آموزش در گرجستان

آموزش در Georgia
وزارت آموزش، علوم و جوانان گرجستان
داده‌های همگانی
زبان‌های نخست
نام‌نویسی
ابتداییناخالص: ۸۸٫۲٪ (۱۹۹۶)
خالص: ۸۷٪ (۱۹۹۶)

آموزش در گرجستان از سوی وزارت آموزش، علوم و جوانان گرجستان اداره می‌شود. بر اساس قوانین این کشور، آموزش رایگان و اجباری است و کودکان از سن ۶ تا ۱۴ سالگی ملزم به تحصیل هستند. قانون اساسی گرجستان تصریح می‌کند که آموزش رایگان است و هزینه‌های مرتبط با آن از جمله کتاب‌های درسی و رایانه‌های همراه از سوی دولت تأمین می‌شود. بیشتر نوجوانان در گرجستان انتظار می‌رود تا سن ۱۷ یا ۱۸ سالگی، در مجموع ۱۲ سال در مدرسه بمانند.

نرخ باسوادی در گرجستان بسیار بالاست؛ بر پایه داده‌های سال ۲۰۱۵، ۹۹٫۸ درصد از جمعیت بالای ۱۵ سال باسواد هستند. زبان تدریس در بیشتر مدارس گرجی است، اما بیش از ۳۰۰ مدرسه به زبان‌های آذربایجانی، روسی و ارمنی نیز در این کشور فعالیت می‌کنند.

پیشینه آموزش در گرجستان به سده‌های باستان بازمی‌گردد. در دوره میانه، نهادهای علمی مهمی چون آکادمی گلاتی بنیان گذاشته شدند که در رشد فرهنگ و دانش در منطقه نقش برجسته‌ای داشتند. در دوران معاصر، نظام آموزشی گرجستان دگرگونی‌های گسترده‌ای را پشت سر گذاشته و ساختار آن به آموزش ابتدایی، متوسطه و عالی تقسیم شده‌است.

پیشینه

دوران باستان

در سده چهارم میلادی، در سرزمین گرجستان کنونی، در شهر فاسیس نزدیک به پوتی امروزی، «مدرسه عالی بلاغت» موسوم به آکادمی کولخیس پایه‌گذاری شد. تدریس در این آکادمی به زبان‌های گرجی و یونانی انجام می‌گرفت. در این نهاد، بلاغت، فلسفه، فیزیک، ریاضیات و منطق آموزش داده می‌شد.[۱]

سده‌های میانه

در آغاز سده یازدهم میلادی، گرجستان به یک دولت متمرکز تبدیل شد که این امر بر رشد پیشه‌وری، بازرگانی و فرهنگ تأثیر گذاشت. آکادمی گلاتی که در سال ۱۱۰۶ میلادی (۴۸۵ هجری شمسی) به فرمان شاه داوید چهارم بانی پی‌ریزی شد، به یکی از بزرگ‌ترین مراکز علمی و آموزشی خاورمیانه بدل گشت. اندیشمندانی چون یوآنه پتریتسی و یوآنه شاوشلی در این آکادمی فعالیت می‌کردند و به ترجمه و آفرینش آثار اصیل می‌پرداختند. در این آکادمی هندسه، حساب، نجوم، فلسفه، دستور زبان، بلاغت و موسیقی تدریس می‌شد.[۲]

تأثیر نظام آموزشی اروپای غربی و امپراتوری بیزانس بر مدرسه‌های گرجستان سده‌های میانه بسیار چشمگیر بود. با این حال، در مدرسه‌ها از کتاب‌های آموزشی بهره گرفته می‌شد که سنت‌های ملی، ویژگی‌های تاریخی، زبانی و فرهنگی را نیز بازتاب می‌دادند.[۳]

سده نوزدهم

در سال ۱۸۰۴ میلادی (۱۱۸۳ هجری شمسی) در تفلیس مدرسه‌ای برای فرزندان اشراف گشوده شد که در سال ۱۸۳۰ (۱۲۰۹ هجری شمسی) به دبیرستان تبدیل گردید. این نخستین مدرسه رسمی غیردینی بود که چهره‌های برجسته‌ای از فرهنگ نوین گرجستان همچون گریگول اوربلیانی، دیمیتری کیپیانی و نیکولوز باراتاشویلی از آن برخاستند. در سال ۱۸۵۰ (۱۲۲۹ هجری شمسی) دبیرستانی در کوتایسی گشوده شد.[۴]

در سال ۱۸۳۰ در هفت شهرستان گرجستان مدرسه‌های ابتدایی غیردینی راه‌اندازی شدند. برای پرورش روحانیان، حکومت تزاری مدارس دینی تأسیس کرد. در سال ۱۸۱۷ (۱۱۹۶ هجری شمسی) در تفلیس حوزه علمیه‌ای بنیان نهاده شد و از سال ۱۸۱۸ (۱۱۹۷ هجری شمسی) مدارس دینی ناحیه‌ای و محله‌ای شروع به کار کردند. این حوزه افراد از همه قشرها را می‌پذیرفت.[۴] در سال ۱۸۶۰ (۱۲۳۹ هجری شمسی) در گرجستان ۱۴۵ مؤسسه آموزشی از انواع مختلف وجود داشت که در مجموع ۷۸۵۰ دانش‌آموز داشتند.[۴]

سده بیستم

در سال‌های ۱۹۱۴–۱۹۱۵ میلادی، در سرزمین گرجستان کنونی ۱۷۶۵ مدرسه عمومی فعال بود که از این میان ۱۶۷۷ مدرسه ابتدایی بودند. شمار دانش‌آموزان به حدود ۱۵۷٬۱۰۰ تن و شمار آموزگاران به ۵۸۵۸ نفر می‌رسید.[۵]

در آغاز سده بیستم، نرخ باسوادی در میان مردم ۲۱٫۹ درصد بود. تا سال ۱۹۲۷ این شاخص به ۴۷٫۵ درصد افزایش یافت. با وجود کوشش‌های دولت برای بالا بردن شمار باسوادان، بی‌سوادی در میان بزرگسالان همچنان بالا بود.[۶]

در سال ۱۹۵۹، کمیته مرکزی حزب کمونیست شوروی و شورای وزیران اتحاد شوروی قطعنامه‌ای دربارهٔ «اقدامات توسعه مدارس شبانه‌روزی در سال‌های ۱۹۵۹–۱۹۶۵» تصویب کرد که نقش مهمی در اجرای قانون آموزش اجباری همگانی داشت. در سال تحصیلی ۱۹۶۱–۱۹۶۲، ۵۷ مدرسه شبانه‌روزی در جمهوری شوروی سوسیالیستی گرجستان فعالیت می‌کردند و در آن‌ها ۱۵٬۸۰۰ دانش‌آموز تحصیل می‌کردند. در سال ۱۹۶۶ در ۴۶۸۵ مدرسه گرجستان شوروی بیش از ۹۲۷ هزار دانش‌آموز درس می‌خواندند و تا ۷۰ هزار آموزگار تدریس می‌کردند که نزدیک به ۷۵ درصد آن‌ها آموزش عالی داشتند.[۷]

نظام آموزشی کنونی

آموزش ابتدایی و متوسطه

آموزش در گرجستان رایگان و برای کودکان ۶ تا ۱۴ ساله اجباری است.[۸] آموزش متوسطه سه سطح دارد: مدرسه ابتدایی (۶ سال)، مدرسه پایه (۳ سال) و دبیرستان (۳ سال). پس از پایان مدرسه پایه، دانش‌آموزان گواهینامه آموزش پایه دریافت می‌کنند و پس از اتمام کلاس دوازدهم، گواهینامه آموزش متوسطه کامل به آنان داده می‌شود. نظام نمره‌دهی بر پایه ده درجه است.[۹]

در سال ۱۹۹۶، نرخ ثبت‌نام ناخالص در آموزش ابتدایی ۸۸٫۲ درصد و نرخ خالص ۸۷ درصد بود. از این میان ۴۸٫۸ درصد دختر و ۵۱٫۸ درصد پسر بودند.[۸] در سال ۲۰۰۱، شمار کودکانی که در آموزش ابتدایی شرکت نمی‌کردند به ۴۷٬۸۳۷ تن می‌رسید.[۸]

درس‌های اجباری دربرمی‌گیرند: شیمی، فیزیک، زیست‌شناسی، جغرافیا، تاریخ، زبان و ادبیات گرجی، یک زبان خارجی و ریاضیات.[۹]

مدارس توسط شوراهای امنا اداره می‌شوند که مدیران مدرسه را بنا بر پیشنهاد وزارت آموزش انتخاب می‌کنند.[۹]

بر اساس داده‌های سال ۲۰۱۲، ۹۲٫۱ درصد از افراد ۵ تا ۱۴ ساله در مؤسسه‌های آموزشی حضور دارند. به ازای هر آموزگار، ۱۴ تا ۱۶ دانش‌آموز وجود دارد. حقوق آموزگاران بسته به تجربه و صلاحیت آنان در حدود ۱۳۷ تا ۲۰۰ دلار آمریکا است.[۱۰]

آموزش متوسطه حرفه‌ای

پس از کلاس دهم می‌توان وارد مرحله نخست آموزش حرفه‌ای متوسطه شد. پس از گذراندن سه مرحله، گواهینامه آموزش متوسطه حرفه‌ای یا فنی اعطا می‌شود.[۹]

آموزش عالی

آموزش عالی در گرجستان پولی است. برای ورود به دانشگاه، داوطلبان باید در آزمون ملی یکپارچه گرجستان شرکت کنند. این آزمون چهار بخش دارد: مهارت‌های منطقی، زبان و ادبیات گرجی، زبان خارجی و یک درس انتخابی.[۹]

چهار مقطع آموزش عالی در گرجستان وجود دارد:

  • متخصص دیپلم‌دار (لیسانس مرحله اول)
  • کارشناسی (بچلر)
  • کارشناسی ارشد (ماستر)
  • دکترا

نظام نمره‌دهی بر پایه درصد (۱۰۰ درجه) و حروفی (از A تا F) است. سه نوع مؤسسه آموزش عالی وجود دارد: دانشگاه، مؤسسه تحصیلات تکمیلی و کالج.[۱۱]

زبان‌های آموزشی

بیشتر مدارس به زبان گرجی تدریس می‌کنند؛ با این حال بیش از ۳۰۰ مدرسه به زبان‌های آذربایجانی، روسی و ارمنی در گرجستان فعالیت دارند. بیشتر این مدارس در استان‌های سامتسخه-جاواختی و کومو کارتلی قرار دارند.[۱۲]

بر اساس قانون گرجستان، زبان تدریس در مؤسسه‌های آموزش عمومی گرجی است. شهروندان گرجستانی که زبان مادری‌شان گرجی نیست، حق دارند بر اساس برنامه درسی به زبان مادری خود آموزش ببینند. در مدارس ویژه‌ای که برای کودکان با آسیب شنیداری و بینایی فعالیت می‌کنند، به ترتیب از زبان اشاره و خط بریل بهره گرفته می‌شود.[۹]

حقوق آموزشی

ابتکار اندازه‌گیری حقوق بشر (HRMI)[۱۳] نشان می‌دهد که گرجستان تنها ۹۴٫۳ درصد از آنچه باید بر اساس سطح درآمد خود برای حق آموزش تأمین کند را محقق می‌سازد.[۱۴] این ابتکار حق آموزش را به دو بخش آموزش ابتدایی و متوسطه تقسیم می‌کند. با در نظر گرفتن سطح درآمد گرجستان، این کشور ۹۰٫۷ درصد از آنچه بر اساس منابع (درآمد) خود برای آموزش ابتدایی ممکن است را تحقق بخشیده و این رقم برای آموزش متوسطه ۹۷٫۸ درصد است.[۱۴]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ "СССР. Народное образование". Вологодская областная универсальная научная библиотека имени И. В. Бабушкина. Archived from the original on 2016-07-03. Retrieved 2016-05-15.
  2. ↑ Akaki Surguladze (1980). Ensaios sobre a história da cultura georgiana do século XIX. Khelovneba. p. 50.
  3. ↑ "Просвещение на территории средневековых государств Закавказья". Archived from the original on 2016-05-30. Retrieved 2016-05-15.
  4. 1 2 3 М. Гаприндашвили, О. Жорданиа (1990). "XVI. Просвещение и наука". Очерки истории Грузии. Vol. 5. Мецниереба. ISBN 5-520-00499-4.
  5. ↑ Цецилия Полиевктовна Каландадзе (1963). Культурная революция в Грузии. Издательство Академии наук Грузинской ССР. p. 18.
  6. ↑ Цецилия Полиевктовна Каландадзе (1963). Культурная революция в Грузии. Издательство Академии наук Грузинской ССР. p. 43.
  7. ↑ "Грузинская культура в годы коммунистического строительства". Archived from the original on 4 ژوئن 2016. Retrieved 2016-05-15.
  8. 1 2 3 "Georgia". Findings on the Worst Forms of Child Labor (2001). Bureau of International Labor Affairs, U.S. Department of Labor. 2002. Archived from the original on 2008-12-05.
  9. 1 2 3 4 5 6 "Статья из серии «А как у них?»: Образование в Грузии". Archived from the original on 2016-05-15. Retrieved 2016-05-15.
  10. ↑ Angel-Urdinola, Diego F. Child Poverty Study — Georgia.
  11. ↑ "უმაღლესი განათლების სისტემა" (in Georgian). وزارت آموزش و علوم گرجستان. Archived from the original on 2016-03-14. Retrieved 2016-05-21.
  12. ↑ "Minority Language Education in Georgia". Caucasus Edition (in English). Retrieved 2026-03-06.
  13. ↑ "Human Rights Measurement Initiative – The first global initiative to track the human rights performance of countries". humanrightsmeasurement.org. Archived from the original on 2022-03-08. Retrieved 2022-03-18.
  14. 1 2 "Georgia - HRMI Rights Tracker". rightstracker.org (in English). Archived from the original on 2022-05-19. Retrieved 2022-03-18.

پیوند به بیرون

الگو:Europe-edu-stub

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.