پادشاهی نوشین‌روان

کسری نوشین‌روان یا خسرو یکم ساسانی (انوشیروان)، پس از پدرش قباد بر تخت نشست و پادشاهی او چهل‌وهشت سال روایت می‌شود. فردوسی انوشیروان را نمونهٔ پادشاه دادگر، خردمند و توانا معرفی می‌کند و بخش بزرگی از داستان‌های این دوره را به تدبیرهای سیاسی، نبردها و گفت‌وگوهای او با بزرگان و وزیر خردمندش بزرگمهر اختصاص می‌دهد. از مهم‌ترین روایت‌های این دوره در شاهنامه، داستان برزویهٔ طبیب و آوردن کلیله و دمنه از هند و نیز داستان شطرنج و ماجرای طلخند و گو است. تصویر فردوسی از انوشیروان با سنت تاریخی ایران نیز هماهنگ است؛ خسرو یکم در تاریخ واقعی از ۵۳۱ تا ۵۷۹ میلادی فرمانروایی کرد و به سبب اصلاحات مالی، اداری و نظامی و شهرتش به دادگری، از برجسته‌ترین شاهان ساسانی به شمار می‌آید.