آموزش در نپال

آموزش در نپال
وزارت آموزش و پرورش
وزیر آموزش و پرورشسوشیلا کارکی (موقت)
بودجهٔ آموزش و پرورش ملی (۲۰۲۲)
بودجه۱۲۲٫۷۸ میلیون دلار
داده‌های همگانی
زبان‌های نخستنپالی
گونه نظام آموزشیفدرال، استانی و خصوصی
باسوادی (۲۰۲۱)
مجموع۷۶٫۳٪
مردان۸۳٫۶٪
زنان۶۹٫۴٪
نام‌نویسی
مجموع۶٬۳۷۳٬۰۰۳
ابتدایی۴٬۰۳۰٬۰۴۵
متوسطه۲٬۱۹۵٬۸۳۵
آموزش عالی۱۴۷٬۱۲۳
گواهی
دیپلم متوسطه۴۶٫۲٪
آموزش عالیدر دسترس نیست

آموزش در نپال از دیرباز بر پایه نظام آموزشی هند شکل گرفته که خود میراث راج بریتانیا به‌شمار می‌رود. در دوران پیش از دموکراسی، آموزش در نپال بر پایه آموزش خانگی و گوروکولاها استوار بود و عموم مردم دسترسی به آموزش رسمی نداشتند. پس از استقرار دموکراسی در ۱۹۵۱ میلادی (۱۳۳۰ خورشیدی)، درهای مدارس به روی همه قشرها جامعه گشوده شد و آموزش رسمی در سراسر کشور گسترش یافت.

وزارت آموزش و پرورش نپال مسئول مدیریت فعالیت‌های آموزشی در سراسر کشور است و هیئت ملی آزمون‌ها بر برگزاری تمامی آزمون‌های استاندارد نظارت دارد. مرکز ملی توسعه آموزشی نیز نهاد آموزش معلمان در این کشور به‌شمار می‌رود. در سال ۲۰۲۱ میلادی (۱۴۰۰ خورشیدی)، نرخ باسوادی نپال به ۷۶٫۳ درصد رسید؛ این رقم برای مردان ۸۳٫۶ درصد و برای زنان ۶۹٫۴ درصد بود. زمین‌لرزه ۲۰۱۵ نپال شمار زیادی از مدارس را ویران کرد و توانایی این کشور برای حفظ مدارس باقی‌مانده را به‌شدت کاهش داد.

نقشه نپال
موقعیت نپال نسبت به همسایگانش، چین و هند

پیشینه

آموزش در نپال از آغاز بر پایه نظام هند شکل گرفت که از راج بریتانیا به ارث رسیده بود.[۱] نظام آموزشی این کشور تاریخاً بر آموزش خانگی و گوروکولاها استوار بود[۲] و شباهت بسیاری به نظام پیشین هند داشت؛ در این نظام، دانش‌آموزان یا در خانه‌های خود یا نزد روحانیون و گوروها آموزش می‌دیدند. پیش از آنکه نپال به کشوری دموکراتیک تبدیل شود، عموم مردم هیچ دسترسی به آموزش رسمی نداشتند. نخستین مدرسه رسمی نپال، مدرسه عالی دربار، در سال ۱۸۵۴ میلادی (۱۲۳۳ خورشیدی) تأسیس شد و تنها برای نخبگان در نظر گرفته شده بود. استقرار دموکراسی نپال در ۱۹۵۱ کلاس‌های درس را به روی جمعیت گسترده‌تری گشود.[۲]

در سال ۱۹۷۱ میلادی (۱۳۵۰ خورشیدی)، دولت مرکزی نپال مدارس را ملی کرد، هرچند این تصمیم را در ۱۹۸۰ (۱۳۵۹ خورشیدی) پس گرفت و سپس مدارس انتفاعی را قانونی اعلام کرد.[۳]

در دهه ۱۹۹۰ و اوایل قرن بیست‌ویکم، نفوذ مدارس خصوصی در نپال به‌طور چشمگیری افزایش یافت.[۳][۴]: ۴۹  در سال ۲۰۱۱ (۱۳۹۰ خورشیدی)، دولت نپال قانونی تصویب کرد که بر اساس آن مالیات ۵ درصدی بر مدارس خصوصی اعمال می‌شد.[۳] با این حال، سازمان مدارس خصوصی و شبانه‌روزی نپال که نماینده این مدارس است، با این قانون به مخالفت برخاست و سرانجام آن را لغو کرد.[۳] این سازمان همچنین با موفقیت در برابر حکم سال ۲۰۱۲ (۱۳۹۱ خورشیدی) دیوان عالی نپال مبنی بر توقف سه‌ساله افزایش شهریه‌ها مقاومت کرد.[۳] دولت مرکزی نپال در چندین نوبت در اوایل قرن بیست‌ویکم کوشید آموزش رایگان و اجباری را برقرار کند.[۳][۵]

تا سال ۲۰۱۰ (۱۳۸۹ خورشیدی)، حدود ۴۹٬۰۰۰ مدرسه در نپال وجود داشت و تا سال ۲۰۲۵ (۱۴۰۴ خورشیدی) شمار معلمان به ۳۰۱٬۰۰۰ نفر رسیده‌است.[۵] در سال ۲۰۰۱ (۱۳۸۰ خورشیدی)، نرخ باسوادی نپال ۴۸٫۶ درصد بود (۶۲٫۷ درصد برای مردان و ۳۲٫۹ درصد برای زنان)[۶] که تا سال ۲۰۲۱ (۱۴۰۰ خورشیدی) به ۷۶٫۳ درصد (۸۳٫۶ درصد برای مردان و ۶۹٫۴ درصد برای زنان) افزایش یافت.[۷] از سال ۲۰۱۸ (۱۳۹۷ خورشیدی)، اندکی بیش از ۱۸ درصد از مدارس نپال در مالکیت خصوصی هستند.[۳]

ساختار آموزشی

معلم با لباس نپالی و گروهی از دانش‌آموزان یونیفرم‌پوش
معلم و دانش‌آموزان در پوکارا

آموزش ابتدایی در نپال شامل پایه‌های اول تا هشتم است در حالی که دوره متوسطه پایه‌های نهم تا دوازدهم را دربرمی‌گیرد. آموزش پیش‌دبستانی در برخی مناطق در دسترس است و دانش‌آموزان معمولاً در سن پنج سالگی وارد پایه اول می‌شوند.[۱] آزمون سطح پایه (BLE) در پایه هشتم برگزار می‌شود، در حالی که آزمون ملی آزمون آموزش متوسطه (SEE) که پیش‌تر به نام گواهینامه ترک مدرسه شناخته می‌شد، در پایان پایه دهم برگزار می‌گردد. گواهینامه فارغ‌التحصیلی از مدرسه پس از اتمام آزمون پایه دوازدهم اعطا می‌شود. هیئت ملی آزمون‌ها بر تمامی آزمون‌های BLE, SEE و پایه دوازدهم نظارت دارد.[۱]

بسته به رشته تحصیلی و موضوع مدرک، دریافت مدرک کارشناسی معمولاً دو سال تحصیل نیاز دارد. برخی دانشگاه‌ها مدارک ام‌فیل و دیپلم‌های تکمیلی نیز ارائه می‌دهند.[۱]

آموزش فنی و حرفه‌ای پس از دوره آموزش پایه آغاز می‌شود و دانش‌آموزان می‌توانند برنامه درسی دوساله‌ای را دنبال کنند که به گواهینامه فنی ترک مدرسه منتهی می‌شود.[۸] علاوه بر این مسیر رسمی، برنامه‌های یک‌ساله با تمرکز بر توسعه مهارت نیز موجود است.[۸]

دسترسی به آموزش

ابتکار اندازه‌گیری حقوق بشر (HRMI)[۹] گزارش می‌دهد که نپال تنها ۸۳٫۵ درصد از آنچه را که با توجه به سطح درآمدش باید در زمینه حق آموزش تأمین کند، برآورده می‌سازد.[۱۰] با در نظر گرفتن سطح درآمد نپال، این کشور ۹۵٫۴ درصد از آنچه برای آموزش ابتدایی ممکن است را محقق کرده، اما برای آموزش متوسطه تنها به ۷۱٫۵ درصد دست یافته‌است.[۱۰]

پیامد بحران‌ها

اگرچه ناحیه جاپا در سال ۲۰۱۴ (۱۳۹۳ خورشیدی) نرخ باسوادی ۹۹٫۳۳ درصدی داشت،[۱۱] بسیاری از کودکان در روستاهای دورافتاده دسترسی به آموزش فراتر از سطح ابتدایی ندارند.[۱۲] دانش‌آموزان اغلب پس از یادگیری خواندن و نوشتن، مدرسه ابتدایی را رها می‌کنند بدون اینکه آموزش بیشتری دریافت کرده باشند.[۱۲] زمین‌لرزه ۲۰۱۵ نپال مدارس بسیاری را ویران کرد و توانایی کشور برای حفظ مدارس باقی‌مانده را به‌شدت تضعیف نمود.[۷]

اداره آموزش

دانش‌آموزان یونیفرم‌پوش همراه یک بزرگسال، احتمالاً معلم
دانش‌آموزان در کاتماندو

وزارت آموزش و پرورش نپال به رهبری وزیر آموزش، مسئول مدیریت فعالیت‌های آموزشی در سراسر نپال است.[۱۳] این وزارتخانه به عنوان بخشی از دولت، زیر نظر دبیر آموزش قرار دارد و شامل یک دفتر مرکزی ملی مسئول توسعه سیاست، برنامه‌ریزی، نظارت و ارزیابی، و همچنین دفاتر منطقه‌ای و ناحیه‌ای است.[۱۳]

مرکز ملی توسعه آموزشی[۱۳] نهاد آموزش معلمان در نپال است. این مرکز دارای ۳۴ مرکز آموزش تربیتی برای ارائه پشتیبانی آموزشی به معلمان است.[۱۳]

نپال دو نوع اصلی مدرسه دارد: مدارس اجتماعی که دولتی هستند و کمک‌های مالی دولتی دریافت می‌کنند، و مدارس سازمانی خصوصی که خودگردان هستند و به صورت امانت یا شرکت غیرانتفاعی اداره می‌شوند.[۱۳]

آموزش عالی

دانشگاه‌ها

نخستین دانشکده نپال، دانشکده تری‌چاندرا، در سال ۱۹۱۸ (۱۲۹۷ خورشیدی) تأسیس شد و تا سال ۱۹۸۵ (۱۳۶۴ خورشیدی)، دانشگاه تریبهوان تنها دانشگاه کشور بود.[۸]

دانشکده‌های پزشکی

آموزش پزشکی در نپال توسط شورای پزشکی نپال تنظیم می‌شود. برای واجد شرایط بودن جهت پذیرش در دوره‌های MBBS در دانشکده‌های پزشکی نپالی، دانش‌آموزان باید آزمون متوسطه عالی در رشته علوم را با موفقیت پشت سر گذاشته باشند.[۱۴]

آموزش پزشکی در نپال بسیار بحث‌برانگیز است؛ چرا که بسیاری از دانش‌آموزان واجد شرایط به دلیل نمرات رقابتی پذیرفته نمی‌شوند. فساد در این حوزه گسترده‌است و مدارس دانش‌آموزان را بر اساس روابط با چهره‌های سرشناس یا کمک‌های غیرقانونی می‌پذیرند؛ «شهریه پنهان» هزینه اضافی رشوه به مقامات وزارتخانه‌های آموزش و بهداشت است و برخی دانش‌آموزان سه برابر شهریه معمول را برای ثبت‌نام می‌پردازند.[۱۴][۱۵][۱۶][۱۷]

دکتر گویند کی‌سی از حامیان سرسخت اصلاح آموزش پزشکی در نپال است و مدت‌هاست برای شکستن «مافیای آموزش» در این نظام مبارزه می‌کند.[۱۶][۱۷]

دانشکده‌های مهندسی

دانشکده‌های مهندسی نیز در سراسر نپال وجود دارند و اغلب آن‌ها دانشجویان بومی را از طریق آزمون ورودی و دانشجویان خارجی را پس از مصاحبه می‌پذیرند.[۸]

قدیمی‌ترین مدرسه مهندسی نپال، دانشکده مهندسی دانشگاه تریبهوان است. نخستین دانشکده مهندسی خصوصی نپال که دوره‌های کارشناسی و کارشناسی ارشد ارائه می‌دهد، دانشکده مهندسی در چانگونارایان است.[۸]

تحصیل در خارج از کشور

نپال در میان کشورهای مبدأ دانشجویان بین‌المللی در ایالات متحده رتبه یازدهم را دارد.[۱۸] بر اساس گزارش «درهای باز ۲۰۰۹»، گزارش سالانه مؤسسه آموزش بین‌المللی دربارهٔ تحرک دانشگاهی بین‌المللی، شمار دانشجویان نپالی در مؤسسات آموزش عالی ایالات متحده از ۸٬۹۳۶ نفر در سال تحصیلی ۲۰۰۷–۲۰۰۸ به ۱۱٬۵۸۱ نفر در ۲۰۰۸–۲۰۰۹ افزایش یافت، یعنی رشدی ۲۹٫۶ درصدی.[۱۸] در سال تحصیلی ۲۰۰۶–۲۰۰۷، نپال در میان کشورهای مبدأ دانشجویان بین‌المللی رتبه سیزدهم را داشت.[۱۸]

ایالات متحده مقصد ترجیحی دانشجویان نپالی متقاضی تحصیل در خارج از کشور است؛ دلیل این امر کیفیت و اعتبار مدارک آمریکایی و همچنین دسترسی به اطلاعات جامع و دقیق از طریق دفاتر EducationUSA در نپال و تلاش‌های فزاینده دانشگاه‌های آمریکایی برای جذب دانشجویان نپالی است.[۱۸]

بر اساس گزارش وزارت آموزش، اشتغال و روابط کار استرالیا، در سال ۲۰۲۳ (۱۴۰۲ خورشیدی) بیش از ۵۳٬۱۷۰ دانشجوی نپالی در استرالیا تحصیل می‌کنند که نپال را به سومین بزرگ‌ترین منبع دانشجویان بین‌المللی این کشور پس از چین و هند تبدیل کرده‌است.[۱۸]

چالش‌ها و مسائل

کودکان نپالی در خانه با کتاب‌های درسی دست دوم

مدارس دولتی در نپال از زیرساخت‌های ضعیف، کیفیت پایین معلمان، دخالت سیاسی در انتصاب معلمان و مدیریت و نظارت ناکارآمد رنج می‌برند.[۴]: ۴۹  دانش‌آموزان مدارس دولتی در نپال تاریخاً در مقایسه با همتایان خود در مدارس خصوصی در آزمون گواهینامه ترک مدرسه، آزمون مهم دوره متوسطه، عملکرد ضعیف‌تری داشته‌اند.[۴]: ۶۰  تلاش‌های نپال برای اصلاح آموزش دولتی بارها با شکست مواجه شده‌است.[۳][۴]: ۴۹  در سال ۲۰۲۵ (۱۴۰۴ خورشیدی)، معلمان مدارس دولتی در اعتراض به لایحه اصلاح آموزش که در پارلمان مطرح شده بود، اعتصاب سراسری راه انداختند.[۱۹]

مدارس خصوصی در نپال با نظارت اندکی روبرو هستند[۴]: ۴۹  و تاریخاً قوانین دولتی و احکام دادگاه‌های ناخوشایند را نادیده گرفته‌اند.[۳] این مدارس همچنین نفوذ قابل توجهی در سیاست ملی دارند[۳][۴]: ۴۹  چرا که نمایندگان منتخب اغلب در مالکیت یا اداره آن‌ها دخیل هستند.[۳]

جستارهای وابسته

  • فهرست مدارس نپال
  • فهرست دانشگاه‌ها و کالج‌های نپال
  • نابرابری جنسیتی در نپال
  • حقوق زنان در نپال

منابع

  1. 1 2 3 4 «Education System in Nepal». بایگانی‌شده از اصلی در ۱ دسامبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. 1 2 EDUCATION IN NEPAL. Nepal: THE BUREAU OF PUBLICATIONS, COLLEGE OF EDUCATION. ۱۹۵۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Ghimire, Binod (28 سپتامبر 2018). "Privatisation in education: private schools dominate national education". The Kathmandu Post (in English). Archived from the original on 8 دسامبر 2024. Retrieved 5 آوریل 2025.
  4. 1 2 3 4 5 6 Thapa، Amrit (۲ ژانویه ۲۰۱۵). «Public and private school performance in Nepal: an analysis using the SLC examination». Education Economics. ۲۳ (۱): ۴۷–۶۲. doi:10.1080/09645292.2012.738809. شاپا ۰۹۶۴-۵۲۹۲.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. 1 2 Ghimire, Binod (22 اوت 2024). "Ministry unveils blueprint to ensure free education". The Kathmandu Post (in English). Archived from the original on 26 ژانویه 2025. Retrieved 5 آوریل 2025.
  6. ↑ «CIA – The World Factbook – Field Listing – Literacy». ۱۳ ژوئن ۲۰۰۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ ژوئن ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۳۰ اکتبر ۲۰۲۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. 1 2 "Nepal", The World Factbook (in English), Central Intelligence Agency, 2023-10-19, archived from the original on October 19, 2023, retrieved 2023-10-30
  8. 1 2 3 4 5 «World TVET Database Nepal – Vocational Education in Nepal» (PDF). UNESCO-UNEVOC / Council for Technical Education and Vocational Training Nepal. ژانویه ۲۰۱۴. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۴ ژوئیه ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۸ مارس ۲۰۱۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. ↑ «Human Rights Measurement Initiative – The first global initiative to track the human rights performance of countries». humanrightsmeasurement.org. دریافت‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. 1 2 "Nepal – HRMI Rights Tracker". rightstracker.org (in English). Archived from the original on 12 آوریل 2024. Retrieved 26 مارس 2022.
  11. ↑
  12. 1 2 «Kathmandu Post- Children in Chitwan deprived of education past primary level».
  13. 1 2 3 4 5 «National Center for Educational Development».
  14. 1 2 «Manufacturing fake doctors». بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۱۵ مارس ۲۰۱۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  15. ↑ «Educational Mafia Of Our Society». بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۷ آوریل ۲۰۱۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  16. 1 2 «Dr KC: A one-man army against medical mafia in Nepal». بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۷ اوت ۲۰۲۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  17. 1 2 «Non-Violent Action to Reform Medical Education in Nepal -The Fasts-unto-death of Dr Govinda KC». Social Medicine: Themes and Debates ۲۰۲۰.
  18. 1 2 3 4 5 «World TVET Database Nepal» (PDF). UNESCO-UNEVOC. ژانویه ۲۰۱۴. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۴ ژوئیه ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۸ مارس ۲۰۱۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  19. ↑ «Nepal: Teachers strike over education reform shuts down schools». BBC News. BBC. ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۳.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون