استودیو هرژه

استودیو هرژه
نوع پیشیناستودیو کمیک
جانشینانبنیاد هرژه
بنا نهاده۱۹۵۰
بنیانگذارانهرژه
از بین رفته۱۹۸۶
دفتر مرکزیبلژیک
افراد کلیدیپیشین:
محصولاتماجراهای تن‌تن

استودیو هرژه (فرانسوی: Studios Hergé؛ تلفظ در فرانسوی: [stydjo ɛʁʒe]) یک شرکت با مسئولیت محدود مابین سال‌های ۱۹۵۰ تا ۱۹۸۶ بود که از کاریکاتوریست بلژیکی، هرژه و همکارانش تشکیل می‌شدند؛ افرادی که او را در خلق ماجراهای تن‌تن و محصولات مشتق آن یاری می‌کردند. در طول سال‌ها، این استودیوها بین ۱۲ تا ۵۰ کارمند داشتند، از جمله برخی هنرمندان برجسته مانند ژاک مارتان، بوب دو مور و روژه للو.

هر اثری که توسط استودیوها تولید می‌شد، تنها به نام هرژه شناخته می‌شد، به‌جز سه داستان از مجموعهٔ کوئیک و فلوپکه که روی جلد آن‌ها نام استودیوهای هرژه ذکر شده است.

در سال ۱۹۸۷، این استودیوها منحل شده و به بنیاد هرژه تبدیل شدند؛ نهادی که توسط فنی فلامینک، یکی از رنگ‌آمیزان پیشین استودیو و بیوهٔ هرژه، ایجاد شد.

تاریخچه

استودیو هرژه در سال ۱۹۵۰ توسط هرژه برای یاری‌رساندن به او در تولید ماجراهای تن‌تن ایجاد شد. این استودیو به او اجازه می‌داد با سپردن برخی جنبه‌های هنری ـ به‌ویژه رنگ‌آمیزی که هرژه هرگز به‌خوبی بر آن مسلط نبود و در دههٔ ۱۹۴۰ توسط ادگار پ. یاکوبس انجام می‌شد ـ و نیز طراحی دکورها، بر آفرینش داستان‌های جدید تمرکز کند. عناصر فنی به اسناد فراوان و تکنیک طراحی ویژه‌ای نیاز داشتند و همین امر چنین کمکی را ارزشمند می‌کرد. استودیو زمانی ایجاد شد که هرژه بر روی هدف کره ماه کار می‌کرد؛ ماجرایی آمیخته با فناوری.

تأثیر برخی از اعضای استودیو بر داستان‌ها نیز دیده می‌شود. برای مثال، ژاک مارتان ادعا می‌کند که تعدادی از شوخی‌های بورلسک را وارد کار کرده است که با سبک طنز هرژه همخوانی ندارند.

داستان «صفحهٔ شوخی»

یک حکایت که در میان تن‌تن‌دوستان مشهور است، نشان‌دهندهٔ فضای حاکم بر استودیو در آن سال‌هاست. هنگامی که هرژه در دسامبر ۱۹۶۵ در تعطیلات بود، دو همکار اصلی او، باب دو مور و ژاک مارتان، صفحه‌ای جعلی از تن‌تن ساختند؛ کاملاً در سبک خود استاد، و آن را برای هفته‌نامهٔ سوئیسی «لو ایلستره» فرستادند. این صفحه در آن‌جا به‌عنوان بخشی از ماجراجویی بعدی تن‌تن منتشر شد.

ژاک مارتن: «ابتدا یک داستان کوتاه ساختم و سپس صفحه را تنظیم کرده و شخصیت‌ها را جای دادم. بعد، باب دو مور پس‌زمینه‌ها را که من طرح زده بودم کامل کرد و هر دوی ما صفحه را مرکب‌گذاری و رنگ‌آمیزی کردیم: او پس‌زمینه‌ها را انجام داد و من شخصیت‌ها را.»[۱][۲]

به‌نظر می‌رسد هرژه بلافاصله پس از کشف این موضوع واکنش نشان نداد، و احتمالاً ترجیح داد ماجرا را به همان شکل باقی بگذارد؛ شوخی‌ای که بنا بر گفتهٔ برخی[۳] نشانهٔ روشنی از روحیهٔ همکارانی بود که می‌خواستند در خلق ماجراهای تن‌تن مشارکت بیشتری داشته باشند.

صفحهٔ شوخی صحنه‌ای از یک فرودگاه را نشان می‌دهد که با برخی بخش‌های هدف کره ماه و ماجرای تورنسل قابل مقایسه است، و در حقیقت بسیار به یک صفحهٔ واقعیِ هرژه شباهت دارد، تا جایی که فقط برخی از تن‌تن‌دوستان قادرند عناصر سبک خاص دو مور و مارتان را تشخیص دهند.[۳]

استودیو پس از هرژه

پس از مرگ هرژه در سال ۱۹۸۳، همسرش فانی رِمی، که از سال ۱۹۵۶ به‌عنوان رنگ‌آمیز در استودیو کار خود را آغاز کرده بود، حقوق آثار نویسنده را به ارث برد؛ اما حقوق آثار مشتق به او نرسید و متعلق به دوست هرژه، آلن باران، از شرکت «تین‌تین لایسِنسینگ» بود؛ کسی که بعدها این حقوق را به شبکهٔ تلویزیونی کانال پلاس فروخت.

فانی مطابق خواست هرژه عمل کرد؛ او نمی‌خواست «ماجراهای تن‌تن» پس از مرگش ادامه یابد. با این حال، دربارهٔ تن‌تن و هنر الفبا تردیدهایی وجود دارد؛ اثری که هرژه ناتمام گذاشت و در ابتدا به استودیو سپرده شد تا دو مور آن را کامل کند. فانی رِمی سپس تغییر نظر داد و تصمیم گرفت تنها طرح‌های خودِ هرژه را منتشر کند، که این تصمیم موجب ناامیدی دو مور شد.

دربارهٔ «کوئیک و فلوپکه» نیز تردیدهایی وجود داشت. هرژه که این مجموعه را کمتر از تن‌تن محبوب می‌دانست، دستور روشنی دربارهٔ ادامهٔ آن بر جا نگذاشته بود. شاید بیش از آنکه دلیل هنری داشته باشد، برای آنکه استودیو همچنان فعال بماند، فانی پیشنهاد یوهان دو مور، پسر بوب دو مور و تازه‌وارد استودیو، را برای آغاز دوبارهٔ مجموعه پذیرفت. او یک مجموعه داستان تصویری تازه خلق کرد، در حالی که استودیو تعدادی از کمیک‌استریپ‌های قدیمی را که پیش‌تر هرگز به‌صورت رنگی منتشر نشده بودند، به‌روز کرد. در سال ۱۹۸۵ سه آلبوم منتشر شد؛ تنها آثاری که به‌طور رسمی نام استودیو هرژه را روی جلد و داخل خود دارند. فانی سپس اعلام کرد که مجموعه در همین نقطه پایان می‌یابد و استودیو بسته خواهد شد.

فعالیت‌های استودیو اندکی بعد متوقف شد، اما نه پیش از آنکه برخی پروژه‌های محصولات مشتق و کارهای تبلیغاتی به پایان برسند. در سال ۱۹۸۶، استودیو هرژه جای خود را به بنیاد هرژه داد که به‌طور اختصاصی بر حقوق این مجموعه نظارت می‌کرد.

در سال ۱۹۸۸، نقاشی دیواری عظیم در ایستگاه متروی استوکل افتتاح شد؛ اثری مبتنی بر طرح‌های هرژه که توسط استودیو تکمیل شده بود.

کارکنان استودیو

این فهرست جامع نیست و تنها اعضای اصلی را شامل می‌شود.

هنرمندان

  • بوب دو مور (۱۹۵۰–۱۹۸۶)
    او در ۵ آوریل ۱۹۵۰ وارد استودیو هرژه شد و به‌زودی به عنوان دستیار اول منصوب گردید، موقعیتی که در دههٔ گذشته در اختیار ادگار پ. یاکوبس بود. او به‌خاطر تقلید کامل از سبک هرژه شهرت داشت و همراه با هرژه بر کل تولید کتاب‌ها نظارت می‌کرد. همچنین مسئول خلق تمام محصولات متفرقه‌ای بود که چهرهٔ تن‌تن یا میلو را نمایش می‌دادند.
  • ژاک مارتان (۱۹۴۷؟ –۱۹۷۲)
    خالق شخصیت داستانی آلیکس و دوست نزدیک هرژه، او عمدتاً به عنوان دستیار داستان‌ها به استودیو پیوست و کار خود را با ماجرای تورنسل آغاز کرد. او تا سال ۱۹۷۲ با هرژه همکاری داشت، به‌ویژه در انبار زغال‌سنگ و تن‌تن در تبت.
  • روژه للو (۱۹۵۳–۱۹۶۹)
    دستیار ژاک مارتن در رنگ‌آمیزی و پس‌زمینه‌های آلیکس، او در ۱۵ فوریه ۱۹۵۳ به استودیو هرژه پیوست. کار اصلی او شامل عناصر مکانیکی در نقاشی‌ها مانند خودروها بود. او خالق جت آینده‌گرای لازلو کارایداس در پرواز شماره ۷۱۴ بود و همچنین مسئول روابط عمومی هرژه بود. او در ۳۱ دسامبر ۱۹۶۹ استودیو را ترک کرد تا به‌طور انحصاری روی مجموعهٔ خود، «یوکو تسونو»، کار کند.
  • میشل دُماره (۱۹۵۳–۱۹۸۶)
  • ژو-ئل آزارا (۱۹۵۴–۱۹۶۱)
  • گی دسیسی (۱۹۵۰–۱۹۵۳)، خالق شرکت پوبلی‌آرت
  • یوهان دو مور
    پسر بوب دو مور، تنها مدتی کوتاه قبل از مرگ هرژه به استودیو پیوست و عمدتاً پس از آن فعال بود، با نسخهٔ جدید کوئیک و فلوپکه.

پیر گی (۱۹۸۴–۱۹۸۶)

  • کاریکاتوریست جوانی که ۱۳ ماه پس از مرگ هرژه به عنوان دستیار بوب دو مور استخدام شد. او آخرین کاریکاتوریستی بود که توسط استودیو هرژه استخدام شد.

رنگ‌آمیزان

  • ژوزت بوژو
    رنگ‌آمیز اصلی. شخصیت نسبتاً طوفانی او در تن‌تن و هنر الفبا با شخصیت ژوزت لایژو به کاریکاتور درآمده است.
  • مونیک لوران
  • فرانس فراری
  • نیکول تنن
  • فنی فلامینک
    همسر دوم هرژه شد و پس از مرگ او حقوق آثارش را به ارث برد. از سال ۱۹۸۶ ریاست بنیاد هرژه را بر عهده دارد. بعدها با نیک رادوِل و امروزه با نام فنی رادوِل ازدواج کرد.

منشی‌ها

  • مارسل دوئه
  • بودوان فان دن براندن

برخی آثار استودیو دربارهٔ تن‌تن

تمام آثاری که از سال ۱۹۵۰ تحت نام هرژه خلق شده‌اند، می‌توانند به‌عنوان آثار این استودیو در نظر گرفته شوند. این فهرست جامع نیست و تنها شامل آثاری است که استودیو در آن‌ها نقش عمده‌ای داشته، چه از طریق رنگ‌آمیزی، طراحی پس‌زمینه‌ها، یا جایگزینی کامل هرژه. با این حال، قضاوت دقیق دربارهٔ نقش همکاران دشوار است، زیرا هرژه و بعدها دارندگان حقوق او، اهمیت کار این استودیو را کم‌اهمیت جلوه دادند. دربارهٔ تعدادی از کتاب‌ها، به‌ویژه تن‌تن و پیکاروها و نسخهٔ سوم جزیره سیاه، بحث وجود دارد که برخی معتقدند بوب دو مور کل کتاب را دوباره ترسیم کرده است. در ماجراجویی «جو، زت و جوکو: درهٔ کبراها» نیز گفته می‌شود که ژاک مارتان گاهی کل داستان را نقاشی کرده است.

کتاب‌های تن‌تن

  1. هدف کره ماه (۱۹۵۳)
  2. روی ماه قدم گذاشتیم (۱۹۵۴)
  3. ماجرای تورنسل (۱۹۵۶)
  4. انبار زغال‌سنگ (۱۹۵۸)
  5. تن‌تن در تبت (۱۹۶۰)
  6. جواهرات کاستافیوره (۱۹۶۳)
  7. پرواز شماره ۷۱۴ (۱۹۶۸)
  8. تن‌تن و پیکاروها (۱۹۷۶)

بازآرایی و رنگ‌آمیزی کتاب‌های قدیمی

  • سیگارهای فرعون (۱۹۵۵)
  • جزیرهٔ سیاه (۱۹۶۶)
    این نسخه سوم این آلبوم است که به درخواست ناشر بریتانیایی تن‌تن تهیه شد، کسی که خواستار نمایش واقعی‌تر کشور بود. باب دو مور کشور را به‌طور گسترده بازدید کرده و بیشتر صفحات کتاب را دوباره ترسیم کرد.
  • سرزمین طلای سیاه (۱۹۷۱)
    برخی صحنه‌ها توسط هرژه بازنویسی و توسط باب دو مور دوباره ترسیم شدند.

آثار تکمیلی

  • شش کتاب پاپ-آپ، پاپ-هاپ، منتشر شده توسط هال‌مارک بین سال‌های ۱۹۶۹ تا ۱۹۷۱
    توسط میشل دمارِتس اجرا شد و بر اساس داستان‌های موجود ساخته شد.
  • تن‌تن و دریاچه کوسه‌ها (۱۹۷۲)، اقتباسی از فیلم انیمیشن
    دو نسخه ایجاد شد: یکی با تصاویر ثابت از فیلم و دیگری به‌صورت کمیک دوباره ترسیم‌شده. نسخهٔ اول توسط کسترمن به‌صورت کتاب منتشر شد و نسخهٔ دوم در تعدادی از روزنامه‌های بلژیکی و فرانسوی منتشر شد.
  • دو کتاب بیایید با تن‌تن سرگرم شویم که با هم ترکیب شده و به زبان انگلیسی تحت عنوان کتاب سرگرمی تن‌تن (۱۹۷۴) منتشر شدند
    همچنین توسط میشل دمارِتس اجرا شد و بر اساس کتاب‌های هرژه ساخته شد.

منابع

  1. Interview by Christophe Fumeux and Stéphane Jacquet for the website Alix l'intrépide.
  2. According to the book "Hergé et les bigotudos", the story of this page was actually a work of Hergé
  3. "Le gag de Bob et de Jacquot! Vraiment un gag ce pastiche ?". Tintin est vivant!. Le Naufrageur. Retrieved 21 November 2025.