هنر ساخته جانوران

میمون کاپوچین پاکتس وارهول در حال آفرینش یک اثر هنری

هنر آفریدهٔ جانوران شامل آثاری از جانوران غیرانسان است که از دید انسان‌ها هنر به‌شمار می‌آیند، از جمله آثار تجسمی، موسیقی، عکاسی و ویدئوگرافی. برخی از این آثار به‌طور طبیعی توسط جانوران، اغلب به‌عنوان نمایش جفت‌خواهی، آفریده می‌شوند، در حالی که برخی دیگر با دخالت انسان ساخته می‌شوند. دربارهٔ وضعیت حق تکثیر این آثار مناقشاتی وجود داشته است؛ دفتر حق تکثیر ایالات متحده آمریکا در سال ۲۰۱۴ اعلام کرد که آثاری که فاقد پدیدآورندگی انسانی هستند، نمی‌توانند در این دفتر ثبت حق تکثیر شوند.

نقاشی

خر

لولو، خر («ژُواشیم-رافائل بورونالی»)، در حال نقاشی در برابر شاهدان

نقاشی‌ای که بخشی از آن را لولوی خر آفریده بود، به نام Et le soleil s'endormit sur l'Adriatique (غروب خورشید بر آدریاتیک)، در نمایشگاه آزادسران به نمایش گذاشته شد و به نقاش ژنوایی «افراط‌گرا»، ژُواشیم-رافائل بورونالی، شخصیتی ساختگیِ نویسنده و منتقد رولان دورژله، منتسب شد؛ دورژله خود بخش زیادی از این نقاشی را کشیده بود. این اثر به قیمت ۴۰۰ فرانک (واحد پول) فروخته شد و دورژله آن را به Orphelinat des Arts اهدا کرد.[۱] این نقاشی بخشی از مجموعهٔ دائمی l'Espace culturel Paul Bédu (در Milly-la-Forêt) را تشکیل می‌دهد.

نخستی‌سانان

نقاشی اثر کنگو (شامپانزه)

در اواخر دههٔ ۱۹۵۰، زیست‌شناسان مطالعهٔ ماهیت هنر در انسان‌ها را آغاز کردند. نظریه‌هایی بر پایهٔ مشاهدهٔ نقاشی‌های نخستی‌سانان غیرانسان مطرح شد. صدها نقاشی از این دست توسط دزموند موریس فهرست‌نویسی شد. موریس[۲] و همکارش تایلر هریس این نقاشی‌های بوم‌محور را نشانه‌ای از انگیزه‌ای درونی به‌سوی خلاقیت انتزاعی تعبیر کردند که از طریق کاوش در میدان دید و رنگ بیان می‌شد. بسیاری از این نقاشان به مرور زمان با گسترش یا محدودسازی سطح رنگ‌گذاری، رابطهٔ ضربه‌قلم‌های افقی یا عمودی، و حتی توسعهٔ محتوا پیشرفت کردند. چنین نقاشی‌هایی در بسیاری از موزه‌های هنر مدرن در اواخر دههٔ ۱۹۵۰ و اوایل دههٔ ۱۹۶۰ به نمایش گذاشته شدند. علاقهٔ فرهنگی و علمی به این نقاشی‌ها به‌تدریج کاهش یافت و امروزه توجه چندانی به آن‌ها نمی‌شود.

موفق‌ترین شامپانزهٔ نقاش، کنگو (شامپانزه) (۱۹۵۴–۱۹۶۴) است. موریس در دوسالگی به او مداد و کاغذ داد و کنگو تا چهارسالگی ۴۰۰ نقاشی و طرح آفریده بود. سبک او را «امپرسیونیسم انتزاعی غزل‌گونه» توصیف کرده‌اند.[۳] واکنش رسانه‌ها به توانایی نقاشی کنگو آمیخته بود، اگرچه نسبتاً مثبت و با علاقه پذیرفته شد. گفته می‌شود پابلو پیکاسو «طرفدار» نقاشی‌های او بود و پس از دریافت یکی از آن‌ها به‌عنوان هدیه، آن را در استودیویش آویخت.[۳][۴] در سال ۲۰۰۵، نقاشی‌های کنگو در حراجی در بونامز در کنار آثار پیر اگوست رنوآر و اندی وارهول عرضه شد. این آثار بیش از حد انتظار فروخته شدند، در حالی که آثار رنوآر و وارهول به فروش نرسیدند. کالکسیونر آمریکایی هوارد هانگ سه اثر از کنگو را به بیش از ۲۵٬۰۰۰ دلار آمریکا خرید.[۴][۵][۶]

نمونهٔ جدیدتری پاکتس وارهول است، شنل‌پوشیانی از پناهگاه نخستی‌سانان استوری‌بوک فارم، که نقاشی را در سال ۲۰۱۱ آغاز کرد و در سال ۲۰۲۶ درگذشت.[۷][۸]

فیل‌ها

فیلی آموزش‌دیده در حال نقاشی در چیانگ مای

فیل‌های اسیر برای نقاشی‌کشیدن به‌عنوان شکلی از غنی‌سازی رفتاری و محیطی در باغ‌وحش آموزش دیده‌اند. از جملهٔ این فیل‌ها روبی (فیل) است که بیشتر عمرش را در باغ‌وحش فینیکس گذراند و نقاشی‌های انتزاعی می‌آفرید.

نمونهٔ دیگری از این کار در باغ‌وحش ملبورن دیده می‌شود.[۹] با این حال، پژوهشی که در سال ۲۰۱۴ منتشر شد نشان داد فیل‌ها از فعالیت نقاشی‌کشیدن، جدا از تقویتی که نگهبانان باغ‌وحش در جریان این فعالیت انجام می‌دهند، غنی‌سازی چندانی به‌دست نمی‌آورند. دانشمندان نتیجه گرفتند که «فواید این فعالیت به‌نظر می‌رسد محدود به جذابیت زیبایی‌شناختی این نقاشی‌ها برای بینندگان انسانی آن‌ها باشد». فیل‌ها هر بار همان نقاشی را می‌کشند و یادگرفته‌اند آن را خط‌به‌خط بازتولید کنند.[۱۰]

در تایلند، چند مرکز فیل، فیل‌های نقاش را به نمایش می‌گذارند. جانورشناسی که از یکی از این نمایش‌های فیل بازدید کرده بود، نتیجه گرفت که فیل‌ها از سوی مربیانشان از طریق کشیدن گوش، در جهت ضربه‌قلم‌هایشان راهنمایی می‌شوند.[۱۱] ادعا شده که در برخی مقصدهای گردشگری که فیل‌ها برای نقاشی‌کشیدن آموزش می‌بینند، رفتار ظالمانه‌ای در کار است.[۱۲]

دلفین‌ها

در برخی دلفین‌خانه‌ها، دلفین‌های بینی‌بطری معمولی آموزش‌دیده[۱۳][۱۴][۱۵] و نهنگ سفید‌ها[۱۶] با قلم‌مو نقاشی می‌کشند. مؤسسهٔ مطالعات پستانداران دریایی چند تن از دلفین‌های خود را به نقاشی‌کشیدن آموزش داده است.[۱۷]

خرگوش

بینی خرگوش (۲۰۱۲–۲۰۲۳) خرگوشی از نژاد هلندی لوپ بود که با گرفتن قلم‌مو در دهانش، آثار انتزاعی روی بوم‌های کوچک می‌کشید. نقاشی‌های او در کانالی در یوتیوب معرفی شده‌اند.[۱۸]

پنگوئن (۲۰۱۹)، نقاشی اثر پیگاسو

خوک

پیگاسو (۲۰۱۶–۲۰۲۴) خوکی اهل آفریقای جنوبی بود که به‌خاطر نقاشی‌های اکسپرسیونیسم انتزاعی‌اش، که در سراسر جهان به قیمت هزاران دلار فروخته شده‌اند، به شهرتی جهانی دست یافت.[۱۹] پیگاسو در دوران بچه‌خوکی از یک مزرعهٔ صنعتی پرورش خوک نجات یافت؛ صاحبش، جوان لفسون، با استفاده از فنون تقویت مثبت به او نقاشی‌کشیدن آموخت. لفسون درآمد فروش نقاشی‌های پیگاسو را برای گردآوری کمک مالی برای پناهگاه مزرعه‌اش در فرانشهوک، آفریقای جنوبی، به کار برد. هر یک از آثار پیگاسو با فرورفتن نوک بینی هنرمند در جوهر چغندر و لمس‌کردن آن روی بوم امضا می‌شد. پیگاسو و لفسون نخستین همکاری غیرانسانی-انسانی بودند که با هم نمایشگاه هنری برگزار کردند؛ این نمایشگاه در سال ۲۰۱۸ در واترفرانت ویکتوریا و آلفرد در کیپ‌تاون برگزار شد.[۲۰][۲۱] گران‌ترین اثر پیگاسو در دسامبر ۲۰۲۱ به مبلغ ۲۷٬۰۰۰ دلار آمریکا فروخته شد که در آن زمان آن را به گران‌ترین اثر هنری آفریدهٔ جانوران که تاکنون فروخته شده بود، تبدیل کرد.[۲۲][۲۳][۲۴]

دیگر جانوران

سخنگوی زنی از اتحادیه باغ‌وحش‌ها و آکواریوم‌های ایالات متحده در سال ۲۰۰۸ گفت که جانوران نقاش در باغ‌وحش‌های آمریکا شامل کانگورو، گربهٔ وحشی اوسلوت، پاندای سرخ، یک کرگدن و یک اژدهای کومودو می‌شوند.[۲۵]

عکاسی و ویدئوگرافی

عکس سلفی تصادفی گرفته‌شده توسط فیلی با دوربین گوپرو در کوه پانگان، تایلند[۲۶]

میمون‌های سیاه کاکل‌دار

در اواسط سال ۲۰۱۴، تجهیزات متعلق به عکاس طبیعت دیوید اسلیتر توسط یک میمون سیاه کاکل‌دار در منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ طبیعی تانگکوکو در اندونزی برای گرفتن مجموعه‌ای از عکس‌های سلفی به کار رفت. این ماجرا به مناقشه‌ای بر سر حق تکثیر انجامید که با نام «نزاع بر سر حق تکثیر سلفی میمون» شناخته می‌شود.[۲۷]

فیل‌ها

گزارش شده که فیلی در پارک سافاری وست میدلند در مه ۲۰۱۴ با گوشی موبایل افتاده‌ای متعلق به بازدیدکننده‌ای به نام اسکات بریرلی «سلفی» گرفت.[۲۸]

در سال ۲۰۱۵، فیلی در کوه پانگان، تایلند، دوربین گوپرو در حال ضبط را از مسافری به نام کریستین لوبلان گرفت و مقداری تصویر ویدئویی فیلم‌برداری کرد.[۲۶]

خرس‌ها

در سال ۲۰۲۳، پس از آنکه یوتیوبر بریتانیایی تام اسکات (یوتیوبر) ویدئویی با محوریت خرس‌های مرکز کشف گریزلی و گرگ در مونتانا ساخت، خرس‌ها دوربین گوپروی گم‌شده‌ای را یافتند و به‌طور تصادفی آن را روشن کردند و دو ویدئو ضبط کردند که پس از یافتن دوربین توسط اسکات بازیابی شد. اسکات اعلام کرد که چون این تصاویر «به‌طور کامل توسط خرس‌ها آفریده شده‌اند»، معتقد است در مالکیت عمومی قرار دارند و آن‌ها را در بایگانی اینترنت بارگذاری کرد.[۲۹][۳۰]

نمایش‌های جفت‌خواهی

برخی جانوران به‌عنوان بخشی از رفتار جفت‌خواهی خود نمایش‌هایی چشم‌نواز می‌آفرینند که هنری توصیف شده‌اند. از جملهٔ این‌ها مرغ کریچ‌ساز و دایره‌های هندسی آفریده‌شده توسط ماهی بادکنکی سفیدنقطه است.[۳۱][۳۲]

موسیقی

نورا، گربهٔ پیانیست، پشت پیانو

فیل‌ها

از دیرباز گفته شده که فیل‌ها گویی گرایشی طبیعی به موسیقی دارند. سیرک رینگلینگ برادرز یک «گروه موسیقی برنجی فیل‌ها» داشت که مدعی بودند می‌توانند «آهنگ‌های محبوب روز را کوک و هم‌زمان بنوازند».[۳۳] در دههٔ ۱۹۵۰، زیست‌شناس تکاملی آلمانی برنارد رنش دریافت که فیل‌ها می‌توانند ۱۲ نت گام موسیقی را از هم تشخیص دهند و ملودی‌های ساده را حتی زمانی که با سازهای مختلف، در زیر و بمی و طنین و ضرب‌آهنگ‌های گوناگون نواخته می‌شوند، به‌خاطر بسپارند.[۳۴][۳۵]

ارکستر فیل تایلندی گروهی موسیقایی متشکل از شش تا چهارده فیل تایلندی است که با سازهای موسیقی سنگین می‌نوازند. سه آلبوم موسیقایی از آن‌ها منتشر شده است.[۳۶]

گربه

نورا (گربه) گربه‌ای خالدار بود که در ویدئوی وایرال سال ۲۰۰۷ در یوتیوب در حال نواختن پیانو دیده شد.[۳۷] در سال ۲۰۰۹، تصاویر ضبط‌شده از نورا در کت‌کنسرتو، اثری از آهنگساز لیتوانیایی میندائوگاس پیه‌چایتیس، گنجانده شد.[۳۸]

حشرات

پیله‌های بال‌مودار ساخته‌شده از طلا و مروارید

هنرمند فرانسوی هوبر دوپرا با ارائهٔ طلا، مروارید و سنگ‌های قیمتی به لاروهای بال‌مودار برای ساخت پیله‌های آبزی محافظشان، با آن‌ها «همکاری» کرد.

موضوع حق تکثیر

یکی از عکس‌های سلفی میمون سیاه کاکل‌داری که در نزاع بر سر حق تکثیر سلفی میمون نقش داشت

حق تکثیر یک اثر هنری معمولاً در اختیار پدیدآورندهٔ آن است. در مواردی که یک اثر هنری به‌دست یک جانور آفریده شده باشد، تحلیل‌گران مالکیت فکری، مری ام. لوریا و چارلز سوان، استدلال کرده‌اند که نه انسانی که تجهیزات به‌کاررفته برای آفرینش اثر را فراهم می‌کند و نه انسانی که خود جانور به او تعلق دارد (در صورت وجود)، هیچ‌کدام نمی‌توانند مالک حق تکثیر اثر حاصل از کار جانور شوند. در این موارد، اثر جانور آفرینشی فکری از سوی انسان‌ها نبوده است، و حق تکثیر تنها می‌تواند در اختیار شخصیت حقوقی‌ها باشد—که جانور یکی از آن‌ها نیست. از آنجا که هیچ‌کس مالک حق تکثیر این اثر نیست، بنابراین اثر در مالکیت عمومی قرار دارد و هرکسی می‌تواند بدون کسب اجازه از آن استفاده کند.[۳۹] مسئلهٔ مالکیت حق تکثیر عکس‌های آفریده‌شده توسط جانوران در پروندهٔ «نزاع بر سر حق تکثیر سلفی میمون»، در اواسط سال ۲۰۱۴، به آزمون گذاشته شد؛ زمانی که تجهیزات متعلق به عکاس طبیعت دیوید اسلیتر توسط یک میمون سیاه کاکل‌دار در منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ طبیعی تانگکوکو در اندونزی برای گرفتن مجموعه‌ای از عکس‌های سلفی به کار رفت. اسلیتر مدعی حق تکثیر این تصویر شد و استدلال کرد که او خود موقعیت را فراهم کرده بود. با این حال، دیگر افراد و سازمان‌ها استدلال کردند که این عکس‌ها، از آن‌جا که اثر یک جانور غیرانسان بودند (و بنابراین اثر یک شخصیت حقوقی نبودند)، در مالکیت عمومی قرار دارند.[۲۷] اسلیتر اظهار داشت که بارگذاری این تصاویر در ویکی‌انبار، مخزن رسانه‌ای رایگان، بیش از ۱۰٬۰۰۰ پوند به او خسارت درآمدی وارد کرده است؛ او بی‌نتیجه کوشید تا این رسانه‌ها حذف شوند.[۴۰][۴۱] در اوت ۲۰۱۴، دفتر حق تکثیر ایالات متحده آمریکا قوانین خود را شفاف‌سازی کرد تا صراحتاً بیان کند که آثار آفریده‌شده توسط موجودی غیرانسان مشمول حق تکثیر نمی‌شوند، و در فهرست نمونه‌های خود به «عکسی گرفته‌شده توسط یک میمون» اشاره کرد که به‌نظر می‌رسد ناظر بر همین پرونده است.[۴۲]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Daniel Groinowski, Aux commencements du rire moderne. L'esprit fumiste, José Corti, Paris, 1997, p.296.
  2. ↑ Morris, Desmond (1962). The biology of art: A study of the picture-making behavior of the great apes and its relationship to human art. Taylor & Francis.
  3. 1 2 Waldemar Januszczak (2005-09-25). "Congo the chimpanzee". تایمز. London. Archived from the original on June 16, 2011. Retrieved 2008-12-12.
  4. 1 2 "Dead Chimp's Art Sells Big". CBS News. 2005-06-20. Retrieved 2008-06-01.
  5. ↑ "No Chump Change for Chimp Art". All Things Considered. ان‌پی‌آر. 2005-06-21. Retrieved 2008-06-01.
  6. ↑ "Paintings by Chimpanzee Outsell Warhol, Renoir at Auction". Wtopnews.com. 2005-11-29. Retrieved 2008-06-01.
  7. ↑ "Meet the Monkeys of Story Book Farm Primate Sanctuary". www.storybookmonkeys.org. Archived from the original on 2021-04-29. Retrieved 2021-04-29.
  8. ↑ Lev, Elianna (3 March 2026). "Pockets Warhol, a painting monkey who raised money for charity, dies at Ontario sanctuary". CTV News. Retrieved 5 March 2026.
  9. ↑ "Animal artistry". Zoos Victoria. Archived from the original on 12 August 2014. Retrieved 14 August 2014.
  10. ↑ English, M; Kaplan, G; Rogers, LJ (2014). "Is painting by elephants in zoos as enriching as we are led to believe?". PeerJ. 2: e471. doi:10.7717/peerj.471. PMC 4103097. PMID 25071994.
  11. ↑ Mikkelson, David (2006-03-30). "Does a Video Show an Elephant Painting a Picture of an Elephant?". Snopes (in English). Retrieved 2024-06-04.
  12. ↑ "Elephant Artists? Here's Why Making an Elephant Paint is Cruel, Not Cute". One Green Planet (in American English). Retrieved 2017-01-25.
  13. ↑ Padgett, Sonya (February 3, 2013). "Mirage dolphins take artistic turn, making paintings for guests". Las Vegas Review-Journal. Retrieved August 18, 2016.
  14. ↑ Phillips, Steve (2014). "Dolphins at IMMS learn to paint for new interactive program". WLOX-ABC. Retrieved August 18, 2016.
  15. ↑ Sanchez, Frank (2008). Dolphin Painting Project. Archived from the original on 2021-12-21. Retrieved August 18, 2016.
  16. ↑ The Telegraph:Beluga whales learn how to paint
  17. ↑ McCoy, Amanda (February 24, 2014). Painting Dolphin. SunHerals Multimedia. Archived from the original on 2021-12-21. Retrieved August 18, 2016.
  18. ↑ "Talented Little Bunny Creates Beautiful Works Of Art, All On His Own!". Jumble Joy. Archived from the original on 21 اوت 2017. Retrieved 11 February 2017.
  19. ↑ Peter, Zamayirha. "Pigcasso a millionaire". Citypress (in American English). Retrieved 2021-08-09.
  20. ↑ "WATCH: Pigcasso launches art exhibition - and it's anything but hogwash!". www.iol.co.za (in English). Retrieved 2021-08-09.
  21. ↑ "Meet Pigcasso, The World's First Pig Artist". DOGOnews (in English). Retrieved 2021-08-09.
  22. ↑ "Pig painter Pigcasso's artwork sells for whopping £20,000, creates history". wionews.com (in English). 2021-12-21. Retrieved 2021-12-21.
  23. ↑ "Move over, Banksy: SA's Pigcasso sells painting for more than R400k". The South African (in English). 2021-12-20. Retrieved 2022-01-03.
  24. ↑ "Pigcasso brings home the bacon after selling an abstract artwork for a record R400 000". www.iol.co.za (in English). 17 February 1973. Retrieved 2022-01-03.
  25. ↑ Ramde, Dinesh (7 April 2008). "Dumbo paints! Animals make zoo artwork". یواس‌ای تودی. گانیت. آسوشیتد پرس. Archived from the original on 10 August 2014. Retrieved 14 August 2014.
  26. 1 2 "The amazing elephant selfie. But is it a world first?". BBC. 22 May 2015. Retrieved 22 May 2015.
  27. 1 2 "Can monkey who took grinning self-portrait claim copyright?". Metro. 14 July 2011. Retrieved 24 June 2014.
  28. ↑ "West Midlands Safari Park elephant 'takes selfie' with dropped mobile phone". 29 May 2019.
  29. ↑ Dorn, Lori (24 July 2023). "Bear Steals Tom Scott's GoPro and Takes a Selfie". Laughing Squid.
  30. ↑ Scott, Tom; grizzly bears (22 July 2023). "Grizzly Bear selfie". Internet Archive.
  31. ↑ Diamond, Jared (1 May 1986). "Animal art: Variation in bower decorating style among male bowerbirds Amblyornis inornatus". مقالات آکادمی ملی علوم ایالات متحده آمریکا. 83 (9). آکادمی ملی علوم: 3042–6. Bibcode:1986PNAS...83.3042D. doi:10.1073/pnas.83.9.3042. PMC 323443. PMID 16593691.
  32. ↑ Matsuura, Keiichi (1 January 2015). "A new pufferfish of the genus Torquigener that builds "mystery circles" on sandy bottoms in the Ryukyu Islands, Japan (Actinopterygii: Tetraodontiformes: Tetraodontidae)". Ichthyological Research. 62 (2): 207–212. Bibcode:2015IchtR..62..207M. doi:10.1007/s10228-014-0428-5. ISSN 1616-3915. S2CID 254164102.
  33. ↑ "Ringling Bros. world's greatest shows … The funny, wonderful elephant brass band … digital file from original print". Library of Congress.
  34. ↑ Scigliano, Eric (December 16, 2000). "Think Tank; A Band With a Lot More to Offer Than Talented Trumpeters". New York Times. Arts.
  35. ↑ Flores, Graciela (June 1, 2007). "When I see an elephant...paint?". The Scientist. Retrieved 21 March 2013.
  36. ↑ "The Biggest Thing Out Of Thailand: An Elephant Orchestra". NPR.org. WUNC. August 3, 2013. Retrieved 25 February 2023.
  37. ↑ Whitwell, Tom (March 3, 2007). "Microtrends: Piano-Playing Cats". تایمز. Retrieved 2012-07-22.
  38. ↑ "Kūrinys katei tapo rimtu gyvenimo pokštu" (in Lithuanian). 2009-06-20. Archived from the original on 2012-03-07. Retrieved 2010-07-12.
  39. ↑ "Monkey Selfie Lands Photographer in Legal Quagmire". The Lightbox. Time. Archived from the original on August 7, 2014. Retrieved 11 August 2014.
  40. ↑ "Photographer 'lost £10,000' in Wikipedia monkey 'selfie' row". BBC News. August 7, 2013. Retrieved August 7, 2014.
  41. ↑ "Wikipedia reveals Google 'forgotten' search links". BBC News. August 6, 2014. Retrieved August 8, 2014.
  42. ↑ Axelrad, Jacob (22 August 2014). "US government: Monkey selfies ineligible for copyright". کریستیان ساینس مانیتور. Retrieved 23 August 2014.

پیوند به بیرون

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ هنر ساخته جانوران موجود است.
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.