ادبیات سده هجدهم
| تاریخ ادبیات مدرن | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| بر پایه دهه | |||||||||
| مدرن آغازین بر پایه سده | |||||||||
|
|||||||||
| مدرن میانی بر پایه سده | |||||||||
|
|||||||||
| سدههای ۲۰–۲۱ | |||||||||
| بر پایه منطقه | |||||||||
|
|||||||||
| موضوعات مرتبط | |||||||||
|
|||||||||
 درگاه ادبیات | |||||||||
| تاریخ ادبیات بر پایه دوره |
|---|
| باستان (پیکره‌های متون باستانی) |
| قرون وسطای آغازین |
|
| قرون وسطی بر پایه سده |
|
| مدرن آغازین بر پایه سده |
|
| مدرن بر پایه سده |
|
| معاصر بر پایه سده |
|
|
درگاه ادبیات |
ادبیات سده هجدهم به آثار ادبی پدیدآمده در سراسر جهان در بازه سال‌های ۱۷۰۰ تا ۱۷۹۹ میلادی اشاره دارد. این سده از دیدگاه ادبی دوره‌ای سرنوشت‌ساز بود؛ عصر روشنگری در اروپا به اوج خود رسید و اندک‌اندک جای خود را به رمانتیسم داد. رمان مدرن به‌عنوان یک گونه ادبی مستقل در این دوره شکل گرفت و زیرگونه‌هایی چون رمان نامه‌نگارانه، رمان احساساتی، رمان گوتیک و رمان آزادمنشانه پدید آمد.
از مهم‌ترین ویژگی‌های ادبیات این سده می‌توان به چیرگی خرد بر احساس، رویکرد آموزشی و اخلاقی نویسندگان، رواج طنز سیاسی و اجتماعی و رشد چشمگیر دانشنامه‌نویسی اشاره کرد. در حوزه هنرهای تجسمی نیز نوکلاسیسیسم جریان غالب بود. پایان سده هجدهم با گذار از الگوهای خردگرایانه روشنگری به گرایش‌های رمانتیک همراه شد که ادبیات سده نوزدهم را رقم زد.
ادبیات اروپایی در سده هجدهم
| تاریخ ادبیات بر پایه منطقه یا کشور | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| موضوعات کلی | ||||||
|
||||||
| خاورمیانهای | ||||||
| اروپایی | ||||||
|
||||||
| آمریکای شمالی و جنوبی | ||||||
|
||||||
| اقیانوسیهای | ||||||
| آسیایی | ||||||
|
||||||
| آفریقایی | ||||||
|
||||||
| موضوعات مرتبط | ||||||
|
||||||
|
درگاه ادبیات | ||||||
ادبیات اروپایی سده هجدهم دربرگیرنده شعر، نمایشنامه، طنز، جستار و رمان است. در این دوره رمان مدرن به‌عنوان یک گونه ادبی مستقل پدیدار شد و بسیاری از نامزدهای عنوان نخستین رمان انگلیسی‌زبان به این دوره تعلق دارند که شناخته‌شده‌ترین آن‌ها رمان «رابینسون کروزوئه» (۱۷۱۹) اثر دانیل دفو است.[۱]
سده هجدهم اروپا از عصر روشنگری آغاز شد و به‌تدریج به سوی رمانتیسم پیش رفت. در این دوره سه جریان ادبی اصلی قابل تشخیص است: جریان کلاسیک‌گرا یا نوکلاسیک که میراث‌دار کلاسیسیسم سده هفدهم بود، جریان روشنگرانه که به دانشنامه‌نویسی و فلسفه روشنگری پیوند داشت و جریان پیشارمانتیک که زیبایی‌شناسی نوکلاسیک را نفی می‌کرد.[۲]
روشنگری
سده هجدهم در اروپا عصر روشنگری بود و ادبیات به بررسی درونمایه‌هایی چون دگرگونی‌های اجتماعی، واژگونی پایگاه‌های فردی، طنز سیاسی، اکتشافات جغرافیایی و سنجش میان وضع طبیعی آدمی و وضع به‌اصطلاح متمدن او پرداخت. ادموند برک در کتاب «دفاع از جامعه طبیعی» (۱۷۵۶) نوشت: «بنای خرافه در این عصر و ملت ما ضربه‌هایی سخت‌تر از پیش خورده‌است؛ و از میان شکاف‌ها و رخنه‌های زندان خود، پرتوهایی از روشنایی می‌بینیم و نسیم‌هایی از آزادی احساس می‌کنیم که شوق ما را برای بیشتر خواستن برمی‌انگیزد.»[۳]
خرد در ادبیات روشنگری بر احساس چیرگی داشت و آثار ادبی ویژگی غیرشخصی، مدنی و اخلاقی داشتند. ادبیات هدفی سودمند برای آدمی دنبال می‌کرد که می‌توانست آموزشی، اخلاقی یا اجتماعی باشد. از همین رو دانشنامه‌نویسی در فرانسه رواج یافت و «آنسیکلوپدی» پدید آمد.[۴]
نوکلاسیسیسم در ادبیات
دوره شکوفایی گرایش کلاسیک‌گرا به اواخر سده هفدهم بازمی‌گردد، اما تأثیرات آن تا ادبیات روشنگری ادامه یافت. زیبایی‌شناسی این جریان در اندیشه‌های متفکرانی چون بوالو خلاصه شده بود که «بوطیقا» ی او (۱۶۷۴) به‌عنوان آموزه‌ای بنیادین پذیرفته شد. نوکلاسیسیسم بر احساسی پالوده از خرد و بازگشت به «باستانیان» به‌عنوان الگوهای شایسته تقلید استوار بود.[۵] در نمایش، قاعده ارسطویی سه وحدت (مکان، زمان و کنش) حکمفرما بود و در شعر، قالب‌های کلاسیکی چون حکایت تمثیلی و مرثیه رواج داشت.
ترجمه
ترجمه آثار به زبان‌های بیگانه در سده هجدهم اروپا رفته‌رفته فراگیر شد. ترجمه آثار فرانسوی به انگلیسی و برعکس بسیار رایج بود،[۶] اما آثار نوشته‌شده به تقریباً همه زبان‌های بزرگ جهان نیز ترجمه می‌شدند. در ۱۷۰۸ سایمون آکلی کتاب «حی بن یقظان» اثر ابن طفیل را برای نخستین‌بار مستقیماً از عربی به انگلیسی برگرداند و مایکل وودهال نخستین کسی بود که همه آثار بازمانده اوریپید را در چهار جلد (۱۷۸۲) به انگلیسی ترجمه کرد.
ترجمه‌های سده هجدهم معمولاً آزاد و سست‌بنیاد بودند؛ مترجمان اغلب متن را برای جذب مخاطب هدف تغییر می‌دادند و نوشته‌های خود را به آن می‌افزودند. جان لاکمن برای نمونه ترجمه‌های فرانسوی خود را «روایت» می‌نامید تا نشان دهد دگرگونی‌های بزرگی در متن اصلی ایجاد کرده‌است. برچسب‌گذاری نادرست نیز مسائل را پیچیده‌تر می‌کرد و حلقه‌های ترجمه درهم‌تنیده‌ای پدیدمی‌آورد.[۶]
از مترجمان برجسته آسیایی این سده می‌توان به سوگیتا گنپاکو اشاره کرد که اثر پزشکی هلندی «کایتای شینشو» را در ۱۷۷۴ به ژاپنی ترجمه کرد و آن را به یکی از نخستین آثار غربی ترجمه‌شده در ژاپن بدل ساخت.
ادبیات انگلیسی‌زبان سده هجدهم به تفکیک سال
۱۷۰۰–۱۷۰۹
۱۷۰۰: نمایشنامه «راه جهان» اثر ویلیام کانگریو برای نخستین‌بار روی صحنه رفت.[۷] هرچند این اثر در زمان خود ناموفق بود، نمونه‌ای خوب از پیچیدگی اندیشه نمایشی آن دوره با پی‌رنگ‌های فرعی پیچیده و شخصیت‌هایی به‌عنوان تقلیدهای طنزآمیز از کلیشه‌های رایج به‌شمار می‌رود.
۱۷۰۳: نمایشنامه خانگی «زن توبه‌کار نیکوکار» اثر نیکلاس رو به صحنه آمد که اقتباسی از اثر مسینجر و نیتن فیلد بود. ساموئل جانسون بعدها آن را یکی از دلپذیرترین تراژدی‌های زبان انگلیسی خواند.
۱۷۰۴: جاناتان سوییفت (طنزپرداز ایرلندی) «قصه لاوک» و «نبرد کتاب‌ها» را منتشر کرد.[۸] سوییفت در «نبرد کتاب‌ها» با اشاره به کاربرد شیشه (که در آن روزگار هم آینه و هم ذره‌بین معنا می‌داد) طنز را به ابزار علمی تشبیه کرد. او اغلب طنزهایش را بر الگوی جوونال می‌نوشت و از نخستین رمان‌نویسان و مبارزان سیاسی انگلیسی‌زبان بود.
۱۷۰۷: هنری فیلدینگ در ۲۲ آوریل زاده شد.
۱۷۰۹: ساموئل جانسون در ۱۸ سپتامبر در لیچفیلد، استافوردشر زاده شد.
۱۷۱۰–۱۷۱۹
۱۷۱۱: الکساندر پوپ با انتشار «جستاری دربارهٔ نقد» وارد عرصه ادبیات شد.
۱۷۱۲: ژان-ژاک روسو، نویسنده و فیلسوف فرانسوی، در ۲۸ ژوئن زاده شد و هم‌میهن او دنی دیدرو سال بعد (۱۷۱۳) در ۵ اکتبر به دنیا آمد. همچنین پوپ «ربودن گیسو» را در ۱۷۱۲ و «جنگل ویندزور» را در ۱۷۱۳ منتشر کرد.
۱۷۱۷: هورس والپول در ۲۴ سپتامبر زاده شد.
دانیل دفو نیز مانند سوییفت از جزوه‌نویسان سیاسی بود که به رمان‌نویسی روی آورد. او در ۱۷۱۹ «رابینسون کروزوئه» را منتشر کرد. در این کتاب قهرمان داستان باید تمدن را به سرزمین‌های وحشی ببرد و آداب نیک را حفظ کند؛ آرمان‌هایی روشنگرانه که بعدها به امپریالیسم انجامید.[۶]
۱۷۱۹: الیزا هیوود «عشق بی‌حد» را منتشر کرد که تصویری بی‌سابقه همدلانه از یک زن سقوط‌کرده ارائه می‌داد. همچنین الکساندر اسمیت «تاریخ کامل زندگی و سرقت‌های بدنام‌ترین راهزنان» را منتشر کرد.
۱۷۲۰–۱۷۲۹
۱۷۲۰: رمان «کاپیتان سینگلتون» اثر دانیل دفو منتشر شد.
۱۷۲۲: رمان‌های «مال فلاندرز» و «روزنوشت‌های سال طاعون» اثر دفو منتشر شدند.
۱۷۲۶: جاناتان سوییفت «سفرهای گالیور» را منتشر کرد که از نخستین رمان‌ها در گونه طنز بود.[۹] در این کتاب گالیور از کشورهای گوناگون دیدن می‌کند و با توصیف آداب آن‌ها به‌گونه‌ای غیرمستقیم واقعیت انگلستان را به تمسخر می‌گیرد. «نامه‌های ایرانی» (۱۷۲۱) اثر مونتسکیو نیز با ترفند ملت‌های دوردست به همین شیوه به نقد هم‌عصران خود پرداخت.
۱۷۲۸: جان گی «اپرای گدایان» را نوشت که سبک تازه‌ای از اپرا به نام «اپرای تصنیفی» پدیدآورد و پیشگام اپرتهای کمیک شد. همچنین «دانشنامه، یا فرهنگ جامع هنر و علوم» اثر افریم چمبرز در دو جلد منتشر شد که از نخستین دانشنامه‌های عمومی انگلیسی‌زبان بود و الگوی اصلی «آنسیکلوپدی» دنی دیدرو قرار گرفت.
۱۷۲۹: سوییفت «پیشنهاد مؤدبانه» را منتشر کرد؛ پیشنهادی طنزآمیز دربارهٔ اینکه خانواده‌های ایرلندی فرزندانشان را به‌عنوان خوراک بفروشند.
۱۷۳۰–۱۷۳۹
۱۷۳۱: نمایشنامه «بازرگان لندنی» اثر جورج لیلو در تئاتر رویال دروری لین با موفقیت روی صحنه رفت. این اثر نوعی تراژدی خانگی بود که بعدها به ملودرام شهرت یافت.[۱۰]
در همین دهه، یوهان کریستوف گوتشد مأمور تطبیق اصول بوالو با زبان آلمانی شد. آموزه‌های ارسطو به‌ویژه قاعده سه وحدت در نمایش بسیار حضور داشت.
۱۷۳۸: ساموئل جانسون «لندن (شعر)» را منتشر کرد؛ شعری به تقلید از هجویه سوم جوونال.
۱۷۴۰–۱۷۴۹
۱۷۴۰: رمان «پاملا، یا پاداش پاکدامنی» اثر ساموئل ریچاردسون منتشر شد و مارکی دو ساد زاده شد.
۱۷۴۴: الکساندر پوپ درگذشت و در ۱۷۴۵ جاناتان سوییفت نیز از دنیا رفت.
۱۷۴۶: نخستین شعر توبیاس اسمولت با عنوان «اشک‌های اسکاتلند» دربارهٔ نبرد کالودن منتشر شد.
۱۷۴۸: رمان «فنی هیل» اثر جان کلیلند منتشر شد که از آن به‌عنوان نخستین اثر نثر هرزه‌نگارانه یاد می‌شود.[۱۱] همچنین «کلاریسا» اثر ریچاردسون و «ماجراهای رادریک رندم»، نخستین رمان پیکارسکی اسمولت، منتشر شدند.
۱۷۴۹: رمان «تام جونز» اثر هنری فیلدینگ منتشر شد. خواهرش سارا فیلدینگ نیز «مربی» را منتشر کرد که نخستین رمان بلند نوشته‌شده برای کودکان بود.
۱۷۵۰–۱۷۵۹
۱۷۵۱: توماس گری «مرثیه‌ای در گورستان روستایی» را سرود.
همچنین در ۱۷۵۱ دنی دیدرو انتشار «آنسیکلوپدی» را آغاز کرد. در سه دهه بعد این اثر بزرگ نوشته‌هایی از ولتر، ژان-ژاک روسو و لویی دو ژوکور را به خود جذب کرد.[۹]
۱۷۵۲: داستان کوتاه «میکرومگاس» اثر ولتر منتشر شد که در آن مسافرانی فضایی از زمین دیدن می‌کنند. این اثر از نخستین داستان‌هایی است که عناصری از آنچه بعدها علمی-تخیلی نام گرفت را دربردارد.
۱۷۵۴: هنری فیلدینگ درگذشت.
۱۷۵۵: ساموئل جانسون «فرهنگ زبان انگلیسی» تأثیرگذار خود را به پایان رساند؛ کاری دشوار که نُه سال به درازا کشید.
۱۷۵۹: ولتر رمان «کاندید» را منتشر کرد. همچنین نخستین بخش «زندگی و عقاید آقای تریسترام شندی» (۱۷۵۹–۱۷۶۷) اثر لارنس استرن منتشر شد که پیشگام رمان تجربی بود.
۱۷۶۰–۱۷۶۹
۱۷۶۱: ساموئل ریچاردسون درگذشت. همچنین رمان «هلوئیز جدید» اثر ژان-ژاک روسو منتشر شد.
۱۷۶۲: «امیل» اثر روسو منتشر شد؛ بازتابی رمان‌گونه از دغدغه‌های روشنگران دربارهٔ ضرورت آموزش درست مردم.
۱۷۶۴: هورس والپول «قلعه اوترانتو» را منتشر کرد (نخست زیر نام مستعار و با ادعای ترجمه از اثری ایتالیایی)؛ نخستین رمان گوتیک.[۱۲]
۱۷۶۶: رمان «کشیش ویکفیلد» اثر الیور گلدسمیت منتشر شد.
۱۷۷۰–۱۷۷۹
۱۷۷۰: ویلیام وردزورث در ۷ آوریل زاده شد.
۱۷۷۱: توبیاس اسمولت رمان نامه‌نگارانه «سفر هامفری کلینکر» را سه ماه پیش از مرگش منتشر کرد.
۱۷۷۳: نمایشنامه «او برای فتح فروتن می‌شود» اثر الیور گلدسمیت، یک لوده‌گری، در لندن اجرا شد.
۱۷۷۴: یوهان ولفگانگ فون گوته «رنج‌های ورتر جوان» را نوشت؛ رمانی که تقریباً نقطه آغاز جنبش رمانتیسم در هنر و فلسفه به‌شمار می‌رود. گذار کامل از روشنگری به رمانتیسم با جنبش طوفان و فشار صورت گرفت.
۱۷۷۶: «اعلامیه استقلال ایالات متحده آمریکا» تدوین و تصویب شد. همچنین ایگناتسی کراسیتسکی نخستین رمان به زبان لهستانی یعنی «ماجراهای آقای نیکولاس ویزدوم» را منتشر کرد.
۱۷۷۷: نمایشنامه «مدرسه‌ای برای آبروریزی»، یک کمدی رفتارها اثر ریچارد برینزلی شریدان، برای نخستین‌بار در دروری لین اجرا شد.
۱۷۷۸: فنی برنی رمان «اولینا» را به‌صورت ناشناس منتشر کرد. همچنین ولتر در ۳۰ مه و ژان-ژاک روسو در ۲ ژوئیه درگذشتند؛ دو مشارکت‌کننده بزرگ «آنسیکلوپدی» در یک سال از دنیا رفتند.
۱۷۷۹–۱۷۸۱: ساموئل جانسون «زندگینامه برجسته‌ترین شاعران انگلیسی» را نوشت و منتشر کرد؛ مجموعه‌ای دربردارنده زندگینامه‌های کوتاه ۵۲ شاعر تأثیرگذار (بیشتر از سده هجدهم) همراه با ارزیابی‌های نقدی آثارشان. برجسته‌ترین آن‌ها الکساندر پوپ، جان درایدن، جان میلتون، سوییفت و جوزف ادیسون بودند.
۱۷۸۰–۱۷۸۹
۱۷۸۳: واشینگتن اروینگ زاده شد.
۱۷۸۴: ساموئل جانسون در ۱۳ دسامبر درگذشت. همچنین دنی دیدرو در ۳۱ ژوئیه ۱۷۸۴ درگذشت. با مرگ ولتر، روسو و دیدرو در فاصله چند سال، فلسفه فرانسه سه تن از بزرگ‌ترین متفکران آزاداندیش خود را از دست داد.
۱۷۸۵: ویلیام کوپر «وظیفه (شعر)» را منتشر کرد؛ مجموعه شعری به نثر سپید.
۱۷۸۶: رابرت برنز «اشعار عمدتاً به لهجه اسکاتلندی» را منتشر کرد. حال‌وهوای ادبیات به سوی توجه بیشتر به تنوع قومی می‌رفت. «عروسی فیگارو (نمایشنامه)» اثر پیر بومارشه به اپرای کمیکی ساخته ولفگانگ آمادئوس موتسارت با لیبرتوی لرنزو دا پونته تبدیل شد.
۱۷۸۹: جیمز فنیمور کوپر در ۱۵ سپتامبر زاده شد. همچنین «روایت جالب زندگی الائودا اکوایانو»، از نخستین روایت‌های بردگان پرخواننده در تاریخ، منتشر شد.
۱۷۹۰–۱۷۹۹
۱۷۹۲: پرسی بیش شلی در ۴ اوت زاده شد.
۱۷۹۳: «دشت سالزبری» اثر ویلیام وردزورث منتشر شد.
۱۷۹۴: آن رادکلیف مشهورترین رمان گوتیک خود «رازهای اودولفو» را منتشر کرد.
۱۷۹۵: سمیوئل تیلور کلریج با ویلیام وردزورث و خواهرش دوروتی آشنا شد. این دو شاعر مجموعه شعر مشترک «چکامه‌های غنایی» (۱۷۹۸) را منتشر کردند که به یکی از متن‌های بنیادین شعر رمانتیک بدل شد.
۱۷۹۶: متیو گرگوری لوئیس رمان گوتیک بحث‌برانگیز ضدکاتولیکی «راهب» را منتشر کرد. شارلوت اسمیت رمان «مارچمونت» و مری هیز نیز رمان «خاطرات اما کورتنی» را منتشر کردند.
دیگر آثار ادبی سده هجدهم
۱۷۰۰–۱۷۳۹
از ۱۷۰۴ تا ۱۷۱۷ آنتوان گالان «هزار و یک شب» را بر پایه افسانه‌های عربی در دوازده جلد منتشر کرد.[۹] نسخه او تأثیری شگرف بر ادبیات اروپایی و نگرش‌ها نسبت به جهان اسلام گذاشت.
۱۷۰۷: نمایشنامه‌نویس کارلو گولدونی زاده شد.
۱۷۲۹: گوتهولد افرایم لسینگ زاده شد.
۱۷۳۱: «مانون لسکو»، رمانی فرانسوی اثر آبه پره‌وو، منتشر شد که داستان عاشقانه زوجی نامتعهد را روایت می‌کند و یکی از رایج‌ترین درونمایه‌های ادبیات آن دوره یعنی داستان احساساتی را پایه‌گذاری کرد.
۱۷۴۰–۱۷۶۹
۱۷۴۳: گاوریلا درژاوین زاده شد.
۱۷۵۹: فریدریش شیلر در ۱۰ نوامبر زاده شد.
۱۷۶۷: آوگوست ویلهلم فن اشلگل در ۸ سپتامبر زاده شد.
۱۷۷۰–۱۸۰۰
۱۷۷۲: کارل ویلهلم فریدریش اشلگل در ۱۰ مارس زاده شد. همچنین شاعر آلمانی نووالیس به دنیا آمد.
۱۷۷۴: یوهان ولفگانگ فون گوته «رنج‌های ورتر جوان» را نوشت. همچنین آلبرتو فورتیس کتاب سفرنامه‌ای با عنوان «سفر به دالماسی» منتشر کرد و جنبش مورلاکیسم را پایه‌گذاری کرد.[۱۳]
۱۷۷۶: ادوارد گیبون انتشار «تاریخ زوال و سقوط امپراتوری روم» (۱۷۷۶–۱۷۸۹) را آغاز کرد که اثری تاریخ‌نگارانه با دیدگاهی روشنگرانه بود.
۱۷۸۴: پیر بومارشه «عروسی فیگارو» را نوشت. ماریا و هریت فالکونر «اشعاری دربارهٔ بردگی» را منتشر کردند. جنبش مخالفت با بردگی در حال گسترش بود.
۱۷۹۱: رمان «رؤیای تالار سرخ» برای نخستین‌بار در قالب چاپ سربی منتشر شد.
۱۷۹۳: جان نیل در ۲۵ اوت زاده شد.
۱۷۹۶: رمان «ژاک قضا و قدری و اربابش» اثر دنی دیدرو پس از مرگش منتشر شد.
ویژگی‌ها و جریان‌های ادبی
نوکلاسیسیسم
زیبایی‌شناسی نوکلاسیک بر احساسی پالوده از خرد و بازگشت به الگوهای یونانی-رومی استوار بود. افراط‌های باروک و روکوکو نفی می‌شد. در نمایش، قاعده ارسطویی سه وحدت (مکان، زمان و کنش) حاکم بود و در شعر، قالب‌هایی چون حکایت تمثیلی، مرثیه و چکامه چوپانی رواج داشت. با این حال درست در سده هجدهم بود که قواعد کلاسیک به چالش کشیده شد و هم‌زمان با اوج نوکلاسیسیسم در هنرهای تجسمی، زوال آن در ادبیات آغاز گشت.[۱۴]
روشنگری
روشنگری پدیده‌ای فکری ناهمگون بود که کم‌وبیش سراسر اروپا را دربرگرفت. گاه آن را محدود به بازه ۱۶۸۹ (انتشار «جستار دربارهٔ فهم بشری» اثر جان لاک) تا ۱۷۸۵ دانسته‌اند. شاخه‌های اصلی آن عبارت بودند از: تجربه‌گرایی انگلیسی، ایده‌آلیسم آلمانی، دانشنامه‌نویسی فرانسوی و مکتب جهان‌شمول‌گرای اسپانیایی.[۱۵]
گذار به رمانتیسم
در اواخر سده هجدهم الگوهای روشنگرانه رفته‌رفته کنار گذاشته شدند و ذهنیتی نزدیک‌تر به رمانتیسم جایگزین آن‌ها گشت. رمانتیسم آلمانی با جنبش طوفان و فشار و آثاری چون «رنج‌های ورتر جوان» آغاز شد. قهرمان رمانتیک جوانی نافهمیده از سوی جامعه‌ای بیش از اندازه بورژوا بود که از عشقی ناممکن رنج می‌برد. علاقه به افسانه‌های بومی و فرهنگ عامه نیز در این دوره رشد کرد و راه را برای ادبیات سده نوزدهم هموار ساخت.
جستارهای وابسته
- ادبیات فرانسوی سده هجدهم
- رمان
- نوکلاسیسیسم
- ادبیات انگلیسی
- ادبیات آلمانی
- رمانتیسم آلمانی
- طوفان و فشار
- شعر سده هجدهم
منابع
- ↑ «Full text». gutenberg project. دریافت‌شده در ۱۷ مارس ۲۰۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ McMurran، Mary Helen (۲۰۰۹). «Introduction». The Spread of NovelsTranslation and Prose Fiction in the Eighteenth Century. Princeton. شابک ۹۷۸-۱-۴۰۰۸-۳۱۳۷-۱.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Edmund Burke (۱۷۵۶). Frank N. Pagano (ویراستار). «A Vindication of Natural Society». Online Library of Liberty. دریافت‌شده در ۲۳ ژوئیه ۲۰۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Juan Andrés (۱۹۹۷). Origen, progresos y estado actual de toda la literatura. Madrid: Verbum.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Georges May, Le Dilemme du roman au XVIIIe siècle: étude sur les rapports du roman et de la critique (1715-1761), New Haven, Yale Univ. Press, 1963.
- 1 2 3 McMurran، Mary Helen (۲۰۰۹). «Introduction». The Spread of NovelsTranslation and Prose Fiction in the Eighteenth Century. Princeton. شابک ۹۷۸-۱-۴۰۰۸-۳۱۳۷-۱.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Full text, gutenberg project, retrieved on 17-03-2012
- ↑ «Swift, the Battle of the Books». بایگانی‌شده از اصلی در ۵ ژانویه ۲۰۰۶. دریافت‌شده در ۲ ژانویه ۲۰۰۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 Jacob W. Grimm (1982). Selected Tales pg 19. Penguin Classics
- ↑ Rogers, Pat (2006), "Johnson, Samuel (1709–1784)", Oxford Dictionary of National Biography
- ↑ Foxon, David. Libertine Literature in England, 1660-1745. New Hyde Park: University Books, 1965.
- ↑ Jonathan Spence, The Search for Modern China (New York: Norton, 1990)
- ↑ Milić Brett، Branislava (۲۰۱۴). «Imagining the Morlacchi in Fortis and Goldoni» (PhD). دانشگاه آلبرتا: ۱–۲۱۳. doi:10.7939/R3MM45.
{{cite journal}}: یادکرد journal نیازمند|journal=است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ P. Aullón de Haro, La Escuela Universalista Española del siglo XVIII, Madrid, Sequitur, 2016
- ↑ A. García Martín, La Ilustración Hispánica, Madrid, AECID, 2018
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «18th century in literature». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۶ آوریل ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Literatura del siglo XVIII». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای اسپانیایی ، بازبینی‌شده در ۶ آوریل ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به 18th-century literature در ویکی‌انبار
- ادبیات سده ۱۸ (میلادی)
- تاریخ ادبیات