لایسترگون‌ها

تابلوی چهارم از دیوارنگارهٔ موسوم به «مناظر ادیسه» از موزه‌های واتیکان در رم، ۶۰–۴۰ پیش از میلاد.

در اسطوره‌شناسی یونانی، لایسترگون‌ها ‎/ˌlɛstrɪˈɡoʊniənz/‎ یا لایسترگونس ‎/lɛˈstrɪɡəˌniːz/‎ (یونانی: Λαιστρυγόνες) قبیله‌ای از غول‌های آدم‌خوار بودند. گفته می‌شد که از لایسترگون (اسطوره)، پسر پوزئیدون، پدید آمده‌اند.

به گفتهٔ توسیدید (۶٫۲٫۱) و پولیبیوس (۱٫۲٫۹)، لایسترگون‌ها در جنوب‌شرقی سیسیل سکونت داشتند؛ پلینیوس در تاریخ طبیعی (پلینی) (۷٫۲) آنان را «در همان مرکز زمین، در ایتالیا و سیسیل» جای می‌دهد. این نام با نام لسترکونی، شاخه‌ای از مردم کورسی در ساحل شمال‌شرقی ساردینیا (اکنون گالورا)، هم‌ریشه است.

اسطوره‌شناسی

اودیسئوس، شخصیت اصلی ادیسهی هومر، در طول سفر بازگشتش به ایتاکای هومر از آنان دیدار کرد. غول‌ها بسیاری از مردان اودیسئوس را خوردند و یازده تن از دوازده کشتی او را با پرتاب صخره از صخره‌های بلند نابود کردند. کشتی اودیسئوس نابود نشد، چون در خلیجی کوچک نزدیک ساحل پنهان مانده بود. همهٔ افراد کشتی اودیسئوس از این حادثه جان سالم به در بردند. «سربازانش، با دوازده کشتی، به 'دژ صخره‌ای لاموس (اسطوره): تلپیلوس، شهر لایسترگون‌ها' رسیدند.»

دیگر نامی از لاموس برده نمی‌شود، شاید از این‌رو که او را بنیان‌گذار شهر یا نام جزیره‌ای که شهر بر آن واقع بود دانسته‌اند. در این سرزمین، مردی که می‌توانست بی‌خواب بماند، می‌توانست دستمزدی دوبرابر به‌دست‌آورد؛ یک‌بار به‌عنوان گاوچران و بار دیگر به‌عنوان چوپان، چراکه در شب همچون روز کار می‌کردند. کشتی‌ها وارد بندری شدند که با صخره‌های تندشیب احاطه شده بود، با تنها یک ورودی میان دو دماغه. ناخدایان کشتی‌های خود را به‌درون بردند و آن‌ها را نزدیک به یکدیگر محکم بستند، جایی که آرامشی کامل حاکم بود.

اودیسئوس کشتی خود را بیرون از بندر نگه داشت و به صخره‌ای بست. او از صخره‌ای بلند بالا رفت تا اطراف را بررسی کند، اما جز اندکی دود که از زمین برمی‌خاست چیزی ندید. او دو تن از همراهانش و یک ملازم را برای بررسی ساکنان فرستاد. آن مردان جاده‌ای را دنبال کردند و سرانجام با زنی جوان روبه‌رو شدند که برای آوردن آب به چشمهٔ آرتاکیا می‌رفت؛ او گفت که دختر آنتیفاتس است، پادشاه آنجا، و آنان را به خانهٔ او راهنمایی کرد. اما هنگامی که به آنجا رسیدند، زنی غول‌پیکر یافتند، همسر آنتیفاتس، که بی‌درنگ همسرش را صدا زد؛ او فوراً مجمع مردم را ترک کرد و به‌محض رسیدن، یکی از آن مردان را ربود و همان‌جا او را کشت و خورد. دو مرد دیگر گریختند، اما آنتیفاتس فریاد برآورد، به‌طوری‌که هزاران لایسترگون، که یا غول یا مردان و زنانی بسیار تنومندند، آنان را تعقیب کردند. آن‌ها صخره‌های عظیم را از صخره‌ها پرتاب کردند و کشتی‌ها را خرد کردند و مردان را همچون ماهی نیزه زدند. اودیسئوس با تنها کشتی خود، که در بندر گرفتار نشده بود، گریخت؛ باقی همراهانش از دست رفتند. خدمهٔ بازمانده سپس به آیایا، جزیرهٔ کیرکه، رفتند.

بنا به یک روایت، لایسترگون‌ها شکستی فاجعه‌بار به دست هراکلس در بازگشت او با گروئون متحمل شدند. هنگامی که با او درگیر جنگ شدند، هراکلس بیشتر آنان را کشت و تنها بازماندگانی اندک برجای گذاشت. برخی منابع باستانی نیز بر این باورند که ساکنان لنتینی در سیسیل پس از آن در سرزمینی که هومر آن را لایسترگونیا نامیده بود، سکونت گزیدند.

به گفتهٔ تاریخ‌نگار آنجلو پاراتیکو، لایسترگون‌ها حاصل افسانه‌ای بودند که از رویت غول‌های مونته پراما، که به‌تازگی در ساردینیا کاوش شده‌اند، توسط دریانوردان یونانی سرچشمه گرفته است.

یونانیان متأخرتر بر این باور بودند که لایسترگون‌ها، همچون سیکلوپ‌ها، زمانی در سیسیل سکونت داشته‌اند.

نگارخانه

<gallery mode="packed" heights="190px"> File:OdysseyAntiphates.png|تصویرسازی اثر John Flaxman برای ادیسه، ۱۸۱۰ File:Römischer Meister um 125 v. Chr. 001.jpg|فرسکو از رم، حدود ۱۲۵ پیش از میلاد، از «خانهٔ ویا گراتزیوزا» File:Laestrygonians II.JPG|ماجراهای لایسترگون‌ها، فرسکو از تپه اسکیلین، رم