارش رسمی دربارهٔ ایالت آسام، ۱۸۵۳ | ||
نشریات و رمان‌نویسی
در سال ۱۸۸۹ نخستین مجله ادبی آسامی به نام «جوناکی» منتشر شد.[۳۱] در سال ۱۸۹۴ راجانی‌کانتا بُردُلُوی نخستین رمان آسامی به نام «میری‌جیوری» را منتشر کرد.[۳۱]
از چهره‌های مهم ادبیات نوین آسامی می‌توان به جیوتی پرَساد آگَروالا، هِم بَروا، آتول چَندرَ هَزاریکا، نالینی بالا دِوی و نَوَکانتا بَروا اشاره کرد.[۳۱]
دوره‌بندی ادبیات آسامی
بانی‌کانتا کاکاتی دوره‌بندی زیر را ارائه کرده‌است:[۳۲]
دوره باستان (۹۵۰–۱۳۰۰ میلادی)
- چَریاپَدا
- ادبیات مانترا
دوره میانه (۱۳۰۰–۱۸۲۶ میلادی)
- دوره نخست: ادبیات پیشاشَنکَری (۱۳۰۰–۱۴۹۰)
- دوره دوم: ادبیات شَنکَری (۱۴۹۰–۱۷۰۰)
- دوره سوم: ادبیات پساشَنکَری (۱۷۰۰–۱۸۲۶)
دوره نوین (۱۸۲۶–کنون)
- دوره نخست: ادبیات مبلغان (۱۸۲۶–۱۸۷۰)
- دوره دوم: دوره هِم‌چَندرَ و گونابهیرام بَروا (۱۸۷۰–۱۸۹۰)
- دوره سوم: دوره رمانتیک یا دوره بِزبَروآ (۱۸۹۰–۱۹۴۰)
- دوره چهارم: دوره کنونی (۱۹۴۰–کنون)
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ Neog، Maheswar (۲۰۰۸). Asamiya Sahityar Ruprekha (۱۰th ed.). Guwahati: Chandra Prakash.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ (Sharma 1978, pp. 0.24–0.29)
- 1 2 3 (Saikia 1997, p. 5)
- ↑ Sarma، Satyendranath (۲۰۰۹). Axomiya Xahityar Xamixhyatmak Itibritta (۹th ed.). Guwahati: Saumar Prakash.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 (Neog 1953, p. 34)
- ↑ (Neog 1953, p. 35)
- ↑ (Neog 1953, pp. 24–26)
- ↑ (Saikia 1997, p. 7)
- ↑ Goswāmī, Māmaṇi Raẏachama, ۱۹۴۲-۲۰۱۱. (۱۹۹۶). Rāmāyaṇa from Gangā to Brahmaputra. Delhi: B.R. Pub. Corp. شابک ۸۱۷۰۱۸۸۵۸X. OCLC 47208217.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های عددی:فهرست نویسندگان (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ (Sastry 1988, p. 1694)
- ↑ Chopra، Pran Nath (۱۹۹۲). Encyclopaedia of India – Volume ۲۳. Rima Publishing House. ص. ۱۵۷.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Proceedings and transactions of the All-India oriental conference – Volume ۲۳. ۱۹۶۹. ص. ۱۷۴.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 (Saikia 1997, p. 8)
- 1 2 Barman، Sivnath (۱۹۹۹). An Unsung Colossus: An Introduction to the Life and Works of Sankardev. Guwahati: انجمن پژوهش‌های شَنکَردیو/ دانشگاه تپه‌های شمال‌شرقی.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)99|location=Guwahati}} - ↑ Borkakoti، Sanjib Kumar (۲۰۰۵). Mahapurusha Srimanta Sankaradeva. Guwahati: Bani Mandir.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Borkakoti، Sanjib Kumar (۲۰۱۲). Srimanta Sankaradeva: an epoch maker. Guwahati: EBH Publishers (India). شابک ۹۷۸-۹۳-۸۰۲۶۱-۴۷-۸.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «The Nama Ghosa of Madhavadeva (Madhabdeva, Madhavdev) :: ATributeToSankaradeva». www.atributetosankaradeva.org. دریافت‌شده در ۲۷ سپتامبر ۲۰۱۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Gogoi, Biswadip. "Translation in Assamese: A Brief Account". In Khan, Tariq (ed.). History of Translation in India (in English). pp. 281–307.
- ↑ Sarma، Satyendranath (۱۹۸۷). "Bhattacharya, Baikunthanatha Bhagavata", in Dutta, Amaresh (ed.), Encyclopaedia of Indian Literature. New Delhi: Sahitya Akademi. ص. ۴۸۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Barua، B. K. (۱۹۵۳). "Early Assamese Prose", in Kakati, Banikanta (ed.), Aspects of Early Assamese Literature. Gauhati: Gauhati University. ص. ۱۲۹.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ (Saikia 1997)
- ↑ Pattanaik، Devdutt (۲۰۱۸). Devlok with Devdutt Pattanaik: ۳. Penguin Random House India Private Limited.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Mahanta، Raghunatha (۱۹۷۲). Adbhuta Ramayana. Gauhati: Gauhati University Press.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Mishra, Dr Mani Bhushan (23 ژانویه 2015). UGC NET/JRF/SET History (Paper II & III) Facts At a Glance (in English). Upkar Prakashan. ISBN 9789350133231.
- ↑ Hazarika، Bisweswar (۲۰۱۶). Asomiya Sahityar Buranji, Pratham Khanda (۲nd ed.). Guwahati: Anandaram Borooah Institute of Language, Art and Culture.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Hemchandra Goswami, Descriptive Catalogue Of Assamese Manuscripts. ص. ۱۹.
- ↑ Bose، M.L. (۱۹۸۹). Social History of Assam. New Delhi: Ashok Kumar Mittal Concept Publishing Company. ص. ۹۱.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Borgohain، Homen (۲۰۱۵). Asomiya Sahityar Buranji,Sastha Khanda (۳rd ed.). Guwahati: Anandaram BorooahInstitute of Language, Art and Culture.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Brown, Nathan (1848). Grammatical Notices of the Assamese Language. American Baptist Missionary Press, Sibsagor, Assam
- 1 2 3 مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Letteratura assamese». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای ایتالیایی ، بازبینی‌شده در ۲۷ آوریل ۲۰۲۶.
- ↑ (Kakati 1953:5–7)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Assamese literature». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۷ آوریل ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Letteratura assamese». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای ایتالیایی ، بازبینی‌شده در ۲۷ آوریل ۲۰۲۶.
- ادبیات بر پایه زبان
- ادبیات بر پایه زبان هند