جدول زمانی هواپیمایی
جدول زمانی هواپیمایی (انگلیسی: Airline timetable) نشریه یا سندی است که شرکت‌های هواپیمایی برای ارائهٔ اطلاعات مربوط به پروازهای خود منتشر می‌کنند. مهم‌ترین بخش آن معمولاً برنامهٔ پروازها، شامل مقصدها، روزها و ساعت‌های حرکت و ورود است، اما این نشریات به‌طور سنتی اطلاعات دیگری مانند ناوگان شرکت، مقررات امنیتی، سرگرمی حین پرواز، خوراک و نوشیدنی‌های داخل هواپیما، محدودیت وزن بار و اطلاعات تماس شرکت را نیز دربر می‌گرفتند.
جدول‌های زمانی هواپیمایی در گذشته معمولاً به شکل دفترچه یا برگه‌های چندصفحه‌ای چاپ می‌شدند و مسافران می‌توانستند آنها را از پیشخوان شرکت در فرودگاه دریافت کنند یا از طریق تلفن و پست سفارش دهند. با گسترش اینترنت و سامانه‌های رزرو برخط، بیشتر شرکت‌های هواپیمایی انتشار منظم نسخه‌های چاپی این جدول‌ها را کنار گذاشته‌اند.
تاریخچه
در ۱۶ ژانویهٔ ۱۹۲۸، پان امریکن ایرویز یکی از نخستین جدول‌های زمانی خود را منتشر کرد. روی آن عبارت «راه هوایی به هاوانا» و نام و نشانی شرکت در نیویورک درج شده بود.
جدول‌های زمانی شرکت‌های هواپیمایی در دوره‌ای به یکی از مهم‌ترین ابزارهای اطلاع‌رسانی و تبلیغاتی صنعت هوانوردی تبدیل شدند. بسیاری از آنها جلدهای رنگارنگ و طراحی‌های تبلیغاتی داشتند و علاوه بر ساعت پروازها، مقصدهای شرکت و خدمات آن را معرفی می‌کردند. از این نظر، این دفترچه‌ها علاوه بر کاربرد عملی برای مسافران، بخشی از تبلیغات و هویت بصری شرکت‌های هواپیمایی نیز بودند.
شکل و اندازهٔ این نشریات به بزرگی شرکت هواپیمایی بستگی داشت. شرکت‌های بزرگ ممکن بود دفترچه‌های چندصفحه‌ای منتشر کنند که شبکهٔ گسترده‌ای از مسیرها را پوشش می‌داد، در حالی که جدول زمانی شرکت‌های بسیار کوچک، مانند اسنیک ایرویز، گاه تنها یک برگ کاغذ بود؛ ساعت پروازها از قطب شرکت در یک روی برگ و ساعت پروازهای بازگشت در روی دیگر نوشته می‌شد.
گذار از چاپ به نسخهٔ برخط
در سال‌های اخیر بیشتر شرکت‌های هواپیمایی انتشار جدول‌های زمانی چاپی را متوقف کرده‌اند. یکی از دلایل این تغییر کاهش هزینهٔ چاپ و توزیع است. دلیل دیگر آن است که برنامهٔ پروازها ممکن است مرتب تغییر کند و در روش چاپی میان تغییر برنامه و رسیدن جدول زمانی تازه به دست مسافر فاصله‌ای وجود دارد.
امروزه اطلاعات برنامهٔ پرواز شرکت‌های هواپیمایی عمدتاً به‌صورت برخط منتشر می‌شود. برخی شرکت‌های بزرگ برنامهٔ پرواز خود را از طریق نرم‌افزارهای اختصاصی ارائه می‌کنند و برخی دیگر سندی قابل بارگیری، برای نمونه با قالب پی‌دی‌اف، در وبگاه خود قرار می‌دهند.
از سوی دیگر، با کاهش انتشار نسخه‌های چاپی، برخی جدول‌های زمانی قدیمی شرکت‌های هواپیمایی به اشیای مجموعه‌داری تبدیل شده‌اند و نمونه‌های تاریخی آنها در میان علاقه‌مندان به تاریخ هوانوردی تجاری خریدوفروش یا گردآوری می‌شود.
جدول‌های زمانی مشترک
اطلاعات برنامهٔ پرواز شرکت‌های مختلف همچنین در پایگاه‌ها و راهنماهای جامع گردآوری می‌شود. اوای‌جی از شناخته‌شده‌ترین سامانه‌هایی است که برنامهٔ پرواز شرکت‌های هواپیمایی را گردآوری و منتشر می‌کند. در گذشته راهنماهای چاپی آن به‌طور منظم منتشر می‌شدند و در بسیاری از کتابخانه‌ها در دسترس بودند.
برخی اتحادیه‌های هواپیمایی، از جمله وان‌ورلد، اسکای‌تیم و استار الاینس، نیز برنامهٔ پرواز شرکت‌های عضو خود را به‌صورت یکپارچه در اختیار مسافران قرار داده‌اند.
جستارهای وابسته
- جدول زمانی ترابری عمومی
- سامانه رزرو هواپیمایی
- بلیت هواپیما
- برنامه پرواز
- کدهای پرواز
منابع
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Airline timetable». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
- بلیت هواپیما
- کتابها بر پایه نوع
- مدیریت زمان