آموزش در ماکائو

آموزش در ماکائو نظامی است که در آن بیشتر مدارس یا دولتی‌اند یا با یارانه دولتی اداره می‌شوند. تا سال تحصیلی ۲۰۲۳–۲۰۲۴، مجموعاً ۷۶ مدرسه در ماکائو وجود داشت که از این میان هشت مدرسه دولتی و ۶۸ مؤسسه خصوصی بودند. از ۷۳ مدرسه‌ای که آموزش رسمی ارائه می‌دادند، شش مدرسه در شبکه آموزش رایگان ماکائو جای نمی‌گرفتند. تاریخچه آموزش در ماکائو به دوره حضور پرتغالی‌ها بازمی‌گردد که در آن دو جریان اصلی وجود داشت: آموزش کاتولیک وابسته به یسوعیان و آموزش سنتی چینی. از اوایل قرن نوزدهم، مسیحیان و سپس سازمان‌های غیردینی نقشی کلیدی در گسترش آموزش این منطقه ایفا کردند.

ماکائو ۱۵ سال آموزش اجباری و رایگان را برای دانش‌آموزانی فراهم می‌کند که در مدارس واجد شرایط مقرر دولتی ثبت‌نام کرده‌اند. این نظام آموزشی شامل سه سال آموزش پیش‌دبستانی، شش سال ابتدایی، سه سال متوسطه اول و سه سال متوسطه دوم می‌شود. بیشتر مدارس از نوع مدارس آموزش عمومی هستند که زبان، ریاضیات، علوم و مطالعات اجتماعی را تدریس می‌کنند، هرچند شمار اندکی از هنرستان‌ها نیز در زمینه‌هایی مانند تعمیر خودرو، الکترونیک و ساختمان‌سازی آموزش فنی ارائه می‌دهند.

بر اساس فصل ششم، ماده ۱۲۱ قانون اساسی ماکائو، دولت ماکائو مسئول تدوین مستقل سیاست‌های آموزش است. این سیاست‌ها دربرگیرنده نظام آموزشی و مدیریت آن، زبان تدریس، تخصیص اعتبار، نظام ارزیابی، به‌رسمیت‌شناختن مدارک تحصیلی و نظام اعطای درجات دانشگاهی می‌شود. دولت همچنین موظف است نظام آموزش اجباری را به‌تدریج و بر پایه قانون گسترش دهد.

پیشینه

به گفته سو-کوان وونگ و ماتیلدا وونگ از دانشگاه ماکائو، گستردگی مدارس خصوصی در ماکائو ناشی از رویکرد دولت ماکائو پرتغالی در پرهیز از دخالت مستقیم در امور آموزشی بوده‌است.[۱]

در اوایل دهه ۱۳۳۰ شمسی (۱۹۵۰ میلادی)، نیروهای طرفدار کمونیسم و طرفدار ناسیونالیسم بر سر میزان نفوذ خود در نظام آموزشی ماکائو با یکدیگر رقابت می‌کردند. مدارس مسیحی در ماکائو با دریافت حمایت از سازمان‌های مسیحی تقویت شدند: اسقف کاتولیک رومی ماکائو از مدارس کاتولیک پشتیبانی می‌کرد و کلیساهای داخل و خارج از ماکائو نیز مدارس پروتستان را یاری می‌رساندند. در اوایل دهه ۱۳۴۰ شمسی (۱۹۶۰ میلادی)، ده مدرسه وابسته به نیروهای ناسیونالیست در ماکائو وجود داشت و در آن زمان ناسیونالیست‌ها نفوذ بیشتری نسبت به کمونیست‌ها داشتند. پس از ناآرامی‌های سال‌های ۱۹۶۷ و ۱۹۶۸ که پایگاه ناسیونالیست‌ها را متزلزل کرد، مدارس آن جناح تعطیل شدند.[۲]

از دهه ۱۳۷۰ شمسی (۱۹۹۰ میلادی)، مدارس خصوصی غیردینی — از جمله مدارس وابسته به نظام آموزش چینی طرفدار چین سرزمینی، سازمان‌های خیریه و خیّران — و مدارس مسیحی تقریباً از نظر نفوذ و شمار دانش‌آموزان با هم برابر شدند.[۲]

نخستین دانشگاه در ماکائو «کالج سنت پل» (به چینی: 聖保祿學院) بود که در اثر موج ضدیسوعی قرن هجدهم تعطیل شد. از این‌رو، تا پیش از تأسیس دانشگاه شرق آسیا در دهه ۱۳۶۰ شمسی (۱۹۸۰ میلادی)، دانش‌آموختگان دبیرستانی ماکائو برای ادامه تحصیل ناگزیر به خارج می‌رفتند.

نظام آموزشی

در حال حاضر بیشتر مدارس ماکائو از «نظام آموزش محلی» پیروی می‌کنند. این نظام شامل شش سال آموزش ابتدایی، سه سال متوسطه اول و سه سال متوسطه دوم تا پایه ششم دبیرستان می‌شود. در سال‌های متوسطه دوم، دانش‌آموزان معمولاً ملزم به تحصیل در رشته‌های علوم، بازرگانی، هنر و موسیقی هستند.[۱]

بر اساس قانون چارچوب نظام غیرعالی آموزش (شماره ۹/۲۰۰۶)، آموزش در ماکائو به دو دسته «آموزش رسمی» و «آموزش مستمر» تقسیم می‌شود. آموزش رسمی شامل سه سال پیش‌دبستانی، شش سال ابتدایی، سه سال متوسطه اول و سه سال متوسطه دوم است که در مجموع ۱۵ سال می‌شود. آموزش مستمر نیز دربرگیرنده آموزش خانوادگی، آموزش اجتماعی و آموزش حرفه‌ای است.

دانش‌آموزانی که قصد ادامه تحصیل دارند معمولاً در آزمون‌های برگزارشده توسط مؤسسات آموزش عالی یا سازمان‌های ارزیابی بین‌المللی مانند ادکسل، آموزش بین‌المللی کمبریج و کالج برد شرکت می‌کنند، یا در آزمون‌های مرتبط نهادهای دولتی چین.

پایه‌های تحصیلی

سن معمول پایه/سطح مراحل درسی مدارس
۳–۴N/Aآموزش پیش‌دبستانی
幼兒教育
Pré-escolar
کودکستان
幼稚園
Jardim de infância
۴–۵
۵–۶
۶–۷پایه اول ابتداییآموزش ابتدایی
小學教育
Ensino primário
دبستان
小學
Escola primária
۷–۸پایه دوم ابتدایی
۸–۹پایه سوم ابتدایی
۹–۱۰پایه چهارم ابتدایی
۱۰–۱۱پایه پنجم ابتدایی
۱۱–۱۲پایه ششم ابتدایی
۱۲–۱۳پایه اول متوسطهآموزش متوسطه اول
初中教育
Ensino secundário-geral
مدرسه متوسطه اول
初中
Escola secundária geral
۱۳–۱۴پایه دوم متوسطه
۱۴–۱۵پایه سوم متوسطه
۱۵–۱۶پایه چهارم دبیرستانآموزش متوسطه دوم
高中教育
Ensino secundário-complementar
آموزش فنی و حرفه‌ای
職業技術教育
Ensino técnico-profissional
دبیرستان
高中
Escola secundária complementar
هنرستان
職業技術學校
Escola técnico-profissional
۱۶–۱۷پایه پنجم دبیرستان
۱۷–۱۸پایه ششم دبیرستان

زبان‌های تدریس

مدرسه متوسطه پویی چینگ ماکائو، یک دبیرستان در ماکائو

بیشتر مدارس هم آموزش به کانتونی و هم به زبان انگلیسی ارائه می‌دهند و در سطح ابتدایی و متوسطه یکی از این دو زبان به‌عنوان زبان اصلی تدریس به‌کار می‌رود. مدارس با زبان تدریس چینی (CMI) از کانتونی به‌عنوان زبان آموزش در تقریباً تمام کلاس‌ها بهره می‌گیرند. مدارس مدارس با زبان تدریس انگلیسی (EMI) نیز عموماً انگلیسی را به‌عنوان زبان اصلی تدریس می‌پذیرند.[۳] در سطح آموزش عالی، زبان انگلیسی به‌طور انحصاری بهره‌گیری می‌شود.

مدرسه پرتغالی ماکائو تنها مدرسه‌ای است که در حال حاضر برنامه درسی مشابه پرتغال و آموزش به زبان پرتغالی را از پایه اول تا دوازدهم ارائه می‌دهد.

مدرسه متوسطه لوزو-چینیز لوییس گونزاگا گومز یک مدرسه دولتی است که دارای بخش چینی و پرتغالی است.[۴] مدرسه رسمی ژنگ گوآنینگ یک طرح آزمایشی دولتی است که کلاس‌ها را به زبان‌های ماندارین، پرتغالی و انگلیسی برگزار می‌کند.[۵][۶]

شماری از دانش‌آموزان با ریشه‌های ماکائویی، هنگ‌کنگی یا چینی سرزمینی که به‌طور بومی گویش‌هایی از زبان چینی صحبت می‌کنند، آموزش خود را به زبان انگلیسی دریافت می‌کنند.[۷]

آموزش به زبان پرتغالی

زبان پرتغالی یکی از زبان‌های رسمی ماکائو است و از نظر حقوقی با زبان چینی برابر است. در دوران حاکمیت پرتغال، این زبان قوانین، آموزش و اسناد دولتی را در اختیار داشت. پس از انتقال حاکمیت در سال ۱۹۹۹ (۱۳۷۸ شمسی)، جایگاه زبان پرتغالی به‌شدت کاهش یافت. دلایل اصلی این کاهش به شرح زیر است:[۸]

  1. بیشتر جمعیت ماکائو چینی‌تبار هستند و پرتغالی‌زبانان بومی تنها حدود ۲٪ از جمعیت را تشکیل می‌دهند.
  2. پس از انتقال حاکمیت، تنها دو مدرسه پرتغالی‌زبان در ماکائو باقی ماند و دانش‌آموزان چینی‌تبار عموماً در آن‌ها ثبت‌نام نمی‌کنند.
  3. گستردگی زبان پرتغالی به پای زبان انگلیسی نمی‌رسد و عمدتاً در پرتغال و کشورهای پرتغالی‌زبان آفریقا و آمریکای لاتین کاربرد دارد.
  4. ماکائو تنها دو روزنامه پرتغالی‌زبان و یک شبکه تلویزیونی پرتغالی‌زبان دارد.
  5. اکثر متخصصان آموزشی بر اهمیت تدریس انگلیسی بیش از پرتغالی تأکید می‌کنند، زیرا زبان انگلیسی توان رقابت بین‌المللی را بالاتر می‌برد.

با این حال، ترویج زبان پرتغالی همچنان بخشی از سیاست دولت ماکائو است، زیرا جایگاه ویژه این منطقه به‌عنوان پل ارتباطی میان چین و کشورهای پرتغالی‌زبان از اهمیت اقتصادی و دیپلماتیک برخوردار است.

آموزش ابتدایی، متوسطه و فنی-حرفه‌ای

در سال تحصیلی ۲۰۰۷–۲۰۰۸، ماکائو دارای ۵۵ مدرسه خصوصی پیش‌دبستانی، ابتدایی و متوسطه با یارانه دولتی، ۱۵ مدرسه خصوصی بدون یارانه و ۱۳ مدرسه دولتی بود که در مجموع ۸۳ مدرسه ابتدایی و متوسطه را تشکیل می‌داد. این مدارس در آن سال در مجموع ۸۰٬۲۲۳ دانش‌آموز و ۴٬۶۱۰ آموزگار داشتند.[۱]

تا سال تحصیلی ۲۰۲۲–۲۰۲۳، ماکائو دارای ۷۵ مدرسه غیرعالی با مجموع ۱۱۵ بخش آموزشی بود. از ۱۰۸ بخش آموزش رسمی، ۱۰۵ بخش در شبکه آموزش رایگان قرار داشتند. شمار دانش‌آموزان به نزدیک ۸۷٬۰۰۰ نفر می‌رسید که شامل ۱۷٬۰۰۰ دانش‌آموز پیش‌دبستانی، ۳۸٬۰۰۰ دانش‌آموز ابتدایی و ۳۱٬۰۰۰ دانش‌آموز متوسطه بود، و شمار آموزگاران نزدیک به ۸٬۰۰۰ نفر بود.

تا تاریخ ۲۰۱۷ والدین ماکائویی عموماً مدارس را بر اساس شهرت آن‌ها انتخاب می‌کنند، زیرا ماکائو آزمون‌های استاندارد سراسری ندارد. همچنین در میان خانواده‌های مرفه تمایلی به ثبت‌نام در مدارس دینی وجود دارد که کیفیت آموزشی بالاتری برای آن‌ها تصور می‌شود. تا تاریخ ۲۰۱۷ ۲۷ مدرسه کاتولیک ماکائو حدود ۳۶٫۴٪ از بخش‌های آموزشی غیر از آموزش عالی را تشکیل می‌دادند.[۹]

از سال ۲۰۰۷ (۱۳۸۶ شمسی)، در راستای هدف کلی آموزشی «عشق به چین، عشق به ماکائو» ، انتشارات آموزش مردم چین که وابسته به وزارت آموزش چین است، با اداره آموزش و جوانان ماکائو همکاری کرده و سه کتاب درسی برای مدارس ابتدایی و متوسطه ماکائو — شامل «تاریخ»، «اخلاق و شهروندی» و «جغرافیا» — تألیف و منتشر کرده‌است.[۱۰]

برنامه درسی

بر اساس آیین‌نامه شماره ۱۵/۲۰۱۴ دربارهٔ چارچوب برنامه درسی آموزش رسمی نظام محلی، برنامه درسی در هر مقطع به شرح زیر است:

پیش‌دبستانی

حوزه‌های یادگیری شامل بهداشت و ورزش، زبان، علوم انسانی و اجتماعی، ریاضیات و علوم، و هنر است.

ابتدایی

حوزه‌های اصلی عبارت‌اند از: زبان و ادبیات (زبان اول آموزشی و زبان دوم)، ریاضیات، اخلاق و شهروندی، علوم عمومی، فناوری اطلاعات، بهداشت و ورزش، و هنر (هنرهای تجسمی، موسیقی، رقص و تئاتر).

متوسطه اول و دوم

علاوه بر درس‌های پایه، دروس جغرافیا، تاریخ، علوم طبیعی (زیست‌شناسی، فیزیک، شیمی) و فناوری اطلاعات نیز اضافه می‌شود. در متوسطه دوم، درس‌های انتخابی در حوزه‌های زبان، علوم اجتماعی و اقتصاد؛ ریاضیات و علوم طبیعی؛ ورزش و هنر؛ و آموزش‌های مهارتی نیز وجود دارد.

آموزش عالی

دانشگاه ماکائو

بیش از ده مؤسسه آموزش عالی در ماکائو فعالیت می‌کنند. برخی دانش‌آموختگان برای ادامه تحصیل به دانشگاه‌ها یا مؤسسات فنی داخلی می‌روند، در حالی که برخی دیگر به پرتغال سرزمینی، چین سرزمینی، تایوان، هنگ‌کنگ، بریتانیا، ایالات متحده آمریکا، کانادا، استرالیا، مالزی یا مناطق دیگر عزیمت می‌کنند.[۱]

در فوریه ۲۰۲۱ (بهمن ۱۳۹۹)، اداره آموزش عالی و اداره آموزش و جوانان با یکدیگر ادغام شدند و «اداره آموزش و توسعه جوانان» (DSEDJ) را تشکیل دادند که اکنون متولی هماهنگی امور آموزش عالی است.

تأیید متقابل مدارک آموزش عالی با چین

دولت ماکائو و وزارت آموزش چین در سال ۲۰۱۹ (۱۳۹۸ شمسی) تفاهم‌نامه‌ای دربارهٔ به‌رسمیت‌شناختن متقابل مدارک و درجات آموزش عالی امضا کردند. این توافق به فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های ماکائو و چین سرزمینی امکان می‌دهد برای ادامه تحصیل به حوزه قضایی طرف مقابل بروند و نقطه عطفی در آموزش عالی ماکائو به‌شمار می‌رود.

آزمون مشترک چهار دانشگاه

آزمون مشترک پذیرش چهار دانشگاه عالی ماکائو تنها آزمون ارزیابی مشترک برای پذیرش دانشجو در سه مؤسسه آموزش عالی دولتی و یک مؤسسه خصوصی است. این آزمون برای سنجش توانایی دانش‌آموزان در ورود به دانشگاه ماکائو، دانشگاه پلی تکنیک ماکائو، دانشگاه گردشگری ماکائو و دانشگاه علم و فناوری ماکائو برگزار می‌شود، هرچند این آزمون تنها راه پذیرش نیست و هر دانشگاه معیارهای تکمیلی خود را دارد. آزمون معمولاً در اواخر مارس یا اوایل آوریل هر سال برگزار می‌شود.

مؤسسات آموزش عالی

مؤسسات دولتی
مؤسسات خصوصی
  • دانشگاه علم و فناوری ماکائو
  • دانشگاه شهری ماکائو
  • دانشگاه سنت یوسف
  • دانشکده پرستاری کینگ‌هو ماکائو
  • مؤسسه مدیریت ماکائو
  • دانشکده نوآوری چینی-غربی

مدارس بین‌المللی

شماری از مدارس بین‌المللی در ماکائو فعالیت می‌کنند، از جمله مدرسه ملت‌ها ماکائو، کالج انگلیکن ماکائو و مدرسه بین‌المللی ماکائو.

جستارهای وابسته

منابع

  1. 1 2 3 4 Vong, Sou-kuan؛ Wong، Matilda (۲۰۰۹). «Towards a Formalised Teacher Induction System: the Macau experience». Research in Comparative and International Education. ۴ (۱): ۳۴–۴۱. doi:10.2304/rcie.2009.4.1.43.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. 1 2 Bray, Mark and Kwok-Chun Tang. "Building and Diversifying Education Systems: Evolving Patterns and Contrasting Trends in Hong Kong and Macau" (Chapter 5). In: Bjork, Christopher (editor). Educational Decentralization: Asian Experiences and Conceptual Contributions. اشپرینگر ساینس+بیزینس مدیا، 2007. شابک ‎۱۴۰۲۰۴۳۵۸۹. p. 83.
  3. ↑ «Senior Secondary English Curriculum Guide for Schools Using English as the Primary Language of Instruction (EMI)» (PDF). اداره آموزش و توسعه جوانان.
  4. ↑ "學校簡介". eslc.k12.edu.mo (in Chinese). Retrieved 29 فوریه 2024.
  5. ↑ Meneses, João Paulo (21 فوریه 2021). "Special Report – EOZGY, the Pǔtōnghuà' school". Macau Business (in English). Retrieved 29 فوریه 2024.
  6. ↑ Brites Soares, Catarina (23 اوت 2018). "Culturas e línguas a pensar nas novas gerações". Revista Macau (in Portuguese). Retrieved 29 فوریه 2024.
  7. ↑ Camulli، Jennifer (ژوئیه ۲۰۰۹). «Macao's Foreign Learning-Disabled Students: A Growing Cross-Cultural Community in Need». Journal of Youth Studies. ۱۲ (۲). The Hong Kong Federation of Youth Groups: ۱۲۰–۱۳۰ – به واسطهٔ EBSCOhost.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. ↑ منبع: مقاله «澳門教育» در ویکی‌پدیای چینی.
  9. ↑ Correia، Ana M.؛ Teixeira، Vitor S. (۲۰۱۷). «Catholic schools and inclusive education in Macao: a journey of a thousand miles». Educa (International Journal of Catholic Education). ۳. شاپا ۲۱۸۳-۵۱۳۶.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. ↑ People Education Press. «Macau Textbook Seminar held in Beijing». PSP. بایگانی‌شده از اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۵ اکتبر ۲۰۲۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون