ماجراهای توتور

ماجراهای توتور
یکی از قسمت‌های اولیهٔ ماجراهای توتور
اطلاعات انتشار
ناشرپیشاهنگان بلژیک
ژانرداستان اکشن، کمیک
تاریخ انتشارژوئیه ۱۹۲۶ – ژوئیه ۱۹۲۹
تیم سازنده
نویسندههرژه
هنرمند(ها)هرژه

ماجراهای توتور، رئیس پیشاهنگانِ سوسک‌های طلایی (فرانسوی: Les Aventures de Totor, C.P. des hannetons) نخستین مجموعه کمیک‌استریپ توسط کارتونیست و نویسنده نامدار بلژیکی، هرژه است که بعدها به عنوان نویسنده مجموعه ماجراهای تن‌تن به شهرت رسید. این اثر به صورت ماهانه از ژوئیه ۱۹۲۶ تا تابستان ۱۹۲۹ در مجله پیشاهنگی بلژیک، لو بوی اسکات بلژ، با یک وقفه نه‌ماهه در سال ۱۹۲۷ به صورت مسلسل منتشر شد. خلاصه داستان حول محور شخصیت هم‌نام اثر، توتور، می‌چرخد؛ یک پیشاهنگ بلژیکی که برای ملاقات با عمه و عموی خود به تگزاس در ایالات متحده آمریکا سفر می‌کند. او در آنجا با قبایل بومی متخاصم آمریکایی و گانگسترها روبرو می‌شود و پیش از بازگشت به بلژیک، با زیرکی بر هر یک از آن‌ها پیروز می‌شود.

مانند کمیک‌های بکاسین که در آن زمان در اروپای غربی رایج بودند، این مجموعه یک «کمیک متنی» است که از تصاویری با شرح‌های مجزا تشکیل شده است، هرچند هرژه در طول آن شروع به آزمایش در استفاده از بالون گفتار کرده بود؛ چیزی که از کمیک‌های آمریکایی تأثیر گرفته بود. در سال ۱۹۲۹، هرژه شخصیت تن‌تن را برای داستان جدید تن‌تن در شوروی خلق کرد که تا حد زیادی بر پایه توتور استوار بود. منتقدان ادبی دیدگاه‌های متفاوتی را دربارهٔ روایت و هنرهای بصری این اثر ابراز کرده‌اند.

شخصیت‌ها و داستان

توتور بروکسل را ترک می‌کند تا به دیدن عمویش، «پَـد هت» و عمه‌اش، «سِیو هت» در شهر رول‌ماپ‌سیتی در ایالات متحده آمریکا برود. در طول راه، یک کوسه او را به داخل آب می‌کشد و سپس به روی یک زیردریایی آمریکایی پرتاب می‌شود که او را به شهر نیویورک می‌برد. توتور مبهوت آسمان‌خراش‌ها می‌شود و به‌طور ناخواسته ماشینی با او برخورد می‌کند که باعث می‌شود او به سمت غریبه‌ای در حال عبور پرتاب شود؛ غریبه‌ای که کاشف به عمل می‌آید جنایتکاری به نام جان بلاد است. توتور پس از دریافت ۵۰۰۰ دلار پاداش برای [دستگیری] این گانگستر، با قطار به مزرعه عمویش در رول‌ماپ‌سیتی می‌رود. عمویش در ایستگاه به دنبال او می‌آید و در راه بازگشت، گروهی از بومیان آمریکا راه را بر آن‌ها می‌بندند. توتور موفق می‌شود حواس بومیان را پرت کند و آن دو فرار می‌کنند. با این حال، چند ساعت بعد در مزرعه، همان قبیله برای انتقام، توتور را می‌ربایند. توتور که به ستون شکنجه بسته شده است، به هدفی برای چاقوها، تبرها و تیرها تبدیل می‌شود. یکی از تیرها طنابی را که او را بسته بود می‌برد و زمانی که رئیس قبیله برای پوست کندن سر پسر جوان نزدیک می‌شود، توتور پاهایش را در شکم «ساچم» (رئیس قبیله) می‌کوبد و سریعاً به داخل رودخانه‌ای می‌گریزد و وانمود می‌کند که غرق شده است. او در زیر آب، صندوقچه‌ای قدیمی پر از جواهرات بی‌شمار پیدا می‌کند و آن‌ها را در پای تخته‌سنگی در همان نزدیکی دفن می‌کند.

یک تله‌گذار در کانو (قایق باریک)، توتور را از رودخانه بالا می‌برد. توتور با ترک تله‌گذار، به مزرعه بازمی‌گردد اما آنجا را متروکه می‌یابد. در حالی که او در حال جستجوی مکان است، دستی بیرون می‌آید و او را از دریچه‌ای به داخل می‌کشد که در آنجا و در تاریکی، نزاع شدیدی درمی‌گیرد. توتور پیروز می‌شود و سه رباینده خود را از ساختمان به بیرون پرتاب می‌کند. او عمویش را پیدا می‌کند که به صندلی بسته شده است؛ توتور او را آزاد می‌کند و پد به برادرزاده‌اش می‌گوید که راهزنان، عمه‌اش سِیو را ربوده‌اند. ناگهان ایده‌ای به ذهن توتور می‌رسد تا از گنجی که یافته به عنوان فدیه برای عمه‌اش استفاده کند. آن دو برای آوردن گنج راه می‌افتند، اما در طول مسیر و در حالی که آن‌ها خواب هستند، جنایتکاری نقشه آن‌ها را می‌دزدد. پس از کشف مفقود شدن جواهراتشان، آن‌ها ردپاهای منحصربه‌فرد سارق را برای چند مایل دنبال می‌کنند. وقتی می‌بینند ردپای دیگری به ردپای اول پیوسته و سپس به سمت کوه‌ها می‌رود، توتور به تنهایی به مسیر ادامه می‌دهد. او پس از گریختن از دست چندین نگهبانِ بومی، صندوقچه را در دستان رئیس قبیله می‌بیند. پس از بازپس‌گیری جعبه و پیشی گرفتن از بومیان در راه بازگشت نزد عمویش، آن‌ها با عجله به سمت خانه می‌روند. در آنجا یادداشت فدیه‌ای از رهبر راهزنان، جیم بلک‌کت، پیدا می‌کنند که می‌گوید همان روز زیر یک درخت نراد بزرگ با آن‌ها ملاقات کند، وگرنه عمه‌اش را خواهند کشت. توتور به محل قرار می‌شتابد، در آنجا بر جنایتکاران غلبه می‌کند و به آن‌ها دستور می‌دهد بگویند عمه‌اش را کجا گروگان گرفته‌اند. پس از یک نجات قهرمانانه و تجدید دیدار پراحساس بین عمه و عمویش، او متوجه می‌شود که زمان بازگشتش به بلژیک فرا رسیده است. پس از بازگشت، او ماجراهایش را برای همه تعریف می‌کند و با حسرت مشتاق ماجراجویی‌های بیشتر است.

انتشار

در سن ۱۲ سالگی، ژرژ رمی — که بعدها با نام مستعار هرژه به شهرت رسید — به تیپ پیشاهنگی ملحق شد که وابسته به مدرسه سن-بونیفاس در زادگاهش بروکسل بود؛ او در آنجا به سرگروه «واحد سنجاب» تبدیل شد و نام «روباه کنجکاو» (Renard curieux) را از آن خود کرد.[۱] او همراه با پیشاهنگان برای اردوهای تابستانی به ایتالیا، سوئیس، اتریش و اسپانیا سفر کرد و در تابستان ۱۹۲۳، گروه او مسافتی ۲۰۰ مایلی را در رشته‌کوه پیرنه پیاده‌روی کردند.[۲] تجربیات او در پیشاهنگی تأثیر قابل‌توجهی بر باقی زندگی‌اش گذاشت، عشق او به کمپینگ و دنیای طبیعت را شعله‌ور ساخت و یک قطب‌نمای اخلاقی برایش فراهم کرد که بر وفاداری شخصی و پایبندی به عهد تأکید داشت.[۳] مربی پیشاهنگی او، رنه وِوِربِرگ، توانایی هنری او را تشویق کرد و یکی از طراحی‌های رمی را در خبرنامه پیشاهنگان سن-بونیفاس به نام «ژامه آسه» (هرگز کافی نیست) منتشر کرد؛ این اولین اثر منتشر شده او بود.[۴] زمانی که ووربرگ درگیر انتشار «بوی-اسکات»، خبرنامه فدراسیون پیشاهنگان شد، تصاویر بیشتری از رمی را منتشر کرد که اولین آن‌ها در شماره پنجم در سال ۱۹۲۲ ظاهر شد.[۴] رمی به انتشار کارتون‌ها، طراحی‌ها و حکاکی‌های روی چوب در شماره‌های بعدی مجله که اندکی بعد به «لو بوی-اسکات بلژ» (به معنی پسرِ پیشاهنگ) تغییر نام داد، ادامه داد. در این دوران، او نام‌های مستعار مختلفی را آزمایش کرد و پیش از برگزیدن نام «هرژه»، از «ژرمی» و «ژرمیاد» استفاده کرد. «هرژه» تلفظ حروف اول نام و نام خانوادگی اوست که برعکس شده‌اند (R.G)؛ نامی که او اولین بار در دسامبر ۱۹۲۴ آثارش را با آن منتشر کرد.[۵]

انتشار مسلسل «ماجراهای توتور، رئیس پیشاهنگانِ سوسک‌های طلایی» در ژوئیه ۱۹۲۶ در «لو بوی-اسکات بلژ» آغاز شد و تا ژوئیه ۱۹۲۹ در این مجله ادامه یافت.[۶] معنای این نام به اشکال متفاوتی ترجمه شده است. پیر آسولین، زندگی‌نامه‌نویس هرژه، آن را به «ماجراهای توتور، سی. پیِ سوسک‌های ژوئن» ترجمه کرد،[۷] در حالی که هری تامسونِ تن‌تن‌شناس در مقابل، آن را «ماجراهای توتور، سرگروه گشتیِ سوسک‌های طلایی» برگرداند؛[۸] اما از سوی دیگر، بنوآ پیترزسِ زندگی‌نامه‌نویس، آن را «ماجراهای توتور، سرگروه گشتیِ حواس‌پرت‌ها» عنوان کرد.[۹] (کلمه hanneton در فرانسوی هم به معنای «سوسک طلایی» و هم به معنای «حواس‌پرت» است). هرژه امیدوار بود که نویسنده یک کمیک‌استریپ دنباله‌دار بودن، فرصت‌های شغلی او را بهبود ببخشد،[۱۰] زیرا در آن زمان او در حال کسب شهرت به عنوان طراح کارت‌پستال، نوشت‌افزار و تبلیغات بود.[۱۱] «ماجراهای توتور» به جای آنکه نمونه‌ای از یک کمیک به معنای امروزی‌اش باشد (آن‌گونه که در دهه بعد شناخته شد)، شامل کادرهای مربعی بود که حاوی تصاویر بودند و شرح آن‌ها به‌طور مجزا در زیرشان نوشته می‌شد؛ یعنی همان سبکی که در آثار کریستوف، خالق کمیک فرانسوی، مانند «خانواده فنویار» و «ساپور کامامبر» دیده می‌شد.[۱۱] او در ابتدا از چهار کادر در هر صفحه استفاده می‌کرد، اما با پیشرفت مجموعه، این تعداد به شش و سپس هشت کادر افزایش یافت[۱۲] و هر صفحه با یک پایان نفس‌گیر (لحظه‌های حساس و تعلیق‌زا) به پایان می‌رسید.[۱۳]

هرژه در این کمیک استریپ، پیشگام استفاده از بالون‌های گفتار بود.

هرژه از بالون‌های گفتار استفاده نمی‌کرد؛ نوآوری‌ای که هنوز در اروپا گسترده نشده بود و در عوض، کارتون‌های او با شرح‌هایی به طول سه تا پنج سطر همراه بودند.[۷] او کم‌کم شروع به اضافه کردن بالون‌های گفتار ساده به مجموعه کرد که حاوی عبارات کوتاهی مثل «یافتم!»، «بنگ!» و «هیپ! هیپ! هیپ! هورا!» بودند.[۷] هرژه بعدها خاطرنشان کرد: «هر از گاهی… جرئت می‌کردم یک علامت سؤال کم‌جان یا شاید چند ستاره بکشم، مثلاً وقتی که به یک شخصیت مشت زده می‌شد. باید این‌ها را در لِپاتان یا لو بل ایماژ، نشریات مصور آن زمان، دیده باشم.»[۱۱] هرژه تحت تأثیر کمیک‌استریپ‌های دیگر، مانند آثار آلن سنت-اوگانِ فرانسوی[۱۲] و مجله کمیک بریتانیایی «رین‌بو» (رنگین‌کمان) قرار گرفته بود.[۸] او همچنین از کمیک‌های آمریکایی معاصری تأثیر پذیرفت که لئون دگرلِ خبرنگار از مکزیک به بلژیک فرستاده بود؛ جایی که برای گزارش جنگ کریسترو مستقر بود. این کمیک‌های آمریکایی شامل بالا کشیدن پدر اثر جرج مک‌منوس، کریزی کت اثر جرج هریمن و کتزنجمر کیدز اثر رودولف دیرکس بودند.[۱۴] بینی دکمه‌ای توتور تحت تأثیر تصاویر «تربیت کردن پدر» بود.[۸]

او در خلق این مجموعه همچنین به شدت تحت تأثیر فیلم‌های چارلی چاپلین و هری لنگدون بود که در کودکی از تماشای آن‌ها لذت برده بود.[۱۵] این تأثیر در تصمیم او برای امضای برخی تصاویر با عنوان «تصاویر متحرک هرژه» یا «هرژه، کارگردان» و دادن عناوینی به بسیاری از آن‌ها مانند «یونایتد روورز تقدیم می‌کند، یک فیلم کمدی بزرگ: ماجراهای توتور، رئیس پیشاهنگانِ سوسک‌های طلایی» و «یونایتد روورز فیلمی شگفت‌انگیز تقدیم می‌کند» مشهود بود.[۱۱] او در دوران خدمت سربازی‌اش در سال ۱۹۲۶ به نوشتن و طراحی قسمت‌های این مجموعه ادامه داد،[۱۶] اما در اوایل ۱۹۲۷ به مدت نه ماه تولید مجموعه را متوقف کرد تا بر پروژه‌های دیگر تمرکز کند و تنها در اواخر ۱۹۲۷ به آن بازگشت و در ابتدای آن، خلاصه‌ای از قسمت‌های پیشین را گنجاند.[۱۷]

با به دست آوردن شغل در روزنامه محافظه‌کار لو ونتیم سیکل، او در ژانویه ۱۹۲۹ انتشار دنباله‌دار تن‌تن در شوروی — اولین کتاب از ماجراهای تن‌تن — را در ضمیمه کودکان روزنامه، لو پتی ونتیم آغاز کرد. مایکل فار، تن‌تن‌شناس، شخصیت توتور را یک «نمونه اولیه طبیعی» برای تن‌تن توصیف کرد،[۱۸] در حالی که ژان-ماری آپوستولیدس، منتقد ادبی، معتقد بود که هرژه «قهرمان سابق خود را با شرایط جدید وفق داده است.»[۱۹] ژان مارک و رندی لوفیسیه، تن‌تن‌شناسان، بر این باور بودند که توتور از نظر گرافیکی «تقریباً همسان» با تن‌تن بود.[۱۲] قسمت‌های اولیه تن‌تن در شوروی و «ماجراهای توتور» هم‌زمان با یکدیگر منتشر می‌شدند.[۱۲] هرژه تصمیم گرفت که می‌خواهد بر شخصیت جدید تمرکز کند و داستان توتور را در ژوئیه ۱۹۲۹، زمانی که شخصیت اصلی را به بلژیک بازگرداند، به پایان رساند.[۲۰] در مجموع، این مجموعه ۲۶ صفحه به طول انجامید.[۱۲] «ماجراهای توتور» همچنان بر مجموعه جدید او تأثیرگذار بود، زیرا رویارویی با گاوچران‌ها و بومیان آمریکا متعاقباً در سومین کتاب از ماجراهای تن‌تن، تن‌تن در آمریکا، دوباره مورد استفاده قرار گرفت،[۱۰] هرچند تامپسون اظهار داشت که دومی «پیشرفت بزرگی» نسبت به توتور داشت.[۲۱]

تحلیل انتقادی

بنوآ پیترس، زندگینامه‌نویس هرژه، ماجراهای توتور را «گامی مهم به سوی کمیک استریپ مدرن» دانست.[۱۱]

هری تامسون، تن‌تن‌شناس، توتور را «شخصیتی جوان، شجاع و باکفایت» توصیف کرد و خاطرنشان ساخت که او طی چند سال به تن‌تن «دگردیسی» خواهد یافت.[۱۰] با این حال، او معتقد بود که متن «کمی پراکنده و فاقد خلاقیت» است.[۸] پیر آسولین، زندگی‌نامه‌نویس هرژه، داستان توتور را دارای «روحی کاملاً پیشاهنگی و به وضوح پیش‌درآمدی بر تن‌تن» توصیف کرد.[۷] او با این وجود دیدگاه‌های متفاوتی دربارهٔ تصویرگری‌ها داشت و اظهار داشت که خطوط «ناپخته، لرزان و ناتمام هستند، اما حرکت، ریتم و فراتر از همه، طنز در آن‌ها آشکار است.»[۷] زندگی‌نامه‌نویس دیگر، بنوآ پیترس، بر این باور بود که طرح داستانی این مجموعه «بسیار تکه‌تکه» است، زیرا هدف اصلی این بوده که شوخی‌های تصویری و صحنه‌های درگیری به هم زنجیر شوند تا اینکه یک پیرنگ داستانی توسعه یابد.[۱۱] او گفت که اگرچه این اثر در اوایل قرن بیست و یکم «بچه‌گانه» به نظر می‌رسد و «فاصله زیادی» با فرمول ماجراهای تن‌تن دارد، اما با این حال «گامی مهم به سوی کمیک‌استریپ مدرن» بوده است.[۱۱]

فیلیپ گودن، تن‌تن‌شناس، این مجموعه را یک «نقطه عطف» قلمداد کرد و آن را «سرشار از وعده [درخشش]» و حاوی «طنز فراوان و غنی از تحولات داستانی» توصیف نمود.[۲۲] ژان مارک و رندی لوفیسیه، تن‌تن‌شناسان، گفتند که «هر آنچه که بعداً تن‌تن را به آنچه هست تبدیل کرد، به صورت بذر اولیه در توتور حضور داشت»، از جمله سبک هنری، سرعت داستان، استفاده از طنز و شیوه‌ای که در آن از فیلم‌های سینمایی تقلید شده بود.[۱۳] آن‌ها همچنین خاطرنشان کردند که خواندن توتور مانند این است که «بزرگسالی در حال بازگو کردن یکی از آن سریال‌های قدیمی وسترن آمریکایی… برای گروهی از کودکان باشد. او از یک سو کودکان را به هیجان می‌آورد، اما از سوی دیگر به بزرگسالان چشمک می‌زند، انگار که می‌خواهد بگوید: 'من و شما می‌دانیم که این موضوع جدی نیست.'»[۲۳]

منابع

کتاب‌شناسی

  • Apostolidès, Jean-Marie (2010) [2006]. The Metamorphoses of Tintin, or Tintin for Adults. Jocelyn Hoy (translator). Stanford: Stanford University Press. ISBN 978-0-8047-6031-7.
  • Assouline, Pierre (2009) [1996]. Hergé, the Man Who Created Tintin. Charles Ruas (translator). Oxford and New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-539759-8.
  • Farr, Michael (2001). Tintin: The Complete Companion. London: John Murray. ISBN 978-0-7195-5522-0.
  • Goddin, Philippe (2008). The Art of Hergé, Inventor of Tintin: Volume I, 1907–1937. Michael Farr (translator). San Francisco: Last Gasp. ISBN 978-0-86719-706-8.
  • Lofficier, Jean-Marc; Lofficier, Randy (2002). The Pocket Essential Tintin. Harpenden, Hertfordshire: Pocket Essentials. ISBN 978-1-904048-17-6.
  • Peeters, Benoît (2012) [2002]. Hergé: Son of Tintin. Tina A. Kover (translator). Baltimore, Maryland: Johns Hopkins University Press. ISBN 978-1-4214-0454-7.
  • Thompson, Harry (1991). Tintin: Hergé and his Creation. London: Hodder and Stoughton. ISBN 978-0-340-52393-3.