آموزش در بلاروس
آموزش در بلاروس در همه سطوح به جز آموزش عالی رایگان است. وزارت آموزش و پرورش جمهوری بلاروس نهاد دولتی مسئول نظارت بر سامانه آموزشی این کشور است. هر یک از مناطق بلاروس بر سامانه آموزشی خود نظارت دارند و دانش‌آموزان می‌توانند در مدارس دولتی یا خصوصی تحصیل کنند. ساختار کنونی سامانه آموزشی در سال ۱۹۹۴ از طریق فرمان دولتی پایه‌گذاری شد. این سامانه بر پایه قانون آموزش جمهوری بلاروس و دیگر استانداردهای آموزشی استوار است.
ابتکار سنجش حقوق بشر ارزیابی کرده که بلاروس ۹۰٫۸٪ از آنچه باید بر اساس سطح درآمد خود در زمینه حق آموزش برآورده سازد، را تأمین می‌کند. این نهاد با جداسازی حق آموزش ابتدایی و آموزش متوسطه نشان داده که بلاروس با احتساب سطح درآمدش، ۸۵٫۲٪ از ظرفیت ممکن را در آموزش ابتدایی و ۹۶٫۳٪ را در آموزش متوسطه محقق ساخته‌است.
سامانه آموزشی بلاروس از آموزش پیش‌دبستانی تا آموزش عالی را دربرمی‌گیرد. بلاروس از سال ۲۰۱۵ به فرایند بولونیا پیوسته و از سامانه واحد انتقال واحد اروپایی (ECTS) بهره می‌گیرد که زمینه تحرک بیشتر دانشجویان را فراهم می‌کند.
آموزش پیش‌دبستانی
_1.jpg)
آموزش پیش‌دبستانی در بلاروس اجباری نیست، اما حدود ۷۰٪ از کودکان پیش از آغاز دوره مدرسه در کودکستان (در سنین ۳ تا ۵ سالگی) شرکت می‌کنند.[۱] مهدکودک (برای کودکان ۱ تا ۲ ساله) نیز در دسترس است، اما به اندازه کودکستان پرطرفدار نیست؛ زیرا مرخصی زایمان در بلاروس سه سال است و بسیاری از کودکان تا سه سالگی در خانه می‌مانند.
برخی کودکستان‌ها تخصصاً با کودکان دارای چالش‌های روانی-جسمانی کار می‌کنند تا به آن‌ها در اجتماعی شدن کمک کنند.[۲]
در سال تحصیلی ۲۰۲۰–۲۰۲۱ در بلاروس ۳۷۹۹ مؤسسه آموزش پیش‌دبستانی با ۴۲۴٫۱ هزار کودک و ۵۷٫۵ هزار کارمند آموزشی فعالیت می‌کردند.[۳]
تعداد بسیار کمی از کودکستان‌ها به زبان بلاروسی فعالیت می‌کنند و برخی از والدین در یافتن کودکستانی با زبان آموزشی بلاروسی با دشواری روبه‌رو می‌شوند.[۴]
آموزش ابتدایی و متوسطه
.jpg)
آموزش در مدارس ابتدایی و متوسطه برای کودکان از ۶ تا ۱۵ سالگی اجباری است و ۹ سال به طول می‌انجامد. پس از پایان آموزش پایه، هر دانش‌آموز باید برنامه درسی پایه را بگذراند و گواهینامه‌ای دولتی دریافت کند. سپس دانش‌آموزان می‌توانند وارد مؤسسات فنی-حرفه‌ای شوند تا آموزش دبیرستانی خود را تکمیل کنند و مدرک حرفه‌ای بگیرند.[۱]
پایان ۱۱ سال تحصیل مدرسه یا داشتن مدرک حرفه‌ای به دانش‌آموزان امکان می‌دهد وارد مؤسسات آموزش عالی یا مؤسسات فنی-حرفه‌ای شوند؛ مدت تحصیل بستگی به انتخاب دانش‌آموز دارد.[۱]
بیشتر کودکان به زبان روسی آموزش می‌بینند و برخی مناطق هیچ مدرسه‌ای با زبان آموزشی بلاروسی ندارند.[۴] در سامانه آموزش عمومی متوسطه، ۱۳۰٬۶۳۹ دانش‌آموز (۱۳٫۷٪) به زبان بلاروسی، ۸۲۲٬۹۷۰ دانش‌آموز (۸۶٫۲٪) به زبان روسی، ۸۳۴ دانش‌آموز به زبان لهستانی و ۶۴ دانش‌آموز به زبان لیتوانیایی تحصیل می‌کردند.[۵]
در سال تحصیلی ۲۰۲۰–۲۰۲۱ در بلاروس ۳۰۰۹ مؤسسه آموزش عمومی متوسطه با ۱۰۵۸٫۳ هزار دانش‌آموز و ۱۱۱٫۴ هزار معلم فعالیت می‌کرد.[۶] همچنین ۱۷۶ مؤسسه آموزش فنی-حرفه‌ای با ۶۰٫۸ هزار دانش‌آموز و ۲۲۳ مؤسسه آموزش متوسطه تخصصی با ۱۱۰٫۴ هزار دانش‌آموز در این سال فعال بودند.[۶]
مدارس بلاروس از منابع اداری برای جذب دانش‌آموزان به اتحادیه جوانان تحت کنترل دولت، یعنی اتحادیه جمهوری‌خواهانه جوانان بلاروس (BRSM)، بهره می‌گیرند.[۷][۴]
آموزش متوسطه تخصصی
بیشترین شمار دانش‌آموزان مؤسسات آموزش متوسطه تخصصی در رشته‌های فنی و فناوری (۳۹٫۷ هزار نفر) تحصیل می‌کردند و پس از آن رشته‌های اقتصادی-حقوقی-مدیریتی (۱۸٫۴ هزار نفر)، کشاورزی (۱۳٫۱ هزار نفر)، پزشکی (۱۰٫۷ هزار نفر) و آموزش (۸٫۷ هزار نفر) قرار داشتند.[۸]
آموزش عالی
آموزش عالی از سال ۱۹۹۱ به رشد مستمر خود ادامه داده‌است. در سال ۲۰۱۱ به ازای هر ۱۰٬۰۰۰ شهروند، ۴٬۷۲۵ دانشجوی کارشناسی وجود داشت. بلاروس همچنین سامانه ECTS را پذیرفته که تحرک بیشتری به دانشجویان می‌دهد.[۹]
بلاروس دارای ۵۵ مؤسسه آموزش عالی است (۴۵ دولتی و ۱۰ خصوصی). برای ورود به مؤسسات آموزش عالی، داوطلب باید سه آزمون متمرکز بدهد و در هر آزمون تا ۱۰۰ امتیاز کسب کند.[۱۰]
در سال تحصیلی ۲۰۲۰–۲۰۲۱ در بلاروس ۵۰ مؤسسه آموزش عالی فعال بود که در مجموع ۲۵۴٫۴ هزار دانشجو داشتند؛ از این تعداد ۱۶۰٫۹ هزار نفر به صورت تمام‌وقت، ۰٫۹ هزار نفر شبانه و ۹۲٫۶ هزار نفر مکاتبه‌ای تحصیل می‌کردند. بیش از نیمی (۲۷ تا) از دانشگاه‌ها در مینسک واقع است و بیش از نیمی از دانشجویان (۱۴۲٫۵ هزار نفر) نیز در پایتخت تحصیل می‌کنند.[۱۱]
دو مؤسسه پیشرو در سامانه آموزش عالی ملی عبارتند از:
- آکادمی مدیریت دولتی بلاروس
- دانشگاه دولتی بلاروس
- دانشگاه دولتی انفورماتیک و رادیوالکترونیک بلاروس
پیامدهای اعتراضات ۲۰۲۰ بر آموزش عالی
در سال‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱، چندین استاد دانشگاه به دلایل سیاسی از دانشگاه‌ها اخراج شدند.[۱۲] مردم‌شناس Uladzimir Lobač ادعا کرد که پس از آن که ناتالیا کوچانووا و ایگور مارزالیوک دانشگاه ایالتی پلتسک را به عدم اعطای مجوز تهدید کردند، از کار برکنار شد.[۱۲]
شماری از دانشجویانی که در اعتراضات ۲۰۲۰–۲۰۲۱ بلاروس شرکت داشتند یا آشکارا موضع مدنی خود را ابراز کردند، از دانشگاه اخراج شدند.[۱۲] بسیاری از دانشجویان اخراج‌شده مجبور به ترک کشور شدند.[۱۲]
نظام نمره‌گذاری
از سال ۲۰۰۲، سامانه نمره‌دهی ده‌درجه‌ای جایگزین سامانه پنج‌درجه‌ای سنتی دوره شوروی شد.[۲] این سامانه در آموزش ابتدایی، متوسطه و عالی به کار می‌رود و به پنج سطح تقسیم می‌شود:
| سطح | نمره | معادل روسی[۲] |
|---|---|---|
| عالی | ۱۰ | ۵+ |
| ۹ | ۵ | |
| خوب | ۸ | ۵- |
| ۷ | ۴+ | |
| متوسط | ۶ | ۴ |
| ۵ | ۴- | |
| قابل‌قبول | ۴ | ۳+ |
| ۳ | ۳ | |
| ضعیف | ۲ | ۳- |
| ۱ | ۲ | |
| ۰ | ۱ |
نمره‌های «۱» و «۲» در مدرسه «مردود» محسوب می‌شوند. در آموزش عالی، «۳» نیز مردود به‌شمار می‌آید.
فرایند بولونیا
بلاروس از اردیبهشت ۱۳۹۴ (مه ۲۰۱۵) عضو فرایند بولونیا است.[۱۳]
پیشینه آموزش در بلاروس
دوران دوک‌نشین بزرگ لیتوانی
در دوران قرون وسطا، آموزش متوسطه و عالی در کالج‌ها (کلژیوم‌ها) در شهرهای ویلنا، پولاتسک، پینسک، گرودنا و یوروویچی انجام می‌شد. نخستین مؤسسه آموزش عالی در قلمرو دوک‌نشین بزرگ لیتوانی، دانشگاه ویلنیوس بود.
پس از انتشار فرمان پاپی «Dominus ac Redemptor Noster» در ۲۱ ژوئیه ۱۷۷۳ (۳۰ تیر ۱۱۵۲)، فرقه یسوعیان منحل شد و اموال آن‌ها به مقامات غیرروحانی واگذار گردید. سِیم مشترک‌المنافع لهستان-لیتوانی که از ۱۹ آوریل ۱۷۷۳ تا ۱۷۷۵ در ورشو برگزار می‌شد، کمیسیون‌هایی برای مدیریت آموزش همگانی، از جمله «کمیسیون‌های آموزشی» تأسیس کرد. این کمیسیون در ورشو مستقر بود و از هشت عضو تشکیل می‌شد.
کمیسیون آموزشی با مشکل کمبود آموزگاران آماده روبه‌رو شد و در آغاز، روحانیان تقریباً به تنهایی در مدارس غیرروحانی تأسیس‌شده تدریس می‌کردند. برای رفع این مشکل، مؤسسات آموزش معلم در مدارس اصلی ویلنا و کراکوف تأسیس گردید.
دوران امپراتوری روسیه
در اواخر قرن هجدهم، سرزمین‌های بلاروس در پی تقسیم مشترک‌المنافع لهستان-لیتوانی به امپراتوری روسیه ضمیمه شدند. حکومت روسیه به شدت می‌کوشید آموزش را روسی‌سازی کند و تدریس به زبان‌های بلاروسی و لهستانی را ممنوع سازد.
پس از شورش‌های ۱۸۳۰–۱۸۳۱ و ۱۸۶۳–۱۸۶۴، زبان لهستانی در تدریس ممنوع و با زبان روسی جایگزین شد و آموزش در خارج از کشور با موانع جدی روبه‌رو گردید.
منابع
- 1 2 3 «Education, Belarus». www.belarus.by. دریافت‌شده در ۲۵ اوت ۲۰۱۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 «Home». adu.by. بایگانی‌شده از اصلی در ۹ اوت ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۵ اوت ۲۰۱۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Образование в Республике Беларусь, 2021» (PDF). بایگانی‌شده (PDF) از روی نسخهٔ اصلی در ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 شالایوا آلنا، آموزش در بلاروس
- ↑ «Система образования Республики Беларусь в цифрах». بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 «Образование в Республике Беларусь, 2021» (PDF). بایگانی‌شده (PDF) از روی نسخهٔ اصلی در ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Youth Protests against Compulsory Membership of Pro-Lukashenka Youth Union
- ↑ «Образование в Республике Беларусь, 2021» (PDF). بایگانی‌شده (PDF) از روی نسخهٔ اصلی در ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Archived copy» (PDF). بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲۲ فوریه ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۱۱ آوریل ۲۰۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:عنوان آرشیو به جای عنوان (رده) - ↑ «Республиканский Институт Контроля Знаний». rikc.by. بایگانی‌شده از اصلی در ۵ اوت ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۵ اوت ۲۰۱۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Образование в Республике Беларусь, 2021» (PDF). بایگانی‌شده (PDF) از روی نسخهٔ اصلی در ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 Уволенные преподаватели, покинувшие страну студенты. Как протесты 2020 года изменили школы и вузы Беларуси в 2021-м
- ↑ «Беларусь принята в Болонский процесс». بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۱۹ مه ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۱۴ مه ۲۰۱۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Education in Belarus». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Образование в Беларуси». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای روسی، بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Освіта в Білорусі». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای اوکراینی ، بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
- وزارت آموزش و پرورش جمهوری بلاروس (به بلاروسی)
- ساختار سامانه آموزشی - بلاروس
- چهار باور نادرست غربی درباره آموزش عالی بلاروس
- آموزش در بلاروس گزارش کشوری یونیسف (۲۰۱۲)
- آموزش حرفه‌ای در بلاروس پروفایل کشوری یونسکو-UNEVOC (2012)
آموزش در اروپا | ||
|---|---|---|
| کشورهای مستقل |
| .svg.png) |
| واحدهای سیاسی کم‌رسمیت |
| |
| متعلقات و دیگر قلمروها |
| |
- آموزش در بلاروس