کلیسای جامع گنی‌یزنو
| کلیسای جامع گنی‌یزنو | |
|---|---|
| کلیسای جامع سلطنتی صعود مریم عذرا و سنت آدالبرت (Archikatedra Gnieźnieńska) | |
| لهستانی: Bazylika prymasowska Wniebowzięcia NMP i św. Wojciecha | |
 نمای کلیسای جامع گنی‌یزنو، محل تاج‌گذاری پادشاهان لهستان | |
  موقعیت در استان لهستان بزرگ، لهستان  کلیسای جامع گنی‌یزنو (استان لهستان بزرگ‌تر) | |
| ۵۲°۳۲′۱۴″ شمالی ۱۷°۳۵′۳۵″ شرقی / ۵۲٫۵۳۷۲۲°شمالی ۱۷٫۵۹۳۰۶°شرقی | |
| موقعیت | گنی‌یزنو |
| کشور | لهستان |
| مذهب | کاتولیک رومی |
| وبگاه | وبگاه رسمی |
| تاریخچه | |
| تأسیس | قرن دهم میلادی |
| موسس | میشکو اول |
| اهدا | مریم و آدالبرت پراگ |
| Relics held | بقایای آدالبرت پراگ (در تابوت نقره‌ای) |
| معماری | |
| وضعیت | فعال |
| وضعیت کاربردی | کلیسای جامع (کاتدرال) |
| ثبت تاریخی | بنای میراث فرهنگی ملی لهستان (Pomnik historii) |
| معمار | نامشخص (دوره گوتیک) |
| نوع معماری | بازیلیکا |
| معماری مذهبی | گوتیک |
| سال ساخت | ۱۳۴۲ – ۱۳۹۰ (بنای فعلی) |
| مشخصات | |
| طول | ۸۵ متر |
| عرض | ۳۸ متر |
| ارتفاع | ۸۰ متر (برج‌ها) |
| مصالح ساختمانی | آجر و سنگ |
| زنگ‌ها | دارد |
| موقعیت جغرافیایی | |
| اسقف‌نشین | گنی‌یزنو |
| روحانی | |
| اسقف | وویچیخ پولاک (Wojciech Polak) |
| غیر روحانی | |
| ارگانیست | دارد |
کلیسای جامع گنی‌یزنو (به لهستانی: Archikatedra gnieźnieńska) با نام کامل «کلیسای جامع سلطنتی صعود مریم عذرا و سنت آدالبرت»، یک کلیسای جامع گوتیک در شهر گنی‌یزنو لهستان است. این بنا به عنوان نخستین پایتخت مذهبی لهستان و محل تاج‌گذاری چندین پادشاه لهستانی، اهمیت تاریخی و نمادین ویژه‌ای در هویت ملی این کشور دارد. شهرت جهانی این کلیسا بیش از هر چیز به دلیل میزبانی از مزار آدالبرت پراگ (سنت آدالبرت) و درهای برنزی مشهور قرن دوازدهمی آن است که زندگی این قدیس را به تصویر کشیده‌اند.[۱]
تاریخچه و اهمیت سلطنتی
نخستین بنای این کلیسا در قرن دهم میلادی توسط میشکو اول بنا شد، اما اهمیت اصلی آن پس از سال ۱۰۰۰ میلادی و در پی «کنگره گنی‌یزنو» دوچندان گشت. در این مقطع، گنی‌یزنو به عنوان مرکز نخستین اسقف‌نشین اعظم لهستان انتخاب شد. این کلیسا شاهد تاج‌گذاری پنج پادشاه لهستان، از جمله بولسواف یکم در سال ۱۰۲۵ میلادی بود. بنای فعلی که به سبک گوتیک دیده می‌شود، در قرن چهاردهم جایگزین بناهای رومانسک قبلی شد که در پی حملات و آتش‌سوزی‌ها آسیب دیده بودند.[۲]
مزار سنت آدالبرت و درهای گنی‌یزنو
قلب تپنده این کلیسا، مزار آدالبرت پراگ است که در یک تابوت نقره‌ای نفیس متعلق به سال ۱۶۶۲ قرار دارد. اما ارزشمندترین اثر هنری موجود در این بنا، «درهای گنی‌یزنو» (Gniezno Doors) متعلق به حدود سال ۱۱۷۵ میلادی است. این درهای برنزی شامل ۱۸ پانل نقش‌برجسته هستند که داستان زندگی، مأموریت‌های تبشیری و شهادت سنت آدالبرت را روایت می‌کنند. این اثر یکی از مهم‌ترین نمونه‌های هنر رومانسک در کل اروپا محسوب می‌شود و جزئیات ظریفی از پوشش و ابزارهای قرن دوازدهم را به نمایش می‌گذارد.[۳]
معماری و بازسازی‌های معاصر
معماری فعلی کلیسا به سبک گوتیک آجری است که با دو برج بلند به ارتفاع ۸۰ متر بر خط افق شهر مسلط شده است. در طول قرن‌ها، تزئینات باروک و نئوکلاسیک به فضای داخلی و کلیساهای جانبی (Chapels) اضافه گشت. پس از آسیب‌های جدی در جریان جنگ جهانی دوم، این کلیسا تحت یک پروژه بازسازی بزرگ قرار گرفت تا بخش‌های گوتیک اصیل آن که زیر لایه‌های بعدی پنهان شده بودند، دوباره احیا شوند. امروزه این بنا به عنوان یک میراث فرهنگی ملی در لهستان ثبت شده و یکی از مقاصد اصلی گردشگری مذهبی یا زیارتی در اروپای مرکزی است.[۴]
نگارخانه
تالار اصلی
درهای برنزی معروف کلیسا
مجسمه های بالای نمای بیرونی
منابع
- ↑ Dobosz, Józef (2002). Monarchia i Kościół w Europie Środkowej. Wydawnictwo Poznańskie. pp. 45–50. ISBN 978-83-7177-110-1.
- ↑ Labuda, Gerard (2000). Święty Wojciech: Biskup-Męczennik, Patron Polski. Wydawnictwo DTSK. pp. 112–118. ISBN 978-83-911391-1-0.
- ↑ Skibiński, Szczęsny (2002). Katedra gnieźnieńska. Wydawnictwo Poznańskie. pp. 25–30. ISBN 978-83-7177-130-9.
- ↑ Walicki, Michał (1970). Drzwi Gnieźnieńskie. Państwowy Instytut Wydawniczy. pp. 15–22. ISBN 978-83-06-00000-8.
- کلیساها
- کلیساهای زیارتی
- کلیساهای کاتولیک در اروپا
- معماری گوتیک
- گردشگری در لهستان
- تاریخ لهستان
- گینیزنا