کلاس اقتصادی ممتاز (سفر)

صندلی‌های کلاس اقتصادی ممتاز ایر نیوزیلند
صندلی کلاس اقتصادی ممتاز در یک بوئینگ ۷۸۷ کانتاس

کلاس اقتصادی ممتاز[۱] که در فارسی با نام پرمیوم اکونومی (انگلیسی: Premium economy class) نیز شناخته می‌شود[۲]، یکی از کلاس‌های سفر در برخی شرکت‌های هواپیمایی است که از نظر قیمت، فضای صندلی، آسایش و سطح خدمات معمولاً میان کلاس اقتصادی و کلاس تجاری قرار می‌گیرد.

تعریف و سطح خدمات کلاس اقتصادی ممتاز میان شرکت‌های هواپیمایی یکسان نیست. در ساده‌ترین شکل، تفاوت آن با کلاس اقتصادی ممکن است عمدتاً به صندلی بزرگ‌تر و فضای پای بیشتر محدود باشد، در حالی که در محصولات کامل‌تر، کابین جداگانه، صندلی‌های عریض‌تر، فاصلهٔ بیشتر میان ردیف‌ها، پذیرایی بهتر، بار مجاز بیشتر، سرگرمی حین پرواز ارتقایافته و خدمات اولویت‌دار فرودگاهی ارائه می‌شود.[۳][۴]

تاریخچه

کلاس اقتصادی ممتاز در شکل امروزی آن در اوایل دههٔ ۱۹۹۰ پدید آمد. اوا ایر در سال ۱۹۹۲ کلاسی میان اقتصادی و تجاری معرفی کرد که در آغاز «اورگرین دولوکس» نام داشت. این شرکت آن را نخستین کلاس اقتصادی ممتاز صنعت هواپیمایی معرفی می‌کند.[۵]

ویرجین آتلانتیک نیز در همان سال محصولی میان کلاس اقتصادی و تجاری با نام «مید کلاس» عرضه کرد. برخی منابع تاریخ آغاز این محصول را مه ۱۹۹۲ دانسته‌اند و از این رو دربارهٔ اینکه اوا ایر یا ویرجین آتلانتیک را باید نخستین ارائه‌کنندهٔ این مفهوم دانست، اختلاف وجود دارد.[۶] اوا ایر نخستین پرواز محصول خود را در دسامبر ۱۹۹۲ در مسیر تایپه–لس‌آنجلس با بوئینگ ۷۴۷–۴۰۰ انجام داد.[۵]

کابین اقتصادی ممتاز در یک بوئینگ ۷۷۷–۳۰۰ئی‌آر ایر نیوزیلند

در سال‌های بعد شماری از شرکت‌های هواپیمایی دیگر نیز این کلاس را، به‌ویژه در پروازهای دوربرد، به ناوگان خود افزودند. این محصول به‌تدریج به «کابین چهارم» معروف شد، زیرا در هواپیماهایی که پیش‌تر دارای سه کابین درجه‌یک، تجاری و اقتصادی بودند، میان کلاس تجاری و اقتصادی قرار می‌گرفت.[۷]

در دهه‌های ۲۰۱۰ و ۲۰۲۰، شمار شرکت‌هایی که کلاس اقتصادی ممتاز ارائه می‌کنند افزایش یافت و شرکت‌هایی مانند لوفت‌هانزا، امریکن ایرلاینز، دلتا ایرلاینز و هواپیمایی امارات نیز آن را وارد محصولات دوربرد خود کردند.

ویژگی‌ها

مهم‌ترین تفاوت کلاس اقتصادی ممتاز با کلاس اقتصادی معمولاً فضای بیشتر برای هر مسافر است. این تفاوت می‌تواند از طریق افزایش فاصلهٔ میان ردیف‌های صندلی، صندلی عریض‌تر، زاویهٔ خواب بیشتر پشتی، زیرپایی یا ساق‌پایی و کاهش شمار صندلی‌ها در هر ردیف ایجاد شود.

برای نمونه، در ایرباس ای۳۸۰ کانتاس، کابین اقتصادی ممتاز دارای چیدمان ۲–۳–۲ و فاصلهٔ میان ردیف‌های ۹۶٫۵ سانتی‌متر است، در حالی که کلاس اقتصادی همان هواپیما دارای چیدمان متراکم‌تر و فاصلهٔ حدود ۸۱٫۳ سانتی‌متر میان ردیف‌هاست.[۳]

در هواپیمایی امارات، صندلی‌های اقتصادی ممتاز تا حدود ۱۰۲ سانتی‌متر فاصلهٔ ردیفی، حدود ۴۹٫۵ سانتی‌متر عرض و حدود ۲۰ سانتی‌متر قابلیت خواباندن پشتی دارند.[۸]

امکانات متداول این کلاس، بسته به شرکت هواپیمایی، می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • صندلی عریض‌تر و فضای پای بیشتر؛
  • خواباندن بیشتر پشتی صندلی؛
  • زیرپایی یا ساق‌پایی؛
  • کابین کوچک‌تر و جدا از کلاس اقتصادی؛
  • نمایشگر شخصی بزرگ‌تر و امکانات بهتر سرگرمی حین پرواز؛
  • پریز برق و درگاه شارژ؛
  • هدفون بهتر یا حذف‌کنندهٔ صدا؛
  • غذای متفاوت یا پذیرایی با کیفیت بالاتر؛
  • بستهٔ لوازم رفاهی؛
  • بار مجاز بیشتر؛
  • پذیرش، سوارشدن یا تحویل بار با اولویت.

با این حال هیچ‌یک از این امکانات الزاماً در همهٔ شرکت‌های هواپیمایی ارائه نمی‌شود.

خدمات زمینی

برخی شرکت‌های هواپیمایی تفاوت این کلاس را به داخل هواپیما محدود نمی‌کنند. ایر نیوزیلند، برای نمونه، برای مسافران اقتصادی ممتاز پذیرش ویژه، سوارشدن اولویت‌دار، بار بیشتر و تحویل بار با اولویت ارائه می‌کند.[۴]

کانتاس نیز در برخی پروازهای دوربرد برای مسافران اقتصادی ممتاز باجهٔ پذیرش جداگانه و سوارشدن اولویت‌دار در نظر می‌گیرد.[۹]

این خدمات معمولاً از امکانات کلاس تجاری محدودترند و دسترسی رایگان به سالن‌های فرودگاهی الزاماً جزو بلیت اقتصادی ممتاز نیست.

پذیرایی

سطح پذیرایی اقتصادی ممتاز نیز میان شرکت‌ها متفاوت است. برخی شرکت‌ها همان غذای کلاس اقتصادی را با تغییرات محدود ارائه می‌کنند، در حالی که برخی دیگر منوی جداگانه، ظروف متفاوت، نوشیدنی خوشامدگویی یا انتخاب بیشتری از غذا و نوشیدنی دارند.

ایر نیوزیلند برای این کلاس منوی اختصاصی و مجموعه‌ای از نوشیدنی‌ها ارائه می‌کند و از خدمهٔ کابین ویژهٔ این بخش برای خدمات به مسافران استفاده می‌کند.[۱۰]

تفاوت با «اقتصادی پلاس»

کلاس اقتصادی ممتاز را نباید الزاماً با محصولاتی که با نام‌هایی مانند «اقتصادی پلاس» عرضه می‌شوند یکسان دانست. در بسیاری از شرکت‌های هواپیمایی، «اقتصادی پلاس» همچنان بخشی از کابین و خدمات عادی کلاس اقتصادی است و مهم‌ترین تفاوت آن فضای پای بیشتر یا موقعیت بهتر صندلی است.

برای نمونه، «اقتصادی پلاس» یونایتد ایرلاینز عمدتاً صندلی‌هایی در بخش جلویی کابین اقتصادی با فضای پای بیشتر است؛ در مقابل، محصول اقتصادی ممتاز این شرکت با نام تجاری «یونایتد پرمیوم پلاس» خدمات و صندلی متفاوتی ارائه می‌کند.[۱۱]

به همین دلیل، وجود عباراتی مانند «پلاس»، «اکسترا»، «کامفورت» یا «اسپیس» در نام یک محصول الزاماً به معنای کلاس اقتصادی ممتاز مستقل نیست.

چیدمان کابین

کابین کلاس اقتصادی ممتاز در یک ایرباس ای۳۵۰

کابین اقتصادی ممتاز معمولاً نسبت به کلاس اقتصادی صندلی‌های کمتری در هر ردیف دارد. نوع چیدمان به عرض بدنهٔ هواپیما و طراحی محصول شرکت هواپیمایی بستگی دارد.

در هواپیماهای پهن‌پیکر، نمونه‌های متداول شامل چیدمان‌های ۲–۳–۲، ۲–۴–۲ و در برخی هواپیماها ۲–۲–۲ است. برای نمونه، کابین اقتصادی ممتاز بوئینگ ۷۸۷ کانتاس دارای صندلی‌هایی با فاصلهٔ ردیفی حدود ۹۶٫۵ سانتی‌متر است.[۱۲]

نسل جدید اقتصادی ممتاز اوا ایر در برخی بوئینگ ۷۸۷–۹ها دارای ۲۸ صندلی با چیدمان ۲–۳–۲ و فاصلهٔ ردیفی ۱۰۶٫۷ سانتی‌متر است.[۱۳]

جایگاه در میان کلاس‌های سفر

در یک هواپیمای دارای چهار کلاس اصلی، ترتیب معمول خدمات از بالاترین به پایین‌ترین چنین است:

  1. کلاس درجه‌یک
  2. کلاس تجاری
  3. کلاس اقتصادی ممتاز
  4. کلاس اقتصادی

با این حال همهٔ شرکت‌های هواپیمایی هر چهار کلاس را ارائه نمی‌کنند. در بسیاری از هواپیماها درجه‌یک وجود ندارد و ساختار سه‌کلاسهٔ تجاری، اقتصادی ممتاز و اقتصادی به کار می‌رود. در برخی خطوط نیز کلاس اقتصادی ممتاز عرضه نمی‌شود.

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ «استرالیا امیدوار است رکورد طولانی‌ترین پرواز مستقیم جهان را بشکند». ایندیپندنت فارسی. ۲۶ نوامبر ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. ↑ «پرده‌های حریم خصوصی و تکیه‌گاه‌های جدید سر: نوآوری‌ها در پریمیوم اکونومی». یورونیوز فارسی. ۹ سپتامبر ۲۰۲۶. دریافت‌شده در ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. 1 2 "Airbus A380 and seat map". کانتاس (in English). Retrieved 26 سپتامبر 2026.
  4. 1 2 "Air New Zealand Short Haul Flight Experience". ایر نیوزیلند (in English). Retrieved 26 سپتامبر 2026.
  5. 1 2 "EVA Air's Brand-New Boeing 787-9 Aircraft: Three-Class Configuration". اوا ایر (in English). Retrieved 26 سپتامبر 2026.
  6. ↑ Ho, Valerian (1 ژوئن 2017). "Snapshot: 1992, Premium economy pioneers". Business Traveller (in English). Retrieved 26 سپتامبر 2026.
  7. ↑ "CNN Business Traveller". سی‌ان‌ان (in English). 5 دسامبر 2012. Retrieved 26 سپتامبر 2026.
  8. ↑ "Emirates launches full Premium Economy Experience". هواپیمایی امارات (in English). 1 اوت 2022. Retrieved 26 سپتامبر 2026.
  9. ↑ "International Premium Economy" (PDF). کانتاس (in English). Retrieved 26 سپتامبر 2026.
  10. ↑ "Air New Zealand Onboard Cuisine and Wine Experience". ایر نیوزیلند (in English). Retrieved 26 سپتامبر 2026.
  11. ↑ "United Seating Options". یونایتد ایرلاینز (in English). Retrieved 26 سپتامبر 2026.
  12. ↑ "Quick Guide to Qantas" (PDF). کانتاس (in English). Retrieved 26 سپتامبر 2026.
  13. ↑ "Premium Economy Class". اوا ایر (in English). Retrieved 26 سپتامبر 2026.

پیوند به بیرون