فرودگاه داخلی

فرودگاه داخلی (انگلیسی: Domestic airport) فرودگاهی است که برای انجام پروازهای داخلی، یعنی پروازهایی میان مبدأ و مقصدی در قلمرو یک کشور، تعیین شده است.[۱] برخلاف فرودگاه بین‌المللی، چنین فرودگاهی معمولاً امکانات دائمی لازم برای انجام تشریفات گمرکی، مهاجرتی، بهداشت مرزی و قرنطینهٔ مسافران و کالاهای ورودی از کشورهای دیگر را ندارد. سازمان بین‌المللی هوانوردی کشوری فرودگاه بین‌المللی را فرودگاهی می‌داند که دولت مربوط آن را برای ورود و خروج ترافیک هوایی بین‌المللی تعیین کرده و در آن تشریفات گمرکی، مهاجرتی، بهداشت عمومی و قرنطینهٔ جانوری و گیاهی انجام می‌شود.[۲]

پایانهٔ پروازهای داخلی در فرودگاه بین‌المللی چاتراپاتی شیواجی مهاراج در بمبئی

بسیاری از فرودگاه‌های داخلی به شهرها و نواحی کوچک‌تر خدمت می‌کنند و بخش عمدهٔ پروازهای آنها کوتاه‌برد یا میان‌برد است. از این رو ممکن است باندهای کوتاه‌تر و تأسیسات مسافری کوچک‌تری نسبت به فرودگاه‌های بزرگ بین‌المللی داشته باشند؛ با این حال، «داخلی» بودن یک فرودگاه در اصل به نوع ترافیکی که مجاز به پذیرش آن است مربوط می‌شود و نه لزوماً به اندازهٔ فرودگاه یا طول باند آن.

در فرودگاه‌های بزرگ بین‌المللی نیز معمولاً بخش‌ها یا پایانه‌هایی به پروازهای داخلی اختصاص داده می‌شود. بنابراین «پایانهٔ داخلی» در یک فرودگاه بین‌المللی را نباید با «فرودگاه داخلی» به‌معنای فرودگاهی که صرفاً برای پروازهای داخل کشور تعیین شده است، یکی دانست.

در برخی کشورها ممکن است فرودگاهی عنوان «بین‌المللی» داشته باشد، اما پروازهای خارجی آن بسیار محدود، فصلی یا موردی باشد. از سوی دیگر، بعضی فرودگاه‌های داخلی نیز می‌توانند در شرایط خاص و با استقرار موقت خدمات مرزی برای پروازهای خارجی مورد استفاده قرار گیرند. در مقررات ایران، برای حالت اخیر اصطلاح فرودگاه مرز هوایی به کار رفته است؛ یعنی فرودگاهی داخلی که حسب مورد و با فراهم شدن امکاناتی مانند گمرک، گذرنامه، بهداشت عمومی و قرنطینه برای پروازهای بین‌المللی استفاده می‌شود.[۳]

فرودگاه منطقه‌ای

فرودگاه منطقه‌ای مفهومی مرتبط، اما متفاوت با فرودگاه داخلی است. این اصطلاح معمولاً برای فرودگاهی به کار می‌رود که یک شهر، ناحیه یا بازار منطقه‌ای را به دیگر مراکز متصل می‌کند. چنین فرودگاهی ممکن است بیشتر پروازهای داخلی داشته باشد، اما داخلی بودن شرط لازم آن نیست و برخی فرودگاه‌های منطقه‌ای پروازهای بین‌المللی نیز دارند.

تعریف «فرودگاه منطقه‌ای» میان کشورها و نظام‌های هوانوردی یکسان نیست. کمیتهٔ مناطق اتحادیهٔ اروپا تصریح کرده است که در سطح اتحادیهٔ اروپا تعریف مورد توافقی برای این اصطلاح وجود ندارد و برای مقاصد آن نهاد، معمولاً فرودگاه‌هایی در نظر گرفته می‌شوند که قطب اصلی نیستند و حوزهٔ اصلی مسافرگیری آنها پایتخت کشور نیست.[۴]

در ایالات متحده، اداره هوانوردی فدرال اصطلاح «منطقه‌ای» را در یکی از نظام‌های رده‌بندی فرودگاه‌های هوانوردی عمومی برای فرودگاه‌هایی به کار می‌برد که اقتصاد منطقه‌ای را پشتیبانی می‌کنند و جوامع محلی را به بازارهای منطقه‌ای و ملی پیوند می‌دهند.[۵] از این رو، یک فرودگاه می‌تواند هم «داخلی» و هم «منطقه‌ای» باشد، اما این دو اصطلاح دو جنبهٔ متفاوت از کارکرد فرودگاه را توصیف می‌کنند.

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ «آیین‌نامه اجرایی جزء (۱) بند (ت) ماده (۵۷) قانون برنامه هفتم پیشرفت». ایران کدیفای. دریافت‌شده در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. ↑ "International airport" (PDF) (in English). سازمان بین‌المللی هوانوردی کشوری. Retrieved 28 سپتامبر 2026.
  3. ↑ «آیین‌نامه اجرایی جزء (۱) بند (ت) ماده (۵۷) قانون برنامه هفتم پیشرفت». ایران کدیفای. دریافت‌شده در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. ↑ "Opinion of the European Committee of the Regions on the future of regional airports — Challenges and opportunities" (in English). اتحادیهٔ اروپا. 2021. Retrieved 28 سپتامبر 2026.
  5. ↑ "Airport Categories" (in English). اداره هوانوردی فدرال. Retrieved 28 سپتامبر 2026.