یادگیری دامنه‌ویژه

یادگیری دامنه‌ویژه (انگلیسی: Domain-specific learning) نظریه‌ای در روان‌شناسیِ رشد است که می‌گوید ذهنِ ما به‌جایِ یک ساختارِ دانشیِ یکپارچه و کلی، از چندین بخشِ دانشیِ جدا و مستقل از هم تشکیل شده - مثلاً یک بخش برای زبان، یک بخش برای ریاضی و غیره. طبقِ این دیدگاه، اگر کسی مهارتی را در یک زمینه تمرین کند، لزوماً به بهبودِ عملکردش در زمینه‌های دیگر کمکی نمی‌کند.[۱]

در مقابل، دیدگاهِ «یادگیریِ حوزه‌عمومی» می‌گوید کودکان یک توانایی کلیِ رشدی دارند که همهٔ مهارت‌ها را از طریقِ یک نظامِ ذهنیِ واحد به‌هم مرتبط می‌کند.[۲] پس تفاوتِ اصلیِ این دو دیدگاه این است: طرفدارانِ حوزه‌عمومی می‌گویند یادگیریِ زبان و یادگیریِ ریاضی از یک منبعِ مشترکِ توانایی‌های ذهنی می‌آیند، اما طرفدارانِ حوزه‌ویژه می‌گویند این دو کاملاً مستقل از هم‌اند - چه از نظرِ ژنتیکی، چه از نظرِ مغزی.

این دیدگاهِ دوم را چند نظریه‌پرداز مطرح مطرح کرده‌اند. یکی از اولین‌ها، فیلسوفی به نام جری فودر بود. او می‌گفت بخشی از ذهنِ ما از «پیمانه‌های» ذاتی و تخصصی تشکیل شده - یعنی مثلِ قطعاتِ جداگانه‌ای که هرکدام کارِ خاصِ خودشان را انجام می‌دهند.[۳] به گفتهٔ او، بخش‌هایی مانندِ درک‌کردنِ محیط یا زبان، این‌طور پیمانه‌ای و تخصصی عمل می‌کنند، اما بخش‌هایی مانندِ تصمیم‌گیری و باورسازی این‌طور نیستند - این‌ها به همهٔ اطلاعاتِ ذهن دسترسی دارند.[۴]

اما روان‌شناسانِ فرگشتی پا را فراتر گذاشته و می‌گویند کلِ ذهنِ ما، نه بخشی از آن، از این پیمانه‌های تخصصی ساخته شده.[۵] از دیدِ آن‌ها، هرکدام از این پیمانه‌ها طیِ فرگشت و برای انجامِ یک کارِ پیچیدهٔ خاص شکل گرفته‌اند.[۶][۷] برخی دیگر، مانندِ الیزابت اسپلکی، معتقدند دانشِ ما به تعدادِ کمی حوزهٔ بسیار تخصصی تقسیم می‌شود.[۸]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Siegler, R. (2006). How Children Develop: Exploring Child Develop Student Media Tool Kit & Scientific American Reader to Accompany How Children Develop. New York: Worth Publishers. شابک ‎۰−۷۱۶۷−۶۱۱۳−۰.
  2. ↑ Bjorklund, D.F. & Causey, K.B. (2017). Children's Thinking: Cognitive Development and Individual Differences. Sage Publications. pp. 154-155 شابک ‎۹۷۸۱۵۰۶۳۳۴۳۴۹
  3. ↑ Fodor, J.A. (1983). The Modularity of Mind. Cambridge: MIT Press. pp.119-128 شابک ‎۹۷۸۰۲۶۲۲۶۰۷۰۱
  4. ↑ Robbins, P. (2017). "Modularity of Mind". Stanford Encyclopedia of Philosophy. Archived from the original on 2019-03-18. ISSN 1095-5054
  5. ↑ Samuels, R. (1998). Evolutionary Psychology and the Massive Modularity Hypothesis. The British Journal for the Philosophy of Science, 49(4), 575-602. https://doi.org/10.1093/bjps/49.4.575 ISSN 0007-0882
  6. ↑ Cosmides, L., & Tooby, J. (2013). Evolutionary Psychology: New Perspectives on Cognition and Motivation. Annual Review of Psychology, 64(1), 201-229. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.121208.131628 ISSN 1545-2085
  7. ↑ Cosmides, L., Barrett, H.C. & Tooby, J. (2010). Adaptive specializations, social exchange, and the evolution of human intelligence. Proceedings of the National Academy of Sciences - PNAS, 107(Supplement 2), 9007-9014. https://doi.org/10.1073/pnas.0914623107 ISSN 1091-6490
  8. ↑ Spelke, E.S., & Kinzler, K.D. (2007). Core knowledge. Developmental Science, 10(1), 89-96. https://doi.org/10.1111/j.1467-7687.2007.00569.x ISSN 1467-7687


This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.