علم خواندن

نوشتار قدمتی حدود ۵٬۵۰۰ سال دارد، اما زبان به عنوان یک توانایی، احتمالاً بین ۵۰٬۰۰۰ تا ۲ میلیون سال قدمت دارد.[۱] به همین دلیل، برخلاف صحبت‌کردن که مغز به‌طور طبیعی برای آن ساخته شده، خواندن توانایی‌ای نیست که مغز از ابتدا برایش تکامل یافته باشد. پس مغز باید خودش را با این مهارت تازه وفق دهد. وقتی می‌خوانیم، تقریباً همهٔ مغز درگیر می‌شود؛ مهم‌ترین بخش، ارتباط میان نواحی بینایی (که شکل حروف را می‌بینند) و نواحی زبانی (که معنا را می‌فهمند) است. اما بخش‌های دیگری از مغز هم که با حرکت، احساسات، تصمیم‌گیری و حافظه سروکار دارند، در این فرایند نقش دارند.[۲][۳]

علم خواندن (انگلیسی: Science of reading)، نام رشته‌ای است که تلاش می‌کند با روش‌های علمی و دقیق بفهمد انسان چگونه یادمی‌گیرد بخواند و بهترین شیوه برای آموزش خواندن به دیگران چیست. این رشته دانش خودش را از چند حوزهٔ مختلف می‌گیرد، از جمله علوم شناختی (که به مغز و تفکر می‌پردازد)، روان‌شناسی رشد (که رشد کودکان را بررسی می‌کند)، آموزش‌وپرورش، روان‌شناسی تربیتی، و آموزش استثنائی (آموزش به کودکان دارای نیازهای ویژه).[۴][۵][۶][۷]

مهارت‌های پایه‌ای مانند آواشناسی آموزشی، رمزگشایی خواندن و آگاهی واج‌شناختی از بخش‌های مهم علم خواندن به‌شمار می‌روند، اما تنها اجزای آن نیستند. علم خواندن همچنین حوزه‌هایی مانند روانی خواندن، دایره واژه، صرف، درک مطلب و موارد دیگر را نیز دربر می‌گیرد.[۸][۹]

افزون بر این، برخی مربیان بر این باورند که علم خواندن باید سواد دیجیتال؛ دانش پیش‌زمینه‌ای؛ آموزش مبتنی بر محتوا؛ زیرساخت‌هایی مانند برنامه درسی؛ یادگیری تطبیقی؛ توسعه دوسوادی؛ و عدالت اجتماعی را نیز شامل شود.[۵]

برخی پژوهشگران معتقدند نیاز به مطالعات بیشتری دربارهٔ رابطه میان نظریه و عمل وجود دارد. آن‌ها می‌گویند ما دربارهٔ علم خواندن بیش از علمِ آموزشِ مبتنی بر علم خواندن می‌دانیم، و لایه‌های بسیاری میان یافته‌های علم پایه و اجرای آن توسط معلم وجود دارد که باید طی شود.[۵] افزون بر این، تعیین سیاست یا شیوه آموزشی باید بر مبنای مطالعاتی باشد که اثربخشی یک شیوه یا سیاست را با استفاده از شواهد تجربی مستقیماً ارزیابی می‌کنند، نه صرفاً بر پایه پژوهش بنیادی.[۱۰]

پژوهش در حوزه علوم شناختی و علوم اعصاب پیشرفت چشمگیری در زمینه خواندن داشته است. با این حال، یکی از پژوهشگران می‌پرسد اگر این علم تا این اندازه پیشرفته است، چرا این‌همه افراد ضعیف می‌خوانند؟[۱۱]

در زمینه سطوح خواندن، در ایالات متحده، گزارش سال ۲۰۱۹ کارنامه ملی نشان داد ۳۴٪ از دانش‌آموزان پایه چهارم مدارس دولتی در سطح مهارتِ NAEP یا بالاتر و ۶۵٪ در سطح پایه یا بالاتر عمل می‌کردند.[۱۲] بر پایه مطالعه PIRLS، ایالات متحده در میان ۵۰ کشور از نظر سطح درک مطلب دانش‌آموزان پایه چهارم، رتبه پانزدهم را کسب کرد.[۱۳] همچنین بر اساس مطالعه PIAAC در بازه ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۸، ایالات متحده از میان ۳۹ کشور از نظر سطح سواد بزرگسالان ۱۶ تا ۶۵ ساله رتبه نوزدهم را داشت؛ و ۱۶٫۹٪ از بزرگسالان ایالات متحده در سطح یک یا پایین‌تر می‌خواندند.[۱۴][۱۵]

دربارهٔ دلیل پایین بودن سطح خواندن، عصب‌شناس مارک سایندنبرگ پیشنهاد می‌کند که ممکن است نتیجه سه عامل باشد:[۱۱]

  1. عمق نوشتاری بالای زبان انگلیسی
  2. گوناگونی زبانی که به «شکاف پیشرفت تحصیلی سیاه و سفید در ایالات متحده» دامن می‌زند
  3. نحوه آموزش خواندن.

در ارتباط با عامل سوم، بسیاری از پژوهشگران به سه حوزه اشاره می‌کنند:

  • علم خواندن معاصر تأثیر بسیار اندکی بر شیوه آموزشی داشته است؛ عمدتاً به دلیل «مشکل دو فرهنگ» که علم و آموزش را از هم جدا می‌کند.[۱۱]
  • شیوه آموزشی کنونی بر مفروضات قدیمی‌ای استوار است که یادگیری خواندن را دشوارتر از آنچه باید باشد، می‌کند.[۱۱]
  • پیوند دادن عمل مبتنی بر شواهد با شیوه آموزشی می‌تواند سودمند باشد، اما به دلیل کمبود آموزش کافی دربارهٔ علم خواندن در میان بسیاری از معلمان، دستیابی به آن بسیار دشوار است.[۱۱][۱۶][۱۷][۱۸]

آموزش مهارت‌های پایه

مهارت‌های پایه‌ای خواندن معمولاً از مهدکودک تا پایه سوم آموزش داده می‌شوند.[۱۹] با این حال، ۳۰٪ یا بیشتر از دانش‌آموزان ایالات متحده تا پایه دوازدهم نتوانستند به سطح پایه خواندن ارزیابی ملی پیشرفت تحصیلی برسند یا از آن فراتر بروند (برای مثال، پایه چهارم: ۳۷٪ در سال ۲۰۲۲؛ پایه هشتم: ۳۰٪ در سال ۲۰۲۲؛ و پایه دوازدهم: ۳۰٪ در سال ۲۰۱۹).[۲۰] در نتیجه، بسیاری از معلمان دوره متوسطه بخشی از زمان کلاس را به فعالیت‌های مرتبط با مهارت‌های پایه‌ای خواندن اختصاص می‌دهند.[۲۱][۲۲]

جدول زیر درصد معلمان زبان و ادبیات انگلیسی (ELA) در پایه‌های K تا ۱۲ را نشان می‌دهد که فعالیت‌های آموزش مهارت‌های پایه‌ای خواندن را با دانش‌آموزان خود انجام داده‌اند.[۲۳]

فعالیت‌ها / پایه‌ها مهدکودک–۱ ۲–۵ ۶–۸ ۹–۱۲
مفاهیم نوشتاری ۷۳٪ ۵۶٪ ۳۵٪ ۴۰٪
آگاهی واج‌شناختی ۸۵٪ ۵۹٪ ۲۹٪ ۲۲٪
آواشناسی آموزشی ۹۲٪ ۶۱٪ ۲۵٪ ۲۲٪
روانی خواندن ۸۰٪ ۶۵٪ ۳۶٪ ۳۶٪

معلمان زبان و ادبیات انگلیسی دوره متوسطه در ایالت‌هایی که قانون مرتبط با خواندن دارند، به‌طور معناداری بیشتر از همتایان خود در ایالت‌های فاقد چنین قانونی گزارش دادند که این فعالیت‌ها را به‌طور مکرر با دانش‌آموزان خود انجام می‌دهند؛ این در حالی است که تنها یک‌چهارم از ایالت‌های دارای این قوانین، الزاماتی دربارهٔ آموزش زبان و ادبیات انگلیسی در دوره متوسطه را در بر می‌گیرند.[۲۱]

منابع

  1. ↑ Balter, Michael (January 13, 2015). "Human language may have evolved to help our ancestors make tools". ساینس (مجله).
  2. ↑ Stanislas Dehaene (2009). Reading in the brain. Penguin books. p. 63. ISBN 978-0-670-02110-9.
  3. ↑ Mark Seidenberg (2017). Language at the speed of light. Basic Books. p. 4. ISBN 978-0-465-08065-6.
  4. ↑ Goodwin, Amanda P.; Jiménez, Robert T. (2020). "The Science of Reading: Supports, Critiques, and Questions". Reading Research Quarterly. 55 (1). doi:10.1002/rrq.360.
  5. 1 2 3 "Making Sense of the Science of Reading". literacyworldwide.org.
  6. ↑ "Executive summary, Right to Read inquiry report, OHRC". January 27, 2022.
  7. ↑ "What is the science of reading, THE READING LEAGUE".
  8. ↑ "Reading Research Quarterly Special Issue EXECUTIVE SUMMARY The Science of Reading, ILA" (PDF). September 2020.
  9. ↑ "What Is the Science of Reading, Timothy Shanahan, Reading Rockets". 2019-05-29.
  10. ↑ Timothy Shanahan (2020). "What Constitutes a Science of Reading Instruction, International Literacy Association". Reading Research Quarterly (0): 1–13. doi:10.1002/rrq.349.
  11. 1 2 3 4 5 Mark S Seidenberg (August 26, 2013). "The Science of Reading and Its Educational Implications". Language Learning and Development. 9 (4): 331–360. doi:10.1080/15475441.2013.812017. PMC 4020782. PMID 24839408.
  12. ↑ "NAEP 2019 grade 4 reading report" (PDF).
  13. ↑ "PIRLS" (PDF). 2016.
  14. ↑ Skills Matter: Additional Results from the Survey of Adult Skills (PDF). OECD Skills Studies. OECD Skills Studies. 2019. p. 44. doi:10.1787/1f029d8f-en. ISBN 978-92-64-60466-7. S2CID 243226424.
  15. ↑ Skills Matter: Additional Results from the Survey of Adult Skills (PDF). OECD Skills Studies. OECD Skills Studies. 2019. p. 44. doi:10.1787/1f029d8f-en. ISBN 978-92-64-60466-7. S2CID 243226424.
  16. ↑ Stanislas Dehaene (2010). Reading in the brain. Penguin Books. pp. 218–234. ISBN 978-0-14-311805-3.
  17. ↑ Kamil, Michael L.; Pearson, P. David; Moje, Elizabeth Birr; Afflerbach, Peter (2011). Handbook of Reading Research, Volume IV. Routledge. p. 630. ISBN 978-0-8058-5342-1.
  18. ↑ Louisa C. Moats. "Teaching Reading Is Rocket Science, American Federation of Teachers, Washington, DC, USA, 2020" (PDF). p. 5.
  19. ↑ "Foundational Skills to Support Reading for Understanding in Kindergarten Through 3rd Grade, Institute of Education Sciences" (PDF). 2016.
  20. ↑ "National Achievement-Level Results". 2022. Archived from the original on 2023-01-19. Retrieved 2022-11-05.
  21. 1 2 Shapiro, Anna; Lee, Sabrina; Woo, Ashley (April 30, 2024). "Exploring Foundational Reading Skill Instruction in K–12 Schools, Rand Corporation". Archived from the original on June 22, 2024. Retrieved June 22, 2024. This article incorporates text from this source, which is available under the CC BY 4.0 license.
  22. ↑ Elizabeth Heubeck (May 16, 2024). "Older Students Who Struggle to Read Hide in Plain Sight. What Teachers Can Do". Education Week. Archived from the original on June 22, 2024. Retrieved June 22, 2024.
  23. ↑ Elizabeth Heubeck (May 1, 2024). "Teachers Are Still Teaching Older Students Basic Reading Skills, Survey Finds". Education Week. Archived from the original on June 22, 2024. Retrieved June 22, 2024.